«Мәсиһи һәјаты вә ибадәти. Иш дәфтәри» үчүн мәнбәләр
2—8 јанвар
*** ип-1-Е фәс. 21 с. 272, абз. 5 ***
Јеһованын әли јухары галхыб
5 Дүшмәнләр Јеһовадан горхур, Она ибадәт етмәк истәјән һәлим вә тәвазөкар инсанлар исә Онда пәнаһ тапыр. Дини вә сијаси зүлмкарлар мөмин инсанларын иманыны сарсытмаға чалышсалар да, ҹәһдләри боша чыхыр, чүнки Јеһоваја хидмәт едәнләр тамамилә Она архаланырлар. Јеһова дүшмәнләрини һәмишә асанлыгла сусдурур. О санки сәһрада гызмар ҝүнәши булудла өртүр, лејсанын гаршысыны алмаг үчүн дивар чыхарыр. Јеһова дүшмәнләрини һәмишә асанлыгла сусдурур. (Әшија 25:4, 5 ајәләрини охујун.)
*** ip-1-E с. 273, абз. 6, 7 ***
Јеһованын әли галхыб
6 Меһрибан ата кими, Јеһова өвладларыны горумагла јанашы, онлары бәсләјир, хүсусилә дә руһани ҹәһәтдән. 1919-ҹу илдә халгыны азадлыға чыхарандан сонра онлар үчүн зәфәр зијафәти ачды, онлара бол-бол руһани немәтләр бәхш етди: «Ордулар Аллаһы Јеһова бу дағда бүтүн халглар үчүн јағлы хөрәкләрдән, әла шәрабдан зијафәт гураҹаг. Бәли, орада иликлә долу јағлы хөрәкләр, сүзҝәҹдән кечмиш, әла шәраб олаҹаг» (Әшија 25:6).
7 Зијафәт Јеһованын дағында гурулуб. Бу дағ һансы дағдыр? Бу дағ Јеһованын евинин дурдуғу дағдыр вә бүтүн халглар она сары ахышыр. Мүгәддәс дағда Јеһоваја сәдагәтлә хидмәт едәнләр һеч кимә хәтәр јетирмир, һеч нәји тәләф етмир (Әшија 2:2; 11:9). Јүксәкдә јерләшән ибадәт јериндә Јеһова садиг бәндәләри үчүн бөјүк зијафәт гурур. Јеһованын бу ҝүн вердији бол-бол руһани немәтләр бәшәријјәт үзәриндә һөкм сүрәҹәк јеҝанә һөкумәтин, Аллаһын Падшаһлығынын дөврүндә олаҹаг физики немәтләри тәмсил едир. О вахт аҹ инсан олмајаҹаг. «Јердә чөрәк бол олаҹаг, дағ башында зәмиләр ашыб-дашаҹаг» (Зәбур 72:8, 16).
*** ip-1-E с. 273, 274, абз. 8, 9 ***
Јеһованын әли галхыб
8 Аллаһын гурдуғу зијафәтдә оланлары ҝөзәл ҝәләҹәк ҝөзләјир. Ҝәлин Әшијанын нөвбәти сөзләринә бахаг. Ҝүнаһы вә өлүмү пәрдәјә, өртүјә бәнзәдәрәк дејир: «Бу дағда О, бүтүн үммәтләри өртән пәрдәни, бүтүн халгларын үзәринә сәрилмиш өртүјү јох едәҹәк. Өлүмү әбәдилик мәһв едәҹәк, Күлли-Ихтијар Јеһова бүтүн үзләрдән ҝөз јашларыны силәҹәк» (Әшија 25:7, 8а).
9 Бәли, артыг ҝүнаһ вә өлүм олмајаҹаг! (Вәһј 21:3, 4). Бундан әлавә, минилликләрдир Аллаһын халгынын мәруз галдығы јалан иттиһамлара сон гојулаҹаг. «Халгынын рүсвајчылығыны бүтүн дүнјадан ҝөтүрәҹәк. Јеһова Өзү буну дејиб» (Әшија 25:8б). О, буну неҹә едәҹәк? Јеһова рүсвајчылығын мәнбәјини, Шејтаны вә онун нәслини арадан ҝөтүрәҹәк (Вәһј 20:1—3). Буна ҝөрә дә јериндә олараг Аллаһын халгы бәјан едәҹәк: «Бах, будур бизим Аллаһымыз! Она үмид бағладыг, О, бизи хилас едәҹәк. Будур Јеһова! Биз она үмид бағладыг. Ҝәлин Онун вердији гуртулуша севиниб-шадланаг» (Әшија 25:9).
9—15 ЈАНВАР
*** ip-1-E с. 332, абз. 7, 8 ***
Падшаһ вә онун рәһбәрләри
7 Иса Мәсиһ «дөврүн јекуну» барәдә пејғәмбәрлик едәндә белә демишди: «Тәшвишә дүшмәјин» (Мәтта 24:3—8). Неҹә олур ки, дүнјада баш верән һадисәләр Мәсиһин давамчыларыны тәшвишә салмыр? Сәбәбләрдән бири одур ки, мәсһ олунмушлардан вә «башга гојунлардан» сечилән «рәһбәрләр» јығынҹаг үзвләрини мүдафиә едир (Јәһја 10:16). Онлар мәтинликлә иман баҹы-гардашларынын гајғысына галыр. Онлары бу ишдән нә етник мүһарибәләр, нә дә сојгырым кими дәһшәтли фаҹиәләр ајырыр. Руһани ҹәһәтдән јохсул бир дүнјада јашадығымыз үчүн бу рәһбәрләр чалышыр ки, Мүгәддәс Китабдакы илаһи биликләр пәришан инсанлара тәравәт ҝәтирсин.
8 Сон әлли ил әрзиндә «рәһбәрләр»ин ким олдуғу ачыг-ајдын бәлли олуб. «Башга гојунлардан» тәјин олунан рәһбәрләр формалашан «рәһбәр» синфи кими тәлим алыр. Белә ки, бөјүк мүсибәтдән сонра араларындан сечилән мүнасиб кәсләр «јени јер»дә алаҹаглары тәјинатларында хидмәт етмәјә һазыр олсунлар (Һизгијал 44:2, 3; 2 Бутрус 3:13). Падшаһлыг ишиндә рәһбәрлији өз үзәрләринә ҝөтүрмәклә, һабелә јығынҹаг үзвләринә тәлим вә тәравәт вермәклә, онлар «нәһәнҝ гаја көлҝәси кими» јығынҹаг үзвләринә Аллаһа ибадәтдә јардым едир.
*** ip-1-E с. 334, 335, абз. 10, 11 ***
Падшаһ вә онун рәһбәрләри
10 Бөјүк издиһам Јеһованын тәшкил етдији теократик гурулуша неҹә јанашыр? Пејғәмбәрликдә дејилир: «О заман ҝөрән ҝөзләр даһа бағланмајаҹаг, ешидән гулаглар динләјәҹәк» (Әшија 32:3). Артыг узун илләрдир ки, Јеһова бәндәләринә тәлим верәрәк онлары јеткин инсан кими формалашдырыр. Бүтүн дүнјада Јеһованын Шаһидләринин ибадәт ҝөрүшләриндә кечирилән Теократик Хидмәт Мәктәби вә јығынҹағын диҝәр бәндләри; вилајәт, бејнәлхалг вә јерли топлантылар, үстәлик, јығынҹағын гајғысына галмалары үчүн «рәһбәрләрә» верилән хүсуси тәлимләр милјонларла инсаны үмумдүнја гардашлыг телләри илә бағлајыр. Дүнјанын дөрд ҝушәсиндә јашајан бу рәһбәрләр илаһи елмдә јаранан јени-јени ачыгламалары гачырмамаг үчүн ҝөздә-гулагдадырлар. Виҹданлары Мүгәддәс Китабын ганунлары илә тәрбијәләндијинә ҝөрә онлар һәмишә динләмәјә вә табе олмаға һазырдылар (Зәбур 25:10).
11 Пејғәмбәрликдә нөвбәти хәбәрдарлыг јер алыр: «Чылғын гәлбләр билијә мејил салаҹаг, пәлтәк дилләр апајдын данышаҹаг» (Әшија 32:4). Ҝәлин нәјин дүз, нәјин сәһв олдуғуну гәрар вермәјә һеч вахт тәләсмәјәк. Аллаһын Кәламында дејилир: «Тез-тәләсик сөз дејән адам ҝөрмүсән? Ахмағын ҝәләҹәјинә даһа чох үмид вар, нәинки онун» (Мәсәлләр 29:20; Ваиз 5:2). 1919-ҹу илә гәдәр һәтта Јеһованын халгы Бабил идеолоҝијасы илә ләкәләнмишди. Анҹаг һәмин илдән бәри Јеһова Өз нијјәтини онлара ҝетдикҹә даһа да ачыглајыр. Онлар бир шеји анладылар: Јеһова һәгигәтләри тез-тәләсик ачмыр, О, буну дүшүнүлмүш шәкилдә едир. Белә ки, Аллаһын халгы да өз етигадларыны там әминликлә, гәтијјәтлә бәјан едир.
16—22 ЈАНВАР
*** ip-1-E с. 386—388, абз. 7—14 ***
Падшаһын иманы мүкафатсыз галмыр
7 Синахериб рәбсагы (бу, ад дејил, һәрби вәзифәдир) вә диҝәр ики мәмуру Јерусәлимә ҝөндәрир ки, онлар шәһәр әһалисинин тәслим олмасыны тәләб етсинләр (2 Падшаһлар 18:17). Онларын габағына Һизгијјәнин үч нүмајәндәси — ешикағасы Әлјаким, катиб Сәбна вә салнамәчи Асәф оғлу Јуаһ чыхыр (Әшија 36:2, 3).
8 Рәбсагын мәгсәди бәллидир: о истәјир ки, Јерусәлим әһли дөјүшсүз тәслим олсун. Әввәлҹә о, ибрани дилиндә уҹадан чығырыр: «Сән нәјә архаланырсан?... Кимә ҝүвәнирсән ки, мәнә гаршы чыхмаға һүнәр етмисән?» (Әшија 36:4, 5). Сонра исә горху ичиндә олан јәһудиләрә ришхәндлә хатырладыр ки, онлар тәк галыблар. Инди онлар кимдән көмәк истәсинләр? Сыныг гамыш олан Мисирдән? (Әшија 36:6). Доғрудан да, Мисир сыныг гамыша бәнзәјир. О бөјүк империјадан әсәр-әламәт галмајыб. О, артыг нечә мүддәтдир ки, Һәбәшин ишғалы алтындадыр, Мисирдә фиронлуг едән Тирһаган падшаһ исә мисирли јох, һәбәшлидир. О да тезликлә ашшурлулар тәрәфиндән мәғлубијјәтә уғрајаҹаг (2 Падшаһлар 19:8, 9). Мисир өз башына чарә гыла билмәдији һалда, Јәһудаја неҹә әл тутсун?
9 Сонра Рәбсаг иддиа едир ки, Јеһова халгы үчүн дөјүшән дејил, чүнки онлардан наразыдыр. Рәбсаг белә сөзләр дејир: «Бәлкә дејәҹәксиниз: “Аллаһымыз Јеһоваја ҝүвәнирик”? Мәҝәр бу, һәмин о Аллаһ дејил ки, Һизгијјә Онун сәҹдәҝаһларыны, гурбанҝаһларыны дағыдыб?» (Әшија 36:7). Әлбәттә ки, о јанылырды. Чүнки шәһәрдә олан сәҹдәҝаһлары вә гурбанҝаһлары дағытмагла исраиллиләр, әксинә, Јеһоваја сары дөндүкләрини ҝөстәрмишдиләр.
10 Бунун ардынҹа рәбсаг јәһудиләрә билдирир ки, онларын һәрби гүввәләри ашшурлуларынкындан гат-гат зәифдир. О, шәһәр әһлинә мејдан охујуб дејир: «Әҝәр сән ики мин сүвари тапсан, сәнә о гәдәр ат верәрәм» (Әшија 36:8). Мәҝәр Јәһуданын тәлим алмыш сүвариләринин нә гәдәр олмасы әһәмијјәтлидир? Хејр! Јәһуданын галибијјәти һәрби гүввәдән асылы дејил. Мәсәлләр 21:31 ајәсиндә бу, белә изаһ олунур: «Аты дөјүш ҝүнү үчүн һазырлајарлар, хилас исә Јеһовадан ҝәләр». Рәбсагын сөзләринә ҝөрә, Јеһова јәһудиләрә јох, ашшурлулара көмәк едир. Сөзүнүн кәсәрини артырмаг үчүн о иддиа едир ки, Јеһованын изни олмадан ашшурлулар Јәһуда әразисинә бу гәдәр ҝирә билмәздиләр (Әшија 36:9, 10).
11 Һизгијјәнин нүмајәндәләри ниҝаранчылыг чәкирләр. Чүнки бу иддиалар шәһәр диварларынын башында дуран адамларын ҝөзүнү горхуда биләр. Буна ҝөрә дә онлардан хаһиш едиб дејирләр: «Гулларынла арами дилиндә даныш, биз баша дүшүрүк. Јәһудиләрин дилиндә данышма, диварын үстүндәки халг ешидир» (Әшија 36:8). Арами дилиндә данышмаг рәбсагын ағлынын уҹундан белә кечмир. О, јәһудиләрин үрәјинә горху салмаг, шүбһә тохуму сәпмәк истәјир ки, ҹамаат тәслим олсун вә Јерусәлими дөјүшсүз әлә кечирсинләр(Әшија 36:12). Буна ҝөрә дә бу ашшурлу «јәһудиләрин дилиндә» белә дејир: «Гој Һизгијјә сизи алдатмасын. О, сизи гуртара билмәјәҹәк!» Сонра исә ону динләјән јәһудиләри ширникләндирмәк үчүн Ашшур һөкумәти алтында ҝүзәранларынын неҹә ҝөзәл олаҹағны дејир: «Мәнимлә сүлһ бағлајын, мәнә тәслим олун. Онда һәр бириниз өз мејнәсинин, өз әнҹир ағаҹынын мејвәсини јејәҹәк, өз һовузунун сујуну ичәҹәк. Сонра мән ҝәлиб сизи өлкәнизә бәнзәр бир өлкәјә, тахыл, тәзә шәраб, чөрәк, үзүмлүкләр олан дијара апараҹағам» (Әшија 36:13—17).
12 Бу ил јәһудиләр бичин вахты һеч нә јыға биләмәјәҹәкләр, чүнки ашшурлуларын әлиндән аман олмадығы үчүн онлар һеч нә әкмәмишдиләр. Она ҝөрә дә рәбсагын сөзләрини ешидәнләр үчүн ләззәтли үзүм јејиб сојуг су ичмәк тәклифи ширникләндириҹи ҝәлә биләрди. Рәбсагын халгы сарсытмаг үчүн ҝөстәрдији ҹәһдләр бунунла битмир.
13 Рәбсагын фәндләри чохдур. Инди о нөвбәти фәндинә әл атыр. О, ҹамааты сәсләјир ки, Һизгијјә «Јеһова бизи мүтләг хилас едәҹәк» сөзләрини десә, буна инанмасынлар. Рәбсаг Сәмәријјә танрыларынын онгәбиләли падшаһлығы ашшурлуларын әлиндән гуртара билмәдијини онларын јадына салыр. Бәс Ашшурлуларын мәғлуб етдији диҝәр өлкәләрин аллаһлары? Рәбсаг халгдан сорушур: «Һаны Һәмәсин, Арпадын аллаһлары? Һаны Сәфарваимин аллаһлары? Онлар Сәмәријјәни мәним әлимдән гуртара билдиләр?» (Әшија 36:18—20).
14 Әлбәттә, рәбсаг баша дүшмүр ки, дөнүк Сәмәријјә илә Һизгијјә падшаһын һакимијјәти алтында олан Јерусәлим арасында јерлә ҝөј гәдәр фәрг вар. Сәмәријјәнин сахта аллаһларынын онгәбиләли падшаһлығы мүдафиә етмәјә ҝүҹү чатмазды (2 Падшаһлар 17:7, 17, 18). Јерусәлим әһли исә Һизгијјә падшаһын рәһбәрлији алтында сахта аллаһлардан үз дөндәриб јенидән Јеһова Аллаһа хидмәт етмәјә башламышды. Лакин Һизгијјәнин нүмајәндәләри буну рәбсага изаһ етмәк нијјәтиндә дејил! Мүгәддәс Китабда јазылыб ки, онлар «динмәз-сөјләмәз дајаныб она бир кәлмә дә ҹаваб вермәди. Чүнки падшаһдан әмр ҝәлмишди ки, һеч ким она ҹаваб вермәсин» (Әшија 36:21). Әлјаким, Сәбна вә Јуаһ Һизгијјәнин јанына ҝедиб рәбсагын бүтүн сөзләрини она чатдырырлар (Әшија 36:22).
*** ip-1-E с. 389—391, абз. 15—17 ***
Падшаһын иманы мүкафатсыз галмыр
15 Һизгијјә падшаһ гәрар вермәлидир: Јерусәлим ашшурлулара тәслим олаҹаг? Мисирлә гүввәләрини бирләшдирәҹәк? Јохса мәтин галыб дөјүшәҹәк? Бәли, Һизгијјәнин чијниндә ағыр бир јүк вар. О, дуа етмәк үчүн мәбәдә ҝедир, Әлјакимлә Сәбнаны исә баш каһинләрлә бирҝә Јеһовадан рәһбәрлик истәмәк үчүн Әшија пејғәмбәрин јанына јоллајыр (Әшија 37:1, 2). Чула бүрүнмүш падшаһын бу нүмајәндәләри пејғәмбәрин јанына ҝәлиб дејир: «Бу ҝүн дәрд, тәнә, рүсвајчылыг ҝүнүдүр... Бәлкә, Аллаһын Јеһова Ашшур падшаһынын вар олан Аллаһа мејдан охумаға ҝөндәрдији рәбсагын сөзләрини ешидәр. Дедији сөзләрә ҝөрә Аллаһын Јеһова онунла һагг-һесаб чәкәр» (Әшија 37:3—5). Еләдир ки вар, ашшурлулар Һагг-Таалаја мејдан охујур! Бәс Јеһова буну ҹавабсыз гојаҹаг? Јеһова Аллаһ Әшија пејғәмбәр васитәсилә јәһудиләрә үрәк-дирәк верир: «Ешитдијин сөзләр, Ашшур падшаһынын әјанларынын Мәнә гаршы дедији күфрләр сәни горхуја салмасын. Мән онун ағлына бир фикир салаҹағам. О, бир хәбәр ешидиб өз өлкәсинә гајыдаҹаг. Мән ону өз өлкәсиндә гылынҹ ағзына верәҹәјәм» (Әшија 37:6, 7).
16 Елә бу арада Либна илә вурушан Синахериб рәбсагы јанына чағыртдырыр. Синахериб Јерусәлимин ишинә бир мүддәт сонра бахаҹағына гәрар верир (Әшија 37:8). Анҹаг рәбсагын ҝетмәси Һизгијјәнин чијнинә дүшән јүкү һеч дә јүнҝүлләшдирмир. Чүнки Синахериб далбадал намәләр ҝөндәрир вә тәслим олмадыглары тәгдирдә халгы нә ҝөзләдијини билдирир: «Ашшур падшаһларынын бүтүн мәмләкәтләри виран гојдуғу сәнә мәлумдур. Елә билирсән, сән хилас олаҹагсан? Аталарымын мәһв етдији халгларын аллаһлары онлары гуртара билди?... Һаны Һәмәс падшаһы, Арпад падшаһы, Сәфарваим шәһәрләринин, Һинанын, Ивваһын падшаһлары?» (Әшија 37:9—13). Башга сөзлә, Ашшур падшаһы демәк истәјир ки, јәһудиләрин мүгавимәт ҝөстәрмәләри мәнасыздыр, бунунла садәҹә вәзијјәтләрини даһа да ағырлашдырырлар.
17 Һизгијјә верәҹәји гәрарын нә илә нәтиҹәләнәҹәјинә ҝөрә чох нараһатдыр. Буна ҝөрә о, мәбәдә ҝедиб Синахерибин ҝөндәрдији намәләри Јеһованын өнүндә ачыб јерә сәрир (Әшија 37:14). Аллаһа дуа едир ки, ашшурлуларын һәдәләрини ешитсин, буна бир әнҹам чәксин. Дуасыны белә сөзләрлә битирир: «Еј Аллаһымыз Јеһова, бизи онун әлиндән гуртар. Гој бу ҹаһандакы бүтүн сәлтәнәтләр билсин ки, тәк Сән Аллаһсан, еј Јеһова» (Әшија 37:15—20). Ҝөрүнүр, Һизгијјәни ән чох нараһат едән өз ҹаны дејил, Јеһованын адыдыр. Ахы ишдир, Јерусәлим ашшурлуларын әлинә кечәрсә, Аллаһын адына тәнә едәҹәкләр.
*** ip-1-E с. 391—394, абз. 18—22 ***
Падшаһын иманы мүкафатсыз галмыр
18 Јеһова Һизгијјәнин дуасына Әшија пејғәмбәрин васитәсилә ҹаваб верир. Јерусәлим халгы ашшурлулара тәслим олмамалыдыр, онлар горхмајыб мәтин дајанмалыдырлар. Санки, Синахерибә мүраҹиәт едәрәк Әшија пејғәмбәр ашшурлуја мәрд-мәрданә Јеһованын һөкмүнү чатдырыр: «Бакирә Сион гызы һәгарәт едиб сәни лаға гојур. Јерусәлим гызы сәнә [истеһза илә] бахыб башыны булајыр» (Әшија 37:21, 22). Јеһова маһијјәт етибарилә белә дејир: «Сән кимсән ки, Исраилин Мүгәддәсинә күфр едирсән? Әмәлләриндән аҝаһам! Сән чох тәкәббүрлүсән, өзүндән разысан. Өз силаһлы гүввәләринә архаланырсан, чохлу торпаглары зәбт еләмисән. Лакин сән мәғлуб едилмәз дејилсән! Сәнин нијјәтләрини алт-үст едәҹәјәм. Сәни мәғлуб едәҹәјәм. Башгаларынын башына ачдығын ојуну сәнин башына ачаҹағам. Сәнин бурнуна гармаг кечириб Ашшура ҝери гајтараҹағам!» (Әшија 37:23—29).
«Сәнин үчүн әламәт бу олаҹаг»
19 Әшијанын пејғәмбәрлијинин ҝерчәкләшәҹәјинә даир Һизгијјәнин әлиндә һансы дәлил вар? Јеһова ҹаваб верир: «Сәнин үчүн әламәт бу олаҹаг: бу ил өз-өзүнә битән мәһсулу, икинҹи ил ондан ҹүҹәрән тахылы јејәҹәксиниз. Үчүнҹү ил тохум сәпиб әкин бичәҹәксиниз, үзүмлүкләр салыб барыны јејәҹәксиниз» (Әшија 37:30). Јеһова тәләдә олан јәһудиләрә гида јетирәҹәк. Ашшурлуларын басгынына ҝөрә шәһәр әһли әкин әкә билмәсә дә, өтән илин мәһсулу илә долана биләҹәк. Үзләринә ҝәлән ил исә шәнбә или олдуғу үчүн онлар вәзијјәтләринин ағыр олмасына бахмајараг, һеч нә әкмәмәлидирләр, торпағы динҹә гојмалыдырлар (Чыхыш 23:11). Јеһова өз нөвбәсиндә халга вәд едир ки, әҝәр Она табе олсалар, аҹ галмајаҹаглар, торпаг өзү онлар үчүн јетәринҹә мәһсул јетишдирәҹәк. Лакин ондан сонракы ил ҹамаат һәмишәки кими әкә вә зәһмәтинин бәһрәсиндән һәзз ала биләҹәк.
20 Инди исә Јеһова Аллаһ өз халгыны дәрин көк атмыш бир биткијә бәнзәдир: «Јәһуда евиндән гуртуланлар, сағ галанлар ашағы көк атыб јухары бәһрә ҝәтирәҹәкләр» (Әшија 37:31, 32). Бәли, Аллаһа бел бағлајанларын горхмаға һеч бир сәбәбләри јохдур. Онлар өвладлары илә бирликдә бу торпагда һәмишәлик мәскунлашаҹаглар.
21 Бәс Ашшурун һәдә-горхусу барәдә нә демәк олар? Јеһова Аллаһ белә дејир: «О, бу шәһәрә ҝирмәјәҹәк, бураја ох атмајаҹаг, гаршысына галханла ҝәлмәјәҹәк, әтрафында мүһасирә бәнди гурмајаҹаг. Ҝәлдији јолла ҝери гајыдаҹаг. Бу шәһәрә ајаг басмајаҹаг» (Әшија 37:33, 34). Ашшур илә Јерусәлим арасында дөјүш олмајаҹаг. Нә гәдәр ҝүлмәли олса да, амма дөјүшсүз мәғлуб олан тәрәф јәһудиләр јох, ашшурлулар олаҹаг.
22 Вердији сөзә садиг галан Јеһова Аллаһ мәләк ҝөндәрир вә мәләк бир ҝеҹәдә Синахерибин 185 мин сај-сечмә әсҝәрини мәһв едир. Бу һадисә чох еһтимал ки, Либнада баш верир. Синахериб ертәси ҝүн ојананда ҝөрүр ки, рәһбәрләринин, башчыларынын вә ордусунун иҝидләринин мејити јерә сәрилиб. О, рүсвајчылыг ичиндә Нејнәваја гајыдыр. Там мәғлубијјәтә уғрадығына бахмајараг, Синахериб инадла өз сахта аллаһына, Нәсруһа садиг галыр. Бир нечә ил сонра мәбәддә Нәсруһа ибадәт едәркән Синахерибин ики оғлу ону гәтлә јетирир. Јенә дә сүбут олунур ки, Нәсруһ ҹансыз бүтдән башга бир шеј дејил! (Әшија 37:35—38).
23—29 ЈАНВАР
*** ip-1-E с. 409, 410, абз. 23—25 ***
«Халгыма тәсәлли вер»
23 Јәһуди әсирләрин руһланмасы үчүн диҝәр бир сәбәби дә вар. Онлара гуртулуш вермәји бүтүн хилгәтин Халиги сөз верир. Аллаһ гүдрәтини вурғуламаг үчүн јаратдығы шејләрдән сөз ачыр: «Мәни кимә бәнзәдәрсиниз ки, Мәни она тај тутасыныз? Башынызы галдырыб ҝөјләрә бахын, бүтүн бунлары ким јарадыб? Ҝөјләрин ордусуну сајы илә Чыхаран! О, онларын һәр бирини ады илә чағырыр. Онун һәдсиз гүввәси, мөһтәшәм ҝүҹү сајәсиндә бирҹәҹији дә әскилмир» (Әшија 40:25, 26).
24 Бурада Исраилин Мүгәддәси Өзү һагда данышыр. Тајы-бәрабәри олмадығыны ҝөстәрмәк үчүн Аллаһ диггәти улдузлара јөнәлдир. Һәрби командан гошунларына рәһбәрлик етдији кими, Јеһова да улдузлара әмр едир. Јеһова онлары бир араја топламаг истәсә, «бирҹәҹији дә әскилмәз». Улдузларын сајы һесаба ҝәлмәсә дә, Јеһова Аллаһ онларын һәр бирини ады илә, јахуд тәсвири ады илә чағырыр. Улдузлар исә итаәткар әсҝәртәк өз јерләрини тәрк етмирләр, гајдалара риајәт едирләр, чүнки онларын Башчысынын «һәдсиз гүввәси» вә «мөһтәшәм ҝүҹү» вар. Бу сәбәбдән јәһудиләрин Јеһоваја етибар етмәләри үчүн әсаслары вар. Улдузлара әмр верән Аллаһын садиг бәндәләринә көмәк етмәк үчүн кифајәт гәдәр ҝүҹү вар.
25 Бизләрдән ким Әшија 40:26 ајәсиндә јазылмыш илаһи дәвәти рәдд едә биләр? Орада дејилир: «Башынызы галдырыб ҝөјләрә бахын». Астрономларын тәдгигатлары сајәсиндә Әшија пејғәмбәрин дөврү илә мүгајисәдә бу ҝүн улдузлу ҝөјләр инсанлары даһа чох валеһ едир. Улдузлу сәманы мөһтәшәм телескопларла мүшаһидә едән астрономларын һесабламаларына ҝөрә, Каинатда 125 милјарддан артыг галактика мөвҹуддур. Бәзи мәлуматлара әсасән, тәкҹә бир галактикада — Сүд јолу галактикасында 100 милјарддан артыг улдуз вар! Буну билмәк үрәјимиздә Аллаһа еһтирам һисси ојадыр вә бизи Онун вәдләринә там етибар етмәјә тәшвиг едир.
*** ip-1-E с. 413, абз. 27 ***
«Халгыма тәсәлли вер»
27 Әшија Јеһова Аллаһын сөзләрини гәләмә алыр. Бу сөзләрдә вәтәнләриндән јүзләрлә километр узагда — Бабил әсарәтиндә оланларын һиссләри тәсвир олунур. Бәзиләри дүшүнүр ки, Аллаһ онларын нәләр чәкдијиндән бихәбәрдир. Онларын фикринҹә, Аллаһ онлара едилән әдаләтсизлијә ҝөз јумур. Лакин пејғәмбәр онлара бир шеј хатырладыр. Буну онлар ја өз тәҹрүбәләриндән, ја да нәсилдән нәслә өтүрүлән әһвалатлардан билмәли идиләр. Јеһова өз халгыны бу әзаб-әзијјәтдән гуртармаг истәјир вә буну етмәк онун әлиндә һеч нәдир. Јеһованын нә әзәли, нә дә сону вар, бүтүн дүнјаны О хәлг едиб. Демәли, О, инди дә һәр шејә гадирдир, һәтта гүдрәтли Бабил империјасы да онун ихтијарындадыр. Белә ҝүҹ-гүдрәтә саһиб олан Аллаһ нә јорула, нә дә Өз халгыны ата биләр. Беләҹә, бу халг дүшүнмәмәлидир ки, онлар Аллаһын јолларыны ахыра кими баша дүшә биләрләр. Чүнки Аллаһын һикмәти, камалы, дүшүнҹәси дәркедилмәздир.
*** ip-1-E с. 413—415, абз. 29—31 ***
«Халгыма тәсәлли вер»
29 Пејғәмбәрликдә дејилир ки, Јеһова јорғунлара ҝүҹ верир. Бунунла Јеһова ҝөстәрмәк истәјир ки, јәһудиләр вәтәнләринә гајыданбаш онлары ҝөзләјән ағыр сәјаһәт заманы онлардан ҝүҹүнү әсирҝәмәјәҹәк. Јеһова халгына хатырладыр ки, Ондан көмәк ҝөзләјән тагәтдән дүшмүш инсанлара јардым етмәк Она хасдыр. Ајәдә дејилдији кими, һәтта ән ҝүмраһ ҹаванлар јорула вә тагәтдән дүшә биләр. Анҹаг Јеһованын вәдинә ҝөрә Она үмид бәсләјән һәр кәс ҝүҹ алаҹаг ки, ҝедә вә ја гача билсин. Јеһова халгыны неҹә гүввәтләндирәҹәјини ҝөстәрмәк үчүн саатларла ҝөјдә сүзән ән ҝүҹлү гушу, гарталы нүмунә чәкир. Бәли, Күлли-Ихтијар Аллаһ әсирликдә олан јәһудиләрә көмәк едәҹәк, онлара һеч нәдән горхмаг лазым дејил.
30 Әшија китабынын 40-ҹы фәслинин сонунҹу ајәләри бу залым дүнјанын сонунда јашајан мәсиһиләр үчүн тәсәлли мәнбәјидир. Чәтинликләр, проблемләр уҹбатындан үзүлүрүк, тагәтдән дүшүрүк. Амма чәкдијимиз әзабларын вә үзләшдијимиз әдаләтсизликләрин Јеһованын ҝөзүндән јајынмадығыны билмәк неҹә дә хошдур! Архајын ола биләрик ки, һәр шејин јараданы, һәдсиз һикмәт саһиби олан Јеһова лазым билдији вахтда, лазым билдији јолла бүтүн әдаләтсизлији арадан галдыраҹаг (Зәбур 147:5, 6). О вахта гәдәр исә дәрдимизлә, әзабларымызла тәкбашына мүбаризә апармамалыјыг. Чүнки ҝүҹү түкәнмәјән Аллаһ бизә дөзмәјимиз үчүн «инсан ҝүҹүндән үстүн олан ҝүҹ» вермәјә габилдир (2 Коринфлиләрә 4:7).
31 Ерамыздан әввәл алтынҹы әсрдә Бабил әсарәтиндә олан јәһудиләри бир дүшүнүн. Јүзләрлә километр аралыда доғма шәһәрләри Јерусәлим јерлә бир олуб, мәбәд виран галыб. Әшијанын пејғәмбәрлијиндә онлар үчүн үмид вар, Јеһова онлары јенидән вәтәнләринә гајтараҹаг. Ерамыздан әввәл 537-ҹи илдә Јеһова өз халгыны евә гајтарды. Бунунла да тәсдиг етди ки, О, вердији вәди һәмишә јеринә јетирир. Биз дә Јеһова Аллаһа там етибар едә биләрик. Әшијанын пејғәмбәрлијиндә ҝөзәл ифадә олунан Падшаһлыгла бағлы вәдләр мүтләг вә мүтләг ҝерчәкләшәҹәк! Бу, бүтүн бәшәријјәт үчүн ҝөзәл мүждәдир!
30 ЈАНВАР — 5 ФЕВРАЛ
*** ip-2-E с. 71, 72, абз. 22, 23 ***
Аллаһ гуртулуш вәд едир
22 Сахта пејғәмбәрләр, адәтән, пејғәмбәрлик едәндә там тәфсилатлара вармырлар. Чүнки горхурлар ки, бир мүддәтдән сонра онларын јаланы үзә чыхар. Лакин Јеһова халгына гуртулуш ҝәтирәҹәк адамын һәтта адыны да ачыглајыр. Әшија пејғәмбәр васитәсилә Аллаһ билдирир ки, бу адамын васитәсилә онлары ев-ешикләринә гајтараҹаг вә онлар Јерусәлими, еләҹә дә мәбәди бәрпа едәҹәкләр. Һәмин адамын ады Курушдур. О, тарихдә Фарс шаһы Куруш (Кир) кими таныныр. Јеһова Курушун Бабилдәки гүввәтли мүдафиә системләрини јармаг стратеҝијасындан да хәбәр верир. Бабили уҹа диварлар вә әтрафында олан чај горујаҹаг. Куруш әсас мүдафиә системи олан Фәрат чајыны гурудаҹаг. Гәдим тарихчиләр Һеродот вә Ксенофонтун сөзләринә ҝөрә, Куруш Фәрат чајынын Бабилдән ахан јухары һиссәсинин ахын сәмтини дәјишир вә сујун сәвијјәси о гәдәр азалдыр ки, әсҝәрләр орадан кечә билирләр. Фәрат чајы гурујур, јәни артыг Бабили горуја билмир.
23 Бәс Курушун Аллаһын халгыны әсирликдән азад едәҹәји вә Јерусәлим шәһәри илә мәбәдин бәрпасына нәзарәт едәҹәји илә бағлы вәд һагда нә демәк олар? Куруш өзү буну дили илә дејир. Онун рәсми еланы Мүгәддәс Китабда белә јазылыб: «Ҝөјләрин Аллаһы Јеһова дүнјанын бүтүн сәлтәнәтләрини мәнә вериб вә мәнә Јәһудада, Јерусәлимдә Она ев тикмәји бујуруб. Аранызда Онун халгына мәнсуб олан һәр кәсә Аллаһы јар олсун! Гој о адам Јәһудаја, Јерусәлимә ҝетсин вә Аллаһын, Исраилин Аллаһы Јеһованын Јерусәлимдәки евини јенидән тиксин» (Үзејир 1:2, 3). Јеһованын Әшија пејғәмбәр васитәсилә дедији һәр кәлмә һәјата кечди!
*** ip-2-E с. 77, 78, абз. 4—6 ***
«Јеһова Адил вә Хиласкар Аллаһдыр»
4 Јеһова Әшија пејғәмбәр васитәсилә Куруша хитабән данышыр, санки, о, һәмин вахт јашајырды. Һалбуки, пејғәмбәр бу сөзләри јазанда Куруш һәлә анадан олмамышды (Ромалылара 4:17). Демәли, Куруш дүнјаја ҝәлмәздән өнҹә Јеһовадан хүсуси тапшырыг алдығы үчүн ону Аллаһын «мәсһ олунмушу» адландырмаг олар. Аллаһын рәһбәрлији илә о, халглары мәғлуб едәҹәк, онларын падшаһларыны зәифләдәҹәк ки, мүгавимәт ҝөстәрә билмәсинләр. Сонра Куруш Бабилә һүҹум едәндә Јеһова елә едәҹәк ки, шәһәрин дарвазалары ачыг галсын. Бу дарвазалар сыныг-салхаг дарваза кими јарарсыз олаҹаг. О, Курушун өнүндә ҝедиб бүтүн манеәләри арадан ҝөтүрәҹәк. Нәһајәтдә Курушун гошунлары шәһәри фәтһ едәҹәк вә шәһәрин гаранлыг, ҝизли јерләриндә сахланылан хәзинәләринә јијә чыхаҹаглар. Бүтүн бунлары Әшија пејғәмбәр габагҹадан билдирир. Бәс бу пејғәмбәрлик һәјата кечәҹәк?
5 Ерамыздан әввәл 539-ҹу илдә, јәни Әшија бу сөзләри дејәндән тәхминән 200 ил сонра пејғәмбәрлик јеринә јетир. Куруш Бабил диварларынын гаршысындадыр! О, шәһәри зәбт етмәјә ҝәлиб (Әрәмја 51:11, 12). Бабиллиләрин үрәји исә чох раһатдыр. Онларын зәннинҹә, шәһәр мәғлубедилмәздир. Мөһтәшәм Бабил диварлары Фәрат чајынын сулары илә долмуш дәрин хәндәкләрлә әһатә олунурду. Јүз илдән чохдур ки, һеч бир дүшмән Бабили зәбт едә билмәјиб. Бабил һөкмдары Бәлшәззар өзүнү о гәдәр архајын һисс едир ки, әјанлары илә бирҝә јејиб-ичир (Дәнјал 5:1). Амма октјабрын бешиндән алтысына кечән ҝеҹә Куруш мөһтәшәм бир һәрби фәндә әл атыр.
6 Курушун мүһәндисләри Фәрат чајынын Бабилдән ахан јухары һиссәсиндә бир канал газыр вә чајын истигамәтини дәјишир ки, су артыг ҹәнуба, шәһәрә тәрәф ахмасын. Чох кечмәмиш чајын сәвијјәси елә дүшүр ки, гошунлар асанлыгла чајы кечиб шәһәрин мәркәзинә кими јахынлаша билирләр (Әшија 44:27; Әрәмја 50:38). Тәсәввүр едирсиниз, Әшија пејғәмбәрин габагҹадан сөјләдији кими, шәһәрин дарвазалары ачыгдыр. Курушун гошунлары Бабилә сохулур, сарајы әлә кечирир вә Бәлшәззар падшаһы өлдүрүр (Дәнјал 5:30). Бир ҝеҹәнин ичиндә шәһәр Курушун әлинә кечир. Бабил империјасы сүгут едир, Әшијанын пејғәмбәрлији нөгтә-верҝүлүнә кими јеринә јетир.
*** ip-2-E с. 79, 80, абз. 8—10 ***
«Јеһова Адил вә Хиласкар Аллаһдыр»
8 Јеһова Бабили кимин фәтһ едәҹәјини вә буну неҹә едәҹәјини сөјләјәндән сонра, гәләбәни нәјә ҝөрә Куруша верәҹәјинин сәбәбләрини ачыглајыр. Јеһова пејғәмбәрлик сөзләри илә Куруша хитаб едәркән белә дејир: «Биләсән, Мән Јеһовајам, сәни адынла чағыран Исраилин Аллаһыјам» (Әшија 45:3б). Мүгәддәс Китабын тарихинә ҝөрә дөрдүнҹү дүнја империјасынын һөкмдары бир шеји гәбул етмәлидир: о, јалныз вә јалныз Каинатын һөкмдары олан Јеһова Аллаһын сајәсиндә тәнтәнәли гәләбә чалды. Куруш анламалыдыр ки, ону ады илә чағыран, она тапшырыг верән Исраилин Аллаһы Јеһовадыр. Аллаһын Кәламында јазыланлара әсасән, Куруш бу бөјүк гәләбәни Јеһованын сајәсиндә газандығыны данмырды (Үзејир 1:2, 3).
9 Јеһова икинҹи сәбәби белә изаһ едир: «Гулум Јагубун, сечдијим Исраилин хатиринә сәни адынла чағырырам, Мәни танымадығын һалда, сәнә шәрәфли ад верирәм» (Әшија 45:4). Курушун Бабил үзәриндә гәләбәси бүтүн дүнјаны силкәләјир. Чүнки бу садәҹә олараг, бир империјанын деврилмәси, о бири империјанын дирчәлмәси демәк дејил. Бу, ҝәләҹәк нәсилләрин тарихинә тәсир едәҹәк бир һадисәдир. Баш верәнләри һәјәҹанла изләјән гоншу милләтләр биләндә ки, бүтүн бунлар Бабил әсарәтиндә олан, әһәмијјәтсиз сајылан бир нечә мин нәфәрдән, Јагуб нәслиндән өтрү едилиб, чох тәәҹҹүбләнәҹәкләр. Гәдим Исраил халгындан сағ галанлар Јеһованын ҝөзүндә һеч дә әһәмијјәтсиз дејилләр. Онлар Аллаһын бүтүн милләтләрин ичиндән сечдији хидмәтчиләридир. Дүздүр, Куруш әввәлләр Јеһова Аллаһы танымаса да, Јеһова ону мәсһ едир ки, әсирләри һеч бир вәҹһлә азад етмәк истәмәјән шәһәри мәғлуб етсин. Аллаһ истәмир ки, Онун сечилмиш халгы јад дијарда өмүр боју әзијјәт чәксин.
10 Үчүнҹү сәбәб исә ән ваҹиб сәбәбләрдән биридир. Јеһова бәјан едир: «Јеһова Мәнәм, башгасы јохдур. Мәндән башга Аллаһ јохдур. Мәни танымадығын һалда, белини кип гуршајаҹағам ки, ҝүндоғандан ҝүнбатанадәк бүтүн инсанлар билсин, Мәндән башгасы јохдур. Јеһова Мәнәм, башгасы јохдур» (Әшија 45:5, 6). Бәли, дүнја империјасы олан Бабилин мәғлубијјәти Јеһованын бөјүклүјүнү ҝөстәрир. Бу, ҹүмлә-бәшәрә сүбут едир ки, јалныз Јеһова ибадәтә лајигдир. Аллаһын халгынын гуртулушу сајәсиндә шәргдән гәрбә гәдәр јашајан инсанлар биләҹәкләр ки, тәк ҝерчәк Аллаһ Јеһовадыр (Мәлаки 1:11).
*** ip-2-E с. 60, абз. 24 ***
«Шаһидләримсиниз»
24 Диггәт јетирин ки, Јеһова өз халгыны төвбә етдикләринә ҝөрә јох, Өз ады наминә әфв едиб. Бәли, бу мәсәлә бирбаша Аллаһын ады илә бағлыдыр. Әҝәр Аллаһ өз халгыны бирдәфәлик тәрк етсәјди, онда бунун шаһиди олан инсанлар Онун адыны бәднам едәҹәкди (Зәбур 79:9; Һизгијал 20:8—10). Бизим дөврдә дә инсанларын хиласы икинҹи дәрәҹәлидир. Биринҹи дәрәҹәли мәсәлә исә Јеһованын исминин мүгәддәс тутулмасы вә али һөкмранлығына бәраәт газандырылмасыдыр. Бунунла белә, Јеһова Аллаһ Онун тәнбеһини гејд-шәртсиз гәбул едәнләрә, еләҹә дә руһа вә һәгигәтә ујғун ибадәт едәнләрә мәһәббәт бәсләјир. Аллаһ һәм мәсһ олунмушлары, һәм дә јер үзүндә јашамаг үмиди олан хидмәтчиләрини севдијини Иса Мәсиһин фидјә гурбанлығы сајәсиндә онларын ҝүнаһларыны бағышламагла ҝөстәрир (Јәһја 3:16; 4:23, 24).