ЧЫХЫШ
1 Јагубла бирликдә аиләләри илә Мисирә ҝәлән Исраилин оғулларынын ады будур:+ 2 Рубән, Шәмун, Лави, Јәһуда+, 3 Јәсакир, Зәбулун, Бинјамин, 4 Дан, Нифталы, Ҹад вә Ашир+. 5 Јагубдан төрәјәнләрин сајы јетмиш нәфәр иди. Јусиф артыг Мисирдә иди.+ 6 Бир мүддәт сонра Јусиф дүнјадан көчдү.+ Һәмчинин онун гардашлары вә бүтүн о нәсил дә өлдү. 7 Исраил оғуллары исә доғуб-төрәјир, ҝүнү-ҝүндән чохалырдылар; онлар ҝөрүнмәмиш сүрәтлә артыр вә гүввәтләнирдиләр. Ахырда онлар бүтүн өлкәни бүрүдүләр.+
8 Бу арада Мисирдә Јусифи танымајан јени бир падшаһ тахта чыхды. 9 О, өз халгына деди: «Будур, исраиллиләр биздән чох, биздән ҝүҹлүдүрләр.+ 10 Ҝәлин бир тәдбир ҝөрәк, јохса онлар даһа да артыб чохалаҹаглар. Ишдир, мүһарибә олса, онлар дүшмәнләримизә гошулуб бизә гаршы дөјүшәҹәк, сонра да өлкәдән чыхыб ҝедәҹәкләр».
11 Беләҹә, мисирлиләр Исраил оғулларыны ағыр ишләрдә ишләдиб зүлм вермәк үчүн онларын үзәринә нәзарәтчиләр гојдулар.+ Исраил оғуллары фирон үчүн анбарлар јерләшән шәһәрләри, Фисум вә Раамсеси+ тикдиләр. 12 Лакин Исраил оғулларына нә гәдәр зүлм едирдиләрсә, онлар бир о гәдәр чохалыр, һәр тәрәфә јајылырдылар. Мисирлиләр исраиллиләрдән горхмаға башладылар.+ 13 Буна ҝөрә дә зор ҝүҹүнә онлары көлә етдиләр.+ 14 Онлара палчыг тапдалатдырыр, кәрпиҹ кәсдирир вә һәр ҹүр гул ишиндә ишләдәрәк һәјатларыны аҹы зәһәрә дөндәрдиләр. Онлары ағыр шәраитдә һәр ҹүр гул ишиндә ишләдирдиләр.+
15 Бир ҝүн Мисир падшаһы, Шәфра вә Фуәһ адлы ибрани мамачалара 16 әмр етди: «Ибрани гадынлары доғуздуранда+ ҝөрсәниз, ушаг оғландыр, өлдүрүн, гыздырса, әл дәјмәјин». 17 Анҹаг мамачалар Аллаһдан горхурдулар, буна ҝөрә дә Мисир падшаһынын әмринә әмәл етмир, оғлан ушагларыны сағ сахлајырдылар.+ 18 Бир мүддәт кечәндән сонра Мисир падшаһы мамачалары чағыртдырыб сорушду: «Нијә белә едирсиниз? Нијә оғлан ушагларыны сағ сахлајырсыныз?» 19 Мамачалар фирона ҹаваб вердиләр: «Ибрани гадынлар Мисир гадынлары кими дејил, онлар ҝүҹлүдүрләр, мамача өзүнү јетирәнәҹән доғурлар».
20 Аллаһ мамачаларын јахшылығыны әвәзсиз гојмады; халг исә артмагда вә ҝүҹләнмәкдә иди. 21 Мамачалар Аллаһдан горхдугларына ҝөрә Аллаһ онлара аилә нәсиб етди. 22 Ахырда фирон бүтүн халгына белә бир әмр верди: «Јени доғулан һәр ибрани оғлан ушағыны Нил чајына атын, гыз ушагларына исә дәјмәјин».+
2 Лави нәслиндән бир нәфәр лавили бир гызла евләнди.+ 2 Гадын һамилә галыб бир оғлан доғду. Ушағын чох ҝөзәл олдуғуну ҝөрүб ону үч ај ҝизләтди.+ 3 Лакин ушағы артыг ҝизләтмәк+ мүмкүн олмајанда бир гамыш* сәбәт ҝөтүрүб она гатран* чәкди, ушағы сәбәтә гојду вә сәбәти апарыб Нил чајынын гырағындакы гамышлыға бурахды. 4 Көрпәнин баҹысы+ исә онун башына нә ҝәләҹәјини билмәк үчүн узагдан дуруб бахырды.
5 Фиронун гызы Нил чајына чиммәјә ҝәлди. Онун кәнизләри чајын кәнарында ҝәзиширдиләр. Фирон гызынын ҝөзү гамышлыгдакы сәбәтә саташды вә ҹәлд кәнизини ҝөндәриб сәбәти ҝәтиртди.+ 6 Сәбәти ачанда ушағы ҝөрдү. Көрпә ағлајырды. Фирон гызы: «Бу, ибрани ушағыдыр», — десә дә, она јазығы ҝәлди. 7 Бу заман ушағын баҹысы фирон гызына деди: «Истәјирсән, ҝедим бир әмзикли ибрани гадын чағырым көрпәјә дајәлик етсин?» 8 Фирон гызы: «Ҝет чағыр», — деди. Гызҹығаз ҝедиб көрпәнин анасыны чағырды.+ 9 Фирон гызы гадына деди: «Бу ушағы ҝөтүр, она дајәлик ет. Һаггыны верәҹәјәм». Беләликлә, гадын ушағы апарыб она дајәлик етди. 10 Ушаг бөјүјәндә гадын ҝәтириб ону фиронун гызына верди. О да ушағы оғуллуға ҝөтүрдү+ вә: «Ону судан чыхардым», — дејәрәк адыны Муса* гојду.+
11 Илләр кечди, Муса бөјүдү. Бир ҝүн о, сојдашларынын* јанына ҝедиб онларын неҹә зүлм чәкдијини ҝөрдү.+ Орада бахыб ҝөрдү ки, бир мисирли онун ибрани гардашларындан бирини дөјүр. 12 Муса әтрафа ҝөз ҝәздирди. Ҝөрәндә ки, һеч кәс јохдур, вуруб мисирлини өлдүрдү, мејитини исә гумда ҝизләтди.+
13 Ертәси ҝүн ҝәләндә ики ибранинин бир-бирилә далашдығыны ҝөрдү вә һагсыз олана деди: «Јолдашыны нијә дөјүрсән?»+ 14 Һәмин адам деди: «Сәни бизим үзәримизә аға гојублар, јохса һаким? Бәлкә, мисирлини өлдүрдүјүн кими, мәни дә өлдүрмәк истәјирсән?»+ Муса: «Ишин үстү ачылыб!» — дејәрәк горхуја дүшдү.
15 Фирон бу һадисәдән хәбәр тутанда Мусаны өлдүрмәк истәди. Анҹаг Муса фирондан гачыб јашамаг үчүн Мәдјән+ торпағына ҝетди. Ора чатанда бир гујунун башында отурду. 16 Мәдјән каһининин+ једди гызы вар иди. Онлар гујунун башына ҝәлдиләр ки, су чәкиб суваты долдурсунлар вә аталарынын сүрүсүнү суласынлар. 17 Чобанлар исә һәмишәки кими, ҝәлиб онлары говдулар. Онда Муса галхыб гызларын көмәјинә чатды вә сүрүләрини сулады. 18 Гызлар евә гајыданда аталары Руил*+ сорушду: «Нә јахшы бу ҝүн белә тез ҝәлдиниз?» 19 Гызлар ҹаваб вердиләр: «Бир мисирли+ бизи чобанларын әлиндән гуртарды, һәтта бизим үчүн гујудан су чәкиб сүрүнү дә сулады». 20 «Бәс о, һарададыр? Нијә ону гојуб ҝәлдиниз? — дејә о сорушду. — Ҝедин ону чағырын, ҝәлсин бизимлә чөрәк јесин». 21 Муса Руилин евиндә галмаға разы олду. Руил гызы Сәфурәни+ Мусаја верди. 22 Бир мүддәт сонра Сәфурәнин бир оғлу олду. Муса: «Јад елдә гәриб олдум»,+ — дејәрәк ушағын адыны Һирсәм*+ гојду.
23 Илләр кечди. Мисир падшаһы өлдү.+ Лакин Исраил оғуллары әввәлки кими, көләлик бојундуруғу алтында налә чәкиб инилдәјирдиләр. Зүлм әлиндән дад едиб Аллаһдан имдад диләјирдиләр.+ 24 Аллаһ онларын аһ-наләсини ешитди+ вә Ибраһимлә, Исһагла, Јагубла бағладығы әһди хатырлады.+ 25 Беләҹә, Аллаһ Исраил оғулларына нәзәр салыб чәкдикләри әзаб-әзијјәти ҝөрдү.
3 Муса Мәдјән каһини олан гајынатасы Јәтранын*+ сүрүсүнү отарарды. Бир ҝүн о, сүрүнү сәһранын гәрб тәрәфинә апараркән ҝәлиб Һурибә, Аллаһын дағына чыхды.+ 2 Бу заман Јеһованын мәләји колун ортасындан галхан аловда она ҝөрүндү.+ Муса бахыб ҝөрдү ки, кол алов ичиндә олса да, јаныб күл олмур. 3 Муса деди: «Ҝедим бу гәрибә мәнзәрәјә јахындан бахым. Ҝөрүм кол нијә јаныб күл олмур». 4 Јеһова Аллаһ Мусанын кола тәрәф ҝәлдијини ҝөрүб колун ичиндән ону сәсләди: «Муса! Муса!» О: «Бәли!» — дејә ҹаваб верди. 5 Аллаһ деди: «Бура јахынлашма. Ајағындан сәндәли чыхар, чүнки дурдуғун јер мүгәддәсдир».
6 Аллаһ сөзүнә давам етди: «Мән атанын Аллаһы, Ибраһимин Аллаһы+, Исһагын+ вә Јагубун Аллаһыјам».+ Онда Муса үзүнү өртдү, чүнки Аллаһа бахмаға горхурду. 7 Јеһова деди: «Мисирдәки халгымын әзаб-әзијјәтини ҝөрүрәм. Онлары гул кими ишләдәнләрин әлиндән етдикләри фәрјадлары ешидирәм, нә чәкдикләриндән аҝаһам.+ 8 Мән јерә ениб онлары мисирлиләрин әлиндән гуртараҹағам,+ онлары о торпагдан чыхарыб, ҝөзәл, ҝениш мәмләкәтә, сүд-бал ахан бир дијара,+ кәнаниләрин, һетләрин, амориләрин, фәризиләрин, һивиләрин вә јәбусиләрин јашадығы торпаға апараҹағам.+ 9 Бәли, исраиллиләрин аһ-наләси ҝәлиб Мәнә чатыб, мисирлиләрин онлара неҹә зүлм вердијини ҝөрүрәм.+ 10 Буна ҝөрә дә сәни фиронун јанына ҝөндәрирәм, сән халгым Исраили Мисирдән чыхараҹагсан».+
11 Муса исә Аллаһа деди: «Мән кимәм ки, фиронун јанына ҝедим, исраиллиләри Мисирдән чыхарым?» 12 Аллаһ деди: «Мән сәнинлә олаҹағам.+ Сәни Мәним ҝөндәрдијимә әламәт бу олаҹаг: халгы Мисирдән чыхардыгдан сонра ҝәлиб бу дағда+ бирликдә Мәнә, тәк олан Аллаһа ибадәт едәҹәксиниз».
13 Анҹаг Муса Аллаһдан сорушду: «Туталым, исраиллиләрин јанына ҝетдим вә онлара: “Мәни сизин јаныныза ата-бабаларынызын Аллаһы ҝөндәриб”, — дедим. Бәс онлар “Онун ады нәдир?”+ сорушсалар, онда нә ҹаваб верим?» 14 Аллаһ Мусаја деди: «Ким Истәсәм, Олаҹағам*»+ вә әлавә етди: «Исраиллиләрә белә дејәрсән: “Мәни сизин јаныныза Олаҹағам ҝөндәриб”».+ 15 Аллаһ Мусаја тәкрарән деди:
«Исраиллиләрә белә сөјлә: “Мәни сизин јаныныза ата-бабаларынызын Аллаһы, Ибраһимин Аллаһы,+ Исһагын Аллаһы,+ Јагубун Аллаһы+ Јеһова* ҝөндәриб”. Адым әбәдилик будур,+ нәсилдән-нәслә Мәни бу адла јадда сахлајаҹаглар. 16 Инди исә ҝет, Исраил ағсаггалларыны топлајыб онлара де: “Ата-бабаларынызын Аллаһы, Ибраһимин, Исһагын вә Јагубун Аллаһы Јеһова мәнә ҝөрүнүб деди: “Сизин һалыныз вә Мисирдә нәләр чәкдијиниз нәзәримдән јајынмајыб+. 17 Одур ки, сизи мисирлиләрин зүлмүндән гуртарыб+ кәнаниләрин, һетләрин, амориләрин+, фәризиләрин, һивиләрин вә јәбусиләрин торпағына,+ сүд-бал ахан дијара+ апараҹағам”.
18 Исраил ағсаггаллары сәнин сөзүнә гулаг асаҹаглар.+ Бирликдә Мисир падшаһынын јанына ҝедиб падшаһа дејәрсиниз: “Ибраниләрин+ Аллаһы Јеһова бизимлә данышды. Риҹа едирик, изин вер, сәһрада үч ҝүн јол ҝедиб Аллаһымыз Јеһоваја гурбан ҝәтирәк”.+ 19 Амма билирәм ки, Мисир падшаһы өз хошуна сизи бурахмајаҹаг.+ 20 Буна ҝөрә дә әлими галдырыб Мисири вураҹағам, орада фөвгәлбәшәри һадисәләр төрәдәҹәјәм. Бундан сонра Мисир падшаһы сизи бурахаҹаг.+ 21 Елә едәҹәјәм ки, мисирлиләр сизә јахшы мүнасибәт ҝөстәрәҹәк, орадан әлидолу чыхаҹагсыныз.+ 22 Гој һәр гадын гоншусундан вә евиндә галан гадындан гызыл-ҝүмүш әшјалар, пал-палтар истәсин. Бунлары оғулларыныза, гызларыныза ҝејиндирәҹәксиниз. Мисирлиләрин вар-јохуну әлләриндән алаҹагсыныз».+
4 Онда Муса деди: «Бирдән мәнә инанмадылар, сөзүмә гулаг асмадылар,+ “Јеһова сәнә ҝөрүнмәјиб” дедиләр?» 2 Јеһова Мусадан сорушду: «Әлиндәки нәдир?» «Әса», — дејә о ҹаваб верди. 3 Аллаһ деди: «Ону јерә ат». Муса әсаны јерә атды, әса дөнүб илан олду.+ Муса иланын јанындан гачды. 4 Јеһова Мусаја деди: «Әлини узат онун гујруғундан тут». Муса әлини узадыб иланы тутду вә илан онун әлиндә әсаја чеврилди. 5 Аллаһ Мусаја деди: «Бу әламәт она ҝөрәдир ки, онлар ата-бабаларынын Аллаһы, Ибраһимин Аллаһы, Исһагын вә Јагубун Аллаһы+ Јеһованын сәнә ҝөрүндүјүнә инансынлар».+
6 Сонра Јеһова она деди: «Әлини гојнуна сал». Муса әлини гојнуна салды. Чыхаранда ҝөрдү ки, әли ҹүзамдан гар кими ағарыб.+ 7 Аллаһ она деди: «Әлини јенә гојнуна сал». Муса әлини гојнуна салды. Чыхаранда әли әввәлки кими сағлам иди. 8 Аллаһ деди: «Әҝәр сәнә инанмасалар вә биринҹи мөҹүзәни гәбул етмәсәләр, икинҹисинә инанаҹаглар.+ 9 Лакин бу ики әламәтә дә инанмасалар вә сәнә гулаг асмасалар, онда Нил чајындан бир аз су ҝөтүрүб торпаға төкәрсән. Чајдан ҝөтүрдүјүн су јердә гана чевриләҹәк».+
10 Онда Муса Јеһоваја деди: «Јеһова, ахы мән јахшы даныша билмирәм. Гулун дүнән дә, срағаҝүн дә белә олуб. Елә инди Сәнинлә данышаркән дә неҹә варам, елә галмышам, дилим сөз тутмур».+ 11 Јеһова исә ондан сорушду: «Инсана дили верән кимдир? Ону лал, кар, кор едән, јахуд она ҝөз верән кимдир? Мәҝәр буну едән Мән Јеһова дејиләм? 12 Инди ҝет. Данышанда Мән сәнинлә олаҹағам, нә демәк лазымдырса, сәнә өјрәдәҹәјәм».+ 13 Лакин Муса деди: «Нә олар, Јеһова, башгасыны ҝөндәр, гој бу иши башгасы ҝөрсүн». 14 Онда Јеһованын Мусаја аҹығы тутду вә деди: «Мәҝәр лавили Һарун+ сәнин гардашын дејил? Мән билирәм ки, о, јахшы данышыр. О, сәни гаршыламаға чыхыб, сәни ҝөрәндә чох севинәҹәк.+ 15 Сән Мәним сөзләрими она чатдыраҹагсан.+ Сиз данышаркән Мән сизинлә олаҹағам.+ Сизә нә едәҹәјинизи өјрәдәҹәјәм. 16 Сәнин јеринә халгла о данышаҹаг. О, сәнә ағыз олаҹаг, сән исә она аллаһ олаҹагсан*.+ 17 Бу әсаны әлинә алыб онунла мөҹүзәләр ҝөстәрәҹәксән».+
18 Муса гајынатасы Јәтранын+ јанына гајытды вә она деди: «Истәјирәм Мисирә, сојдашларымын јанына ҝедим. Ҝөрүм саламатдырлар?» Јәтра она: «Ҝет, јолун ачыг олсун», — деди. 19 Бундан сонра, Муса һәлә Мәдјәндә икән Јеһова она сөјләди: «Мисирә гајыт. Ҹаныны алмаг истәјәнләрин һамысы өлүб».+
20 Муса арвадыны вә оғулларыны улаға миндириб, Аллаһын дедији әсаны да әлинә алыб Мисир торпағына јола дүшдү. 21 Јеһова Мусаја деди: «Сәнә мөҹүзәләр ҝөстәрмәк гүдрәти вердим. Мисирә гајыданда бүтүн бунлары фиронун гаршысында ҝөстәр.+ Мән исә онун үрәјини даша дөндәрәҹәјәм*+ вә о, халгы бурахмајаҹаг.+ 22 Сән фирона дејәрсән: “Јеһова белә бујурур: “Исраил Мәним оғлумдур, илкимдир.+ 23 Сәнә дејирәм, оғлуму бурах, гој ҝедиб Мәнә ибадәт етсин. Әҝәр ону бурахмасан, сәнин оғлуну, илк өвладыны өлдүрәҹәјәм”».+
24 Сонра Јеһова*+ јолда, карвансарада онун гаршысына чыхды вә ону өлдүрмәк истәди.+ 25 Онда Сәфурә+ чахмагдашы ҝөтүрүб оғлуну сүннәт етди вә сүннәт әтини онун ајағынын алтына атыб деди: «Сән мәним ган адахлымсан». 26 Беләҹә, Аллаһ ону бурахды. Онда Сәфурә деди: «Ган адахлысы». Буну сүннәтә ҝөрә деди.
27 Сонра Јеһова Һаруна деди: «Ҝет сәһраја Мусаны гаршыла».+ Һарун ҝетди вә Аллаһын дағында+ Муса илә ҝөрүшүб ону өпдү. 28 Муса ону ҝөндәрән Јеһованын бүтүн сөзләрини Һаруна чатдырды+ вә ҝөстәрмәји әмр етдији бүтүн мөҹүзәләр барәдә она данышды.+ 29 Бундан сонра Муса илә Һарун ҝедиб исраиллиләрин бүтүн ағсаггалларыны бир јерә топладылар.+ 30 Һарун Јеһованын Мусаја дедији сөзләрин һамысыны онлара данышды вә Муса халгын ҝөзү гаршысында мөҹүзәләр ҝөстәрди.+ 31 Халг Мусаја инанды.+ Онлар Јеһованын исраиллиләрә нәзәр салдығыны+ вә чәкдикләри әзаб-әзијјәти ҝөрдүјүнү+ ешидәндә диз үстә дүшүб сәҹдә етдиләр.
5 Муса илә Һарун фиронун һүзуруна ҝәлиб дедиләр: «Исраилин Аллаһы Јеһова белә дејир: “Халгымы бурах, ҝедиб сәһрада Мәним шәрәфимә бајрам кечирсин”». 2 Фирон исә деди: «Јеһова кимдир ки,+ Онун сөзүнә гулаг асыб Исраили бурахым?+ Мән Јеһова танымырам, халгы да бурахмајаҹағам!»+ 3 Онлар исә дедиләр: «Ибраниләрин Аллаһы бизимлә данышды. Изин вер, сәһрада үч ҝүн јол ҝедиб Аллаһымыз Јеһоваја гурбан ҝәтирәк,+ јохса О, бизи ҹәзаландыраҹаг, ја ҹанымыза азар салаҹаг, ја да гылынҹ ағзына верәҹәк». 4 Мисирин падшаһы онлара деди: «Муса, Һарун, нијә халгы ишдән еләјирсиниз? Ҝедин ишләјин!+ 5 Бу гәдәр адамы өзүнүзлә апарыб ишдән еләмәк истәјирсиниз?»
6 Елә һәмин ҝүн фирон халгын үзәриндәки нәзарәтчиләрә вә иш иҹрачыларына* тапшырды: 7 «Бундан сонра кәрпиҹ кәсмәк үчүн халга саманы сиз јығыб вермәјәҹәксиниз.+ Гој ҝедиб өзләри јығсынлар. 8 Кәрпиҹләри исә әввәлки гәдәр тәләб един, сајы азалтмајын. Онлар тәнбәлләшибләр. Буна ҝөрә дә һај-күј салыб: “Ҝетмәк истәјирик, Аллаһымыза гурбан ҝәтирмәк истәјирик”, — дејирләр. 9 Онларын ишини даһа да ағырлашдырын ки, башлары ишә гарышсын, бош-бош сөзләрә гулаг асмасынлар».
10 Нәзарәтчиләр+ вә иш иҹрачылары ҝедиб халга дедиләр: «Фирон белә дејир: “Даһа сизә саман вермәјәҹәјәм. 11 Ҝедин, өзүнүз һарадан истәјирсиниз тапын. Ишинизи исә азалтмајаҹағам”». 12 Беләликлә, халг бүтүн Мисир торпағына сәпәләниб саман әвәзинә күләш јығмаға башлады. 13 Нәзарәтчиләр исә ҝедиб-ҝәлиб дејирдиләр: «Һәр кәс саман верилән вахт олдуғу кими, инди дә ҝүндәлик иши јеринә јетирсин». 14 Сонра исә фиронун нәзарәтчиләри исраиллиләрин үзәринә гојдуглары иш иҹрачыларыны дөјүб+ дедиләр: «Нәјә ҝөрә нә дүнән, нә дә бу ҝүн әввәлки гәдәр кәрпиҹ кәсмәмисиниз?»
15 Онда исраиллиләрин иш иҹрачылары фиронун јанына ҝедиб шикајәт етдиләр: «Нијә гулларынла белә давранырсан? 16 Гулларына саман вермирләр, амма “кәрпиҹ кәсин” дејирләр. Тәгсир сәнин адамларындадыр, дөјүләнсә бизик». 17 Фирон исә деди: «Сиз тәнбәлсиниз, тәнбәл!+ Буна ҝөрә дә: “Ҝетмәк истәјирик, Јеһоваја гурбан ҝәтирмәк истәјирик”,+ — дејирсиниз. 18 Ҝедин ишләјин! Сизә саман верилмәјәҹәк, амма әввәлки сајда кәрпиҹ кәсмәлисиниз».
19 Исраиллиләрин иш иҹрачылары «ҝүндәлик кәрпиҹ сајыны азалтмамалысыныз» әмрини ешидәндә анладылар ки, ишләри фәнадыр. 20 Онлар фиронун јанындан чыханда бајырда онлары ҝөзләјән Муса вә Һаруну ҝөрүб дедиләр: 21 «Гој сизинлә Јеһова Өзү билсин. Сизин уҹбатыныздан фиронун, әјанларынын нифрәтинә туш олдуг. Сиз онларын әлинә гылынҹ вердиниз ки, әһәдимизи кәссинләр».+ 22 Онда Муса Јеһоваја үз тутуб деди: «Јеһова, нијә бу халгы бәлаја салдын? Нијә мәни ҝөндәрдин? 23 Фиронун гаршысында Сәнин адындан+ данышдығым ҝүндән бәри о, халга зүлм верир.+ Сән исә халгынын дадына јетишмирсән».+
6 Онда Јеһова Мусаја деди: «Фирона нә едәҹәјими ҝөрәҹәксән.+ Әлимин ҝүҹү гаршысында мәҹбур галыб онлары бурахаҹаг, нәинки бурахаҹаг, һәтта говаҹаг өлкәсиндән».+
2 Сонра Аллаһ Мусаја деди: «Мән Јеһовајам. 3 Ибраһимә, Исһага вә Јагуба Гадир Аллаһ+ кими ҝөрүнсәм дә, Өзүмү онлара Јеһова ады+ илә танытмамышдым*.+ 4 Онларла әһд бағламышдым ки, гәриб кими јашадыглары Кәнан торпағыны онлара верәҹәјәм.+ 5 Инди исә мисирлиләрин көлә етдији исраиллиләрин фәрјадыны ешитдим вә әһдими хатырладым.+
6 Буна ҝөрә дә исраиллиләрә белә де: “Мән Јеһовајам. Сизи мисирлиләрин зүлмүндән, онларын көләлијиндән азад едәҹәјәм.+ Чыхардығым бөјүк һөкмләрлә, гүввәтли әлимлә сизи гуртараҹағам.+ 7 Сизи Өзүмә халг едәҹәјәм, сизин Аллаһыныз олаҹағам.+ Биләҹәксиниз ки, Мән Аллаһыныз Јеһовајам, сизи Мисирин зүлмүндән азад едән Аллаһ. 8 Сизи Ибраһимә, Исһага вә Јагуба анд ичиб вәд етдијим дијара апараҹағам. Бу торпаглары сизә мүлк верәҹәјәм.+ Мән Јеһовајам”».+
9 Муса бу сөзләри исраиллиләрә чатдырды, анҹаг онлар руһдан дүшдүкләринә вә ағыр көләлик бојундуруғу алтында әзилдикләринә ҝөрә Мусаны ешитмәдиләр.+
10 Онда Јеһова Мусаја деди: 11 «Мисир падшаһы фиронун һүзуруна ҝет вә она сөјлә ки, исраиллиләри өлкәсиндән бурахсын». 12 Муса исә Јеһоваја деди: «Һеч исраиллиләр мәнә гулаг асмадылар,+ галмышды ки фирон. Ахы мән ҝүҹ-бәла илә данышырам».+ 13 Амма Јеһова Муса илә Һаруна халгын Мисир торпағындан чыхмасы илә бағлы исраиллиләрә вә Мисир падшаһы фирона чатдыраҹаглары әмрләри бир даһа тәкрар етди.
14 Исраиллиләрин нәсил башчылары бунлардыр: Исраилин илк оғлу Рубәнин+ оғуллары: Һәнуг, Фәллу, Һәсрун вә Гарми.+ Бунлар Рубәндән төрәјәнләрдир.
15 Шәмунун оғуллары: Јәмуил, Јәмин, Әһәд, Јакин, Зоһар вә кәнани гадындан доғулмуш Шаул.+ Бунлар Шәмундан төрәјәнләрдир.
16 Лавинин+ оғуллары: Һирсән, Кәһат вә Мерар. Онлардан төрәјән аиләләр онларын адыны дашыјырды.+ Лави јүз отуз једди ил јашамышды.
17 Һирсәнин оғуллары Либни вә Шимај иди. Онлардан төрәјән аиләләр онларын адыны дашыјырды.+
18 Кәһатын оғуллары: Имран, Исһар, Һәбрун вә Үззиил.+ Кәһат јүз отуз үч ил јашамышды.
19 Мерарын оғуллары: Мәһли вә Муши.
Бу, Лавидән төрәјәнләрин нәсил шәҹәрәсидир.+
20 Имран бибиси Јуһабидлә евләнмишди.+ Јуһабид она Һаруну вә Мусаны доғмушду.+ Имран јүз отуз једди ил јашамышды.
21 Исһарын оғуллары: Гарун,+ Нафиг вә Зәкри.
22 Үззиилин оғуллары: Мүсаил, Әлсәфан+ вә Зитри.
23 Һарун Илсәба илә евләнмишди. Илсәба Әминәдабын гызы вә Нәһсунун+ баҹысы иди. О, Һаруна Надабы, Абиһуну, Әлјазары вә Исамары доғмушду.+
24 Гарунун оғуллары: Әсир, Әлгәна вә Әбиасәф.+ Бунлар Гарундан төрәјәнләрдиләр.+
25 Һарунун оғлу Әлјазар+ Фәтаилин гызларындан бири илә евләнмишди. О, Әлјазара Фәнһасы+ доғмушду.
Бунлар Лави оғулларынын нәсил башчыларыдыр.+
26 Јеһованын «исраиллиләри дәстә-дәстә Мисирдән чыхарын» дедији Һарун вә Мусанын сој-көкү будур.+ 27 Исраиллиләри Мисирдән чыхармаг үчүн мәһз бу Муса вә Һарун Мисир падшаһы фиронла данышмышды.+
28 Јеһова Мисир торпағында Муса илә данышмышды. 29 Мусајла данышдығы ҝүн Јеһова она демишди: «Мән Јеһовајам. Сәнә дедијим бүтүн сөзләри Мисир һөкмдары фирона сөјлә». 30 Муса исә Јеһоваја демишди: «Мән ҝүҹ-бәла илә данышырам. Фирон мәнә гулаг асаҹаг?»+
7 Онда Јеһова Мусаја деди: «Сәни фирон үчүн аллаһ етмишәм, гардашын Һарун исә пејғәмбәрин олаҹаг.+ 2 Сән бүтүн әмрләрими Һаруна сөјләјәҹәксән, о да фирона дејәҹәк вә фирон исраиллиләри өлкәсиндән бурахаҹаг. 3 Мән исә фиронун үрәјини даша дөндәрәҹәјәм.+ Мисирдә чохлу әламәтләр, мөҹүзәләр ҝөстәрәҹәјәм.+ 4 Амма фирон сизә гулаг асмајаҹаг. Онда Мән әлими Мисирә гаршы галдырыб она ағыр ҹәзалар верәрәк ордуларымы, халгым Исраили орадан чыхараҹағам.+ 5 Әлими Мисирә гаршы галдырыб исраиллиләри орадан чыхаранда мисирлиләр биләҹәкләр ки, Мән Јеһовајам».+ 6 Муса илә Һарун Јеһованын әмрини јеринә јетирдиләр. Һәр шеји Онун дедији кими етдиләр. 7 Фиронла данышанда Муса сәксән, Һарун исә сәксән үч јашында иди.+
8 Јеһова Муса илә Һаруна деди: 9 «Фирон “мөҹүзә ҝөстәрин” десә, онда сән Һаруна де, әсасыны ҝөтүрүб фиронун габағында јерә атсын. Әса дөнүб бөјүк илана чевриләҹәк».+ 10 Беләҹә, Муса илә Һарун фиронун һүзуруна ҝәлдиләр вә Јеһованын әмрини олдуғу кими јеринә јетирдиләр. Һарун әсаны фиронун вә онун хидмәтчиләринин габағында јерә атды, әса дөнүб бөјүк илан олду. 11 Фирон да мүдрикләри вә ҹадуҝәрләри чағыртдырды. Мисирин каһинләри+ өз сеһрләри илә ејни шеји етдиләр.+ 12 Онлардан һәр бири өз әсасыны јерә атды вә әсалар дөнүб бөјүк иланлар олду. Амма Һарунун әсасы онларын әсасыны удду. 13 Лакин Јеһова неҹә демишдисә, елә дә олду, фирон инад еләјиб онлара гулаг асмады.+
14 Јеһова Мусаја деди: «Фирон тәрслик едиб халгы бурахмыр.+ 15 Сән белә елә: сабаһ сәһәр фирон чаја ҝедәҹәк. Сән дә илана дөндәрдијин әсаны ҝөтүрүб Нил чајынын гырағына ҝет вә орада дуруб ону ҝөзлә.+ 16 О ҝәләндә де: “Мәни ибраниләрин Аллаһы Јеһова сәнин јанына ҝөндәриб.+ О тәләб едир ки, халгыны бурахасан, ҝедиб сәһрада Она ибадәт етсинләр. Сән исә табе олмурсан. 17 Буна ҝөрә дә Јеһованын сөзү беләдир: “Мәним Јеһова олдуғуму бундан биләҹәксән:+ әлимдәки әсаны Нил чајынын суларына вураҹағам, чај гана дөнәҹәк. 18 Чајдакы балыглар өләҹәк вә чај ијләнәҹәк. Мисирлиләр чајын сујуну ичә билмәјәҹәкләр”».
19 Сонра Јеһова Мусаја деди: «Һаруна белә де: “Әсаны әлинә ҝөтүр вә Мисирин суларына,+ чајларына, Нилдән ајрылан архлара, батаглыглара+ вә бүтүн чарһовузларына сары узат ки, сулар гана дөнсүн”. Бүтүн Мисир торпағында, һәтта чәлләкләрдә вә даш күпләрдә дә су гана чевриләҹәк». 20 Муса илә Һарун дәрһал Јеһованын дедији кими етдиләр: Һарун фиронун вә онун хидмәтчиләринин ҝөзү габағында әсаны галдырыб Нил чајынын сујуна вурду, су бүсбүтүн ган олду.+ 21 Чајдакы балыглар өлдү+ вә чај ијләнмәјә башлады. Мисирлиләр чајын сујуну ичә билмәдиләр.+ Бүтүн Мисир торпағында су гана чеврилди.
22 Лакин Мисирин каһинләри дә өз сеһрләри илә ејни шеји етдиләр.+ Беләҹә, Јеһованын дедији кими, фирон тәрслијиндән дөнмәди вә онлара гулаг асмады.+ 23 Фирон чыхыб сарајына ҝетди, баш верәнләри јенә дә веҹинә алмады. 24 Мисирлиләрин һамысы Нил чајынын гырагларында јери газыб су ахтармаға башладылар, чүнки чајын сујуну ичә билмирдиләр. 25 Јеһованын Нил чајынын сујуну гана дөндәрмәсинин үстүндән једди ҝүн кечди.
8 Јеһова Мусаја деди: «Фиронун јанына ҝет, она сөјлә: “Јеһова белә дејир: “Халгымы бурах, ҝедиб мәнә ибадәт етсин.+ 2 Әҝәр јенә дә онлары бурахмасан, онда сәнин бүтүн өлкәни гурбаға басаҹаг.+ 3 Нил чајында гурбағалар гајнашаҹаг, онлар чыхыб сәнин евинә, јатаг отағына, чарпајына, хидмәтчиләринин евинә, тәкнәләринә, јемәк биширдијин күрәләрә долаҹаг, адамларынын үстүнә тулланаҹаг.+ 4 Гурбағалар сәнин, халгынын вә бүтүн хидмәтчиләринин үстүнә һүҹум чәкәҹәк”».
5 Бундан сонра Јеһова Мусаја деди: «Һаруна де, әлиндәки әсаны чајларын, Нилдән чәкилән архларын, батаглыгларын үстүнә узатсын, гурбағалар чыхыб бүтүн Мисири бүрүсүн». 6 Һарун әлини Мисирин сулары үзәринә узатды, гурбағалар чыхыб Мисир торпағыны бүрүдү. 7 Лакин Мисирин каһинләри дә сеһр ишләдиб ејни шеји етдиләр, Мисир торпағыны гурбағаларла долдурдулар.+ 8 Онда фирон Муса илә Һаруну чағырыб деди: «Јеһоваја дуа ет, гој мәним, халгымын ҹаныны гурбағалардан гуртарсын.+ Халгы Јеһоваја гурбан ҝәтирмәјә бурахырам». 9 Муса фирона деди: «Сән өзүн вахтыны де, мән дә дуа едим, сәнин дә, хидмәтчиләринин дә, адамларынын да ҹаны гурбағалардан гуртарсын, онлар евләриндән чәкилиб јалныз Нилдә галсын». 10 О: «Сабаһ», — дејә ҹаваб верди. Муса деди: «Аллаһымыз Јеһованын тајы-бәрабәри олмадығыны биләсән дејә,+ дедијин кими олаҹаг. 11 Гурбағалар евләриндән чәкиләҹәк, сәнин дә, хидмәтчиләринин дә, адамларынын да ҹаны онлардан гуртараҹаг. Онлар јалныз Нилдә галаҹаг».+
12 Муса илә Һарун фиронун һүзурундан чыхдылар вә Муса Јеһоваја јалварды ки, фиронун үстүнә ҝөндәрдији гурбағалары јох етсин.+ 13 Јеһова Мусанын хаһишини јеринә јетирди, евләрдәки, һәјәтләрдәки, ојлаглардакы гурбағалар өлдү. 14 Гурбағалары галаг-галаг јығдылар; өлкәни үфунәт ији бүрүдү. 15 Фирон ҝөрәндә ки, бәла совушду, Јеһованын дедији кими, үрәјини даша дөндәриб онлара гулаг асмады.+
16 Јеһова Мусаја деди: «Һаруна де, әсасыны узадыб торпаға вурсун, бүтүн Мисир өлкәсиндә јерин тозу мығмығаја чеврилсин». 17 Онлар белә дә етдиләр. Һарун әсасыны узадыб торпаға вурду. Бүтүн Мисир өлкәсиндә јерин тозу мығмығаја чеврилди. Онлар адамлары вә һејванлары дишләмәјә башлады.+ 18 Каһинләр дә ејни мөҹүзәни ҝөстәрмәк, сеһр ишләдәрәк мығмыға әмәлә ҝәтирмәк истәдиләр,+ лакин баҹармадылар. Мығмығалар исә инсанлара вә һејванлара дарашмышды. 19 Онда каһинләр фирона дедиләр: «Бу ишдә Аллаһын әли вар!»+ Амма фирон инадындан дөнмәди вә Јеһованын дедији кими, онлара гулаг асмады.
20 Сонра Јеһова Мусаја деди: «Сәһәр тездән фирон чаја ҝедәндә онун габағына чых вә сөјлә: “Јеһова белә дејир: “Халгымы бурах, ҝедиб Мәнә ибадәт етсин. 21 Әҝәр бурахмасан, Мән сәнин, хидмәтчиләринин, халгынын үстүнә мозалан ҝөндәрәҹәјәм. Сәнин евләрин вә бүтүн мисирлиләрин евләри мозаланла долаҹаг. Һәтта дурдуглары торпағы да бүрүјәҹәк. 22 Һәмин ҝүн халгымын јашадығы Гошен торпағыны ајыраҹағам, орада мозалан олмајаҹаг.+ Бундан биләҹәксән ки, Мән Јеһова бу өлкәдәјәм.+ 23 Мән Өз халгымы сәнин халгындан ајры тутаҹағам. Бу әламәт сабаһ ваге олаҹаг”».
24 Јеһова белә дә етди; фиронун вә хидмәтчиләринин евләринә, бүтүн Мисир торпағына сајсыз-һесабсыз мозалан сүрүләри һүҹум еләди. Мозаланлар өлкәни виран гојду.+ 25 Ахырда фирон Муса илә Һаруну чағырыб деди: «Ҝедин Аллаһыныза бу өлкәдә гурбан ҝәтирин». 26 Муса исә деди: «Бу, мүмкүн дејил. Аллаһымыз Јеһоваја ҝәтирәҹәјимиз гурбанлар мисирлиләрин ҝөзүндә мәнфурдур.+ Мисирлиләрин ҝөзү габағында онларда икраһ доғуран гурбанлар ҝәтирсәк, бизи дашламазлар? 27 Биз Аллаһымыз Јеһованын дедији кими, үч ҝүн сәһрада јол ҝедиб орада Она гурбан ҝәтирәҹәјик».+
28 Онда фирон деди: «Аллаһыныз Јеһоваја сәһрада гурбан ҝәтирмәк үчүн сизи бурахаҹағам. Амма чох узаға ҝетмәјин. Инди исә мәним үчүн дуа един».+ 29 Муса деди: «Мән ҝедирәм. Сәнин јанындан чыхан кими Јеһоваја дуа едәҹәјәм вә сабаһ фирон да, хидмәтчиләри дә, халгы да мозаланлардан гуртулаҹаг. Амма јенә елә олмасын ки, фирон бизи алдадыб халгы Јеһоваја гурбан ҝәтирмәјә бурахмасын».+ 30 Муса фиронун јанындан чыхыб Јеһоваја дуа етди.+ 31 Јеһова Мусанын дуасына ҹаваб вериб фирону, хидмәтчиләрини, халгыны мозаланлардан гуртарды. Бир дәнә дә олсун мозалан галмады. 32 Анҹаг фирон бу дәфә дә үрәјини даш еләди вә халгы бурахмады.
9 Јеһова Мусаја деди: «Фиронун јанына ҝет вә сөјлә: “Ибраниләрин Аллаһы Јеһова белә дејир: “Халгымы бурах, ҝедиб мәнә ибадәт етсин.+ 2 Әҝәр јенә дә онлары бурахмасан, ҝетмәјә гојмасан, 3 Јеһованын әли+ отлаглардакы һејванларына гаршы галхаҹаг. Атларын, ешшәкләрин, дәвәләрин, мал-гаранын, гојун-гузунун ичинә азар дүшүб онлары гыраҹаг.+ 4 Лакин Јеһова исраиллиләрин һејванларыны мисирлиләринкиндән ајры тутаҹаг, исраиллиләрин һејванларындан бири дә өлмәјәҹәк”».+ 5 Јеһова вахт тәјин едиб деди: «Мән Јеһова буну сабаһ едәҹәјәм».
6 Сәһәриси ҝүн Јеһова дедијини етди. Мисирлиләрин бүтүн һејванлары гырылды,+ амма исраиллиләрин һејванларындан бири дә өлмәди. 7 Фирон адам ҝөндәриб өјрәнди ки, исраиллиләрин бир дәнә дә һејваны өлмәјиб. Бунунла белә, о, инадындан дөнмәди вә халгы бурахмады.+
8 Јеһова јенә Муса вә Һарунла данышыб деди: «Собадан овуҹларынызы долдуруб һис ҝөтүрүн, гој Муса фиронун гаршысында ону һаваја атсын. 9 О, тоз кими бүтүн Мисир торпағыны бүрүјәҹәк. Бүтүн Мисир торпағындакы инсанларын вә һејванларын бәдәниндә иринли чибанлар әмәлә ҝәләҹәк».
10 Онлар собадан һис ҝөтүрүб фиронун һүзурунда дурдулар. Муса һиси һаваја атды. Инсанларын вә һејванларын бәдәниндә иринли чибанлар әмәлә ҝәлди. 11 Каһинләр Мусанын гаршысына чыха билмәдиләр, чүнки бүтүн мисирлиләр кими, онларын да бәдәниндә чибанлар чыхмышды.+ 12 Амма Јеһова фиронун үрәјини даша дөндәрди. Јеһованын Мусаја дедији кими, фирон онлара гулаг асмады.+
13 Онда Јеһова Мусаја деди: «Сәһәр тездән галхыб фиронун һүзуруна ҝет вә она де: “Ибраниләрин Аллаһы Јеһова белә дејир: “Халгымы бурах, ҝедиб мәнә ибадәт етсин. 14 Јохса бу дәфә сәнин, хидмәтчиләринин, халгынын үстүнә нә ки бәла вар, һамысыны ҝөндәрәҹәјәм. Онда биләҹәксән ки, бүтүн дүнјада Мәним тајым-бәрабәрим јохдур.+ 15 Истәсәјдим, чохдан әлими галдырыб сәни дә, халгыны да азара салар, көкүнүзү јер үзүндән кәсәрдим. 16 Амма сәни она ҝөрә сағ сахладым ки, сәнә ҝүҹүмү ҝөстәрим вә бүтүн дүнја адымы ешитсин.+ 17 Демәк, сән һәлә дә халгыма хор бахыб онлары бурахмаг истәмирсән. 18 Белә исә, сабаһ бу вахт елә ҝүҹлү долу јағдыраҹағам ки, беләси тәмәли гојуландан бәри Мисирдә һәлә ҝөрүнмәјиб. 19 Хәбәр ҝөндәр, бүтүн мал-һејваныны вә бајырда нәјин варса, һамысыны ичәри салсынлар. Ичәри ҝирмәјән, бајырда галан бүтүн инсанлары вә һејванлары долу мәһв едәҹәк”».
20 Фиронун хидмәтчиләри арасында Јеһованын сөзүндән горхуја дүшәнләр тез өз гулларыны вә һејванларыны ичәри салды. 21 Лакин Јеһованын сөзүнү саја салмајанлар гулларыны вә һејванларыны бајырда гојдулар.
22 Јеһова Мусаја деди: «Әлини јухары, ҝөјә тәрәф узат, гој бүтүн Мисир торпағына, инсанларын, һејванларын, биткиләрин үстүнә долу јағсын».+ 23 Муса әсасыны ҝөјә тәрәф галдырды вә Јеһованын һөкмү илә ҝөј ҝурулдады, долу дүшдү, ҝөјдән јерә алов јағды*. Јеһова Мисир торпағыны долуја тутду. 24 Ҝөјдән долу илә бәрабәр алов да төкүлүрдү. Долу елә ҝүҹлү јағырды ки, Мисир халгынын тарихиндә беләси һәлә ҝөрүнмәмишди.+ 25 Долу бүтүн Мисир торпағында инсандан тутмуш һејвана кими бајырда галан һәр шеји мәһв етди, бүтүн биткиләр тәләф олду, ағаҹлар гырылды.+ 26 Јалныз исраиллиләрин јашадығы Гошен дијарына долу дүшмәди.+
27 Иши белә ҝөрдүкдә фирон Муса илә Һаруну чағыртдырыб деди: «Бу дәфә ҝүнаһ етдим. Јеһова һагдыр, мәнимлә халгым исә ҝүнаһкарыг. 28 Јеһоваја дуа един ки, илдырымла долу дајансын. Онда сизи бурахарам, даһа бурада сахламарам». 29 Муса она деди: «Шәһәрдән чыхан кими әлләрими ҝөјә галдырыб Јеһоваја дуа едәҹәјәм. Илдырым дајанаҹаг, долу даһа јағмајаҹаг. Беләҹә, биләҹәксән ки, дүнјанын саһиби Јеһовадыр.+ 30 Амма мән билирәм ки, һәтта онда да нә сән, нә дә хидмәтчиләрин Јеһова Аллаһдан горхмајаҹагсыныз».
31 Долу кәтаны да, арпаны да мәһв етмишди, чүнки арпа дән бағламыш, кәтан исә гозаламышды. 32 Буғда илә пәринҹ исә һәлә јетишмәдијиндән мәһв олмамышды. 33 Муса фиронун һүзурундан ҝедиб шәһәрдән чыхды, әлләрини ҝөјә галдырыб Јеһоваја дуа етди. Илдырымла долу дајанды, лејсан кәсди.+ 34 Фирон лејсанла долунун кәсдијини, илдырымын дајандығыны ҝөрәндә јенә дә ҝүнаһ етди: о да, хидмәтчиләри дә үрәкләрини даш етдиләр.+ 35 Фирон инадындан дөнмәјиб Јеһованын Муса васитәсилә габагҹадан дедији кими, исраиллиләри бурахмады.+
10 Јеһова Мусаја деди: «Фиронун јанына ҝет. Мән онун вә хидмәтчиләринин үрәкләрини даш етмишәм ки,+ онун өнүндә бу әламәтләри ҝөстәрим,+ 2 һәм дә сән Мисири неҹә сәрт ҹәзаландырдығымы, онлара һансы әламәтләри ҝөстәрдијими оғулларына вә нәвәләринә даныша биләсән.+ Беләҹә, биләҹәксиниз ки, Мән Јеһовајам».
3 Муса илә Һарун фиронун һүзуруна ҝедиб дедиләр: «Ибраниләрин Аллаһы Јеһова белә дејир: “Нә вахта гәдәр Мәнә бојун әјмәјәҹәксән?+ Халгымы бурах, ҝедиб Мәнә ибадәт етсин. 4 Әҝәр јенә дә халгымы бурахмасан, сабаһ өлкәнә чәјирткә ҝөндәрәҹәјәм. 5 Онлар јерин үзүнү елә өртәҹәк ки, торпаг ҝөрүнмәз олаҹаг. Сизин үчүн долудан нә галыбса јејиб гуртараҹаг, өлкәниздәки ағаҹлары тәләф едәҹәк.+ 6 Онлар сәнин евләринә, хидмәтчиләринин евләринә, Мисирдәки бүтүн евләрә долаҹаглар. О гәдәр чох олаҹаглар ки, белә шеј ата-бабаларыныз бу өлкәдә јурд саландан индијәдәк ҝөрүнмәјиб”».+ Буну дејиб Муса фиронун һүзурундан чыхды.
7 Онда әјанлары фирона дедиләр: «Һачанаҹан бу адам бизә һәдә-горху ҝәләҹәк?* Гој ҝетсинләр, Аллаһлары Јеһоваја ибадәт етсинләр. Мәҝәр ҝөрмүрсән, Мисир виранәлијә чеврилир?» 8 Муса илә Һаруну фиронун јанына ҝәтирдиләр. Фирон онлара деди: «Ҝедин, Аллаһыныз Јеһоваја ибадәт един. Амма дејин ҝөрүм кимләр ҝедәҹәк?» 9 Муса ҹаваб верди: «Ҹаванлар да, јашлылар да, оғул-гызларымыз да бизимлә ҝедәҹәк, гојун-гузуларымызы вә мал-гарамызы да өзүмүзлә апараҹағыг,+ чүнки Јеһованын шәрәфинә бајрам кечирмәлијик».+ 10 Ҹавабында фирон деди: «Һә, демәк, Јеһова сизинләдир? Ај-һај, мән сизи ушагларынызла бир јердә бурахдым, сиз дә ҝетдиниз.+ Билирәм, сизин нә исә бир фырылдағыныз вар. 11 Јох, елә шеј јохдур! Јеһоваја ибадәт етмәк истәмирдиниз? Кишиләри ҝөтүрүн, ҝедин». Фирон буну дејиб онлары говду.
12 Јеһова Мусаја деди: «Әлини Мисирин үзәринә узат, гој Мисири чәјирткә бассын, бүтүн биткиләри, долудан галан һәр шеји јејиб гуртарсын». 13 Муса дәрһал әсасыны Мисирин үзәринә узатды вә Јеһованын һөкмү илә о ҝүн бүтүн ҝүнү вә бүтүн ҝеҹәни шәрг күләји әсди. Сәһәр ачыланда шәрг күләји чәјирткәләр ҝәтирди. 14 Чәјирткәләр Мисирә долуб өлкәнин һәр тәрәфинә јајылдылар.+ Бу, әсил фәлакәт иди.+ Әввәлләр Мисирдә бу гәдәр чәјирткә олмамышды, бундан сонра да олмајаҹагды. 15 Онлар јерин үзүнү елә өртдүләр ки, өлкә гара рәнҝә бојанды. Онлар долудан галан бүтүн биткиләри вә ағаҹларын мејвәләрини једиләр. Бүтүн Мисир торпағында нә ағаҹларда бир јашыл јарпаг галды, нә дә јердә бир от.
16 Фирон дәрһал Муса илә Һаруну чағырыб деди: «Мән Аллаһыныз Јеһоваја вә сизә гаршы ҝүнаһ етмишәм. 17 Нә олар, ахырынҹы дәфә ҝүнаһымдан кечин, Аллаһыныз Јеһоваја дуа един ки, бу бәланы мәндән узаглашдырсын». 18 Муса фиронун јанындан чыхыб Јеһоваја дуа етди.+ 19 Јеһова күләјин истигамәтини дәјишиб ҝүҹлү гәрб күләји әсдирди. Күләк чәјирткәләри совуруб Гырмызы дәнизә төкдү. Бүтүн Мисир өлкәсиндә бир дәнә дә олсун чәјирткә галмады. 20 Амма Јеһова фиронун үрәјини даша дөндәрди+ вә о, исраиллиләри бурахмады.
21 Сонра Јеһова Мусаја деди: «Әлини ҝөјә тәрәф узат, гој бүтүн Мисир өлкәси үзәринә гаранлыг чөксүн, зүлмәт гаранлыг». 22 Муса дәрһал әлини ҝөјә сары узатды вә бүтүн Мисир торпағында үч ҝүн гаты зүлмәт олду,+ 23 ҝөз-ҝөзү ҝөрмүрдү. Үч ҝүн һеч ким евдән бајыра чыхмады. Амма исраиллиләрин јашадығы јер ишыг иди.+ 24 Фирон Мусаны чағырыб деди: «Ҝедин, Јеһоваја ибадәтинизи еләјин.+ Ушагларынызы да апарын. Амма гојун-гузунуз, мал-гараныз бурада галсын». 25 Муса исә деди: «Гурбан ҝәтирмәк үчүн бизә һејванлары да вермәлисән ки, онлары Аллаһымыз Јеһоваја тәгдим едәк.+ 26 Сүрүләримизи өзүмүзлә апармалыјыг. Ҝәрәк бир һејван да галмасын, Аллаһымыз Јеһоваја ибадәт едәндә онлар лазымымыз олаҹаг. Ора чатмамыш исә билә билмәрик, Јеһоваја ибадәт едәндә нәји гурбан ҝәтирмәлијик». 27 Бу мәгамда Јеһова фиронун үрәјини даша дөндәрди вә о, исраиллиләри бурахмаға разы олмады.+ 28 Фирон Мусаја деди: «Рәдд ол ҝөзүмүн габағындан! Бир дә ҝөзүмә ҝөрүнсән, өзүнү өлмүш бил!» 29 Муса ҹавабында деди: «Јахшы, сән дејән олсун. Бир дә ҝөзүнә ҝөрүнмәјәҹәјәм».
11 Јеһова Мусаја деди: «Фиронун вә Мисирин үстүнә бир бәла да ҝөндәрәҹәјәм. Онда о, сизи бурахаҹаг.+ Нәинки бурахаҹаг, һәтта бурадан говаҹаг.+ 2 Ҝет халга де ки, кишили-гадынлы һәр кәс гонум-гоншудан гызыл-ҝүмүш әшјалар истәсин».+ 3 Јеһованын ризасы илә мисирлиләр исраиллиләрә јахшы мүнасибәт ҝөстәрдиләр. Үстәлик, Муса да Мисирдә фиронун әјанларынын јанында вә халг арасында һөрмәт газанмышды.
4 Муса деди: «Јеһова Аллаһ белә дејир: “Ҝеҹә јарысы Мисирдән кечәҹәјәм.+ 5 Мисирдә тахтда отуран фирондан тутмуш дәјирманда дән үјүдән гарабашын өвладынадәк һамынын илк доғулан ушағы, бүтүн һејванларын илк доғулан баласы өләҹәк.+ 6 Бүтүн Мисир торпағында елә аһ-фәған галхаҹаг ки, беләси һеч вахт олмајыб, олмајаҹаг да.+ 7 Исраиллиләрин исә башындан бир түк белә, әскик олмајаҹаг, һејванларынын үстүнә ит дә һүрмәјәҹәк, белә ки, Јеһованын исраиллиләри мисирлиләрдән фәргли тутдуғуну биләсән”.+ 8 Бүтүн хидмәтчиләрин јаныма ҝәләҹәк, гаршымда баш әјиб: “Сән дә, бүтүн халгын да чыхын ҝедин”,+ — дејиб јалвараҹагсыныз. Онда мән ҝедәҹәјәм». Муса бунлары дејиб гәзәб ичиндә фиронун јанындан чыхды.
9 Онда Јеһова Мусаја деди: «Фирон сизә гулаг асмајаҹаг,+ амма бу она ҝөрәдир ки, Мисир торпағында мөҹүзәләрим чохалсын».+ 10 Муса вә Һарун бүтүн бу мөҹүзәләри фиронун гаршысында ҝөстәрдиләр,+ анҹаг Јеһова фиронун үрәјини даш еләди вә о, исраиллиләри өлкәсиндән бурахмады.+
12 Јеһова Муса илә Һаруна онлар һәлә Мисирдә икән деди: 2 «Бу ај сизин үчүн биринҹи ај, илин илк ајы олаҹаг.+ 3 Ҝедиб бүтүн Исраил ҹамаатына белә сөјләјин: “Бу ајын онунҹу ҝүнү ата евиниз үчүн бир гузу+ сечин, һәр евә бир гузу. 4 Кимин аиләси кичикдирсә вә гузуну јејиб гуртара билмәјәҹәксә, онда гузуну евиндә гоншусу илә бирликдә јесин; адамларын сајыны вә һәр кәсин нә гәдәр јејәҹәјини нәзәрә алсын. 5 Һејван ја гојунларын, ја да кечиләрин ичиндән сечилмиш сағлам,+ бириллик еркәк һејван олмалыдыр. 6 Ону ајын он дөрдүнҹү ҝүнүнә гәдәр бәсләјин.+ Гаш гараланда Исраил иҹмасынын һәр аиләси һејваны кәссин.+ 7 Ганындан бир аз ҝөтүрүб гузуну һансы евдә јејәҹәкләрсә, о евин гапысынын ики јан вә үст тахтасына чиләсинләр.+
8 Әт һәмин ҝеҹә јејилмәлидир.+ Ону одда гызардыб мајасыз чөрәклә+ вә аҹы отларла јесинләр.+ 9 Ону нә чиј, нә дә суда бишмиш һалда јемәјин, башы, ајаглары вә ичалаты илә бирликдә одда гызардыб јејин. 10 Һејвандан сәһәрә һеч нә сахламајын, сәһәрә галаны одда јандырын.+ 11 Ону гуршагланыб, ајағыныза сәндәл ҝејиниб, әлинизә чомаг ҝөтүрүб тәләм-тәләсик јејин. Бу, Јеһованын шәрәфинә кечирилән Пасхадыр*. 12 Мән бу ҝеҹә Мисир торпағындан кечәҹәјәм. Мисир торпағындакы адамларын илк доғулан ушағыны вә һејванларын илк баласыны өлдүрәҹәјәм,+ Мисирин бүтүн аллаһларыны мүһакимә едәҹәјәм.+ Мән Јеһовајам! 13 Евинизин үзәриндәки ган ишарә олаҹаг, ганы ҝөрүб сиздән јан кечәҹәјәм. Мән Мисир торпағыны ҹәзаландыранда сизә бу бәладан зәрәр дәјмәјәҹәк.+
14 Бу ҝүнү јаддашыныза һәкк един вә нәсилдән-нәслә Јеһоваја һәср олунмуш бајрам кими гејд един. Бу, һәмишәлик сизин үчүн ганун олаҹаг. 15 Једди ҝүн мајасыз чөрәк јејин.+ Биринҹи ҝүн евләриниздән мајалыг хәмири чыхарын. Биринҹи ҝүндән једдинҹи ҝүнәдәк мајалы бир шеј јејән адам исраиллиләрин арасындан јох едилмәлидир*. 16 Биринҹи вә једдинҹи ҝүн мүгәддәс топланты кечирин. Бу ҝүнләрдә һеч бир иш ҝөрмәмәлисиниз.+ Јалныз өзүнүзә јемәк һазырлаја биләрсиниз.
17 Мајасыз чөрәк бајрамыны мүтләг кечирин,+ чүнки һәмин ҝүн Мән сизин издиһамларынызы* Мисир торпағындан чыхараҹағам. Бу ҝүнү нәсилдән-нәслә гејд етмәлисиниз, бу, һәмишәлик сизин үчүн ганун олаҹаг. 18 Биринҹи ај, ајын он дөрдүнҹү ҝүнү ахшамдан башлајараг, ајын ијирми биринҹи ҝүнүнүн ахшамынадәк мајасыз чөрәк јемәлисиниз.+ 19 Једди ҝүн евиниздә мајалыг хәмир олмасын, истәр јаделли олсун, истәрсә дә јерли, ким мајалы бир шеј јесә, Исраил халгынын арасындан јох едиләҹәк*.+ 20 Мајалы һеч нә јемәјәҹәксиниз, бүтүн евләрдә мајасыз чөрәк јејилмәлидир”».
21 Муса ҹәлд бүтүн Исраил ағсаггалларыны+ чағырыб деди: «Һәр кәс өз аиләси үчүн һејван* сечсин вә ону Пасха гурбаны олараг кәссин. 22 Сонра бир дәстә гарагынығы ләјәндәки гана батырыб гапынын үст вә ики јан тахтасына чиләсин. Сәһәрәҹән һеч ким евдән бајыра чыхмасын. 23 Јеһова мисирлиләрин башына бәла ҝәтирмәк үчүн Мисирдән кечәндә гапынызын үст вә јан тахталарындакы ганы ҝөрәҹәк. Онда Јеһова гапыныздан јан кечәҹәк, өлүм ҝәтирән бәланы евиниздән совушдураҹаг.+
24 Бу һадисәни өзүнүз дә, оғулларыныз да гејд един. Бу, һәмишәлик ганундур.+ 25 Јеһованын дедији кими, Онун сизә верәҹәји торпаға чатанда да бу ајини иҹра един.+ 26 Оғулларыныз сиздән сорушанда ки, бу ајинин мәнасы нәдир,+ 27 дејәрсиниз ки, бу, Јеһоваја һәср олунмуш Пасхадыр. О, Мисирдә мисирлиләрин башына бәла ҝәтирәндә исраиллиләрин евиндән јан кечмишди, бизим аиләләримизә тохунмамышды».
Ҹамаат јерә гәдәр әјилиб тәзим етди. 28 Исраиллиләр ҝедиб Јеһованын Мусаја вә Һаруна әмр етдији кими етдиләр.+ Бәли, неҹә дејилмишдисә, елә дә етдиләр.
29 Ҝеҹә јарысы Јеһова Мисир торпағында тахтда отуран фирондан тутмуш зиндандакы мәһбусадәк һамынын илк өвладыны+, еләҹә дә һејванларын илк баласыны өлдүрдү.+ 30 Ҝеҹә фирон, онун бүтүн әјанлары вә бүтүн мисирлиләр ојанды. Мисирлиләрин арасында бөјүк шивән гопду, чүнки елә бир ев јох иди ки, орада өлән олмасын.+ 31 Фирон ҝеҹәјлә Мусаны вә Һаруну чағыртдырыб деди:+ «Дурун, чыхын халгымын арасындан, сиз дә, галан исраиллиләр дә. Неҹә ки дејирдиниз, ҝедин Јеһоваја ибадәт един,+ 32 гојун-гузуларынызы да, мал-гаранызы да өзүнүзлә апарын.+ Мәним дә ҹаныма дуа един».
33 Мисирлиләр: «Белә ҝетсә, һамымыз гырылаҹағыг», — дејәрәк халгы тәләсдирмәјә башладылар ки, тез өлкәдән чыхыб ҝетсинләр.+ 34 Исраиллиләр хәмир тәкнәләрини палтарларына бүкүб чијинләринә гојдулар, мајасыз јоғурдуглары хәмири өзләри илә апардылар. 35 Онлар Мусанын дедији кими, мисирлиләрдән гызыл-ҝүмүш әшјалар, еләҹә дә пал-палтар истәдиләр.+ 36 Јеһованын ризасы илә мисирлиләр јахшы мүнасибәт ҝөстәриб онлара истәдикләрини вердиләр. Беләҹә, исраиллиләр мисирлиләрин варыны-јохуну алыб апардылар.+
37 Исраиллиләр, ушаглардан әлавә тәхминән алты јүз мин пијада киши Рамсесдән+ Суггута+ јола дүшдү.+ 38 Һәмчинин әҹнәбиләрдән ибарәт издиһам*+ исраиллиләрлә ҝетди. Ҹамаат чохлу һејван, сүрүләр, нахырлар ҝөтүрмүшдү. 39 Онлар Мисирдән ҝәтирдикләри мајасыз хәмирдән көкәләр биширдиләр. Хәмирә маја гатылмамышды, чүнки онлар Мисирдән гәфил говулмуш, өзләри үчүн һеч бир тәдарүк ҝөрә билмәмишдиләр.+
40 Мисирдә јашајан исраиллиләр гүрбәтдә дөрд јүз отуз+ ил јашамышдылар.+ 41 Дөрд јүз отуз илин тамамында, мәһз һәмин ҝүн Јеһованын ордулары Мисир торпағындан чыхды. 42 Һәмин ҝеҹәни исраиллиләр Јеһованын онлары Мисирдән чыхардығы ҝүн кими гејд етмәлидирләр. Бу ҝеҹәни бүтүн Исраил халгы нәсилләр бојунҹа Јеһованын шәрәфинә гејд етмәлидир.+
43 Јеһова Муса илә Һаруна деди: «Пасха илә бағлы тәләбләр бунлардыр: һеч бир әҹнәби Пасха гурбанындан јемәмәлидир.+ 44 Амма киминсә пулла алдығы гулу варса, ону сүннәт етмәлидир.+ Јалныз бу һалда о гул ондан јејә биләр. 45 Мүһаҹирләр вә муздурлар ондан јејә билмәзләр. 46 Гузу бир евдә јејилмәлидир. Әт евдән чыхарылмамалыдыр. Гузунун һеч бир сүмүјү сындырылмамалыдыр.+ 47 Пасханы бүтүн Исраил халгы гејд етмәлидир. 48 Әҝәр аранызда јашајан бир јаделли Јеһованын шәрәфинә кечирилән Пасханы гејд етмәк истәсә, евиндәки бүтүн кишиләр сүннәт олунмалыдыр. Јалныз бу һалда о, Пасханы гејд едә биләр; һәмин адам јерли сајылаҹаг. Сүннәт олунмамыш адам исә ондан јејә билмәз.+ 49 Јерли үчүн дә, аранызда јашајан јаделли үчүн дә ганун бир олаҹаг».+
50 Беләҹә, бүтүн исраиллиләр Јеһованын Мусаја вә Һаруна дедикләрини јеринә јетирдиләр. Неҹә бујурулмушдуса, елә дә етдиләр. 51 Һәмин ҝүн Јеһова исраиллиләри издиһамлары* илә Мисир торпағындан чыхартды.
13 Јеһова јенә Муса илә данышыб деди: 2 «Исраиллиләрин ичиндә киши ҹинсиндән олан бүтүн илкинләри Мәним үчүн ајырын. Илк доғулан оғлан ушаглары, еләҹә дә һејванларын еркәк балаларындан биринҹиси Мәнә мәхсусдур».+
3 Муса халга деди: «Мисирдән, көләлик евиндән чыхдығыныз бу ҝүнү унутмајын.+ Јеһова сизи Өз гүввәтли әли илә орадан чыхарды.+ Буна ҝөрә дә мајалы һеч нә јемәјин. 4 Сиз бу ҝүн, әвив* ајында бурадан чыхырсыныз.+ 5 Јеһова сизи кәнаниләрин, һетләрин, амориләрин, һивиләрин вә јәбусиләрин торпағына,+ ата-бабаларыныза анд ичиб сизә вермәји вәд етдији сүд-бал ахан дијара ҝәтирәндә бу ајда бу ајини иҹра един.+ 6 Једди ҝүн мајасыз чөрәк јејин.+ Једдинҹи ҝүн Јеһованын шәрәфинә бајрам кечирилмәлидир. 7 Једди ҝүн мајасыз чөрәк јејилмәлидир;+ јан-јөрәниздә мајалы һеч нә сахламајын.+ Јашадығыныз әразинин һеч бир јериндә мајалыг хәмир олмамалыдыр. 8 Һәмин ҝүн гој һәр кәс өз оғлуна белә десин: “Бунлары Јеһованын мәнә јахшылыг едиб Мисирдән чыхардығына ҝөрә едирәм”.+ 9 Гој бу бајрам, санки, әлиниздә, алнынызда нишан олуб сизә о һадисәни хатырлатсын,+ беләҹә, Јеһованын гануну дилиниздән дүшмәсин. Ахы Јеһова ҝүҹлү әли илә сизи Мисирдән чыхарыб. 10 Һәр ил бу вахт бу ҝөстәришә әмәл един.+
11 Јеһова сизи кәнаниләрин торпағына, анд ичиб сизә вә ата-бабаларыныза вермәји вәд етдији дијара ҝәтирәндә+ 12 илк доғулан оғлан ушагларынын, еләҹә дә саһиб олдуғунуз һејванларын биринҹи еркәк балаларынын һамысыны Јеһоваја һәср един. Еркәк һејванлар Јеһоваја мәхсусдур.+ 13 Ешшәјин биринҹи баласынын әвәзинә гојун вериб ону сатын алмалысыныз. Алмасаныз, бојнуну сындырмалысыныз. Илк доғулан оғулларынызы сатын алмалысыныз.+
14 Сонралар оғлунуз сиздән бунун нә демәк олдуғуну сорушанда дејәрсиниз: “Јеһова бизи ҝүҹлү әли илә Мисирдән, көләлик евиндән чыхармышды.+ 15 Фирон инад едиб бизи бурахмаг истәмәјәндә+ Јеһова Мисир торпағында бүтүн илк доғуланлары, инсанларын илк ушагларыны вә һејванларын биринҹи баласыны өлдүрмүшдү.+ Буна ҝөрә дә һејванларымызын биринҹи баласыны Јеһоваја гурбан ҝәтиририк, илк оғулларымыз үчүн исә фидјә веририк”. 16 Гој бу, әлиниздә вә алнынызда нишан олуб сизә о һадисәни хатырлатсын.+ Ахы Јеһова ҝүҹлү әли илә бизи Мисирдән чыхарыб».
17 Фирон халгы бураханда Аллаһ онлары, јахын олса да, филиштлиләрин* өлкәсинә ҝедән јолла апармады. Чүнки Аллаһ деди: «Бирдән онлар дөјүшмәли олдугларыны ҝөрүб, фикирләриндән дөнәр вә Мисирә гајыдарлар». 18 Буна ҝөрә дә Аллаһ халгы долајы јолла, Гырмызы дәниз сәһрасы илә апарды.+ Исраиллиләр Мисирдән низамлы бир гошун кими чыхмышдылар. 19 Муса Мисирдән Јусифин сүмүкләрини дә апарды, чүнки Јусиф Исраил оғулларына анд ичдириб демишди: «Аллаһ мүтләг сизә нәзәр салаҹаг. Онда мәним сүмүкләрими дә өзүнүзлә апарарсыныз».+ 20 Онлар Суггутдан чыхыб сәһранын кәнарында, Етамда дүшәрҝә салдылар.
21 Јеһова гаршыда ҝедиб онлара бәләдчилик едирди. Ҝүндүзләр булуд сүтуну,+ ҝеҹәләр исә алов сүтуну илә онлара јол ҝөстәрирди. Беләҹә, онлар ҝеҹә дә, ҝүндүз дә јолларына давам едирдиләр.+ 22 Ҝүндүз булуд сүтуну, ҝеҹә исә алов сүтуну ҹамаатын өнүндән ајрылмырды.+
14 Јеһова Мусаја деди: 2 «Исраиллиләрә де, дөнүб Мигдолла дәниз арасында јерләшән Фәһијрутун гаршысында, Баал-Сәфјунун јахынлығында дүшәрҝә салсынлар. Дүшәрҝәни дәниз кәнарында, үзү Баал-Сәфјуна тәрәф салын.+ 3 Фирон: “Исраиллиләр азыб галыблар, сәһра онлары әсир едиб”, — дејә фикирләшәҹәк. 4 О вахт Мән фиронун үрәјини даша дөндәрәҹәјәм+ вә о, сизин далынызҹа дүшәҹәк. Онда Мән фиронла онун бүтүн гошунуну дармадағын едиб адымы уҹалдаҹағам.+ Мисирлиләр биләҹәкләр ки, Мән Јеһовајам».+ Неҹә дејилмишдисә, исраиллиләр елә дә етдиләр.
5 Бир мүддәт кечәндән сонра Мисир падшаһына хәбәр чатдырдылар ки, исраиллиләр гачыб. Фиронла адамлары халгы бурахдыгларына пешман олуб дедиләр:+ «Биз нә етдик, нијә өз әлләримизлә Исраили, гулларымызы бурахдыг?» 6 Фирон ҹәнҝ арабаларыны һазырлады вә дөјүшчүләрини ајаға галдырды.+ 7 О, алты јүз сечмә араба, үстәлик, Мисирдә олан бүтүн башга арабалары да ҝөтүрдү. Һәр арабада дөјүшчүләр вар иди. 8 Беләликлә, Јеһова Мисир падшаһы фиронун үрәјини даш етди вә о, Мисирдән зәфәрлә чыхан исраиллиләрин далынҹа дүшдү.+ 9 Мисирлиләр — фиронун бүтүн арабалары, сүвариләри вә гошуну исраиллиләри тәгиб едиб+ онларын дәниз кәнарында, Фәһијрут јахынлығында, үзү Баал-Сәфјуна тәрәф дүшәрҝә салдыглары јерә јетишдиләр.
10 Фирон јахынлашанда исраиллиләр бахыб ҝөрдүләр ки, мисирлиләр онларын үстүнә ҝәлир. Халг горхуја дүшүб Јеһоваја фәрјад етмәјә башлады.+ 11 Онлар Мусаја дедиләр: «Мәҝәр Мисирдә гәбиристанлыг јох иди ки, бизи бу сәһрада өлмәјә ҝәтирмисән?+ Ахы нә үчүн бизи Мисирдән чыхарыб башымыза бу ојуну ачдын? 12 Мисирдә оланда сәнә демирдик, әл чәк биздән, гој мисирлиләрә гуллуг едәк? Сәһрада өлмәкдәнсә, мисирлиләрә гул олсајдыг, бундан јахшы оларды».+ 13 Муса исә халга деди: «Горхмајын!+ Мәтин олун! Ҝөрүн Јеһова сизи бу ҝүн неҹә хилас едәҹәк.+ Ҝөрдүјүнүз бу мисирлиләри бир даһа ҝөрмәјәҹәксиниз.+ 14 Јеһова Өзү сизин уғрунузда дөјүшәҹәк,+ сиз исә сакит дуруб бахаҹагсыныз».
15 Јеһова Мусаја деди: «Нијә фәрјад едирсән? Исраиллиләрә де, дүшәрҝәни јығсынлар. 16 Сән исә әсаны галдыр, әлини дәнизин үзәринә узат, ону ики јерә ајыр ки, исраиллиләр дәнизин ортасындан гуру јолла кечә билсинләр. 17 Мән мисирлиләрин үрәјини даша дөндәрәҹәјәм. Онлар сизин арханызҹа дүшәҹәкләр. Онда Мән фиронун, онун бүтүн гошунунун, ҹәнҝ арабаларынын вә сүвариләринин үзәриндә гәләбә чалыб адымы уҹалдаҹағам.+ 18 Мән фиронун, онун ҹәнҝ арабаларынын, сүвариләринин үзәриндә зәфәр чалыб адымы уҹалданда мисирлиләр биләҹәкләр ки, Мән Јеһовајам».+
19 Исраиллиләрин өнүндә ҝедән Аллаһын мәләји+ онларын архасына кечди. Гаршыларында олан булуд сүтуну да ҝеријә кечиб онларын архасында дајанды.+ 20 Белә ки, о, мисирлиләрлә исраиллиләрин арасында дурду.+ Булуд бир тәрәфи гаранлыг едир, о бири тәрәфдә исә ҝеҹәни ишыгландырырды.+ Беләҹә, бүтүн ҝеҹәни мисирлиләр исраиллиләрә јахын дүшә билмәдиләр.
21 Муса әлини дәнизин үзәринә узатды.+ Јеһова бүтүн ҝеҹә гүввәтли шәрг күләји илә дәнизин сујуну говуб дибини гурутду.+ Сулар ики јерә ајрылды.+ 22 Исраиллиләр гуру јолла дәнизин ортасындан кечди.+ Сулар исә онларын сағ вә сол тәрәфиндә дивар кими дурурду.+ 23 Мисирлиләр онларын далынҹа дүшдү. Фиронун бүтүн атлары, ҹәнҝ арабалары вә сүвариләри исраиллиләрин архасынҹа дәнизин ортасына ҝирди.+ 24 Сәһәр нөвбәси* вахты Јеһова алов вә булуд сүтунундан+ мисирлиләрә бахыб араларына чахнашма салды. 25 О, арабаларын чархларыны чыхартды, буна ҝөрә дә арабалары сүрмәк чәтинләшди. Мисирлиләр дејирдиләр: «Ҝәлин исраиллиләрдән гачаг, чүнки Јеһова онларын тәрәфиндә мисирлиләрлә дөјүшүр».+
26 Онда Јеһова Мусаја деди: «Әлини дәнизин үзәринә узат, сулар ҝеријә, мисирлиләрин, ҹәнҝ арабаларынын, сүвариләрин үстүнә гајытсын». 27 Муса дәрһал әлини дәнизин үзәринә узатды вә сәһәрә јахын дәниз әввәлки һалына гајытды. Мисирлиләр гачмаға үз тутдулар, амма Јеһова онлары сүпүрләјиб дәнизин ортасына атды.+ 28 Јеринә гајыдан сулар исраиллиләрин далынҹа дәнизә ҝирән ҹәнҝ арабаларыны, сүвариләри вә фиронун бүтүн гошунуну удду.+ Онлардан бир нәфәр дә олсун сағ галмады.+
29 Исраиллиләр исә гуру јолла дәнизин ортасындан кечмишди.+ Онлар кечәндә сулар онларын сағ вә сол тәрәфиндә дивар кими дурурду.+ 30 Беләликлә, һәмин ҝүн Јеһова Исраили мисирлиләрин әлиндән хилас етди,+ онлар мисирлиләрин саһилә чыхмыш ҹәсәдләрини ҝөрдүләр. 31 Исраил Јеһованын мисирлиләрә гаршы неҹә бөјүк гүввәтлә галхмасына шаһид олду. Онда халг Јеһовадан горхмаға башлады. Онлар Јеһова илә гулу Мусаја иман ҝәтирдиләр.+
15 Онда Муса илә исраиллиләр Јеһованы тәрәннүм едәрәк бу нәғмәни охудулар:+
«Јеһованын шәнинә нәғмә дејирәм, зәфәр чалыб јүксәкләрә уҹалды.+
Аты да, атлыны да дәрјада батырды.+
2 Јаһ* ҝүҹүм, гүввәтимдир. Хиласымдыр О, мәним.+
Одур мәним Аллаһым, Ону тәриф едәрәм.+ Атамын Аллаһыдыр,+ Ону уҹалдарам.+
3 Јеһова, јенилмәз ҹәнҝавәр.+ Јеһовадыр Онун ады.+
4 Фиронун ҹәнҝ арабаларыны, гошунуну дәнизә атды.+
Сај-сечмә әрләрини Гырмызы дәнизин суларына гәрг етди.+
5 Күкрәјән далғалар онлары өртдү, даш тәки дәрин суларын дибинә ҝетдиләр.+
6 Еј Јеһова, түкәнмәздир сағ әлинин гүдрәти.+
Еј Јеһова, о сағ әлин ләрзә салыр јағыларын ҹанына.
7 Бөјүклүјүнлә, әзәмәтинлә Сәнә гаршы баш галдыранлары јерә вурурсан;+
Од пүскүрән гәзәбин онлары көвшәнтәк јандырыб күл едир.
Бәнд олуб үмманларын гаршысына сәдд чәкди.
Ҹошгун сулар дәнизин бағрында донуб галды.
9 Дүшмән деди: “Изләринә дүшүб һаглајым!
Гәнимәти бөлүшдүрүб, көнлүмү шад ејләјим!
Гылынҹымы сыјырым, онлары ганына гәлтан ејләјим!”+
10 Нәфәсини үфүрдүн, дәниз онлары удду;+
Гурғушун олуб әнҝин суларда гәрг олдулар.
11 Аллаһлар арасында Сәнә тај вармы, еј Јеһова?+
Ким Сәнинтәк мүгәддәслијин зирвәсиндә ола биләр?+
Еј харигәләр јарадан, еһтирама, һәмдә лајиг Аллаһ!+
12 Сағ әлини узатдын, торпаг онлары удду.+
13 Азад етдијин халга мәһәббәтинлә бәләдчилик едирсән.+ Гүдрәтинлә онлары
Өз мүгәддәс мәскәнинә апараҹагсан.
14 Ешидәндә халглар+ ләрзәјә ҝәләҹәк;
Филишт сакинләринин аманы кәсиләҹәк.
15 Әдум шејхләри тәшвишә дүшәҹәк;
Муаб һөкмдарлары тир-тир әсәҹәк.+
Кәнан сакинләриндә үрәк-ҝөбәк галмајаҹаг.+
16 Онлары горху, дәһшәт бүрүјәҹәк.+
Еј Јеһова, халгын кечиб ҝедәнә гәдәр,
Сечдијин халг+ чыхыб ҝедәнә гәдәр
Голунун гүдрәтиндән гурујуб даш кими һәрәкәтсиз галаҹаглар.+
17 Еј Јеһова, халгыны ҝәтириб мүлкүн олан дағда,
Өзүн үчүн һазырладығын мәскәндә,
Еј Јеһова, әлләринлә гурдуғун мүгәддәс мәканында әкәҹәксән.+
18 Јеһова әбәдијјәт бојунҹа, сонсузадәк һөкмранлыг едәҹәк.+
19 Фиронун атлары, ҹәнҝ арабалары, сүвариләри дәнизә баш вуранда+
Јеһова дәнизин суларыны онларын үстүнә ашырды.+
Исраил халгы исә дәнизин ортасындан гуру јол илә кечди».+
20 Онда Һарунун баҹысы пејғәмбәр Мәрјәм әлинә гавал алды, онун ардынҹа бүтүн гадынлар да әлләриндә гавал рәгс едә-едә чыхдылар. 21 Мәрјәм кишиләрә ҹаваб олараг охуду:
«Јеһованын шәнинә нәғмә дејин, О зәфәр чалыб јүксәкләрә уҹалды.+
Аты да, атлыны да дәрјада батырды».+
22 Сонра Муса Гырмызы дәнизин саһилиндән јола дүшүб Исраили Шур сәһрасына ҝәтирди. Онлар сәһра илә үч ҝүн јол ҝетдиләр, амма су тапа билмәдиләр. 23 Ҝәлиб Мараһа чатдылар,+ амма оранын сују аҹы олдуғундан ичә билмәдиләр. Буна ҝөрә дә һәмин јерин адыны Мараһ* гојдулар. 24 Онда халг: «Инди биз нә ичәк?» — дејә Мусадан ҝилеј-ҝүзар етмәјә башлады.+ 25 О, Јеһоваја јалварды+ вә Јеһова она балаҹа бир ағаҹ ҝөстәрди. Муса ону суја атды, су ширинләшди.
Орада Аллаһ онлара ганун вә фәрман верди вә онлары сынады.+ 26 О деди: «Әҝәр сөзүмә диггәт кәсилсәниз, Мәнә мәгбул ишләр ҝөрсәниз, әмрләримә гулаг ассаныз вә ҹәми ганунларыма табе олсаныз,+ онда Мән, Аллаһыныз Јеһова сизи мисирлиләрә ҝөндәрдијим азарларын һеч биринә дүчар етмәјәҹәјәм.+ Чүнки Мән, Јеһова сизә шәфа верән Аллаһам».+
27 Бундан сонра онлар Елимә ҝәлдиләр. Орада он ики булаг вә јетмиш хурма ағаҹы вар иди. Онлар һәмин јердә сујун јанында дүшәрҝә салдылар.
16 Сонра онлар Елимдән чыхдылар. Мисирдән чыхандан сонра икинҹи ајын он бешинҹи ҝүнүндә Исраил иҹмасы Елимлә Сина арасында јерләшән Тиһ сәһрасына+ ҝәлди.
2 Һәмин вахт сәһрада бүтүн Исраил иҹмасы Муса илә Һарундан ҝилејләнмәјә башлады.+ 3 Исраиллиләр елә һеј дејирдиләр: «Сиз бүтүн бу ҹамааты она ҝөрә чыхарыб бу сәһраја ҝәтирмисиниз ки, һамысыны аҹындан гырасыныз. Каш ки Јеһова бизи елә Мисирдә, әтлә долу газанларымызын башында, дојунҹа чөрәк јејән јердә өлдүрәјди».+
4 Онда Јеһова Мусаја деди: «Ҝөјдән јағыш кими башыныза чөрәк јағдыраҹағам.+ Гој һәр кәс чыхыб һәр ҝүн өз пајыны јығсын.+ Беләҹә, сизи сынајаҹағам, ҝөрүм гојдуғум ганунла ҝедирсиниз, ја јох.+ 5 Анҹаг алтынҹы ҝүн+ о бири ҝүнләрдә јығдығыныздан икигат артыг јығмалы вә габагҹадан биширмәлисиниз».+
6 Муса илә Һарун бүтүн исраиллиләрә дедиләр: «Ахшам биләҹәксиниз ки, сизи Мисирдән чыхаран Јеһовадыр.+ 7 Сәһәр исә Јеһованын ҹалалыны ҝөрәҹәксиниз, чүнки О, сизин дејинмәјинизи ешидиб. Биз кимик ки биздән ҝилејләнирсиниз? Әслиндә, сиз Јеһовадан ҝилеј-ҝүзар едирсиниз». 8 Муса давам еләди: «Ахшам Јеһова сизә јемәјә әт верәҹәк, сәһәр исә боллуҹа чөрәк јетирәҹәк. Онда ҝөрәҹәксиниз ки, Јеһова Ондан етдијиниз ҝилеј-ҝүзары ешидиб. Биз кимик ки? Әслиндә, сиз биздән јох, Јеһовадан ҝилејләнирсиниз».+
9 Сонра Муса Һаруна деди: «Бүтүн Исраил иҹмасына белә сөјлә: “Јеһованын һүзурунда топлашын, чүнки О, сизин дејинмәјинизи ешидиб”».+ 10 Һарун Исраил иҹмасына бу сөзләри дејәндә онлар чеврилиб сәһраја тәрәф бахдылар вә Јеһованын ҹалалынын булудда пејда олдуғуну ҝөрдүләр.+
11 Сонра Јеһова Мусаја деди: 12 «Исраиллиләрин дејинмәјини ешитдим.+ Онлара белә де: “Гаш гараланда әт јејәҹәксиниз, сәһәр исә дојунҹа чөрәк јејәҹәксиниз.+ Онда биләҹәксиниз ки, Мән сизин Аллаһыныз Јеһовајам”».+
13 Һәмин ахшам билдирчинләр учуб ҝәлди вә бүтүн дүшәрҝәни бүрүдү.+ Сәһәр исә дүшәрҝәнин әтрафына шеһ дүшдү. 14 Шеһ бухарлананда сәһрада, торпағын үзүндә гырова бәнзәр, хырда лопалар ҝөрүндү.+ 15 Исраиллиләр ону ҝөрәндә бир-бириндән: «Бу нәдир белә?» — дејә сорушдулар, чүнки онун нә олдуғуну билмирдиләр. Муса онлара деди: «Бу, Јеһованын сизә вердији чөрәкдир.+ 16 Јеһова белә бујурур: “Һәр кәс нә гәдәр јејәҹәксә, о гәдәр јығсын. Чадырыныздакы адамларын сајына ҝөрә, адамбашына бир омер*+ јығын”». 17 Исраиллиләр елә дә етдиләр. Ҝедиб јемәји јығдылар, кимиси чох јығды, кимиси аз. 18 Омерлә өлчәндә нә чох јығанларын артығы, нә дә аз јығанларын әскији олду.+ Һәр кәс јејә биләҹәји гәдәр јығмышды.
19 Бундан сонра Муса онлара деди: «Һеч ким бу јемәкдән сәһәрә сахламасын».+ 20 Амма онлар Мусаја гулаг асмадылар. Бәзиләри ондан сәһәрә сахлады вә сахладыглары јемәјә гурд дүшүб ијләнди. Бундан хәбәр тутанда Муса онлара һирсләнди. 21 Беләликлә, онлар һәр сәһәр, јејә биләҹәкләри гәдәр бу јемәкдән јығырдылар. Ҝүн гызанда исә о әријиб јох олурду.
22 Алтынҹы ҝүн јемәкдән икигат артыг,+ адамбашына ики омер јығдылар. Иҹманын бүтүн ағсаггаллары ҝәлиб Мусаја бу барәдә хәбәр вердиләр. 23 Муса онлара деди: «Јеһова белә дејиб: “Сабаһ истираһәт ҝүнүдүр, Јеһоваја һәср олунан мүгәддәс шәнбәдир.+ Нә бишир-дүшүрүнүз вар, бу ҝүн един.+ Артыг јемәји сәһәрә сахлајын”». 24 Онлар да Муса дејән кими, јемәкдән сәһәрә сахладылар; о нә ијләнди, нә дә ичинә гурд дүшдү. 25 Онда Муса деди: «Сахладығыныз јемәји бу ҝүн јејин, чүнки бу ҝүн Јеһоваја һәср олунан шәнбә ҝүнүдүр. Бу ҝүн торпағын үзүндә чөрәк олмајаҹаг. 26 Ону алты ҝүн јығаҹагсыныз. Једдинҹи ҝүн исә шәнбәдир,+ һәмин ҝүн ондан олмајаҹаг». 27 Буна бахмајараг, једдинҹи ҝүн бәзиләри чөрәк јығмаға чыхдылар, лакин һеч нә тапмадылар.
28 Онда Јеһова Мусаја деди: «Нә вахта гәдәр әмрләримдән чыхыб, ганунларымы позаҹагсыныз?+ 29 Баша дүшүн, Јеһова сизин үчүн шәнбәни тәсис едиб.+ Мәһз буна ҝөрә алтынҹы ҝүн сизә ики ҝүнлүк чөрәк верир. Једдинҹи ҝүн гој һеч кәс һеч јана ҝетмәсин, һәр кәс олдуғу јердә галсын». 30 Беләҹә, ҹамаат једдинҹи ҝүн шәнбә илә бағлы ҝөстәришләри иҹра етди.+
31 Исраиллиләр јығдыглары чөрәјин адыны манна* гојдулар. О, кешниш тохуму кими ағ иди, өзү исә баллы көкә дадырды.+ 32 Сонра Муса деди: «Јеһова белә бујуруб: “Ондан бир омер јығын вә горујуб сахлајын. Гој ҝәләҹәк нәсилләриниз ҝөрсүнләр ки, сизи Мисир өлкәсиндән чыхаранда сәһрада сизә неҹә чөрәк вермишдим”».+ 33 Муса Һаруна деди: «Бир күпә ҝөтүрүб ичинә бир омер манна төк. О, нәсилдән-нәслә Јеһованын һүзурунда сахланмалыдыр».+ 34 Һарун Јеһованын Мусаја бујурдуғу кими, ону горујуб сахламаг үчүн сандығын* өнүнә гојду.+ 35 Исраиллиләр јашајыш олан торпаға+ ҝәләнә гәдәр гырх ил манна једиләр.+ Кәнан торпағынын сәрһәдинә чатанадәк онларын једији јемәк манна олду.+ 36 Бир омер ефанын* онда бир һиссәсидир.
17 Исраил иҹмасы Јеһованын әмри илә Тиһ сәһрасындан чыхды+ вә бир јердән о бири јерә көч едә-едә ҝәлиб Рәфдимдә+ дүшәрҝә салды.+ Амма халгын ичмәјә сују јох иди.
2 Ҹамаат: «Бизә ичмәјә су вер», — дејәрәк Муса илә далашмаға башлады.+ Муса исә онлара деди: «Нијә мәнимлә далашырсыныз? Нә үчүн Јеһованы сынајырсыныз?»+ 3 Амма ҹамаат сусузлугдан јанырды, одур ки, ҝилејләниб Мусаја дејирдиләр:+ «Бизи Мисирдән нијә чыхармысан? Чыхармысан ки, өзүмүзү дә, балаларымызы да, һејванларымызы да сузундан өлдүрәсән?!» 4 Ахырда Муса Јеһоваја фәрјад етди: «Мән бу адамларла нејләјим? Бир аз да кечсә, мәни дашгалаг едәҹәкләр!»
5 Јеһова Мусаја деди: «Нил чајына вурдуғун әсаны әлинә ал, Исраилин ағсаггалларындан да бир нечәсини өзүнлә ҝөтүр.+ Онларла бирликдә халгын өнүндә Һурибә ҝет. 6 Орада Мән гајанын үстүндә сәнин өнүндә дајанаҹағам. Гајаја вурарсан, ондан су чыхаҹаг, халг да ондан ичәр».+ Муса Исраил ағсаггалларынын ҝөзү гаршысында белә дә етди. 7 О, һәмин јерин адыны Масаһ*+ вә Мәриба*+ гојду, чүнки исраиллиләр онунла далашмыш вә: «Јеһова бизим арамыздадыр, ја јох?» — дејәрәк Јеһованы сынамышдылар.+
8 Әмалигәләр+ ҝәлиб Рәфдимдә Исраил илә вурушду.+ 9 Онда Муса Јушәјә деди:+ «Адам сеч, ҝедиб әмалигәләрлә дөјүш. Сабаһ мән, әлимдә Аллаһын әсасы, тәпәнин башында дураҹағам». 10 Јушә Мусанын дедији кими, ҝедиб әмалигәләрлә дөјүшдү.+ Муса исә Һарун вә Хурла бирликдә тәпәнин башына галхды.+
11 Муса әлләрини јухарыда сахлајанда исраиллиләр үстүн ҝәлирди, әлләрини саланда исә әмалигәләр үстүн ҝәлирди. 12 Мусанын голлары тагәтдән дүшәндә ҝәтириб алтына даш гојдулар, Муса дашын үстүндә отурду. Һарун онун бир әлини, Хур исә о бири әлини тутуб сахлады. Ҝүн батана кими онун әлләри јухарыда галды. 13 Беләҹә, Јушә әмалигәләри вә онларын адамларыны мәғлуб едиб гылынҹдан кечирди.+
14 Јеһова Мусаја деди: «Буну хатирә олараг китаба јаз вә Јушәјә белә де: “Мән јер үзүндән әмалигәләрин көкүнү кәсәҹәјәм, онларын ады јаддашлардан силинәҹәк”».+ 15 Муса гурбанҝаһ дүзәлтди вә адыны Јеһова-Нисси* гојуб деди: 16 «Јаһын тахтына әл узадыблар,+ буна ҝөрә дә Јеһова нәсилдән-нәслә әмалигәләрлә дөјүшәҹәк».+
18 Мусанын гајынатасы Мәдјән каһини Јәтра+ Јеһова Аллаһын Муса вә халгы Исраил үчүн нәләр етдијини, Исраили Мисирдән неҹә чыхардығыны ешитди.+ 2 Муса арвады Сәфурәни ҝери ҝөндәрәндән гајынатасы Јәтра гызыны 3 ики оғлу+ илә бирликдә јанында сахлајырды. Оғланлардан биринин ады Һирсәм*+ иди. Муса: «Јад елдә гәриб олдум», — дејәрәк она бу ады вермишди. 4 О бири оғлунун ады Әлјәзәр* иди. Муса она ад верәндә: «Атамын Аллаһы көмәјимдир, мәни фиронун гылынҹындан гуртарды», — демишди.+
5 Беләликлә, гајынатасы Мусанын оғланларыны вә арвадыны ҝөтүрүб онун јанына, сәһрада Аллаһын дағынын јанында чадыр гурдуғу јерә ҝәлди.+ 6 Јәтра Мусаја хәбәр ҝөндәриб деди: «Мән, гајынатан Јәтра,+ арвадын вә ики оғлунла бирликдә јанына ҝәлмишәм». 7 Буну ешидән кими Муса гајынатасыны гаршыламаға чыхды, гаршысында тәзим едиб ону өпдү. Онлар бир-бириндән һал-әһвал тутуб чадыра ҝирдиләр.
8 Муса гајынатасына Јеһованын Исраилә ҝөрә фиронун вә Мисирин башына нәләр ҝәтирдијини, јол боју чәкдикләри сыхынтылары вә Јеһованын онлары неҹә гуртардығыны нәгл етди.+ 9 Јәтра Јеһованын исраиллиләрә етдији јахшылыглара, онлары Мисирдән гуртардығына ҝөрә чох севинди. 10 О деди: «Сизи Мисирдән чыхаран, фиронун әлиндән гуртаран, халгы Мисирин әсарәтиндән азад едән Јеһоваја ешг олсун! 11 Инди билдим ки, Јеһова бүтүн аллаһлардан уҹадыр,+ халгы илә тәкәббүрлә даврананларын башына ҝөр нәләр ҝәтириб». 12 Сонра Мусанын гајынатасы Јәтра Аллаһа јандырма тәгдимәси вә гурбанлар ҝәтирди. Һарун вә Исраилин бүтүн ағсаггаллары ҝәлиб Аллаһын өнүндә Мусанын гајынатасы илә чөрәк кәсдиләр.
13 Сәһәри ҝүн Муса һәмишәки кими отуруб халга һакимлик етмәјә башлады. Халг да сәһәрдән ахшамаҹан Мусанын гаршысында дајаныб дурду. 14 Мусанын гајынатасы баш верәнләри ҝөрәндә деди: «Сән нијә белә едирсән? Нијә бу иши тәкбашына ҝөрүрсән, халг да сәһәрдән ахшама кими јанында дуруб ҝөзләјир?» 15 Муса гајынатасына деди: «Халг Аллаһын һөкмүнү өјрәнмәк үчүн мәним јаныма ҝәлир. 16 Һәлл олунасы ишләри оланлар јаныма ҝәлир, мән дә араларында һакимлик едир, онлара Аллаһын һөкмүнү вә ганунларыны әјан едирәм».+
17 Гајынатасы Мусаја деди: «Сән дүз еләмирсән. 18 Белә ҝетсә, өзүн дә әлдән дүшәҹәксән, халгы да үзәҹәксән. Бу јүк сәнин үчүн һәддән артыг ағырдыр, ону тәк дашыја билмәзсән. 19 Ҝәл сәнә бир мәсләһәт верим. Мәнә гулаг ас, Аллаһ да сәнинлә олаҹаг.+ Сән халгы Аллаһын һүзурунда тәмсил едиб халгын ишләрини Она чатдыр.+ 20 Онлары ганун вә гајдалардан хәбәрдар ет;+ һансы јолла ҝетмәлидирләр, һансы иши ҝөрмәлидирләр онлара баша сал. 21 Бундан башга, халгын ичиндән баҹарыглы,+ Аллаһдан горхан, етибарлы, һарам газанҹа нифрәт едән+ адамлар сеч вә онлары һәр мин, һәр јүз, һәр әлли вә һәр он нәфәрин үстүндә башчы гој.+ 22 Иш галханда онлар халгы мүһакимә етсинләр. Чәтин мәсәләләри сәнә ҝөндәрсинләр,+ хырда мәсәләләрә исә өзләри бахсынлар. Бу јүкү онларла бирликдә дашы. Гој сәнин үчүн дә асан олсун.+ 23 Елә Аллаһын да бујурдуғу будур. Белә етсән, һәм өзүн давам ҝәтирәрсән, һәм дә ҹамаат разы галыб архајын евинә-ешијинә ҝедәр».
24 Муса гајынатасынын сөзүнә гулаг асыб дедији һәр шеји етди. 25 Исраиллиләрин арасындан баҹарыглы кишиләр сечиб онлары һәр мин, һәр јүз, һәр әлли вә һәр он нәфәрин үстүндә башчы гојду. 26 Беләликлә, лазым оланда онлар халгы мүһакимә едирдиләр. Чәтин ишләри Мусаја ҝөндәрирдиләр,+ хырда мәсәләләрә исә өзләри бахырды. 27 Бундан сонра Муса гајынатасыны јола салды+ вә о чыхыб өз өлкәсинә ҝетди.
19 Мисир торпағындан чыхмаларынын үчүнҹү ајы иди. Исраиллиләр Сина сәһрасына ҝәлдиләр. 2 Ораја Рәфдимдән чыхыб ҝәлдиләр.+ Исраил орада дағын гаршысында дүшәрҝә салды.+
3 Муса Аллаһын һүзуруна чыхмаг үчүн даға галхды. Јеһова ону дағдан сәсләјиб деди: «Јагуб нәслинә, исраиллиләрә белә де:+ 4 “Сизи гартал кими ганадларым үстүндә+ јаныма ҝәтирмәк үчүн мисирлиләрә нә етдијими өз ҝөзләринизлә ҝөрдүнүз.+ 5 Әҝәр һәр шејдә сөзүмә гулаг ассаныз, сизинлә бағлајаҹағым әһдә риајәт етсәниз, бүтүн халгларын ичиндә Мәним мәхсуси халгым олаҹагсыныз,+ белә ки, бүтүн дүнја Мәнимдир.+ 6 Сиз Мәнә мәхсус каһинләр падшаһлығы вә мүгәддәс халг олаҹагсыныз”.+ Бу сөзләри исраиллиләрә чатдырмалысан».
7 Муса ҝедиб халгын ағсаггалларыны чағырды вә Јеһованын она дедији бүтүн сөзләри онлара сөјләди.+ 8 Һамы бир ағыздан деди: «Јеһованын бүтүн дедикләринә әмәл едәҹәјик».+ Муса да дәрһал халгын ҹавабыны Јеһоваја чатдырды. 9 Муса халгын сөзләрини Јеһоваја чатдыранда Јеһова деди: «Гара булудда јанына ҝәләҹәјәм ки, сәнинлә данышанда халг ешитсин вә һәмишә сәнә инансын».
10 Јеһова Мусаја деди: «Ҹамаатын јанына ҝет, бу ҝүн, сабаһ онлары пак ет. Гој палтарларыны јусунлар. 11 Онлар үчүнҹү ҝүнә һазыр олмалыдырлар, чүнки үчүнҹү ҝүн Мән Јеһова бүтүн халгын ҝөзү өнүндә Сина дағына енәҹәјәм. 12 Халг үчүн дағын әтрафына сәрһәд чәк вә онлара де: “Мәбада даға чыхасыныз, ја онун сәрһәдини кечәсиниз. Даға тохунан өләҹәк. 13 О адама әл дәјмәјәҹәк, о ја дашгалаг едиләҹәк, ја да охла вурулуб өлдүрүләҹәк. Һејван да олса, инсан да олса, өләҹәк”.+ Јалныз шејпур сәсини+ ешидәндә онлар даға јахынлаша биләрләр».
14 Муса дағдан ениб ҹамаатын јанына ҝәлди вә халгы пак етмәјә башлады, онлар пал-палтарларыны јудулар.+ 15 Муса халга деди: «Үчүнҹү ҝүнә һазыр олун. Һеч ким гадынла јахынлыг етмәсин».
16 Үчүнҹү ҝүнүн сәһәри ҝөј ҝурулдамаға, илдырым чахмаға башлады. Дағын башыны галын булуд алды.+ Һәр јаны гулагбатыран шејпур сәси бүрүмүшдү. Дүшәрҝәдә һамынын ҹанына әсмәҹә дүшдү.+ 17 Муса ҹамааты Аллаһын һүзуруна ҝәтирмәк үчүн дүшәрҝәдән чыхарды. Онлар ҝәлиб дағын әтәјиндә дурдулар. 18 Сина дағы түстү ичиндә иди, чүнки Јеһова аловлар ичәрисиндә даға енмишди.+ Дағ соба кими түстүләнир, бәрк титрәјирди.+ 19 Шејпур сәси ҝет-ҝедә ҝүҹләнирди. Муса данышыр, Аллаһса уҹа сәслә она ҹаваб верирди.
20 Јеһова Сина дағынын башына енди. Сонра Јеһова Мусаны дағын башына чағырды.+ Муса ора галханда 21 Јеһова она деди: «Ашағы ен вә халга хәбәрдарлыг ет: “Мәбада Јеһованы ҝөрмәк үчүн јахына ҝедәсиниз, јохса чохунуз мәһв олаҹаг. 22 Јеһованын һүзуруна чыхан каһинләр дә паклансынлар ки, Јеһованын гәзәбинә туш ҝәлмәсинләр”».+ 23 Онда Муса Јеһоваја деди: «Ҹамаат Сина дағына чыхмаз, ахы Сән хәбәрдарлыг еләјиб демишдин ки, дағын әтрафына сәрһәд чәким вә ону пак едим».+ 24 Јеһова исә она деди: «Ҝет, дүш ашағы, сонра гардашын Һарунла бирликдә ҝери ҝәл. Амма каһинләр вә халг Јеһованын јанына галхмаға чалышмасынлар, јохса Онун гәзәбинә туш ҝәләрләр».+ 25 Муса халгын јанына ениб бүтүн бу сөзләри онлара сөјләди.
20 Сонра Аллаһ бу әмрләри верди:+
2 «Мән сизи Мисир торпағындан, көләлик евиндән чыхаран Аллаһыныз Јеһовајам.+ 3 Мәндән башга аллаһыныз олмамалыдыр.+
4 Өзүнүз үчүн нә јухарыда — сәмада, нә ашағыда — јердә, нә дә јердәки суларда олан шејләрин һеч биринин бүтүнү вә ја сурәтини дүзәлтмәјин.+ 5 Онлара сәҹдә гылыб ситајиш етмәјин,+ чүнки Мән, Аллаһыныз Јеһова там сәдагәт тәләб едән Аллаһам.+ Мәнә аси кәсилән аталарын ҝүнаһларынын ҹәзасыны оғулларына, үчүнҹү, дөрдүнҹү нәслә гәдәр өвладларына чәкдирәрәм. 6 Мәни севиб әмрләримә әмәл едәнләрин исә минләрлә нәслинә мәһәббәт ҝөстәрәрәм.+
7 Аллаһыныз Јеһованын адыны налајиг шәкилдә дилинизә ҝәтирмәјин,+ чүнки Јеһова адыны налајиг шәкилдә дилә ҝәтирәни ҹәзасыз гојмаз.+
8 Шәнбә ҝүнү һәмишә јадынызда олсун, ону мүгәддәс тутун.+ 9 Нә ишиниз варса, алты ҝүн әрзиндә един.+ 10 Једдинҹи ҝүн Аллаһыныз Јеһоваја һәср олунмуш шәнбәдир. Һәмин ҝүн һеч бир иш ҝөрмәмәлисиниз. Нә өзүнүз, нә оғлунуз, нә гызыныз, нә гулунуз, нә гарабашыныз, нә һејваныныз, нә дә шәһәрләриниздә јашајан јаделли һеч бир иш ҝөрмәмәлидир.+ 11 Чүнки Јеһова алты ҝүн әрзиндә ҝөјләри, јери, дәнизи вә онларда олан һәр шеји јарадыб, једдинҹи ҝүн исә истираһәт етмәјә башлајыб.+ Буна ҝөрә дә Јеһова шәнбә ҝүнүнү мүбарәк гылараг ону мүгәддәс елан едиб.
12 Атаныза вә ананыза һөрмәт един+ ки, Аллаһыныз Јеһованын сизә вердији торпагда узун өмүр сүрәсиниз.+
13 Адам өлдүрмәјин.+
14 Зина етмәјин.+
15 Оғурлуг етмәјин.+
16 Һеч кимә гаршы јаландан шаһидлик етмәјин.+
17 Һеч кимин евинә тамаһ салмајын. Һеч кимин һеч нәјиндә — нә арвадында,+ нә гулунда, нә гарабашында, нә өкүзүндә, нә дә ешшәјиндә ҝөзүнүз олмасын».+
18 Илдырымын чахдығыны, дағын түстүләндијини, ҝөј ҝурултусуну вә шејпур сәсини ешидиб ҝөрән ҹамаат узагда дуруб тир-тир әсирди.+ 19 Буна ҝөрә дә Мусаја дедиләр: «Бизимлә сән даныш, сәнә гулаг асаг. Гој Аллаһ бизимлә данышмасын, јохса өләҹәјик».+ 20 Онда Муса халга деди: «Горхмајын, Аллаһ сизи сынамаг үчүн ҝәлиб.+ Ҝәлиб ки, үрәјиниздә һәмишә Аллаһ хофу олсун вә ҝүнаһдан чәкинәсиниз».+ 21 Ҹамаат узагда дурду, Муса исә Аллаһын олдуғу галын гара булуда јахынлашды.+
22 Јеһова Мусаја деди: «Исраиллиләрә белә де: “Өз ҝөзүнүзлә ҝөрдүнүз ки, Мән сизинлә ҝөјдән данышдым.+ 23 Ҝүмүшдән вә ја гызылдан аллаһлар дүзәлдиб Мәнә шәрик гошмајын.+ 24 Мәним үчүн торпагдан гурбанҝаһ дүзәлдин. Үстүндә јандырма гурбанларынызы, үнсијјәт гурбанларынызы тәгдим един, гојун-кечинизи вә мал-гаранызы гурбан ҝәтирин. Адымын анылмасы үчүн сечдијим+ һәр јердә јаныныза ҝәләҹәк вә сизә немәтләр бәхш едәҹәјәм. 25 Әҝәр Мәним үчүн гурбанҝаһы дашдан дүзәлтсәниз, ону јонма дашдан дүзәлтмәјин, чүнки она искәнә дәјсә, мурдарланаҹаг.+ 26 Гурбанҝаһыма пилләкәнлә галхмајын ки, орада ејиб јериниз ҝөрүнмәсин”.
21 Халга бу һөкмләри билдир:+
2 “Кимсә ибрани гул алса,+ гој гул она алты ил гуллуг етсин, једдинҹи ил исә һеч бир шеј өдәмәдән азад олунсун.+ 3 Гул тәк ҝәлмишдисә, тәк дә ҝетсин; јох әҝәр арвады вар идисә, арвады илә бирликдә ҝетсин. 4 Ағасы она арвад алыбса, бу арваддан оғуллары вә ја гызлары олубса, арвадла ушаглар ағасына мәхсусдурлар, гул тәк чыхыб ҝетсин.+ 5 Лакин гул тәкидлә: “Ағамы да, арвадымы да, оғулларымы да чох истәјирәм, азад олмаг истәмирәм”, — дејәрсә,+ 6 ағасы ону Аллаһын һүзурунда гапыја, ја да гапынын јан тахтасына сөјкәјиб гулағыны бизлә дешсин. Бунунла да о, өмүрлүк ағасынын гулу олаҹаг.
7 Кимсә гызыны гарабаш кими сатарса, гулдан фәргли олараг, о азад олунмајаҹаг. 8 Ағасынын гыздан хошу ҝәлмәјиб ону өз ҹаријәси етмәсә, ҝөтүрүб сатмаг истәсә, ону јаделлијә сатмаға һаггы јохдур, чүнки онунла һагсыз давраныб. 9 Әҝәр гарабашы оғлуна аларса, онунла өз гызы кими* давранмалыдыр. 10 О, башга арвад аларса, биринҹини јемәк, ҝејим вә арвадлыг һаггындан мәһрум етмәмәлидир.+ 11 Әҝәр о, бу үч шејдә онун һаггыны позарса, гадынын һеч нә өдәмәдән азад олмаг һүгугу вар.
12 Кимәсә зәрбә вуруб ону өлдүрән адам өлдүрүлмәлидир.+ 13 Әҝәр о өлдүрмәк гәсдиндә олмајыбса, тәјин едәҹәјим јерә гачыб ора сығына биләр. Чүнки буну биләрәкдән етмәјиб, һадисә Мәним изнимлә баш вериб.+ 14 Кимсә биринә гәзәбләнәр вә гәсдинә дуруб ону өлдүрәрсә,+ ҝәлиб Мәним гурбанҝаһыма сығынса белә, ону өлдүрмәк лазымдыр.+ 15 Атасына ја анасына әл галдыран өлдүрүлмәлидир.+
16 Адам оғурлајыб+ сатан вә ја оғурланмыш адамы сахлајан+ өлдүрүлмәлидир.+
17 Атасыны ја анасыны ләнәтләјән өлдүрүлмәлидир.+
18 Дава едәндә бир нәфәр о бирини дашла вә ја јумругла* вурарса, адам өлмәз, анҹаг јатаға дүшәрсә, 19 сонра исә ајаға галхыб әл ағаҹы илә бајырда ҝәзә биләрсә, ону вуран адам ҹәзаландырылмамалыдыр. Лакин о, јаралынын там сағалана кими ишләјә билмәдији мүддәт әрзиндә чәкдији зәрәри өдәмәлидир.
20 Кимсә гулуну вә ја гарабашыны көтәкләјиб өлдүрәрсә, ҹәзаландырылмалыдыр.+ 21 Лакин гул вә ја гарабаш дөјүләндән сонра бир-ики ҝүн јашајарса, ағасы ҹәзаландырылмамалыдыр, чүнки ону өз пулу илә алыб*.
22 Кишиләр далашанда һамилә гадына зәрбә дәјәрсә вә о, вахтындан әввәл доғарса+, анҹаг һеч бир итки олмазса, тәгсиркар шәхс һакимләрин гәрары илә+ гадынын әринин тәләб етдији мәбләғи вериб дәјән зәрәри өдәмәлидир. 23 Өлүм оларса, онда ҹан әвәзинә ҹан верилмәлидир.+ 24 Ҝөз әвәзинә ҝөз, диш әвәзинә диш, әл әвәзинә әл, ајаг әвәзинә ајаг,+ 25 јаныг әвәзинә јаныг, јара әвәзинә јара, зәдә әвәзинә зәдә өдәнилмәлидир.
26 Кимсә вуруб гулунун вә ја гарабашынын ҝөзүнү чыхарарса, ҝөзүнүн әвәзиндә ону азад етмәлидир.+ 27 Јахуд гулунун вә ја гарабашынын вуруб дишини сындырарса, дишинин әвәзиндә ону азад етмәлидир.
28 Өкүз кишини, јахуд гадыны вурар, о да өләрсә, өкүз дашгалаг едилмәлидир,+ әти јејилмәмәлидир. Һејванын јијәсинә исә ҹәза дүшмүр. 29 Амма өкүз вураған олубса вә јијәси бундан хәбәрдар едилсә дә, ону бағлы сахламајыбса, нәтиҹәдә өкүз кишини, јахуд гадыны өлдүрүбсә, һејван дашгалаг едилмәли, јијәси дә өлдүрүлмәлидир. 30 Өкүзүн јијәсиндән ганбаһасы тәләб едилдији тәгдирдә о, ҹанынын әвәзиндә ондан тәләб олунан мәбләғи өдәмәлидир. 31 Һејван истәр оғланы вурсун, истәр гызы, јијәсинә јенә дә ејни һөкм чыхарылмалыдыр. 32 Өкүз биринин гулуну ја гарабашыны вурарса, јијәси онун ағасына отуз шекел* вермәли, һејван исә дашгалаг едилмәлидир.
33 Кимсә гујусунун ағзыны ачыг гојарса, ја да гују газыб үстүнү өртмәзсә вә ора өкүз, јахуд ешшәк дүшәрсә, 34 гујунун јијәси зәрәри өдәмәлидир.+ О, һејванын саһибинә онун дәјәрини өдәмәлидир, һејванын леши исә она галаҹаг. 35 Биринин өкүзү башгасынын өкүзүнү вуруб өлдүрәрсә, јијәләри сағ галан өкүзү сатыб пулу јары бөлмәлидирләр. Өлү һејванын леши дә јары бөлүнмәлидир. 36 Лакин мәлум олса ки, өкүз вураған олуб, јијәси исә ону бағлы сахламајыб, онда о, өкүзүн әвәзинә өкүз вериб зәрәри өдәмәлидир, һејванын леши исә она галаҹаг.
22 Өкүз вә ја гојун оғурлајыб кәсән, јахуд сатан адам бир өкүз әвәзинә беш өкүз, бир гојун әвәзинә дөрд гојун вериб зәрәри өдәмәлидир.+
2 (Әҝәр оғру+ киминсә евини јараркән јахаланарса вә ону вуруб өлдүрәрләрсә, онун ганы батаҹаг. 3 Һадисә ҝүн доғандан сонра баш верәрсә, ган төкән мүгәссир сајылаҹаг.)
Оғру вурдуғу зәрәри һөкмән өдәмәлидир. Әҝәр өдәмәјә һеч нәји јохдурса, онда оғурладығы шејләрин дәјәрини гајтармаг үчүн гул кими сатылмалыдыр. 4 Әҝәр оғурладығы өкүз, ешшәк вә ја гојун әлиндә сағ тапыларса, әвәзини икигат өдәмәлидир.
5 Кимсә мал-һејваныны отлаға, јахуд үзүмлүјә чыхарыб отаранда онлары башгасынын саһәсинә бурахарса, вурулан зәрәри өз тарласынын вә ја үзүм бағынын ән јахшы бары илә өдәмәлидир.
6 Әҝәр тиканлыға алов дүшәрсә, сонра јајылыб дәрзләри, әкини вә ја бүтүн тарланы јандырыб күлә дөндәрәрсә, јанғыны төрәдән адам дәјән зәрәри өдәмәлидир.
7 Биринә әманәт едилмиш пул вә ја әшја һәмин адамын евиндән оғурланарса, оғру тапылса, зәрәри икигат өдәмәлидир.+ 8 Оғру тапылмазса, әманәтә хәјанәт едиб-етмәдијини ашкара чыхармаг үчүн ев саһиби Аллаһын һүзуруна*+ ҝәтирилмәлидир. 9 Әҝәр ики нәфәрдән һәр бири итмиш өкүзүн, ешшәјин, гојунун, палтарын вә ја башга бир шејин она мәхсус олдуғуну дејәр вә бунун үстүндә араларында мүбаһисә дүшәрсә, мәсәлә Аллаһын һүзуруна+ чыхарылмалыдыр. Аллаһын тәгсирли билдији тәрәф о бирисинә зәрәри икигат өдәмәлидир.+
10 Әҝәр биринә әманәт едилмиш ешшәк, өкүз, гојун вә ја башга һејван өләр, шикәст олар, јахуд һеч кәсин ҝөрмәдији вахт апарыларса, 11 әманәт етибар олунан адам Јеһованын гаршысында анд ичмәлидир ки, әманәтә хәјанәт етмәјиб. Һејванын јијәси анды гәбул етмәлидир, о бириси исә һеч нә өдәмәли дејил.+ 12 Јох әҝәр һејван оғурланыбса*, онда зәрәри өдәмәлидир. 13 Һејваны вәһши һејван парчалајыбса, о адам сүбут кими һејванын лешини ҝәтирмәлидир. О, парчаланан һејванын зәрәрини өдәмәли дејил.
14 Биринин борҹ ҝөтүрдүјү һејван јијәси јанында олмајанда ја шикәст олар, ја да өләрсә, һејваны борҹ ҝөтүрән адам зәрәри өдәмәлидир. 15 Јијәси јанында олубса, борҹ ҝөтүрән һеч нә өдәмәмәлидир. Әҝәр һејваны иҹарәјә ҝөтүрүбсә, иҹарә пулу зәрәри өртүр.
16 Кимсә нишанлы олмајан гызы јолдан чыхарыб онунла јахынлыг едәрсә, башлыг вериб онунла евләнмәлидир.+ 17 Гызын атасы гызыны она вермәјә гәти разы дејилсә, о, башлыға мүвафиг мәбләғдә пул өдәмәлидир.
18 Ҹадуҝәр гадыны сағ гојмамалысыныз.+
19 Һејванла ҹинси әлагәјә ҝирән өлдүрүлмәлидир.+
20 Јеһовадан савајы башга аллаһа гурбан ҝәтирән өлдүрүлмәлидир.+
21 Гәриб адамла пис давранмајын, ону сыхышдырмајын,+ чүнки сиз өзүнүз дә Мисирдә гәриб олмусунуз.+
22 Дул гадыны вә јетими инҹитмәјин.+ 23 Инҹитсәниз, онлар Мәнә фәрјад едәндә фәрјадларыны ешидәҹәјәм,+ 24 гәзәбләниб сизи гылынҹдан кечирәҹәјәм, онда арвадларыныз дул, ушагларыныз јетим галаҹаг.
25 Јанынызда јашајан, халгымдан олан касыба борҹ пул верәндә, сәләмчи кими давранмајын, ондан сәләм алмајын.+
26 Әҝәр кимәсә борҹ верәндә палтарыны ҝиров ҝөтүрсәниз,+ ҝүн батана кими палтары јијәсинә гајтарын. 27 Чүнки онун башга палтары јохдур. Бу, онун јеҝанә өртүјүдүр, о, нәдә јатсын?+ Мәнә фәрјад едәндә Мән ону ешидәҹәјәм, чүнки Мән шәфгәтли Аллаһам.+
28 Аллаһа күфр етмәјин,+ халгын арасында башчылыг едәнә ләнәт охумајын.+
29 Јығдығыныз бол мәһсулдан вә ашыб-дашан шәрабыныздан, јағыныздан тәгдимә ҝәтирәндә үрәјиниздә тәрәддүд олмасын.+ Илк оғлунузу Мәнә вермәлисиниз.+ 30 Бузову да, гузуну да белә един:+ о, једди ҝүн анасынын јанында галсын, сәккизинҹи ҝүн ону Мәнә верин.+
31 Мәнә мәхсус халг кими мүгәддәс олун.+ Вәһши һејванын парчаладығы һеч бир һејванын әтини јемәјин.+ О, итә атылмалыдыр.
23 Јалан хәбәр јајмајын.+ Пислик мәгсәдилә шаһидлик едәрәк шәр адамла әлбир олмајын.+ 2 Күтләјә гошулуб пислик етмәјин; шаһидлик верәндә чохлуға ујуб әдаләти позмајын. 3 Касыбын ишинә баханда үзҝөрәнлик еләмәјин.+
4 Ҝөрсәниз ки, дүшмәнинизин өкүзү вә ја ешшәји азыб, ону јијәсинин јанына апарын.+ 5 Сизә дүшмән кәсилән адамын ешшәјини јүк алтында јыхылыб галмыш ҝөрәндә јанындан өтүб кечмәјин. Јијәсинә һејванын үстүндән јүкү ачыб ҝөтүрмәјә көмәк един.+
6 Касыбын ишинә баханда әдаләти позмајын.+
7 Јаландан иттиһам етмәкдән узаг дурун. Ҝүнаһсыз вә дүз адамы өлдүрмәјин, Мән белә иш ҝөрәнә һагг газандырмарам.+
8 Рүшвәт алмајын, чүнки рүшвәт ити ҝөзү кор едәр, дүрүст адамын фикрини дәјишдирәр.+
9 Гәриби сыхышдырмајын. Гәриб олмаг нәдир јахшы билирсиниз, чүнки өзүнүз дә Мисирдә гәриб олмусунуз.+
10 Торпағынызы алты ил беҹәриб мәһсулуну јығын.+ 11 Једдинҹи ил исә беҹәрмәјин, динҹә гојун. Орада нә битсә, гој касыб-кусуб јесин; онлардан галан исә гурда-гуша јем олсун. Бу, үзүм бағыныза да, зејтун бағыныза да аиддир.
12 Нә ишиниз варса, алты ҝүн әрзиндә ҝөрүн, једдинҹи ҝүн исә һеч бир иш ҝөрмәјин. Гојун өкүзүнүз, ешшәјиниз динҹәлсин, гул-гарабашыныз вә јурдунуздакы јаделли истираһәт етсин.+
13 Диггәтли олун ки, дедијим шејләрин һамысына әмәл едәсиниз.+ Башга аллаһларын адыны дилинизә ҝәтирмәјин, ағзыныздан онларын ады чыхмасын.+
14 Илдә үч дәфә Мәним шәрәфимә бајрам кечирмәлисиниз.+ 15 Мајасыз чөрәк бајрамыны гејд един.+ Сизә тапшырдығым кими, әвив* ајында, тәјин етдијим вахт једди ҝүн мајасыз чөрәк јемәлисиниз,+ чүнки Мисирдән мәһз һәмин вахт чыхмысыныз. Һеч ким һүзурума әлибош ҝәлмәсин.+ 16 Һәмчинин Бичин бајрамыны*, зәһмәтинизин нүбарынын, беҹәрдијиниз торпағын илк мәһсулунун бичинини гејд един.+ Еләҹә дә илин сонунда, әкиб-беҹәрдијиниз мәһсулу јығанда Мәһсул јығымы бајрамыны* гејд един.+ 17 Илдә үч дәфә бүтүн кишиләриниз Рәббиниз Јеһованын һүзуруна ҝәлмәлидир.+
18 Мәнә ҝәтирдијиниз гурбанын ганынын јанында мајалы һеч нә олмамалыдыр. Мәнә һәср олунан бајрамларда ҝәтирилән гурбанларын пијиндән сәһәрә галмамалыдыр.
19 Торпағыныздан ҝөтүрдүјүнүз илк мәһсулун ән јахшысыны Аллаһыныз Јеһованын евинә ҝәтирмәлисиниз.+
Оғлағы анасынын сүдүндә биширмәјин.+
20 Габағынызҹа мәләк ҝөндәрирәм ки,+ сизи јолда горусун, ҝәтириб һазырладығым јерә чыхарсын.+ 21 Һәрәкәтинизә фикир верин вә онун сөзүнә әмәл един. Бу мәләјә гаршы чыхмајын, о, асилијинизи бағышламајаҹаг,+ чүнки о, Мәним адымы дашыјыр. 22 Анҹаг онун сөзүнә дәгигликлә әмәл етсәниз вә Мән дејән һәр шејә табе олсаныз, сизә гәним кәсиләнә гәним кәсиләҹәјәм, сизә гаршы чыхана гаршы дураҹағам. 23 Мәләк гаршынызда ҝедиб сизи амориләрин, һетләрин, фәризиләрин, кәнаниләрин, һивиләрин вә јәбусиләрин торпағына ҝәтирәҹәк вә Мән бу халглары јох едәҹәјәм.+ 24 Бу халгларын аллаһларына сәҹдә гылмајын, ујуб онлара ибадәт етмәјин. Һәмин халгларын әмәлләрини тәкрарламајын.+ Әксинә, бүт-аллаһларыны сындырыб дағыдын, дик дашларыны* парча-парча един.+ 25 Сиз Аллаһыныз Јеһоваја ибадәт етмәлисиниз,+ О да сизин чөрәјинизә, сујунуза бәрәкәт верәҹәк,+ азар-безары сиздән узаг едәҹәк.+ 26 Өлкәниздә һеч бир гадын ушаг салмајаҹаг, һеч бири сонсуз олмајаҹаг.+ Сизи узунөмүрлү едәҹәјәм.
27 Гаршыныза чыхан бүтүн халглары чахнашмаја салаҹағам,+ елә едәҹәјәм ки, бүтүн дүшмәнләриниз өнүнүздән гачаҹаг. Сизи һәлә ҝөрмәмишдән Мәним һаггымда ешидиб ҹанларына ләрзә дүшәҹәк.+ 28 Сиз һәлә ора чатмамышдан һивиләри, кәнаниләри вә һетләри руһдан салыб* ҝүҹләрини, тәпәрләрини әлләриндән алаҹағам, онлары өнүнүздән говаҹағам.+ 29 Амма бир ил ичиндә јох ки, торпаг бош галмасын, вәһши һејванлар чохалыб үстүнүзә һүҹум чәкмәсин.+ 30 Онлары јаваш-јаваш говаҹағам, та о вахта гәдәр ки, чохалыб өлкәни тутасыныз.+
31 Сизә верәҹәјим торпағын сәрһәди Гырмызы дәниздән филиштлиләрин дәнизинә, сәһрадан чаја* кими узанаҹаг,+ чүнки оранын сакинләрини сизә тәслим едәҹәјәм, сиз дә онлары говаҹагсыныз.+ 32 Нә өзләрилә, нә дә аллаһлары илә әһд бағламајын.+ 33 Онлары өлкәниздә јашамаға гојмајын ки, сизи Мәнә гаршы ҝүнаһ ишләмәјә тәһрик етмәсинләр. Онларын аллаһларына ибадәт етсәниз, тәләјә дүшәҹәксиниз”».+
24 Сонра Јеһова Мусаја деди: «Сән, Һарун, Надаб, Абиһу+ вә Исраил ағсаггалларындан јетмиш нәфәр даға чыхын вә узагда дуруб Мәнә сәҹдә един. 2 Јалныз Муса Јеһоваја јахынлашсын, о бириләр исә јахынлашмасынлар. Халгдан да һеч ким сәнинлә даға чыхмасын».+
3 Муса ҝәлиб Јеһованын бүтүн сөзләрини вә һөкмләрини халга сөјләди,+ халг да бир ағыздан деди: «Јеһованын бизә сөјләдији һәр шејә әмәл етмәјә һазырыг».+ 4 Муса Јеһованын бүтүн сөзләрини гәләмә алды.+ Сонра сәһәр еркән дуруб дағын әтәјиндә гурбанҝаһ дүзәлтди вә Исраилин он ики гәбиләсинин сајына ҝөрә он ики сүтун гојду. 5 Сонра онун тапшырығы илә Исраилин ҹаванлары Јеһоваја јандырма гурбаны ҝәтирдиләр вә үнсијјәт гурбаны+ олараг буғалар тәгдим етдиләр. 6 Муса ганын јарысыны ләјәнләрә јығды, галан јарысыны исә гурбанҝаһа сәпди. 7 Сонда әһд китабыны* ҝөтүрүб уҹадан ҹамаатын гаршысында охуду.+ Онлар исә дедиләр: «Јеһованын бүтүн сөзләринә әмәл едиб Она табе олаҹағыг».+ 8 Онда Муса гандан ҝөтүрүб халгын үстүнә сәпди+ вә деди: «Бу ган ешитдијиниз бүтүн о сөзләр әсасында Јеһованын сизинлә бағладығы әһди гүввәјә миндирир».+
9 Муса, Һарун, Надаб, Абиһу вә Исраил ағсаггалларындан јетмиш нәфәр даға галхыб 10 Исраилин Аллаһыны ҝөрдүләр.+ Онун ајаглары алтында, санки, ҝөј јагутдан дөшәмә, сәманын өзү кими ајдын бир шеј вар иди.+ 11 Аллаһ Исраил башчыларына тохунмады.+ Аллаһ вәһјдә онлара ҝөрүндү. Онлар јејиб-ичдиләр.
12 Јеһова Мусаја деди: «Даға, јаныма галх вә бурада гал. Халгы өјрәтмәк үчүн сәнә даш лөвһәләр үзәриндә ганун вә әмрләрими јазыб верәҹәјәм».+ 13 Муса илә хидмәтчиси Јушә+ галхдылар вә Муса Аллаһын дағына чыхды.+ 14 Әввәлҹә исә ағсаггаллара белә деди: «Биз гајыдана кими бурада ҝөзләјин.+ Һарун вә Хур јанынызда галыр.+ Кимин нә иши олса, онлара јанашсын».+ 15 Муса даға чыхды. Дағын башыны булуд бүрүмүшдү.+
16 Јеһованын ҹалалы+ Сина дағындан+ ајрылмырды; булуд алты ҝүн дағын башындан чәкилмәди. Једдинҹи ҝүн Аллаһ булудун ичиндән Мусаны сәсләди. 17 Дуруб тамаша едән исраиллиләрә Јеһованын ҹалалы дағын башында алышыб јанан алов кими ҝөрүнүрдү. 18 Муса булудун ичинә ҝириб даға галхды.+ О, гырх ҝүн-гырх ҝеҹә дағда галды.+
25 Сонра Јеһова Мусаја деди: 2 «Исраиллиләрә де Мәним үчүн бәхшиш ҝәтирсинләр. Үрәји сөвг едән һәр кәсдән бәхшиш алын.+ 3 Онлардан бу кими бәхшишләр алын: гызыл+, ҝүмүш+, мис+, 4 ҝөј иплик, бәнөвшәји јун, ал-гырмызы иплик, зәриф кәтан, кечи түкү, 5 гырмызы бојанмыш гоч дәриси, суити дәриси, акасија ағаҹы,+ 6 чыраг үчүн јағ,+ мәсһ јағы+ вә әтирли бухур үчүн балзам,+ 7 дөшлүк+ вә синәбәнд+ үчүн дамарлы әгиг дашы вә башга дашлар. 8 Мәним үчүн мүгәддәс чадыр дүзәлдин. Мән аранызда мәскән салаҹағам.+ 9 Чадыры* вә онун бүтүн аваданлығыны ҝөстәрдијим нүмунәјә әсасән дүзәлдин.+
10 Акасија ағаҹындан сандыг дүзәлдин: узунлуғу ики гулаҹ* јарым, ени гулаҹ јарым, һүндүрлүјү гулаҹ јарым.+ 11 Она һәм ичәридән, һәм дә чөлдән халис гызыл чәкин.+ Кәнарларына гызылдан нахышлы һашијә дүзәлдин.+ 12 Гызылдан дөрд әдәд төкмә һалга дүзәлдиб сандығын дөрд ајағынын үстүнә бәркидин, икисини бир тәрәфинә, галан икисини о бири тәрәфинә. 13 Акасија ағаҹындан шүвүлләр дүзәлдиб үстүнү гызылла өртүн.+ 14 Шүвүлләри сандығын јан тәрәфләриндәки һалгалардан кечирин ки, ону дашыја биләсиниз. 15 Шүвүлләр һәмишә һалгаларда галмалы, һеч вахт чыхарылмамалыдыр.+ 16 Сандығын ичинә сәнә верәҹәјим Шәһадәт лөвһәләрини гојарсан.+
17 Халис гызылдан ики гулаҹ јарым узунлуғунда, гулаҹ јарым ениндә гапаг дүзәлдин.+ 18 Гапағын һәр ики гырағы үчүн дөјмә гызылдан бир кәрруб дүзәлдин.+ 19 Кәррублары дүзәлдиб һәрәсини гапағын бир гырағына гојун. 20 Кәррубларын ганадлары јухарыја тәрәф ачылыб гапағын үстүнү өртмәлидир.+ Онлар гаршы-гаршыја гојулмалы, үзләри исә гапаға бахмалыдыр. 21 Гапағы сандығын ағзына гој.+ Сәнә верәҹәјим Шәһадәт лөвһәләрини исә сандыға гој. 22 Мән гапағын үстүндә сәнә ҝөрүнүб орадан сәнинлә данышаҹағам.+ Исраиллиләрә чатдыраҹағын бүтүн фәрманлары сәнә Шәһадәт сандығынын үстүндәки кәррубларын арасындан билдирәҹәјәм.
23 Һәмчинин акасија ағаҹындан ики гулаҹ узунлуғунда, јарым гулаҹ ениндә, гулаҹ јарым һүндүрлүјүндә бир маса дүзәлдин.+ 24 Үстүнә халис гызыл чәкин. Гырагларына гызылдан нахышлы һашијә вурун. 25 Масаја дөрд бармаг* ениндә чәрчивә вурун. Чәрчивәнин гырағына да нахышлы һашијә дүзәлдин. 26 Маса үчүн гызылдан дөрд һалга дүзәлдин вә масанын дөрд күнҹүнә, ајагларын бәркидилдији јерә вурун. 27 Һалгалар чәрчивәјә јахын олмалыдыр. Масаны дашымаг лазым ҝәләндә шүвүлләри һалгалардан кечириб масаны ҝөтүрәрсиниз. 28 Шүвүлләри акасија ағаҹындан дүзәлдин, үстүнә дә гызыл чәкин. Масаны бу шүвүлләрлә дашыјаҹаглар.
29 Маса үчүн нимчәләр, ҹамлар, еләҹә дә шәраб тәгдимәсини төкмәк үчүн долчалар вә касалар дүзәлдин. Онлар халис гызылдан олмалыдыр.+ 30 Мәним өнүмдән, масанын үстүндән һүзур чөрәји һеч вахт әскик олмамалыдыр.+
31 Халис дөјмә гызылдан чырагдан дүзәлдин.+ Онун алтлығы, ҝөвдәси, голлары, тумурҹуглары, гөнчәләри вә ҝүлләри бир бүтөв олмалыдыр.+ 32 Чырагданын ҝөвдәсиндән алты гол ајрылмалыдыр — үчү бир тәрәфдән, үчү диҝәр тәрәфдән. 33 Һәр ики тәрәфдәки голларда тумурҹуг вә гөнчәләрлә нөвбәләшән, бадам чичәјинә бәнзәр үч ҝүл олмалыдыр. Чырагданын ҝөвдәсиндән ајрылан алты гол бу ҹүр олмалыдыр. 34 Чырагданын ҝөвдәсиндә дә тумурҹуг вә гөнчәләрлә нөвбәләшән, бадам чичәјинә бәнзәр дөрд ҝүл олмалыдыр. 35 Чырагданын ҝөвдәсиндән ајрылан алты голун һәр ҹүтүнүн алтында бир тумурҹуг олмалыдыр. 36 Тумурҹуглар, голлар, үмумијјәтлә, чырагдан бүтөв бир гызыл парчасындан, халис, дөјмә гызылдан дүзәлдилмәлидир.+ 37 Чырагдан үчүн једди чыраг дүзәлдин. Чыраглар јананда габаг тәрәфи ишыгландырмалыдыр.+ 38 Машалар вә хәкәндазлар халис гызылдан олмалыдыр.+ 39 Чырагдан вә онун бүтүн аваданлығы бир талант* халис гызылдан дүзәлдилмәлидир. 40 Диггәтли ол ки, һәр шеј сәнә дағда ҝөстәрилән нүмунәјә ујғун дүзәлдилсин.+
26 Мүгәддәс чадыры+ зәриф кәтан ипликдән, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан тохунмуш он парча гумашдан дүзәлдин. Үзәринә кәрруб тәсвирләри ишләјин.+ 2 Һәр парча 28 гулаҹ* узунлуғунда, 4 гулаҹ* ениндә олмалыдыр. Онларын һамысы ејни өлчүдә олмалыдыр.+ 3 Парчалары беш-беш бир-биринә бирләшдирин. 4 Алынан һәр ики парчанын гырағына, парчаларын бир-биринә бирләшәҹәји јерә ҝөј ипликдән илҝәкләр тикин, 5 һәр парчаја 50 илҝәк. Онлары елә тикин ки, парчалар бирләшәндә гаршы-гаршыја олсунлар. 6 Гызылдан 50 гармаг дүзәлдин вә онларла ики парчаны бирләшдирин ки, бүтөв бир чадыр әмәлә ҝәлсин.+
7 Һәмчинин чадырын өртүјү үчүн кечи түкүндән+ 11 парча гумаш дүзәлдин.+ 8 Һәр парча 30 гулаҹ узунлуғунда, 4 гулаҹ ениндә олмалыдыр. Он бири дә ејни өлчүдә олмалыдыр. 9 Беш парчаны бир бирләшдирин, алты парчаны бир. Чадырын габаг тәрәфиндә алтынҹы парчаны гатлајын. 10 Һәр ики һиссәнин гырағына дүшән золағын кәнарына, һиссәләрин бирләшдији јерә 50 илҝәк тикин. 11 Мисдән 50 гармаг дүзәлдин вә илҝәкләрә салыб өртүјү бирләшдирин ки, бүтөв парча алынсын. 12 Өртүјүн артыг галан һиссәләрини салладарсыныз. Золағын артыг галан јарысыны чадырын архасындан салладын. 13 Јан тәрәфләрдән бир гулаҹ узунлуғунда артыг галан парча да саллансын, елә ки, чадыры өртсүн.
14 Бундан әлавә, өртүјүн үстүндән салмаг үчүн гырмызы бојанмыш гоч дәрисиндән, онун да үстүндән салмаг үчүн суити дәрисиндән өртүк дүзәлдин.+
15 Чадыр үчүн акасија ағаҹындан дикинә гојулаҹаг чәрчивәләр дүзәлдин.+ 16 Һәр чәрчивә он гулаҹ узунлуғунда вә гулаҹ јарым ениндә олмалыдыр. 17 Һәр чәрчивәдә јанашы ики чыхынты олмалыдыр. Чадырын бүтүн чәрчивәләри белә дүзәлдилмәлидир. 18 Чадырын ҹәнуб тәрәфи үчүн, јәни ҹәнуба бахан тәрәфи үчүн 20 чәрчивә дүзәлдин.
19 Бу 20 чәрчивәнин алтына гојмаг үчүн ҝүмүшдән ојуглу 40 алтлыг дүзәлдин, һәр чәрчивәнин ики чыхынтысы үчүн ики алтлыг.+ 20 Чадырын диҝәр тәрәфи, шимала бахан тәрәфи үчүн 20 чәрчивә 21 вә ҝүмүшдән ојуглу 40 алтлыг дүзәлдин, һәр чәрчивәнин ики чыхынтысы үчүн ики алтлыг. 22 Чадырын гәрбә бахан арха тәрәфи үчүн 6 чәрчивә дүзәлдин.+ 23 Чадырын ики арха күнҹүндә дајаг олаҹаг ики чәрчивә дүзәлдин. 24 Онлар ашағыда башлајан вә јухарыда, биринҹи һалганын јанында бирләшән ики бәрабәр һиссәдән ибарәт олмалыдыр. Чәрчивәләрин икиси дә бу ҹүр олмалыдыр. Бунлар күнҹ дајағыдыр. 25 Беләҹә, 8 чәрчивә, һәрәсинин дә алтында ики дәнә олмагла 16 ојуглу ҝүмүш алтлыг олмалыдыр.
26 Акасија ағаҹындан шүвүлләр дүзәлдин: чадырын бир тәрәфиндәки чәрчивәләр үчүн 5 шүвүл,+ 27 о бири тәрәфиндәки чәрчивәләр үчүн 5 шүвүл, гәрбә бахан арха тәрәфдәки чәрчивәләр үчүн дә 5 шүвүл. 28 Чәрчивәләрин ортасындан кечән шүвүл бир башдан о бири баша узанмалыдыр.
29 Чәрчивәләрин үстүнә гызыл чәкин.+ Һалгаларыны гызылдан дүзәлдин. Шүвүлләр бу һалгалардан кечәҹәк. Шүвүлләрин дә үстүнә гызыл чәкин. 30 Чадыры сәнә дағда ҝөстәрилән нүмунәјә әсасән дүзәлдин.+
31 Ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән пәрдә+ тохујун, үзәринә кәрруб тәсвирләри ишләјин. 32 Онлары акасија ағаҹындан олан, үстү гызылла өртүлмүш сүтунлардан асын. Сүтунлар ојуглу ҝүмүш алтлыглар үстүндә дурмалы, гармаглары гызылдан олмалыдыр. 33 Пәрдәни гармагларын алтындан асын вә Шәһадәт сандығыны+ ҝәтириб пәрдәнин архасына гојун. Пәрдә Мүгәддәс јерлә+ Ән мүгәддәс јери ајыраҹаг.+ 34 Ән мүгәддәс јердә Шәһадәт сандығынын гапағыны онун ағзына гојун.
35 Масаны пәрдәнин бајыр тәрәфинә гојун. Чадырын ҹәнуб тәрәфиндә, маса илә үзбәүз чырагданы гојун;+ маса исә шимал тәрәфдә олмалыдыр. 36 Чадырын ҝиришинә асмаг үчүн ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән пәрдә тохујун.+ 37 Пәрдә үчүн акасија ағаҹындан беш сүтун дүзәлдин, үстүнә гызыл чәкин. Гармаглары гызылдан олмалыдыр. Сүтунлар үчүн мисдән ојуглу беш төкмә алтлыг дүзәлдин.
27 Акасија ағаҹындан ени вә узуну 5 гулаҹ*, һүндүрлүјү 3 гулаҹ* олан гурбанҝаһ дүзәлдин. Гурбанҝаһ дөрдбуҹаг олмалыдыр.+ 2 Онун һәр күнҹүндә бујнуз дүзәлдин.+ Бујнузлар гурбанҝаһла бир бүтөв олмалыдыр. Гурбанҝаһын үстүнә мис чәкин.+ 3 Күрәкләр, ләјәнләр, јабалар, хәкәндазлар, һәмчинин күлү јығмаг үчүн габлар дүзәлдин. Бүтүн ләвазиматлар мисдән олмалыдыр.+ 4 Гурбанҝаһ үчүн мис шәбәкә дүзәлдин. Шәбәкәнин һәр дөрд күнҹүнә бир мис һалга бәркидин. 5 Шәбәкәни гурбанҝаһын ичинә, чәрчивәдән ашағыда јерләшдирин. О, гурбанҝаһын јарысына гәдәр чатмалыдыр. 6 Гурбанҝаһ үчүн акасија ағаҹындан шүвүлләр дүзәлдин вә онларын үстүнә мис чәкин. 7 Шүвүлләр һалгалардан кечириләҹәк, беләликлә, гурбанҝаһы дашыјанда шүвүлләр онун ики тәрәфинә дүшәҹәк.+ 8 Гурбанҝаһы тахтадан, алтсыз сандыг шәклиндә дүзәлдин. О, дағда сәнә ҝөстәрилән нүмунәјә ујғун дүзәлдилмәлидир.+
9 Мүгәддәс чадырын һәјәти олмалыдыр.+ Һәјәтин ҹәнуб тәрәфинә, јәни ҹәнуба бахан тәрәфинә зәриф кәтандан парча чәпәр чәкин. О, 100 гулаҹ узунлуғунда олмалыдыр.+ 10 Онун үчүн 20 дирәк вә мисдән 20 ојуглу алтлыг һазырланмалыдыр. Дирәкләрин гармаглары вә һалгалары ҝүмүшдән олмалыдыр. 11 Шимал тәрәфә чәкилән парча чәпәр дә 100 гулаҹ узунлуғунда олмалы, 20 дирәји, мисдән 20 ојуглу алтлығы, дирәкләр үчүн исә ҝүмүш гармаглары вә һалгалары олмалыдыр. 12 Гәрб тәрәфдән һәјәтин енинә 50 гулаҹ узунлуғунда парча чәпәр чәкин. Онун үчүн 10 дирәк вә 10 ојуглу алтлыг дүзәлдилмәлидир. 13 Шәргә, ҝүндоғана бахан тәрәфдә һәјәтин ени 50 гулаҹ олмалыдыр. 14 Ҝиришин сағ тәрәфинә 15 гулаҹ узунлуғунда парча чәпәр чәкилмәли, 3 дирәји вә 3 ојуглу алтлығы олмалыдыр.+ 15 Ҝиришин сол тәрәфинә дә 15 гулаҹ узунлуғунда парча чәпәр чәкилмәли, 3 дирәји вә 3 ојуглу алтлығы олмалыдыр.
16 Һәјәтин ҝиришинә 20 гулаҹ узунлуғунда пәрдә чәкин. Пәрдә ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан, зәриф кәтан ипликдән тохунмалыдыр.+ Онун үчүн 4 дирәк вә 4 ојуглу алтлыг һазырланмалыдыр.+ 17 Һәјәтин бүтүн дирәкләринин һалгалары вә гармаглары ҝүмүшдән, ојуглу алтлыглары исә мисдән олмалыдыр.+ 18 Һәјәтин узунлуғу 100 гулаҹ,+ ени 50 гулаҹ, зәриф кәтандан олан парча чәпәрин исә ени 5 гулаҹ олмалыдыр. Һәјәт үчүн мисдән ојуглу алтлыглар дүзәлдилмәлидир. 19 Мүгәддәс чадырда ишләдилән бүтүн әшјалар, чадырын вә һәјәтин бүтүн мыхлары мисдән олмалыдыр.+
20 Исраиллиләрә әмр ет, чырагларын сәрасәр јанмасы үчүн зејтундан чәкилмиш халис јағ ҝәтирсинләр.+ 21 Һарун вә оғуллары Һүзур чадырында, Шәһадәт сандығынын гаршысындакы пәрдәнин бајыр тәрәфиндәки чыраглары ахшамдан сәһәрә гәдәр Јеһованын өнүндә јанар сахлајаҹаглар.+ Исраиллиләрин бүтүн нәсилләри һәмишә гүввәдә олаҹаг бу гануна әмәл етмәлидирләр.+
28 Гардашын Һаруну+ вә оғуллары+ Надаб, Абиһу,+ Әлјазар вә Исамары+ исраиллиләрин ичиндән ајыр ки, Мәнә каһин гисминдә хидмәт етсинләр.+ 2 Гардашын Һарунун ҝөркәминә әзәмәт вә ҝөзәллик гатаҹаг мүгәддәс ҝејим һазырланмалыдыр.+ 3 Бүтүн баҹарыглы адамларла, габилијјәт бәхш етдијим һәр кәслә даныш,+ гој онлар Һарунун мүгәддәс олмасы үчүн она ҝејим тиксинләр вә о, Мәнә каһин кими хидмәт етсин.
4 Онлар бу ҝејимләри тикмәлидирләр: синәбәнд+, дөшлүк+, голсуз көјнәк+, дама-дама алт көјнәк, әммамә+, гуршаг.+ Гој гардашын Һаруна вә онун оғулларына бу мүгәддәс ҝејимләри тиксинләр ки, онлар Мәнә каһин кими хидмәт етсинләр. 5 Усталар гызыл сапдан, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јун вә зәриф кәтандан истифадә етмәлидирләр.
6 Дөшлүк гызыл сапдан, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән нахышлы тохунмалыдыр.+ 7 Дөшлүјүн ики чијинлији олмалыдыр, бунлар дөшлүјүн ики уҹуна бәркидилиб дөшлүјү бирләшдирәҹәк. 8 Дөшлүјү сых бағламаг үчүн она бәркидилмиш гуршаг+ да ејни малдан, гызыл сапдан, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән тохунмалыдыр.
9 Ики дамарлы әгиг дашы+ ҝөтүрүн вә үзәринә Исраилин оғулларынын адыны нәгш еләјин.+ 10 Алтысынын адыны бир даша, диҝәр алтысынын адыны исә о бири даша доғулма сырасына ҝөрә јазын. 11 Һәккак Исраилин оғулларынын адларыны мөһүр ојмасы кими ики дашын үстүнә һәкк етсин.+ Сонра онлары гызыл сағанаглара салын. 12 О ики дашын һәрәсини бир чијинлијә бәркидин. Онлар Исраил оғуллары үчүн јаддашлыг олаҹаг.+ Һарун онларын адларыны Јеһованын өнүндә јаддашлыг кими чијинләриндә дашыјаҹаг. 13 Сағанаглары гызылдан дүзәлдин. 14 Халис гызылдан ипә бәнзәр ики бурма зәнҹир дүзәлдин вә зәнҹирләри сағанаглара бирләшдирин.+
15 Нахышчыја һөкм синәбәнди дүзәлтдир.+ О да дөшлүк кими гызыл сапдан, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән олмалыдыр.+ 16 Ики гатлананда дөрдбуҹаг шәклини алмалы, ени вә узуну бир гарыш* олмалыдыр. 17 Үстүнә дөрд ҹәрҝә даш дүзүлмәлидир: биринҹи ҹәрҝәдә јагут, топаз, зүмрүд, 18 икинҹи ҹәрҝәдә фирузә, ҝөј јагут, јәшәм, 19 үчүнҹү ҹәрҝәдә ләшәм*, әгиг, аметист, 20 дөрдүнҹү ҹәрҝәдә хризолит, дамарлы әгиг, нефрит. Онлар гызыл сағанаглара салынмалыдыр. 21 Дашлар Исраилин оғулларынын адларына мүвафиг олараг, он ики әдәд олмалыдыр. Һәр бир дашын үстүнә мөһүр ојмасы кими бир ад нәгш олунмалыдыр, һәр даша он ики гәбиләдән биринин ады.
22 Синәбәнд үчүн халис гызылдан ипә бәнзәр бурма зәнҹир+ 23 вә гызылдан ики һалга дүзәлдин. Һалгалары синәбәндин күнҹләринә бәркидин. 24 Ики гызыл зәнҹири синәбәндин күнҹләриндәки һалгалара тахын. 25 Зәнҹирләрин о бири уҹларыны дөшлүјүн өн һиссәсиндә олан чијинликләрдәки сағанаглара тахын. 26 Ики гызыл һалга дүзәлдиб синәбәндин ичәри гатланан, дөшлүјә бахан тәрәфинин ики күнҹүнә бирләшдирин.+ 27 Гызылдан ики ајры һалга дүзәлдин вә онлары габагдан, дөшлүјүн чијинлијинин ашағы уҹларына, онун бирләшдији јерә јахын, тохунма гуршагдан јухарыда бәркидин.+ 28 Синәбәнди сахламаг үчүн онун һалгаларындан дөшлүјүн һалгаларына ҝөј ипләр кечирилиб бағланмалыдыр. Беләликлә, синәбәнд гуршагдан јухарыда, дөшлүјүн үстүндә дураҹаг.
29 Һарун Мүгәддәс јерә ҝирәндә Исраилин оғулларынын адларыны үрәјинин үстүндә, һөкм синәбәндиндә, даими јаддашлыг кими Јеһованын өнүндә дашымалыдыр. 30 Урим вә Туммим* һөкм синәбәндиндә сахланылмалыдыр.+ Һарун Јеһованын өнүнә чыханда онлар Һарунун үрәјинин үстүндә олмалыдыр вә о, Исраил оғулларына һөкм етмәк үчүн олан бу әшјалары Јеһованын өнүндә һәмишә үрәјинин үстүнә гојуб дашымалыдыр.
31 Дөшлүјүн алтындан ҝејиләҹәк голсуз көјнәји бүсбүтүн ҝөј ипликдән тохујун.+ 32 Ортада боғазлыг олмалыдыр. Онун кәнарларына көбә тохунмалыдыр ки, боғазлыг зиреһинки кими мөһкәм олсун, ҹырылмасын. 33 Голсуз көјнәјин әтәјинә бәнөвшәји јундан, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән нарлар, нарларын араларына исә гызыл зынгыровлар тикин. 34 Гызыл зынгырову вә нары көјнәјин әтәјинә сыра илә, бир дәнәдән бир дүзүн. 35 Һарун хидмәтини иҹра едәндә ону ҝејинмәлидир ки, мүгәддәс мәкана, Јеһованын өнүнә ҝириб чыханда зынгыровларын сәси ешидилсин вә о өлмәсин.+
36 Халис гызылдан парлаг лөвһәҹик дүзәлдиб үстүнә мөһүр ојмасы кими «Мүгәддәслик Јеһоваја мәхсусдур» сөзләрини һәкк един.+ 37 Ону ҝөј ипләрлә әммамәнин габаг тәрәфинә бәркидин.+ 38 Лөвһәҹик Һарунун алнынын үстүндә олмалыдыр. Аллаһа бәхшиш кими тәгдим едилән мүгәддәс шејләрлә бағлы тәгсирләрин мәсулијјәтини Һарун дашыјаҹаг.+ Лөвһәҹик һәмишә Һарунун алнынын үстүндә олмалыдыр ки, исраиллиләр Јеһованын разылығыны газансынлар.
39 Алт көјнәји зәриф кәтандан дама-дама тохујун. Әммамәни дә зәриф кәтандан дүзәлдин. Бир дәнә дә кәмәр тохујун.+
40 Һарунун оғуллары үчүн дә ҝөрүнүшләринә әзәмәт вә ҝөзәллик+ гатаҹаг алт көјнәк, гуршаг вә чалма дүзәлдин.+ 41 Онлары гардашын Һаруна вә онун оғулларына ҝејиндир, онлары мәсһ ет+ вә вәзифәләринә тәјин ет*.+ Онлар Мәнә каһин гисминдә хидмәт едәҹәкләр. 42 Ејиб јерләрини өртмәк үчүн онлара белдән дизә гәдәр олан туман тикин.+ 43 Һарун вә оғуллары Һүзур чадырына ҝирмәли вә ја мүгәддәс мәканда хидмәт едәркән гурбанҝаһа јахынлашмалы оланда туманы ҝејинсинләр ки, ҝүнаһ газаныб өлмәсинләр. Гој бу, һәмишәлик Һарунла өвладлары* үчүн ганун олсун.
29 Мәнә каһин гисминдә хидмәт етмәләри үчүн онлары пак ет: бир ҹаван буға, ики гүсурсуз гоч,+ 2 мајасыз чөрәк, мајасыз јағлы хәмирдән биширилмиш һалгавары чөрәк вә мајасыз хәмирдән биширилмиш, үстүнә јағ чәкилмиш лаваш ҝөтүр.+ Бунлары нарын буғда унундан бишир 3 вә сәбәтә гојуб буға вә гочларла бирликдә тәгдим ет.+
4 Һаруну оғуллары илә бирликдә Һүзур чадырынын ҝиришинә ҝәтир.+ Гој онлар су илә јујунсунлар.+ 5 Сонра палтарлары ҝөтүр,+ алт көјнәји, дөшлүјүн алтындан ҝејилән голсуз көјнәји, дөшлүјү, синәбәнди Һаруна ҝејиндир вә дөшлүјүн үстүндән сарынан тохунма гуршағы белинә мөһкәм сары.+ 6 Әммамәни башына гој вә мүгәддәс гызыл лөвһәҹији* әммамәнин үстүнә бәркит.+ 7 Башына мәсһ јағы+ төкүб ону мәсһ ет.+
8 Сонра оғулларыны габаға чыхарыб алт көјнәји ҝејиндир,+ 9 һәм Һарунун, һәм дә оғулларынын белинә кәмәрләри бағла. Оғулларынын башына чалма гој. Каһинлик онлара мәхсус олаҹаг. Бу, һәмишә гүввәдә олаҹаг бир ганундур.+ Һарунла оғулларыны каһинлијә белә тәјин етмәлисән.+
10 Буғаны Һүзур чадырынын гаршысына ҝәтир, гој Һарунла оғуллары әлләрини буғанын башына гојсунлар.+ 11 Јеһованын өнүндә, Һүзур чадырынын ҝиришиндә буғаны кәс.+ 12 Бармағыны буғанын ганына батыр вә гурбанҝаһын бујнузларына чәк.+ Ганын галаныны гурбанҝаһын дибинә төк.+ 13 Сонра бағырсагларын, гараҹијәрин үстүндәки пији, бөјрәкләри вә онларын үстүндәки пији ајыр вә гурбанҝаһда јандыр.+ 14 Буғанын әтини, дәрисини вә нәҹисини исә дүшәрҝәдән кәнарда јандыр. Бу, ҝүнаһ гурбаныдыр.
15 Сонра гочлардан бирини ҝөтүр. Гој Һарунла оғуллары әлләрини гочун башына гојсунлар.+ 16 Гочу кәс вә ганындан ҝөтүрүб һәр тәрәфдән гурбанҝаһын үстүнә чилә.+ 17 Гочу һиссәләрә бөл, бағырсагларыны, ајагларыны ју,+ һиссәләри дүзүб башы да јанына гој. 18 Гочу бүтүнлүклә гурбанҝаһда јандыр. Бу, Јеһоваја ҝәтирилән јандырма гурбаны, хош әтирдир;+ Јеһова үчүн одда јандырылан тәгдимәдир.
19 Сонра о бири гочу ҝөтүр. Һарунла оғуллары әлләрини онун башына гојсун.+ 20 Гочу кәс вә ганындан бир аз ҝөтүрүб Һарунун вә оғулларынын сағ гулағынын мәрҹәјинә, сағ әлләринин вә сағ ајагларынын баш бармағына чәк. Һәмчинин ганы һәр тәрәфдән гурбанҝаһын үстүнә чилә. 21 Сонра мәсһ јағындан+ вә гурбанҝаһын үстүндәки гандан ҝөтүрүб Һарунун вә палтарынын, оғулларынын вә онларын палтарынын үстүнә сәп ки, о да, палтары да, еләҹә дә оғуллары вә онларын палтары да мүгәддәс олсун.+
22 Сонра гочун пијини, гујруғуну, бағырсагларын вә гараҹијәрин пијини, бөјрәкләри вә онларын үстүндәки пији,+ еләҹә дә сағ буду ајыр. Бу, каһинлик гурбаны кими тәгдим олунан гочдур.+ 23 Һәмчинин Јеһованын өнүндәки мајасыз чөрәкләр олан сәбәтдән бир јумру чөрәк, јағлы хәмирдән биширилмиш бир һалгавары чөрәк вә бир дәнә лаваш ҝөтүр. 24 Онларын һамысыны Һарунун вә оғулларынын әлинин ичинә гој. Гој онлары јелләдәрәк Јеһованын һүзурунда јелләтмә тәгдимәси кими тәгдим етсинләр. 25 Сонра чөрәкләри онлардан ал вә јандырма гурбанынын үстүндә Јеһованын өнүндә хош әтирли тәгдимә кими гурбанҝаһда јандыр. Бу, Јеһова үчүн одда јандырылан тәгдимәдир.
26 Сонра Һарун үчүн каһинлик гурбаны кими тәгдим олунан гочун дөш һиссәсини ҝөтүр+ вә јелләдәрәк Јеһованын һүзурунда јелләтмә тәгдимәси кими тәгдим ет. Бу, сәнин пајын олаҹаг. 27 Һарун вә оғуллары үчүн каһинлик гурбаны кими тәгдим олунан гочун һиссәләрини — јелләтмә тәгдимәси кими ҝәтирилән дөшү вә мүгәддәс пај кими ҝәтирилән буду мүгәддәс ет.+ 28 Онлар Һарунла оғулларынын олаҹаг. Исраиллиләр һәмишә бу гајдаја риајәт етмәлидирләр, чүнки бу, мүгәддәс пајдыр. Бу, исраиллиләрин вердији мүгәддәс пај олаҹаг, ҝәтирдикләри үнсијјәт гурбанларындан Јеһова үчүн ајрылан мүгәддәс пај.+
29 Һарунун мүгәддәс палтарларыны+ ондан сонра оғуллары ҝејинәҹәк. Бу палтарлары мәсһ олунуб каһинлијә тәјин едиләндә ҝејинәҹәкләр.+ 30 Һарундан сонра каһин олаҹаг вә мүгәддәс мәканда хидмәт етмәк үчүн Һүзур чадырына дахил олаҹаг оғлу једди ҝүн о палтарлары ҝејинәҹәк.+
31 Һарунла оғуллары үчүн каһинлик гурбаны кими тәгдим олунан гочун әтини мүгәддәс јердә суда бишир.+ 32 Һарун вә оғуллары әти сәбәтдә олан чөрәклә Һүзур чадырынын ҝиришиндә јемәлидирләр.+ 33 Онлар пак едилиб каһинлијә тәјин олунмалары үчүн кәффарә олараг ҝәтирилән тәгдимәләри јемәлидирләр. Лакин кәнар адам* онлардан јејә билмәз, чүнки онлар мүгәддәсдир.+ 34 Каһинлик гурбанынын әтиндән вә ја чөрәкдән сәһәрә галаны јандырын.+ Ону јемәк олмаз, чүнки мүгәддәсдир.
35 Һарун вә оғуллары илә бағлы нә әмр етмишәмсә, һамысыны јеринә јетир. Онларын каһинлијә тәјин едилмәси једди ҝүн чәкәҹәк.+ 36 Һәр ҝүн кәффарә үчүн ҝүнаһ гурбаны олараг бир буға тәгдим ет. Кәффарә ҝәтирәрәк гурбанҝаһы пак ет*; ону мүгәддәс етмәк үчүн мәсһ елә.+ 37 Гурбанҝаһ үчүн кәффарә ҝәтирмәк једди ҝүн чәкәҹәк. Ону мүгәддәс ет. Беләликлә, гурбанҝаһ сон дәрәҹә мүгәддәс олаҹаг.+ Она тохунан адам мүгәддәс олмалыдыр.
38 Гурбанҝаһда бунлары тәгдим ет: мүтәмади олараг, һәр ҝүн ики еркәк тоғлу.+ 39 Тоғлунун бирини сәһәр, диҝәрини исә гаш гараланда тәгдим ет.+ 40 Ефанын* онда бири гәдәр нарын уна һинин* дөрддә бири гәдәр јағ гат. Буну вә шәраб тәгдимәси олараг һинин дөрддә бири гәдәр шәрабы биринҹи тоғлунун јанында тәгдим ет. 41 Гаш гараланда ҝәтирдијин икинҹи тоғлунун јанында сәһәрки кими тахыл вә шәраб тәгдимәси ҝәтир. Ону Јеһоваја хош әтир кими, одда јандырылан тәгдимә кими тәгдим ет. 42 Бу јандырма гурбаныны нәсилләр бојунҹа Һүзур чадырынын ҝиришиндә, Јеһованын өнүндә мүнтәзәм ҝәтирмәлисиниз. Орада Мән сизә ҝөрүнәҹәјәм вә сәнинлә данышаҹағам.+
43 Мән орада исраиллиләрә ҝөрүнәҹәјәм вә ҹалалымдан һәмин јер мүгәддәс олаҹаг.+ 44 Һүзур чадырыны вә гурбанҝаһы мүгәддәс едәҹәјәм. Һәмчинин Һаруну вә оғулларыны да мүгәддәс едәҹәјәм ки,+ Мәнә каһин кими хидмәт етсинләр. 45 Мән Исраил халгынын арасында јашајаҹағам, онларын Аллаһы олаҹағам.+ 46 Онлар биләҹәкләр ки, Мән онларын Аллаһы Јеһовајам. Онлары Мисирдән чыхармышам ки, араларында јашајым.+ Мән онларын Аллаһы Јеһовајам.
30 Бухур јандырмаг үчүн акасија ағаҹындан гурбанҝаһ дүзәлдин.+ 2 Гурбанҝаһ дөрдбуҹаг шәклиндә олсун, ени вә узуну бир гулаҹ*, һүндүрлүјү исә ики гулаҹ. Бујнузлары гурбанҝаһла бир бүтөв олмалыдыр.+ 3 Гурбанҝаһын һәр јеринә, үстүнә, јанларына вә бујнузларына халис гызыл чәкин. Кәнарларына гызылдан һашијә вурун. 4 Һәр тәрәфдә ики-ики олмагла, ики тәрәфдә һашијәнин алтына гызыл һалга бәркидин. Гурбанҝаһы дашыјанда шүвүлләри бу һалгалардан кечирәҹәксиниз. 5 Шүвүлләри акасија ағаҹындан дүзәлдин вә үстүнә гызыл чәкин. 6 Гурбанҝаһы Шәһадәт сандығынын өнүндәки пәрдәнин габағына гојун.+ О, сәнә ҝөрүнәҹәјим јерин, Шәһадәт сандығынын үстүндәки гапағын гаршысында олмалыдыр.+
7 Һарун+ гурбанҝаһын үстүндә әтирли бухур јандырмалыдыр.+ Бухуру һәм сәһәрләр чыраглары һазырлајанда јандырмалыдыр,+ 8 һәм дә гаш гаралан вахт чыраглары јандыранда. Бу бухур тәгдимәсини нәсилдән-нәслә мүтәмади олараг Јеһованын өнүндә ҝәтирин. 9 Гурбанҝаһын үстүндә нә јасаг бухур,+ нә јандырма гурбаны, нә дә тахыл тәгдимәси ҝәтирмәјин, үстүнә шәраб тәгдимәси төкмәјин. 10 Һарун гурбанҝаһы пак етмәк үчүн ҝүнаһ гурбаны кими ҝәтирилән һејванын ганындан онун бујнузларына чәкмәлидир. Буну кәффарә олараг илдә бир дәфә едәҹәк.+ Нәсилдән-нәслә белә олмалыдыр. Гурбанҝаһ Јеһованын ҝөзүндә сон дәрәҹә мүгәддәсдир».
11 Сонра Јеһова Мусаја деди: 12 «Исраил оғулларыны сијаһыја алыб сајанда+ һәр кәс ҹанынын әвәзиндә Јеһоваја фидјә версин. Гој белә етсинләр ки, сијаһыја алынан вахт башларына бәла ҝәлмәсин. 13 Сијаһыја алынан һәр кәс мүгәддәс мәкан шекели* илә јарым шекел вермәлидир.+ Шекел ијирми ҝераја* бәрабәрдир. Бу јарым шекел Јеһоваја верилмәлидир.+ 14 Ијирми вә ијирмидән јухары јашда олуб сијаһыја алынан һәр кәс Јеһованын дедији пајы ианә етсин.+ 15 Ҹаны үчүн кәффарә олараг Јеһоваја бу ианәни верәндә нә варлы јарым шекелдән чох вермәлидир, нә дә касыб ондан аз вермәлидир. 16 Кәффарә һаггы олан ҝүмүш пулу исраиллиләрдән ал вә Һүзур чадырында едилән ибадәт үчүн вер. Бу, исраиллиләри Јеһоваја хатырладан нишан вә ҹанлары үчүн кәффарә олаҹаг».
17 Јеһова сөзүнә давам едиб Мусаја деди: 18 «Јујунмаг үчүн мисдән бир чән вә онун үчүн алтлыг дүзәлдин.+ Ону Һүзур чадыры илә гурбанҝаһын арасына гојун вә ичини су илә долдурун.+ 19 Һарунла оғуллары онун сују илә әл-ајагларыны јумалыдыр.+ 20 Онлар Һүзур чадырына ҝирәндә, јахуд хидмәт етмәк вә одда јандырылан тәгдимәләри Јеһоваја тәгдим етмәк үчүн гурбанҝаһа јахынлашанда јујунмалыдырлар ки, өлмәсинләр. 21 Онлар әл-ајагларыны јумалыдырлар, јохса өләҹәкләр. Бу, нәсилдән-нәслә һәм онун үчүн, һәм дә өвладлары үчүн дәјишмәз ганун олаҹаг».+
22 Јеһова сонра Мусаја деди: 23 «Ән ҝөзәл әтријјатдан ҝөтүрүн: 500 шекел бәрк мүрр, онун јарысы гәдәр, 250 шекел әтирли дарчын, 250 шекел әтирли кәҹәвәр, 24 мүгәддәс мәкан шекели+ илә 500 шекел дарчын* вә 1 һин* зејтун јағы. 25 Онлардан мүгәддәс мәсһ јағы дүзәлдин. Усталыгла һазырланмыш бу гатышыг мүгәддәс мәсһ јағы олсун.+
26 Онунла Һүзур чадырыны+ вә Шәһадәт сандығыны, 27 масаны вә бүтүн ләвазиматыны, чырагданы вә бүтүн аваданлығыны, бухур гурбанҝаһыны, 28 јандырма гурбаны үчүн гурбанҝаһы вә бүтүн аваданлығыны, чәни вә алтлығыны мәсһ ет. 29 Онлары мүгәддәс ет. Беләликлә, онлар сон дәрәҹә мүгәддәс олаҹаглар.+ Онлара тохунан адам мүгәддәс олмалыдыр.+ 30 Һаруну+ вә оғулларыны+ да мәсһ ет. Онлары мүгәддәс ет ки, Мәнә каһин кими хидмәт етсинләр.+
31 Исраиллиләрә белә де: “Бу јағ нәсилдән-нәслә Мәним үчүн мүгәддәс јағ олаҹаг.+ 32 Һеч ким ондан бәдәнинә чәкә билмәз. Һәм дә бу тәркибдә һеч нә дүзәлтмәјин. О, мүгәддәсдир. Ону һәмишә мүгәддәс тутун. 33 Ким буна бәнзәр јағ дүзәлтсә вә ја кәнар адама* бу јағдан чәксә, халгын арасындан јох едиләҹәк*”».+
34 Јеһова Мусаја деди: «Бәрабәр өлчүдә балзам, әтирли бухур, әтирли галбан гатраны вә халис күндүр ҝөтүрүн.+ 35 Сонра онлардан бухур дүзәлдин;+ әтирли отларын гатышығы усталыгла һазырланмалы, дузланмалыдыр+. Бу гатышыг гарышыгсыз вә мүгәддәс олмалыдыр. 36 Ондан бир аз ҝөтүрүн, дөјүб тоз һалына салын вә бир гәдәрини Һүзур чадырында Шәһадәт сандығынын гаршысына, сәнә ҝөрүнәҹәјим јерә гојун. Бу гатышығы сон дәрәҹә мүгәддәс тутмалысыныз. 37 Бу тәркибдә өзүнүз үчүн бухур дүзәлтмәјин.+ Буна Јеһованын ҝөзүндә мүгәддәс олан бир шеј кими бахмалысыныз. 38 Ким әтриндән өтрү буна бәнзәр бир шеј дүзәлтсә, халгын арасындан јох едиләҹәк*».
31 Сонра Јеһова Мусаја деди: 2 «Јәһуда гәбиләсиндән олан Хур оғлу Урун оғлу Бәсалили сечмишәм.+ 3 Она Өз руһумдан бәхш едиб* һикмәт, дәрракә, билик верәҹәјәм ки, һәр ҹүр иши усталыгла ҝөрә билсин, 4 ҝөзәлликләр јаратсын, гызыл, ҝүмүш вә мислә ишләмәји, 5 даш-гаш јонуб сағанаға салмағы, ағаҹдан һәр ҹүр әшја дүзәлтмәји баҹарсын.+ 6 Дан гәбиләсиндән олан Әхишама оғлу Өһлүјабы исә она көмәкчи тәјин едирәм.+ Баҹарығы олан һәр кәси даһа да баҹарыглы едәҹәјәм ки, сәнә дедијим бүтүн шејләри:+ 7 Һүзур чадырыны,+ Шәһадәт сандығыны+ вә онун гапағыны+, чадырын бүтүн аваданлығыны, 8 масаны+ вә ләвазиматыны, халис гызылдан чырагданы вә бүтүн аваданлығыны,+ бухур гурбанҝаһыны,+ 9 јандырма гурбаны үчүн гурбанҝаһы+ вә бүтүн аваданлығыны, чәни вә алтлығыны,+ 10 зәриф тохунмуш ҝејимләри, каһин Һарунун мүгәддәс ҝејимләрини вә оғулларынын каһинлик палтарларыны,+ 11 мәсһ јағыны вә мүгәддәс мәканда јандырылаҹаг әтирли бухуру дүзәлтсинләр.+ Онлар һәр шеји сәнә дедијим кими дүзәлтмәлидирләр».
12 Јеһова сөзүнә давам едиб Мусаја деди: 13 «Исраиллиләрә белә сөјлә: “Шәнбә ҝүнүнә даир вердијим гануна мүтләг риајәт един.+ Шәнбә Мәним сизинлә бағладығым әһдин нәсилдән-нәслә дураҹаг нишанәсидир. Ондан биләҹәксиниз ки, сизи мүгәддәс едән Мәнәм, Јеһова. 14 Шәнбәјә риајәт един, ону мүгәддәс тутун.+ Шәнбә ганунуну позан халгын арасындан јох едилмәлидир*; һәмин ҝүн иш ҝөрән адам сағ галмамалыдыр.+ 15 Нә ишиниз варса, алты ҝүн әрзиндә ҝөрүн. Једдинҹи ҝүн исә хүсуси ҝүндүр, истираһәт үчүн тәјин олунан шәнбәдир.+ Бу ҝүн Јеһованын ҝөзүндә мүгәддәсдир. Шәнбә ҝүнүндә иш ҝөрән адам өлдүрүлмәлидир. 16 Исраиллиләр шәнбәјә риајәт етмәлидирләр; бүтүн ҝәләҹәк нәсилләри дә шәнбәјә риајәт етмәлидир. Бу әһд һәмишә дураҹаг. 17 Шәнбә Мәним исраиллиләрлә бағладығым әһдин дәјишмәз нишаныдыр.+ Чүнки Јеһова алты ҝүн әрзиндә јери вә ҝөјү јарадыб, једдинҹи ҝүн исә әл сахлајыб истираһәт едиб”».+
18 Аллаһ Сина дағында Муса илә данышыб гуртарандан сонра она Шәһадәт лөвһәләрини,+ үстүндә Аллаһын әли илә* јазы јазылмыш ики даш лөвһәни верди.+
32 Ҹамаат ҝөрәндә ки, Муса дағдан енмәк билмир,+ төкүлүшүб Һарунун јанына ҝәлдиләр вә дедиләр: «Галх, бизим үчүн бир аллаһ дүзәлт ки, өнүмүздә ҝетсин.+ Чүнки бизи Мисирдән чыхаран бу Муса һара јоха чыхыб, билмирик». 2 Һарун онлара деди: «Арвадларынызын, оғул вә гызларынызын гулагларындан гызыл сырғалары чыхарыб ҝәтирин».+ 3 Һамы гулағындан гызыл сырғасыны чыхарды вә ҝәтириб Һаруна верди. 4 О, гызыллары алды, ојмачы аләтилә она шәкил вериб дана дүзәлтди.+ Онда ҹамаат бир ағыздан деди: «Будур сәни Мисирдән чыхаран Аллаһын, еј Исраил!»+
5 Иши белә ҝөрән Һарун дананын габағында бир гурбанҝаһ да дүзәлтди вә ҹамааты јығыб деди: «Сабаһ Јеһоваја һәср олунмуш бајрамдыр». 6 Беләликлә, сәһәриси ҝүнү һамы тездән дуруб јандырма вә үнсијјәт гурбанларыны тәгдим етмәјә башлады. Гуртарандан сонра јејиб-ичдиләр вә галхыб шәнләнмәјә башладылар.+
7 Јеһова Мусаја деди: «Ҝет, ашағы ен. Мисирдән чыхардығын бу халг рәзиллик едир.+ 8 Бујурдуғум јолдан јаман тез дөндүләр.+ Одур, өзләри үчүн дана бүтү дүзәлдибләр. Гаршысында сәҹдә едир, гурбанлар ҝәтириб дејирләр: “Будур сәни Мисирдән чыхаран Аллаһын, еј Исраил”». 9 Јеһова сөзүнә давам едиб Мусаја деди: «Ҝөрүрәм, бу халг дикбаш халгдыр.+ 10 Бурах, гој од пүскүрән гәзәбимлә онлары јох едим, әвәзиндә сәндән бөјүк бир халг јарадым».+
11 Онда Муса Јеһоваја јалварыб деди:+ «Јеһова, ахы онлары бөјүк ҝүҹүнлә, гүдрәтли әлинлә Мисирдән чыхармысан. Инди нијә онлары Өз гәзәбинә дүчар едәсән?+ 12 Нәјә ҝөрә мисирлиләр: “Һә, халгы бәд нијјәтлә бурадан чыхармышды. Чыхармышды ки, апарыб һамысыны дағларда гырсын, көкләрини јер үзүндән силсин!” — десинләр?+ Гојма гәзәбин аловлансын. Рәһмин ҝәлсин, онларын башына бу фәлакәти ҝәтирмә. 13 Гулларын Ибраһими, Исһагы вә Исраили јадына сал. Варлығына анд ичиб онлара демишдин ки, өвладларыны* ҝөјдәки улдузлар гәдәр чохалдаҹагсан,+ вәд етдијин бу торпағы һәмишәлик онлара верәҹәксән».+
14 Јеһова халгынын башына фәлакәт ҝәтирмәк фикриндән дашынды.+
15 Бундан сонра Муса әлиндә ики Шәһадәт лөвһәси дағдан енди.+ Лөвһәләрин һәр ики үзү — габаг тәрәфи дә, арха тәрәфи дә јазылы иди. 16 Онлары Аллаһ дүзәлтмиш, јазылары да үстүнә О һәкк етмишди.+ 17 Јушә халгын сәс-күјүнү ешидәндә Мусаја деди: «Дүшәрҝәдән дөјүш сәси ҝәлир». 18 Муса исә деди:
«Бу нә зәфәр нәғмәсидир,
Нә дә мәғлубларын фәрјад сәси.
Гулағыма ҝәлән шәрги башга шејдән хәбәр верир».
19 Муса дүшәрҝәјә јахынлашанда дананы+ вә рәгс едәнләри ҝөрдү. Һирс башына вурду. Дағын әтәјиндә әлиндәки лөвһәләри јерә чырпыб парча-парча еләди.+ 20 Дүзәлтдикләри дананы исә ҝөтүрүб јандырды вә әзиб тоза дөндәрди.+ Сонра тозу суја төкүб исраиллиләрә ичиртди.+ 21 Муса Һаруна деди: «Бу ҹамаат сәнә нејләјиб ки, онлары белә бөјүк ҝүнаһа сүрүкләдин?» 22 Һарун деди: «Аға, аҹығын тутмасын. Өзүн јахшы билирсән ки, шәр иш ҝөрмәк бу ҹамаатын ганындадыр.+ 23 Онлар мәнә дедиләр: “Бизим үчүн бир аллаһ дүзәлт ки, өнүмүздә ҝетсин. Чүнки бизи Мисирдән чыхаран бу Муса һара јоха чыхыб, билмирик”.+ 24 Мән дә дедим, кимин нә гызылы вар, чыхарыб ҝәтирсин. Сонра гызылы ода атдым, оддан бу дана чыхды».
25 Муса ҝөрдү ки, халг әмәлли-башлы азғынлашыб. Һарун онлары о дәрәҹәјә чатдырыб ки, дүшмәнләрин өнүндә хар олублар. 26 Онда о, дүшәрҝәнин ҝирәҹәјиндә дуруб деди: «Ким Јеһованын тәрәфиндәдир јаныма ҝәлсин!»+ Бүтүн лавилиләр онун әтрафына топлашды. 27 Муса онлара деди: «Исраилин Аллаһы Јеһова белә дејир: “Гој һәр кәс гылынҹыны гуршасын, дүшәрҝәни башдан-баша доланыб гардашыны, гоншусуну, достуну гәтлә јетирсин”».+ 28 Лавилиләр Мусанын дедији кими етдиләр. Беләликлә, һәмин ҝүн үч минә јахын адам гәтлә јетирилди. 29 Сонра Муса деди: «Бу ҝүн сиз өзүнүзү Јеһованын гуллуғуна вердиниз, һәр бириниз өз оғлуна, өз гардашына гаршы чыхды.+ Бу ҝүн Аллаһ сизи мүбарәк гылаҹаг».+
30 Сәһәриси ҝүн Муса халга деди: «Сиз чох бөјүк ҝүнаһа батмысыныз. Инди Јеһованын јанына ҝедирәм. Ҝедим Она јалварым, бәлкә, ҝүнаһыныздан кечди».+ 31 Муса Јеһованын јанына ҝедиб деди: «Халгын ҝүнаһы чох бөјүкдүр. Өзләри үчүн гызылдан аллаһ дүзәлдибләр.+ 32 Амма јалварырам, онлары әфв елә.+ Еләмирсәнсә, онда, нә олар, адымы јаздығын китабдан сил».+ 33 Анҹаг Јеһова Мусаја деди: «Ким Мәнә гаршы ҝүнаһ едибсә, онун адыны китабымдан силәҹәјәм. 34 Инди ҝет, халгы сәнә дедијим јерә апар. Ҝөндәрдијим мәләк гаршынызда ҝедәҹәк.+ Вахты чатанда онлардан етдикләри ҝүнаһа ҝөрә ҹаваб тәләб едиб ҹәзаларыны верәҹәјәм». 35 Һаруна дүзәлтдирдикләри гызыл данаја ҝөрә Јеһова халгын үстүнә бәла ҝөндәрди.
33 Сонра Јеһова Мусаја деди: «Мисирдән чыхардығын халгла бирликдә бурадан јола дүшүб Ибраһимә, Исһага вә Јагуба анд ичиб өвладларына* вермәји вәд етдијим торпаға ҝедин.+ 2 Өнүнүздә ҝетмәк үчүн мәләк ҝөндәрәҹәјәм.+ Кәнаниләри, амориләри, һетләри, фәризиләри, һивиләри вә јәбусиләри гаршыныздан говаҹағам.+ 3 Сүд-бал ахан дијара ҝедин.+ Анҹаг Мән сизинлә ҝетмәјәҹәјәм, јохса јары јолда сизи мәһв едәрәм, чүнки дикбаш халгсыныз».+
4 Халг бу бәд хәбәри ешидәндә јаса батды, һеч ким үстүнә бәр-бәзәк тахмады. 5 Онда Јеһова Мусаја деди: «Исраиллиләрә белә сөјлә: “Чох дикбаш халгсыныз.+ Араныздан кечиб бир ҝөз гырпымында көкүнүзү кәсәрдим.+ Инди бүтүн бәр-бәзәјинизи чыхардын. Мәнсә бахым, ҝөрүм сизинлә нә едирәм”». 6 Исраиллиләр Һуриб дағында бәр-бәзәкләрини чыхарыб даһа тахмадылар.
7 Муса чадырыны дүшәрҝәдән чыхарыб бир гәдәр аралыда гурду вә адыны һүзур чадыры гојду. Јеһова илә мәсләһәтләшмәк истәјән һәр кәс дүшәрҝәдән кәнарда гурулан бу һүзур чадырына ҝедәрди.+ 8 Муса чадыра ҝетмәк үчүн чыханда һамы галхыб өз чадырынын ағзында дурар, о, чадыра ҝирәнә гәдәр ардынҹа бахарды. 9 Муса чадыра ҝирән кими булуд сүтуну+ ениб чадырын ҝиришиндә дурарды вә Аллаһ Муса илә данышыб гуртарана кими орадан ајрылмазды.+ 10 Ҹамаат булуд сүтунунун чадырын ҝиришиндә дурдуғуну ҝөрәндә галхыб өз чадырынын ҝиришиндә тәзим едәрди. 11 Ики нәфәр бир-бири илә неҹә данышырса, Јеһова да Муса илә елә данышырды, үз-үзә.+ Сонра Муса дүшәрҝәјә гајыдыр, онун хидмәтиндә дуран көмәкчиси Нун оғлу Јушә+ исә чадырдан ајрылмырды.
12 Муса Јеһоваја деди: «Мәнә дејирсән: “Бу халга рәһбәрлик ет”, амма мәнимлә кими ҝөндәрәҹәјини билдирмирсән. Үстәлик, мәни јахындан таныдығыны* вә мәндән разы олдуғуну дејирсән. 13 Әҝәр һәгигәтән дә, мәндән разысанса, хаһиш едирәм, јолларыны мәнә ач,+ гој Сәни јахшы таныјым вә бундан сонра да Сәни разы салым. Ахы бу халг да Сәнин халгындыр».+ 14 Онда Аллаһ ҹаваб верди: «Мән Өзүм сәнинлә ҝедәҹәјәм,+ сәнә динҹлик верәҹәјәм».+ 15 Муса Аллаһа деди: «Әҝәр Өзүн бизимлә ҝетмәјәҹәксәнсә, бизи бурадан чыхарма. 16 Сән бизимлә ҝетмәсән, бизи јер үзүндәки башга халглардан фәргләндирмәсән, нәдән биләҹәјик ки, мәнә, халгына илтифат ҝөстәрирсән?»+
17 Јеһова Мусаја деди: «Бу хаһишини дә јеринә јетирәҹәјәм, чүнки сәнә һүсн-рәғбәтим вар, сәни јахындан таныјырам». 18 Онда Муса деди: «Нә олар, мәнә ҹалалыны ҝөстәр». 19 Аллаһ исә деди: «Сәнә Өз кәрамәтими* ҝөстәрәҹәјәм вә гаршында Јеһова адыны бәјан едәҹәјәм.+ Илтифат ҝөстәрилмәли адама илтифат, мәрһәмәт ҝөстәрилмәли адама мәрһәмәт ҝөстәрәҹәјәм».+ 20 Амма сонра әлавә етди: «Үзүмү исә ҝөрә билмәзсән, чүнки үзүмү ҝөрән кәс сағ гала билмәз».
21 Јеһова сөзүнә давам етди: «Будур, јанымда бир јер вар. Ҝәл дур бу гајанын үстүндә. 22 Ҹалалымы ҝөстәрәндә сәни гајадакы јарыға салаҹағам вә Мән кечиб ҝедәнә гәдәр әлимлә сәни өртәҹәјәм. 23 Сонра әлими чәкәҹәјәм, Мәни архадан ҝөрәҹәксән. Анҹаг үзүмү ҝөрмәјәҹәксән».+
34 Бундан сонра Јеһова Мусаја деди: «Өзүн үчүн әввәлкиләр+ кими ики даш лөвһә јон.+ Онлара сындырдығын лөвһәләрдәки сөзләри јазаҹағам.+ 2 Сәһәрә һазыр ол. Сина дағынын башына галхаҹагсан. Орада Мәним өнүмдә дурмалысан.+ 3 Амма сәнинлә һеч кәс галхмамалыдыр, дағда сәндән башга бир инс-ҹинс ҝөрүнмәмәлидир, һәндәвәриндә мал-һејван белә, отламамалыдыр».+
4 Муса Јеһованын сөзүнә әмәл едиб әввәлкиләр кими ики даш лөвһә јонду. Сүбһ тездән дурду, лөвһәләри дә әлинә алыб Сина дағына галхды. 5 Јеһова булудун ичиндә енди+ вә Мусанын јанында дајаныб Јеһова адыны бәјан етди.+ 6 Јеһова онун гаршысындан кечиб деди: «Јеһова, Јеһова, рәһмли+ вә мәрһәмәтли+, сәбирли+, мәһәббәти* бол,+ һәгигәти әнҝин олан+ Аллаһ. 7 Минләрҹә нәсилләрә мәһәббәт ҝөстәрән,+ тәгсири, асилији вә ҝүнаһлары бағышлајан,+ ҝүнаһкарыса әсла ҹәзасыз гојмајан,+ аталарын ҝүнаһларынын ҹәзасыны оғулларына, нәвәләринә, үчүнҹү, дөрдүнҹү нәслә гәдәр өвладларына чәкдирән Аллаһ».+
8 Муса буну ешитҹәк баш әјиб јерәдәк тәзим етди. 9 Сонра деди: «Јеһова, һәрчәнд биз дикбаш халгыг,+ амма мәни лүтфүнә лајиг билирсәнсә, онда бизимлә ҝет.+ Нә олар, Јеһова, тәгсирләримизи, ҝүнаһларымызы бағышла,+ бизә јијә дур». 10 Ҹавабында Аллаһ деди: «Сизинлә әһд бағлајырам: бүтүн халгын ҝөзү габағында јер үзүндә мисли-бәрабәри ҝөрүнмәмиш, һеч бир халгын ешидиб-билмәдији харигәләр төрәдәҹәјәм.+ Араларында јашадығыныз бүтүн халглар Јеһованын ишләрини ҝөрәҹәк. Чүнки сизин үчүн һејрәтамиз* ишләр ҝөрәҹәјәм.+
11 Инди сәнә верәҹәјим әмрә диггәтлә гулаг ас.+ Мән амориләри, кәнаниләри, һетләри, фәризиләри, һивиләри, јәбусиләри өнүнүздән говаҹағам.+ 12 Мәбада ҝедәҹәјиниз өлкәнин сакинләри илә әһд бағлајасыныз.+ Бу, сизин үчүн тәлә олар.+ 13 Онларын гурбанҝаһларыны дағыдын, дик дашларыны сындырыб парчалајын, Ашера бүтләрини* кәсин.+ 14 Башга аллаһлара сәҹдә етмәјин,+ чүнки Мән Јеһова там сәдагәт тәләб едән Аллаһам. Бәли, Мән там сәдагәт тәләб едирәм.+ 15 Мәбада о өлкәнин сакинләри илә әһд бағлајасыныз, јохса онлар өз аллаһлары илә зина едәндә вә онлара гурбанлар ҝәтирәндә сизи дә дәвәт едәҹәкләр вә сиз о гурбанлардан јејәҹәксиниз.+ 16 Сонра исә оғулларыныза онлардан гыз алаҹагсыныз.+ Онларын гызлары өз аллаһлары илә зина едәндә оғулларынызы да аллаһлары илә зина етмәјә сөвг едәҹәкләр.+
17 Ситајиш етмәк үчүн төкмә бүт дүзәлтмәјин.+
18 Мајасыз чөрәк бајрамыны гејд един.+ Сизә әмр етдијим кими, әвив* ајында, тәјин етдијим вахт једди ҝүн әрзиндә мајасыз чөрәк јејин, чүнки Мисирдән мәһз әвив ајында чыхмысыныз.+
19 Бүтүн илк доғуланлар Мәнимдир.+ Мал-һејванынызын илк еркәк баласы Мәнимдир.+ 20 Ешшәјин илк баласынын әвәзинә гојун вериб ону сатын алмалысыныз. Алмасаныз, бојнуну сындырмалысыныз. Илк доғулан оғулларыныз үчүн фидјә вермәлисиниз.+ Һеч ким һүзурума әлибош ҝәлмәмәлидир.
21 Нә ишиниз варса, алты ҝүн әрзиндә един, једдинҹи ҝүн исә динҹәлин.+ Һәтта шум вә бичин вахты белә, һәмин ҝүн динҹәлмәлисиниз.
22 Буғданын нүбары илә Һәфтәләр бајрамыны, илин сонунда исә Мәһсул јығымы бајрамыны гејд един.+
23 Илдә үч дәфә бүтүн кишиләриниз Рәббин, Исраилин Аллаһы Јеһованын өнүнә ҝәлмәлидир.+ 24 Мән бүтүн халглары гаршыныздан говаҹағам+ вә әразинизи ҝенишләндирәҹәјәм. Одур ки, илдә үч дәфә Аллаһыныз Јеһованын һүзуруна ҝедәндә сизин торпагларыныза ҝөз дикән олмајаҹаг.
25 Мәнә ҝәтирдијиниз гурбанын ганынын јанында мајалы һеч бир шеј тәгдим етмәјин.+ Пасха бајрамында ҝәтирилән гурбандан сәһәрә һеч нә галмамалыдыр.+
26 Торпағынызын вердији илк мәһсулун ән јахшысыны Аллаһыныз Јеһованын евинә ҝәтирин.+
Оғлағы анасынын сүдүндә биширмәјин».+
27 Сонра Јеһова Мусаја деди: «Бу сөзләри јаз,+ чүнки сәнинлә вә Исраил халгы илә мәһз бу сөзләрә әсасән әһд бағлајырам».+ 28 Муса Јеһованын јанында гырх ҝүн-гырх ҝеҹә галды. Бу мүддәт әрзиндә нә чөрәк једи, нә дә су ичди.+ Аллаһ әһдин сөзләрини, он әмри* лөвһәләрә јазды.+
29 Муса әлиндә ики Шәһадәт лөвһәси Сина дағындан енди.+ О билмирди ки, Аллаһла данышдығына ҝөрә үзү ишыг сачыр. 30 Һарун вә халг Мусаја баханда ҝөрдүләр ки, үзү шәфәг сачыр, буна ҝөрә дә она јахынлашмаға горхдулар.+
31 Муса онлары чағырды. Һарун иҹманын ағсаггаллары илә бирликдә онун јанына ҝәлди вә Муса онларла данышды. 32 Бундан сонра бүтүн исраиллиләр онун јанына ҝәлди вә Муса Јеһованын Сина дағында вердији бүтүн фәрманлары онлара билдирди.+ 33 Муса һәр дәфә онларла данышыб гуртаранда үзүнү нигабла өртүрдү.+ 34 Анҹаг Јеһова илә данышмаг үчүн Онун һүзуруна ҝедәндә нигабы үзүндән ҝөтүрүр, орадан чыханаҹан нигабсыз олурду.+ Чыханда алдығы әмрләри исраиллиләрә чатдырырды.+ 35 Исраиллиләр исә Мусанын үзүнүн шәфәг сачдығыны ҝөрүрдү. Онда Муса Аллаһла данышмаға ҝедәнәҹән үзүнү нигабла өртүрдү.+
35 Муса бүтүн Исраил иҹмасыны топлајыб онлара деди: «Јеһова бу ҝөстәришләрә әмәл етмәји әмр едир:+ 2 нә ишиниз варса, алты ҝүн әрзиндә ҝөрүн. Једдинҹи ҝүн исә мүгәддәсдир, Јеһоваја һәср олунмуш хүсуси ҝүн, истираһәт үчүн тәјин олунан шәнбәдир.+ Шәнбә ҝүнүндә иш ҝөрән адам өлдүрүлмәлидир.+ 3 Шәнбә ҝүнү һеч бир евдә оҹаг галанмамалыдыр».
4 Сонра Муса бүтүн халга хитаб едиб деди: «Јеһова белә әмр едир: 5 Јеһоваја бәхшиш ҝәтирин.+ Үрәјиндән Јеһоваја бәхшиш вермәк кечән адамлар гој бунлары ҝәтирсин:+ гызыл, ҝүмүш, мис, 6 ҝөј иплик, бәнөвшәји јун, ал-гырмызы иплик, зәриф кәтан, кечи түкү,+ 7 гырмызы бојанмыш гоч дәриси, суити дәриси, акасија ағаҹы, 8 чыраг үчүн јағ, мәсһ јағы вә әтирли бухур үчүн балзам,+ 9 дөшлүк вә синәбәнд үчүн дамарлы әгиг дашы вә башга дашлар.+
10 Араныздан баҹарыглы+ адамлар ҝәлсин, Јеһованын тапшырдығы һәр шеји: 11 Мүгәддәс чадыры вә өртүјүнү, гармагларыны, чәрчивәләрини, шүвүлләрини, сүтунларыны, ојуглу алтлыгларыны; 12 Шәһадәт сандығыны,+ шүвүлләрини+, гапағыны+ вә пәрдәни+; 13 масаны+, шүвүлләрини вә бүтүн ләвазиматыны, һүзур чөрәјини+; 14 чырагданы+, бүтүн аваданлығыны, чырагларыны вә јағыны;+ 15 бухур гурбанҝаһыны+ вә шүвүлләрини; мәсһ јағыны вә әтирли бухуру+; чадырын ҝириш пәрдәсини; 16 јандырма гурбаны үчүн гурбанҝаһы+ вә мис шәбәкәни, шүвүлләрини вә бүтүн аваданлығыны; чәни вә алтлығыны;+ 17 һәјәтин парча чәпәрини,+ дирәкләрини вә ојуглу алтлыгларыны; һәјәтин ҝириш пәрдәсини; 18 чадырын вә һәјәтин мыхларыны вә онларын ипләрини;+ 19 мүгәддәс мәканда хидмәт заманы ҝејиләҹәк зәриф тохунушлу ҝејимләри,+ каһин Һарунун мүгәддәс ҝејимләрини+ вә оғулларынын каһинлик палтарларыны һазырласынлар».
20 Бундан сонра бүтүн Исраил иҹмасы Мусанын јанындан ҝетди 21 вә үрәјиндән кечән һәр кәс Һүзур чадыры, орадакы хидмәт вә мүгәддәс ҝејимләр үчүн Јеһоваја бәхшишләр ҝәтирди.+ 22 Кишили-гадынлы, үрәји сөвг едән һәр кәс санҹаглар, сырғалар, үзүкләр вә башга ләл-ҹәваһират, еләҹә дә ҹүрбәҹүр гызыл әшјалар ҝәтирди. Һәр кәс өз гызыл тәгдимәсини* Јеһоваја тәгдим етди.+ 23 Кимдә ҝөј вә ал-гырмызы иплик, бәнөвшәји јун, зәриф кәтан, кечи түкү, гырмызы бојанмыш гоч дәриси, суити дәриси вар идисә, ҝәтириб верди. 24 Јеһоваја бәхшиш олараг ҝүмүш вә мис ҝәтирәнләр дә, өзүндә олан акасија ағаҹындан иш үчүн ҝәтириб тәгдим едәнләр дә вар иди.
25 Баҹарыглы гадынларын+ һамысы өз әлләри илә ҝөј вә ал-гырмызы иплик, бәнөвшәји јун вә зәриф кәтан әјириб ҝәтирдиләр. 26 Һәмчинин үрәји сөвг едән бүтүн баҹарыглы гадынлар кечи түкү әјирдиләр.
27 Ағсаггаллар дөшлүјә вә синәбәндә тахмаг үчүн дамарлы әгиг дашы вә башга дашлар,+ 28 балзам, чыраг үчүн јағ, мәсһ јағы+ вә әтирли бухур+ ҝәтирдиләр. 29 Кишили-гадынлы, үрәјиндән кечән һәр кәс Јеһованын Муса васитәсилә тапшырдығы иш үчүн бәхшиш ҝәтирди. Исраиллиләр Јеһова үчүн олан бу тәгдимәләри көнүллү олараг ҝәтирдиләр.+
30 Сонра Муса исраиллиләрә деди: «Јеһова Јәһуда гәбиләсиндән олан Хур оғлу Урун оғлу Бәсалили сечиб.+ 31 Она Өз руһундан бәхш едиб һикмәт, дәрракә, билик вериб ки, һәр ҹүр иши усталыгла ҝөрә билсин, 32 ҝөзәлликләр јаратсын, гызыл, ҝүмүш вә мислә ишләмәји, 33 даш-гаш јонуб сағанаға салмағы, ағаҹдан һәр ҹүр әшја дүзәлтмәји баҹарсын. 34 Аллаһ она вә Дан гәбиләсиндән олан Әхишама оғлу Өһлүјаба өјрәтмәк габилијјәти вериб.+ 35 Онлара баҹарыг вериб ки,+ әлләриндән һәр ҹүр сәнәткарлыг, нахыш ишләмә, ҝөј вә ал-гырмызы ипликлә, бәнөвшәји јун вә зәриф кәтанла тохумаг вә диҝәр тохуҹулуг ишләри ҝәлсин. Бу адамлар һәр бир иши ҝөрәҹәк, ҹүрбәҹүр ҝөзәлликләр јарадаҹаглар.
36 Мүгәддәс мәканла бағлы бүтүн ишләри Јеһованын әмр етдији кими јеринә јетирмәләри үчүн Јеһованын һикмәт вә дәрракә вердији бүтүн баҹарыглы адамлар Бәсалил вә Өһлүјабла бирҝә ишләјәҹәк».+
2 Муса Бәсалили, Өһлүјабы вә Јеһованын габилијјәт вердији, бу иши ҝөрмәји үрәкдән арзулајан баҹарыглы адамлары чағыртдырды.+ 3 Онлар исраиллиләрин мүгәддәс хидмәтлә бағлы ишләр үчүн ҝәтирдији бүтүн бәхшишләри Мусадан ҝөтүрдүләр.+ Исраиллиләрин исә бәхшишләринин арды-арасы кәсилмирди, һәр сәһәр бәхшиш ҝәтирирдиләр.
4 Мүгәддәс иши иҹра едән усталар бир-биринин далынҹа 5 Мусанын јанына ҝәлиб дејирдиләр: «Ҹамаат Јеһованын тапшырдығы иш үчүн лазымындан артыг бәхшиш ҝәтирир». 6 Онда Мусанын тапшырығы илә бүтүн дүшәрҝәдә елан олунду ки, нә кишиләр, нә дә гадынлар Мүгәддәс чадыр үчүн даһа һеч нә ҝәтирмәсинләр. Буну ешидәндән сонра ҹамаат артыг һеч нә ҝәтирмәди. 7 Јығылан бәхшишләр бүтүн иши ҝөрүб гуртармаг үчүн нәинки бәс едирди, һәлә артыг да галырды.
8 Усталар+ чадырын+ он парча гумашыны зәриф кәтан ипликдән, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан тохудулар. О*, гумашын үзәринә кәрруб тәсвирләри ишләди.+ 9 Һәр парча 28 гулаҹ* узунлуғунда, 4 гулаҹ ениндә иди. Онларын һамысы ејни өлчүдә иди. 10 О, парчалары беш-беш бир-биринә бирләшдирди. 11 Алынан һәр ики парчанын гырағына, парчаларын бир-биринә бирләшдији јерә ҝөј ипликдән илҝәкләр тикди, 12 һәр парчаја 50 илҝәк. Онлары елә тикди ки, парчалар бирләшәндә гаршы-гаршыја олсунлар. 13 Сонра гызылдан 50 гармаг дүзәлтди вә онларла ики парчаны бирләшдирди. Беләликлә, бүтөв бир чадыр әмәлә ҝәлди.
14 Бундан сонра о, чадырын өртүјү үчүн кечи түкүндән 11 парча гумаш дүзәлтди.+ 15 Һәр парча 30 гулаҹ узунлуғунда, 4 гулаҹ ениндә иди. Он бири дә ејни өлчүдә иди. 16 О, беш парчаны бир бирләшдирди, алты парчаны бир. 17 Һәр ики һиссәдә гыраға дүшән золағын кәнарына, һиссәләрин бирләшәҹәји јерә 50 илҝәк тикди. 18 Сонра өртүјү бирләшдириб бүтөв парча һалына ҝәтирмәк үчүн мисдән 50 гармаг дүзәлтди.
19 Өртүјүн үстүндән салмаг үчүн гырмызы бојанмыш гоч дәрисиндән, онун да үстүндән салмаг үчүн суити дәрисиндән өртүк дүзәлтди.+
20 Сонра о, чадыр үчүн акасија ағаҹындан+ дикинә гојулаҹаг чәрчивәләр дүзәлтди.+ 21 Һәр чәрчивә 10 гулаҹ узунлуғунда вә гулаҹ јарым ениндә иди. 22 Һәр чәрчивәдә јанашы ики чыхынты вар иди. О, чадырын бүтүн чәрчивәләрини бу ҹүр дүзәлтди. 23 Беләликлә, чадырын ҹәнуб тәрәфи үчүн, јәни ҹәнуба бахан тәрәфи үчүн 20 чәрчивә дүзәлтди. 24 Сонра бу 20 чәрчивәнин алтына гојмаг үчүн ҝүмүшдән ојуглу 40 алтлыг дүзәлтди, һәр чәрчивәнин ики чыхынтысы үчүн ики алтлыг.+ 25 Чадырын әкс тәрәфи, шимала бахан тәрәфи үчүн 20 чәрчивә 26 вә ҝүмүшдән ојуглу 40 алтлыг дүзәлтди, һәр чәрчивәнин ики чыхынтысы үчүн ики алтлыг.
27 Чадырын гәрбә бахан арха тәрәфи үчүн 6 чәрчивә дүзәлтди.+ 28 Чадырын ики арха күнҹүндә дајаг олаҹаг ики чәрчивә дә дүзәлтди. 29 Онлар ашағыда башлајан вә јухарыда, биринҹи һалганын јанында бирләшән ики бәрабәр һиссәдән ибарәт иди. Күнҹ дајағы олан бу чәрчивәләрин икисини дә бу ҹүр дүзәлтди. 30 Беләҹә, 8 чәрчивә, һәрәсинин дә алтында ики дәнә олмагла 16 ојуглу ҝүмүш алтлыг алынды.
31 Бундан сонра о, акасија ағаҹындан шүвүлләр дүзәлтди: чадырын бир тәрәфиндәки чәрчивәләр үчүн 5 шүвүл,+ 32 о бири тәрәфиндәки чәрчивәләр үчүн 5 шүвүл, гәрбә бахан арха тәрәфдәки чәрчивәләр үчүн дә 5 шүвүл. 33 Сонра чәрчивәләрин ортасындан кечиб бир башдан о бири баша узанан башга бир шүвүл дә дүзәлтди. 34 Чәрчивәләрин үстүнә гызыл чәкди. Шүвүлләри кечирмәк үчүн гызылдан һалгалар дүзәлтди. Шүвүлләрин дә үстүнә гызыл чәкди.+
35 Сонра о, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән пәрдә тохуду,+ үзәринә кәрруб тәсвирләри ишләди.+ 36 Пәрдә үчүн акасија ағаҹындан дөрд сүтун дүзәлдиб үстүнә гызыл чәкди, еләҹә дә сүтунлар үчүн гызылдан гармаглар вә ҝүмүшдән 4 ојуглу төкмә алтлыг дүзәлтди. 37 Сонра чадырын ҝиришинә асмаг үчүн ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән пәрдә тохуду.+ 38 Бу пәрдә үчүн дә 5 сүтун вә гармаглар дүзәлтди. Сүтунларын башына вә бәндләринә гызыл чәкди. Онларын 5 ојуглу алтлығы исә мисдән иди.
37 Бәсалил+ акасија ағаҹындан узунлуғу ики гулаҹ* јарым, ени вә һүндүрлүјү гулаҹ јарым олан сандыг+ дүзәлтди.+ 2 Она һәм ичәридән, һәм дә чөлдән халис гызыл чәкди. Кәнарларына гызылдан нахышлы һашијә дүзәлтди.+ 3 Сонра гызылдан 4 әдәд төкмә һалга дүзәлдиб сандығын дөрд ајағынын үстүнә бәркитди, икисини бир тәрәфинә, икисини о бири тәрәфинә. 4 Һәмчинин акасија ағаҹындан шүвүлләр дүзәлдиб үстүнү гызылла өртдү.+ 5 Сандығы дашымаг үчүн олан шүвүлләри сандығын јан тәрәфләриндәки һалгалардан кечиртди.+
6 Халис гызылдан ики гулаҹ јарым узунлуғунда, гулаҹ јарым ениндә гапаг дүзәлтди.+ 7 Гапағын һәр ики гырағы үчүн дөјмә гызылдан бир кәрруб дүзәлтди.+ 8 Кәррублары дүзәлдиб һәрәсини гапағын бир гырағына гојду. 9 Кәррубларын ганадлары јухарыја тәрәф ачылыб гапағын үстүнү өртүрдү.+ Онлар гаршы-гаршыја гојулмушду, үзләри исә гапаға бахырды.+
10 Сонра о, акасија ағаҹындан ики гулаҹ узунлуғунда, јарым гулаҹ ениндә, гулаҹ јарым һүндүрлүјүндә бир маса дүзәлтди.+ 11 Үстүнә халис гызыл чәкди. Гырагларына гызылдан нахышлы һашијә вурду. 12 Сонра масаја дөрд бармаг* ениндә чәрчивә вурду. Чәрчивәнин гырағына да нахышлы һашијә дүзәлтди. 13 Маса үчүн гызылдан 4 һалга дүзәлтди вә онлары масанын дөрд күнҹүнә, ајагларын бәркидилдији јерә вурду. 14 Һалгалар чәрчивәјә јахын вурулмушду. Масаны дашымаг үчүн олан шүвүлләр онлардан кечириләҹәкди. 15 О, бу шүвүлләри акасија ағаҹындан дүзәлдиб үстүнә гызыл чәкди. Бу шүвүлләр масаны дашымаг үчүн иди. 16 Бундан сонра маса үчүн халис гызылдан ләвазиматлар — нимчәләр, ҹамлар, касалар, еләҹә дә шәраб тәгдимәсини төкмәк үчүн долчалар дүзәлтди.+
17 Сонра о, халис дөјмә гызылдан чырагдан дүзәлтди.+ Чырагдан — онун алтлығы, ҝөвдәси, голлары, тумурҹуглары, гөнчәләри вә ҝүлләри бир бүтөв иди.+ 18 Чырагданын ҝөвдәсиндән алты гол ајрылырды — үчү бир тәрәфә, үчү диҝәр тәрәфә. 19 Һәр ики тәрәфдәки голларда тумурҹуг вә гөнчәләрлә нөвбәләшән бадам чичәјинә бәнзәр үч ҝүл вар иди. Чырагданын ҝөвдәсиндән ајрылан алты гол бу ҹүр дүзәлдилмишди. 20 Чырагданын ҝөвдәсиндә дә тумурҹуг вә гөнчәләрлә нөвбәләшән бадам чичәјинә бәнзәр дөрд ҝүл вар иди. 21 Чырагданын ҝөвдәсиндән ајрылан алты голун һәр ҹүтүнүн алтында бир тумурҹуг вар иди: биринҹи ҹүт голун алтында бир тумурҹуг, икинҹи ҹүт голун алтында бир тумурҹуг вә үчүнҹү ҹүт голун алтында бир тумурҹуг. 22 Тумурҹуглар, голлар, үмумијјәтлә, чырагдан халис, дөјмә гызылдан дүзәлдилмишди вә бир бүтөв иди. 23 Сонра о, чырагдан үчүн халис гызылдан једди чыраг,+ машалар вә хәкәндазлар дүзәлтди. 24 Чырагдана вә онун бүтүн аваданлығына бир талант* халис гызыл сәрф олунду.
25 Сонра о, бухур јандырмаг үчүн акасија ағаҹындан гурбанҝаһ дүзәлтди.+ Гурбанҝаһ дөрдбуҹаг шәклиндә иди, ени вә узуну 1 гулаҹ, һүндүрлүјү исә 2 гулаҹ иди. Бујнузлары гурбанҝаһла бир бүтөв иди.+ 26 Гурбанҝаһын һәр јеринә, үстүнә, јанларына вә бујнузларына халис гызыл чәкди. Кәнарларына гызылдан һашијә вурду. 27 Һәр тәрәфдә ики-ики олмагла, ики тәрәфдә һашијәнин алтына гызыл һалга бәркитди. Гурбанҝаһы дашыјанда шүвүлләр бу һалгалардан кечириләҹәкди. 28 Сонра акасија ағаҹындан шүвүлләр дүзәлдиб үстүнә гызыл чәкди. 29 О һәмчинин усталыгла мүгәддәс мәсһ јағы+ вә гарышыгсыз әтирли бухур+ дүзәлтди.
38 Сонра о, јандырма гурбаны тәгдим етмәк үчүн акасија ағаҹындан ени вә узуну 5 гулаҹ*, һүндүрлүјү 3 гулаҹ олан дөрдбуҹаг шәклиндә гурбанҝаһ дүзәлтди.+ 2 Онун һәр дөрд күнҹүндә бујнуз дүзәлтди. Бујнузлары гурбанҝаһла бир бүтөв иди. О, гурбанҝаһын үстүнә мис чәкди.+ 3 Сонра гурбанҝаһын бүтүн ләвазиматыны — күрәкләри, ләјәнләри, јабалары, хәкәндазлары, һәмчинин күлү јығмаг үчүн габлары дүзәлтди. Ләвазиматын һамысыны мисдән дүзәлтди. 4 Гурбанҝаһ үчүн мис шәбәкә дә дүзәлтди, ону гурбанҝаһын ичинә, чәрчивәдән ашағыда јерләшдирди. 5 Шәбәкәнин һәр дөрд күнҹүнә шүвүлләри кечирмәк үчүн бир мис һалга бәркитди. 6 Сонра акасија ағаҹындан шүвүлләр дүзәлтди вә онларын үстүнә мис чәкди. 7 Гурбанҝаһы дашымаг үчүн олан шүвүлләри онун јанларындакы һалгалардан кечиртди. Гурбанҝаһы тахтадан, алтсыз сандыг шәклиндә дүзәлтди.
8 Сонра мисдән бир чән+ вә онун үчүн алтлыг дүзәлтди. Онлары Һүзур чадырынын ҝиришиндә хидмәт едән гадынларын ҝүзҝүләриндән* дүзәлтди.
9 Сонра о, һәјәтин ишләринә кечди.+ Һәјәтин ҹәнуб тәрәфи, јәни ҹәнуба бахан тәрәфи үчүн зәриф кәтандан 100 гулаҹ узунлуғунда парча чәпәр дүзәлтди.+ 10 Онун 20 дирәји вә мисдән 20 ојуглу алтлығы вар иди. Дирәкләрин гармаглары вә һалгалары ҝүмүшдән иди. 11 Шимал тәрәфин дә парча чәпәри 100 гулаҹ узунлуғунда иди. 20 дирәји вә 20 ојуглу алтлығы мисдән, гармаглары вә һалгалары исә ҝүмүшдән иди. 12 Гәрбә бахан тәрәфин парча чәпәри исә 50 гулаҹ узунлуғунда иди. Онун 10 дирәји, 10 ојуглу алтлығы вар иди, гармаглары вә һалгалары исә ҝүмүшдән иди. 13 Шәргә, ҝүндоғана бахан тәрәфдә һәјәтин ени 50 гулаҹ иди. 14 Ҝиришин сағ тәрәфиндә 15 гулаҹ узунлуғунда парча чәпәр, 3 дирәк вә 3 ојуглу алтлыг вар иди. 15 Ҝиришин сол тәрәфиндә дә 15 гулаҹ узунлуғунда парча чәпәр, 3 дирәк вә 3 ојуглу алтлыг вар иди. 16 Һәјәтин әтрафына чәкилән парча чәпәр зәриф кәтандан иди. 17 Дирәкләрин ојуглу алтлыглары мисдән, гармаглары вә һалгалары ҝүмүшдән иди. Дирәкләрин башына ҝүмүш чәкилди. Һәјәтин бүтүн дирәкләринин ҝүмүш бәндләри вар иди.+
18 Һәјәтин ҝиришинин пәрдәси ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан, зәриф кәтан ипликдән тохунду. Онун узунлуғу 20 гулаҹ, ени һәјәтин парча чәпәри илә ејни өлчүдә, јәни 5 гулаҹ иди.+ 19 Онун 4 дирәји вә 4 ојма алтлығы мисдән дүзәлдилмишди. Дирәкләрин гармаглары ҝүмүшдән иди, башларына вә һалгаларына ҝүмүш чәкилди. 20 Чадырын вә һәјәтин бүтүн мыхлары мисдән иди.+
21 Шәһадәт сандығынын јерләшдији Мүгәддәс чадырын дүзәлмәсинә сәрф олунан шејләрин сијаһысы тутулду.+ Буну Мусанын ҝөстәриши илә, лавилиләр каһин Һарунун оғлу Исамарын+ рәһбәрлији алтында етдиләр.+ 22 Јәһуда гәбиләсиндән олан Хур оғлу Урун оғлу Бәсалил+ Јеһованын Мусаја әмр етдији һәр шеји јеринә јетирди. 23 Онунла Дан гәбиләсиндән олан Әхишама оғлу Өһлүјаб+ да ишләјирди. Өһлүјаб һәм нахышчы, һәм дә ҝөј вә ал-гырмызы ипликлә, бәнөвшәји јунла вә зәриф кәтан ипликлә ишләјән сәнәткар иди.
24 Јелләтмә тәгдимәси олараг нә гәдәр гызыл ҝәтирилмишдисә, мүгәддәс мәканын дүзәлмәсинә о гәдәр гызыл сәрф олунду:+ мүгәддәс мәкан шекели илә 29 талант* 730 шекел*. 25 Иҹманын сијаһыја алынан үзвләринин вердији ҝүмүш мүгәддәс мәкан шекели илә 100 талант 1775 шекел иди. 26 Сијаһыја алынан ијирми вә ијирмидән јухары јашда олан 603 550 кишинин вердији јарым шекел мүгәддәс мәкан шекели илә јарым шекел иди.+
27 Мүгәддәс мәканын ојуглу алтлыгларыны вә пәрдә үчүн олан ојуглу алтлыглары төкмәјә 100 талант ҝүмүш сәрф олунду, 100 алтлыға 100 талант, һәр алтлыг үчүн 1 талант.+ 28 О, 1775 шекел ҝүмүшдән сүтун үчүн гармаглар дүзәлтди, сүтунларын башына ҝүмүш чәкди вә бир-бири илә бирләшдирди.
29 Тәгдим едилән мис 70 талант 2400 шекел чәкисиндә иди. 30 Бунунла о, Һүзур чадырынын ҝиришиндәки ојуглу алтлыглары, мис гурбанҝаһы, онун шәбәкәсини, гурбанҝаһын бүтүн ләвазиматыны, 31 һәјәтин ојуглу алтлыгларыны, һәјәтин ҝиришинин ојуглу алтлыгларыны вә чадырла һәјәтин бүтүн мыхларыны+ дүзәлтди.
39 Мүгәддәс мәканда хидмәт заманы ҝејинмәк үчүн ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан зәриф ҝејимләр тохудулар.+ Сонра Һарун үчүн олан мүгәддәс ҝејимләри һазырладылар.+ Онлары Јеһованын Мусаја тапшырдығы кими дүзәлтдиләр.
2 Ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән дөшлүк+ тохудулар. 3 Сонра гызыл лөвһәләри дөјүб назилтдиләр вә ондан саплар кәсдиләр, онларла ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән тохунмуш дөшлүјә нахыш вурдулар. 4 Ики чијинлик дүзәлдиб дөшлүјә бәркитдиләр. Дөшлүјүн ики уҹу чијинликләрә бирләширди. 5 Дөшлүјү сых бағламаг үчүн она бәркидилән гуршағы да ејни үсулла вә ејни малдан, гызыл сапдан, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән тохудулар.+ Јеһова неҹә бујурмушдуса, елә дә етдиләр.
6 Сонра дамарлы әгиг дашларыны гызыл сағанаглара салыб үстүнә Исраилин оғулларынын адларыны мөһүр ојмасы кими һәкк етдиләр.+ 7 Јеһованын Мусаја әмр етдији кими, Исраил оғуллары үчүн јаддашлыг олараг, дашларын һәрәсини дөшлүјүн бир чијинлијинә бәркитдиләр.+ 8 Сонра нахышлы синәбәнд дүзәлтдиләр.+ О да дөшлүк кими гызыл сапдан, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән, бәнөвшәји јундан вә зәриф кәтан ипликдән иди.+ 9 Ики гатлананда дөрдбуҹаг шәклини алырды, ени вә узуну бир гарыш* иди. 10 Сонра үстүнә дөрд ҹәрҝә даш дүздүләр: биринҹи ҹәрҝәдә јагут, топаз, зүмрүд, 11 икинҹи ҹәрҝәдә фирузә, ҝөј јагут, јәшәм, 12 үчүнҹү ҹәрҝәдә ләшәм, әгиг, аметист, 13 дөрдүнҹү ҹәрҝәдә хризолит, дамарлы әгиг, нефрит. Онлар гызыл сағанаглара салынмышды. 14 Дашларын сајы Исраилин оғулларынын адына мүвафиг олараг, он ики әдәд иди. Адлары дашларын үстүнә мөһүр ојмасы кими һәкк етдиләр. Һәр ад бир гәбиләни тәмсил едирди.
15 Синәбәнд үчүн халис гызылдан ипә бәнзәр бурма зәнҹир дүзәлтдиләр.+ 16 Ики гызыл сағанаг вә ики гызыл һалга дүзәлтдиләр, һалгалары дөшлүјүн ики күнҹүнә бәркитдиләр. 17 Ики гызыл зәнҹири синәбәндин күнҹләриндәки һалгалара тахдылар. 18 Зәнҹирләрин о бири уҹларыны сағанаглара тахдылар, сағанаглары исә дөшлүјүн өн һиссәсиндә олан чијинликләрә бәркитдиләр. 19 Ики гызыл һалга дүзәлдиб синәбәндин ичәри гатланан, дөшлүјә бахан тәрәфинин ики күнҹүнә бирләшдирдиләр.+ 20 Сонра гызылдан ики ајры һалга да дүзәлтдиләр вә онлары габагдан, дөшлүјүн чијинликләринин ашағы уҹларына, тохунма гуршағын дөшлүклә бирләшдији јерин үстүнә бәркитдиләр. 21 Ахырда, Јеһованын Мусаја әмр етдији кими, синәбәнди дөшлүјүн үстүндә, гуршагдан јухарыда сахламаг үчүн онун һалгаларындан дөшлүјүн һалгаларына ҝөј ипләр кечириб бағладылар.
22 Сонра бүсбүтүн ҝөј ипликдән дөшлүјүн алтындан ҝејиләҹәк голсуз көјнәк тохудулар.+ 23 Ортада зиреһдәки кими боғазлыг дүзәлтдиләр вә ҹырылмамасы үчүн кәнарларына көбә вурдулар. 24 Көјнәјин әтәјинә бир-биринә һөрүлмүш бәнөвшәји јундан, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән нарлар тикдиләр. 25 Сонра халис гызылдан зынгыровлар дүзәлдиб көјнәјин әтәјиндәки нарларын араларына дүздүләр. 26 Јеһованын Мусаја әмр етдији кими, гызыл зынгырову вә нары хидмәт заманы ҝејилән голсуз көјнәјин әтәјинә сыра илә, бир дәнәдән бир дүздүләр.
27 Онлар Һарун вә оғуллары үчүн зәриф кәтандан ҝејим,+ 28 зәриф кәтандан әммамә+, зәриф кәтандан бәзәкли чалма+, зәриф кәтан ипликдән туман+, 29 зәриф кәтан ипликдән, ҝөј вә ал-гырмызы ипликдән вә бәнөвшәји јундан кәмәр тохудулар. Һәр шеји Јеһованын Мусаја әмр етдији кими етдиләр.
30 Ахырда халис гызылдан парлаг лөвһәҹик, мүгәддәс лөвһәҹији дүзәлдиб үстүнә мөһүр ојмасы кими «Мүгәддәслик Јеһоваја мәхсусдур» сөзләрини һәкк етдиләр.+ 31 Јеһованын Мусаја әмр етдији кими, она ҝөј ипликдән дүзәлдилмиш ипләр тахдылар ки, әммамәнин үстүнә бәркитмәк олсун.
32 Беләликлә, Һүзур чадырынын бүтүн ишләри ҝөрүлүб гуртарды. Исраиллиләр һәр шеји Јеһованын Мусаја әмр етдији кими етдиләр.+ О, неҹә демишдисә, елә дә етдиләр.
33 Сонра Мүгәддәс чадыры+ вә бүтүн аваданлығыны, гармагларыны+, чәрчивәләрини+, шүвүлләрини+, сүтунларыны, ојуглу алтлыгларыны+, 34 гырмызы бојанмыш гоч дәрисиндән+ вә суити дәрисиндән олан өртүкләри, аракәсмә пәрдәни+, 35 Шәһадәт сандығыны, шүвүлләрини+, гапағыны+, 36 масаны вә бүтүн ләвазиматыны,+ һүзур чөрәјини, 37 халис гызылдан чырагданы, үстүнә дүзүләҹәк чыраглары,+ бүтүн аваданлығыны+ вә јағыны+, 38 гызыл гурбанҝаһы+, мәсһ јағыны,+ әтирли бухуру+ вә чадырын ҝириш пәрдәсини,+ 39 мис гурбанҝаһы+ вә онун мис шәбәкәсини, шүвүлләрини+ вә бүтүн аваданлығыны,+ чәни вә алтлығыны,+ 40 һәјәтин парча чәпәрини, дирәкләрини вә ојуглу алтлыгларыны,+ һәјәтин ҝириш пәрдәсини,+ мыхлары+ вә ипләри, Мүгәддәс чадырда, јәни Һүзур чадырында истифадә олунан бүтүн аваданлыглары, 41 Мүгәддәс мәканда хидмәт заманы ҝејилән зәриф тохунмуш ҝејимләри, каһин Һарунун мүгәддәс ҝејимләрини+ вә оғулларынын каһинлик палтарларыны ҝәтириб Мусаја вердиләр.
42 Исраиллиләр бүтүн ишләри Јеһованын Мусаја әмр етдији кими јеринә јетирдиләр.+ 43 Муса ҝөрүлән ишләри јохлајанда ҝөрдү ки, һәр шеј Јеһованын әмр етдији кими јеринә јетирилиб. Онда Муса онлара хејир-дуа верди.
40 Јеһова Мусаја деди: 2 «Биринҹи ајын биринҹи ҝүнү Мүгәддәс чадыры, Һүзур чадырыны гур.+ 3 Шәһадәт сандығыны ора гој+ вә пәрдә илә габағыны тут.+ 4 Масаны ичәри ҝәтир+ вә она аид олан шејләри үстүнә дүз. Чырагданы да ҝәтириб чырагларыны јандыр.+ 5 Сонра бухур үчүн олан гызыл гурбанҝаһы+ Шәһадәт сандығынын гаршысына гој вә чадырын ҝириш пәрдәсини ас.+
6 Јандырма гурбаны үчүн олан гурбанҝаһы+ Мүгәддәс чадырын, Һүзур чадырынын ҝириши илә үзбәүз гој. 7 Чәни Һүзур чадыры илә гурбанҝаһын арасында гој вә ичинә су төк.+ 8 Сонра чадырын һәјәтини дүзәлт.+ Һәјәтин ҝириш пәрдәсини ас.+ 9 Мәсһ јағыны+ ҝөтүрүб Мүгәддәс чадыры вә ичиндәки һәр шеји мәсһ ет.+ Чадыры вә бүтүн аваданлығыны мүгәддәс ет. Беләликлә, о мүгәддәс олаҹаг. 10 Јандырма гурбаны үчүн олан гурбанҝаһы вә онун бүтүн аваданлығыны мәсһ ет. Ону мүгәддәс ет. Беләликлә, о, сон дәрәҹә мүгәддәс гурбанҝаһ олаҹаг.+ 11 Бундан сонра чәни вә алтлығыны мәсһ ет. Ону мүгәддәс ет.
12 Һаруну вә оғулларыны Һүзур чадырынын ҝиришинә ҝәтир. Гој онлар су илә јујунсунлар.+ 13 Сонра Һарунун әјнинә мүгәддәс палтарлары ҝејиндир,+ ону мәсһ ет+ вә мүгәддәс ет ки, Мәнә каһин гисминдә хидмәт етсин. 14 Сонра онун оғулларыны ҝәтириб палтарларыны ҝејиндир.+ 15 Онлары да аталары кими мәсһ ет ки,+ Мәнә каһин кими хидмәт етсинләр. Онларын мәсһ едилмәси каһинлијин һәмишәлик онларын нәслинә верилдијини тәсдиг едәҹәк».+
16 Муса Јеһованын әмр етдији бүтүн шејләри јеринә јетирди,+ неҹә демишдисә, елә дә етди.
17 Беләликлә, икинҹи илин биринҹи ајынын биринҹи ҝүнүндә Мүгәддәс чадыр гурулду.+ 18 Муса чадыры бу ҹүр гурду: әввәлҹә ојуглу алтлыглары+ дүздү, үстүнә чәрчивәләри+ гојду, шүвүлләри+ кечиртди, сүтунлары гојду 19 вә Јеһованын она тапшырдығы кими, үзәринә өртүјү+ салды, онун да үстүндән үст өртүјү+ салды.
20 Бундан сонра сандығын+ ичинә Шәһадәт лөвһәләрини+ гојду, сандығын шүвүлләрини+ кечиртди вә гапағыны+ үстүнә гојду.+ 21 Шәһадәт сандығыны чадыра ҝәтирди вә аракәсмә пәрдәни+ асыб сандығын габағыны тутду.+ Јеһова неҹә демишдисә, елә дә етди.
22 Сонра Һүзур чадырынын ичиндә, шимал тәрәфдә, пәрдәнин бајыр тәрәфиндә масаны+ гојду 23 вә Јеһованын өнүндә олсун дејә, чөрәкләри+ масанын үстүнә гојду. Јеһова неҹә демишдисә, елә дә етди.
24 Сонра Һүзур чадырынын ҹәнуб тәрәфиндә, маса илә үзбәүз чырагданы+ гојду 25 вә Јеһованын өнүндә чыраглары јандырды.+ Јеһова неҹә демишдисә, елә дә етди.
26 Бундан сонра Һүзур чадырында пәрдәнин габағына гызыл гурбанҝаһы+ гојду ки, 27 үстүндә әтирли бухур+ јандырылсын.+ Јеһова неҹә демишдисә, елә дә етди.
28 Ахырда чадырын ҝириш пәрдәсини+ асды.
29 Бундан сонра о, Һүзур чадырынын ҝиришинин јанына јандырма гурбаны үчүн олан гурбанҝаһы+ гојду ки, үстүндә јандырма гурбаны+ вә тахыл тәгдимәси тәгдим олунсун. Јеһова неҹә демишдисә, елә дә етди.
30 Һүзур чадыры илә гурбанҝаһын арасына чән гојуб ичинә јујунмаг үчүн су төкдү.+ 31 Муса, Һарун вә оғуллары әл-ајагларыны онун сују илә јујурдулар. 32 Јеһованын Мусаја әмр етдији кими, онлар Һүзур чадырына ҝедәндә, јахуд гурбанҝаһа јахынлашанда јујунурдулар.+
33 Ән ахырда чадыры вә гурбанҝаһы дөврәјә алан һәјәти+ дүзәлтди вә һәјәтин ҝириш пәрдәсини асды.+
Беләҹә, Муса ишини баша вурду. 34 Булуд Һүзур чадырыны бүрүдү вә чадыр Јеһованын ҹалалы илә долду.+ 35 Булуд чадырын үстүндән чәкилмәдијиндән вә чадыр Јеһованын ҹалалы илә долдуғундан Муса чадыра ҝирә билмирди.+
36 Булуд чадырын үстүндән галханда исраиллиләр дүшәрҝәни јығыб јола дүшүрдүләр. Бүтүн сәфәрләри бојунҹа онлар белә едирдиләр.+ 37 Анҹаг нә гәдәр ки булуд галхмырды, онлар олдуглары јердә галырдылар.+ 38 Бүтүн сәфәрләри бојунҹа исраиллиләрин ҝөзләри ҝүндүзләр чадырын үстүндә Јеһованын булудуну, ҝеҹәләр исә алов ҝөрүрдү.+
Һәрфән: папирус.
Јахуд асфалт вә гатран. Бурада тәбии асфалт нөвләри нәзәрдә тутулур.
Мәнасы: судан чыхарылмыш, судан хилас едилмиш.
Һәрфән: гардашларынын.
Диҝәр ады Јәтра.
Мәнасы: орада гәриб.
Руилин диҝәр ады.
А4 әлавәсинә бах.
Азәрбајҹан дилиндә бу ад Јәһва кими дә мәлумдур.
Јахуд онун үчүн Аллаһы тәмсил едәҹәксән.
Јахуд она өз үрәјини даша дөндәрмәјә изин верәҹәјәм. Чох вахт ибрани дилиндә һадисәјә сәбәб олмаг дејиләндә, әслиндә, онун ваге олмасына изин вермәк нәзәрдә тутулур.
Бәзи әлјазмаларда Јеһованын мәләји.
Иш иҹрачылары исраиллиләрин арасындан сечилирди.
Јахуд там танытмамышдым.
Еһтимал ки, ҝүҹлү илдырым чахмасы тәсвир олунур.
Һәрфән: тәлә олаҹаг.
Ибр. песах. Мәнасы: үстүндән кечмәк, јан кечмәк. Лүғәтдә «Пасха» сөзүнә бах.
Јахуд өлдүрүлмәлидир.
Һәрфән: ордуларынызы.
Јахуд өлдүрүләҹәк.
Јәни ҹаван гојун вә ја кечи.
Јәни гејри-исраиллиләр, о ҹүмләдән мисирлиләр.
Һәрфән: ордулары.
Б15 әлавәсинә бах.
Бәзи мәнбәләрә әсасән, филистимлиләр.
Ибраниләр ҝеҹәни үч «нөвбә»јә бөлүрдү. Ахырынҹы нөвбә олан сәһәр нөвбәси ҝеҹә саат икидән сәһәр саат алтыјадәк давам едирди.
Јеһова адынын гыса формасы.
Һәрфән: бурун пәрләриндән чыхан нәфәслә.
Мәнасы: аҹылыг.
Тәх. 2 литрлик габын тутдуғу гәдәр. Б14 әлавәсинә бах.
Чох еһтимал ки, бу ад бу нәдир? мәнасыны верән ибрани ифадәсиндән јараныб.
Һәрфән: шәһадәтин. Еһтимал ки, ваҹиб сәнәдләри сахламаг үчүн истифадә олунан гуту.
Ефа 22 литрлик габын тутумуна бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Мәнасы: сынаг, имтаһан.
Мәнасы: мүнагишә.
Мәнасы: Јеһова нишанымдыр.
Мәнасы: орада гәриб.
Мәнасы: Аллаһым көмәкдир.
Јәни гыз өвладынын һүгугуна мүвафиг.
Диҝәр вариант: аләтлә.
Һәрфән: чүнки о, онун пулудур.
Шекел 11,4 г-а бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Јахуд Аллаһы тәмсил едән һакимләрин јанына.
Ҝөрүнүр, бурада сөһбәт ја башысојуглуг нәтиҹәсиндә баш верән, ја да мүмкүн олдуғу һалда гаршысы алынмајан оғурлугдан ҝедир.
Б15 әлавәсинә бах.
Һәфтәләр бајрамы вә Әллинҹи ҝүн бајрамы кими дә таныныр.
Чардаглар бајрамы кими дә таныныр.
Бу дашлар бүтпәрәстликдә ситајиш мәгсәдилә истифадә олунурду.
Диҝәр вариант: тәшвишә салыб, ваһимәјә салыб.
Фәрат чајы.
Еһтимал ки, бурада 20:22—23:33 ајәләриндәки ганунлар јазылан китаб нәзәрдә тутулур.
Исраиллиләрин ибадәт чадыры. Бу чадыр бәзән Һүзур чадыры да адланыр.
Гулаҹ 44,5 см-ә бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Тәх. 7,4 см. Б14 әлавәсинә бах.
Талант 34,2 кг-а бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
12,5 м. Б14 әлавәсинә бах.
1,8 м. Б14 әлавәсинә бах.
2,2 м. Б14 әлавәсинә бах.
1,3 м. Б14 әлавәсинә бах.
Гарыш тәх. 22,2 см-ә бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Намәлум гијмәтли даш. Кәһрәба, ҝиасинт, опал, ја да турмалин ола биләр.
Лүғәтә бах.
Јахуд онлара сәлаһијјәт вер. Һәрфән: әлләрини долдур.
Һәрфән: тохуму.
Һәрфән: мүгәддәс һәср нишаныны. Һарунун Аллаһа һәср олундуғуну билдирән мүгәддәс нишан.
Јәни Һарунун нәслиндән олмајан адам.
Һәрфән: ҝүнаһдан пак ет.
Ефа 22 литрлик габын тутумуна бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Һин 3,67 л-ә бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Гулаҹ 44,5 см-ә бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Шекел 11,4 г-а бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Ҝера 0,57 г-а бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Чин дарчыны.
Һин 3,67 л-ә бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Јәни Һарунун нәслиндән олмајан адама.
Јахуд өлдүрүләҹәк.
Јахуд өлдүрүләҹәк.
Һәрфән: ону Аллаһын руһу илә долдуруб.
Јахуд өлдүрүлмәлидир.
Һәрфән: бармағы илә.
Һәрфән: тохумларыны.
Һәрфән: тохумларына.
Һәрфән: адымла таныдығыны.
Хејирхаһлыг, лүтфкарлыг, сәхавәт кими хүсусијјәтләри дахил едән үлви кејфијјәт.
Ибр. хесед. Лүғәтдә «хесед» сөзүнә бах.
Һәрфән: горхунҹ.
Лүғәтә бах.
Б15 әлавәсинә бах.
Һәрфән: он сөзү.
Јахуд өз гызылыны јелләтмә тәгдимәси олараг.
Ҝөрүнүр, Бәсалил.
26:2 һашијәсинә бах.
Гулаҹ 44,5 см-ә бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Тәх. 7,4 см. Б14 әлавәсинә бах.
34,2 кг. Б14 әлавәсинә бах.
27:1 һашијәсинә бах.
Метал ҝүзҝү.
Талант 34,2 кг-а бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Шекел 11,4 г-а бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.
Гарыш тәх. 22,2 см-ә бәрабәрдир. Б14 әлавәсинә бах.