NDIIMBA MBÉN
1 Bibañga bini gwon Môsi a bi kal litén li Israel jolisôna bebee ni Yordan, i ñoñ, i mbombom Suf, ipôla Paran, Tôfel, Laban, Hazérôt ni Dizahab. 2 Ibôdôl i Hôreb ikepam i Kades-Barnéa,+ hala a yé liké li 11 dilo, ibale mut a nkil i njel i hikôa Séir. 3 I nwii mi nyônôs 40,+ i sôñ i nyônôs 11, i hilo hi bisu hi sôñ, Môsi a añle bon ba Israel mam momasôna Yéhôva a bi añle nye le a kal bo. 4 Hala a bi bôña i ngéda a bi yémbél Sihôn,+ kiñe Lôk Amôr i i bé yééne i Hesbôn; lôñni Og,+ kiñe Basan i i bé yééne i Astarôt, i Édréi.+ 5 I ngéda ba bé bebee ni Yordan, i loñ Môab, Môsi a bi bôdôl toñol i Mbén+ ini, a kalak le:
6 “I Hôreb, Yéhôva Nyambe wés a bi kal bés le: ‘I ngéda ni ntégbaha hana i mbok dikôa+ i kôli. 7 Nyodna hana, kena i mbok dikôa i Lôk Amôr+ ni minkoñ nwominsôna mi mi yé bo bebee: Araba,+ mbok dikôa i Séféla, Négeb, ngwañ tuye,+ loñ Kanaan, ni Libañ,*+ letee ni i lom nkeñi, lom Ufraté.+ 8 Nuna-ki, me mal ti bé i loñ ini. Kena, ni yoñ i loñ Yéhôva a bi kum soñ le a ga ti basôgôlsôgôl banan Abraham, Isak,+ Yakôb+ lôñni mbôda*+ yap.’
9 “Me bi kal bé ha ngéda i le: ‘Metama+ me nla bé begee bé. 10 Yéhôva Nyambe nan a bi bulus bé, a yilha ki bé ngandak kiki tjôdôt di ngii.+ 11 Me nsômbôl le Yéhôva, Nyambe nu basôgôlsôgôl banan, a bulus bé+ hikôô hi ngélé iloo kiki ni yé nano, a sayap ki bé+ kiki a bi bôn. 12 Ndi lelaa me nla begee bé ni mandutu manan, yak ni mindañ+ minan metama? 13 Pohlana mukété matén manan bôt ba pék, ba ba gwé yi ni bôt ba bi bôk ba gwel ngim nson inyu boñ le me téé bo le ba éga bé.’+ 14 Ni bi timbhe me le: ‘I jam u nkal le di boñ li yé loñge.’ 15 Ha nyen me bi yoñ baéga ikété matén manan, bôt ba pék, ni bôt ba bi bôk ba gwel ngim nson, me téé bo le ba éga bé, baane ba dikôô, baane ba mbôgôl, baane ba môm matan, baane ba jôm ni baane bape mu matén+ manan.
16 “Ha ngéda i, me bi ti bakéés banan biniigana bini le: ‘Ibale ni mal emble hop ipôla lôkisoñ nan, ni nlama bagal minkaa ikété telepsép+ ipôla mut ni manyañ tole ni nkén+ mut. 17 Ni todol+ bañ mut i ngéda ni mbagal minkaa. Ni emble yañga mut ni bañga mut nya yada.+ Ni nlama bé kon bôt ba binam+ woñi, mbagi i yé i Nyambe;+ ibale hop u nyidil bé, ni lona wo i meeni inyu boñ le yak me me emble wo.’+ 18 Ha ngéda i me bi ti bé biniigana inyu mam momasôna ni nlama boñ.
19 “I mbus, di nyodi i Hôreb, di tagbe i soso ñoñ+ nunu nyensôna nu a nkônha woñi ni nu ni bi tehe letee di pam i mbok dikôa i Lôk Amôr+ kiki Yéhôva Nyambe wés a bi kal bés, di sôk di yén hana i Kades-Barnéa.+ 20 Ha nyen me bi kal bé le: ‘Ni mpam i mbok dikôa i Lôk Amôr, i Yéhôva Nyambe wés a nsômbôl ti bés. 21 Nuna-ki, Yéhôva Nyambe nan a mal ti bé i loñ ini. Beda, ni yoñ yo kiki Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl+ banan a mpot. Ni kon bañ woñi, ni sehla bañ to.’
22 “Ndi bébobasôna ni bi lo ni kal me le: ‘Di om bôt ba mbep i wan loñ, inyu boñ le ba kal bés imbe njel di nlama noñ, ni mimbe mintén mi bitison di ga koba+ nyoo.’ 23 I maéba mana ma bi lémél me, me pohol 12 bôt ikété nan, hiki litén+ mut wada. 24 Ba bi ke, ba bet i mbok dikôa,+ ba bol i nsôsôgô* u Eskol, ba hes loñ. 25 Ba bi ket ndék matam ma loñ, ba lona bés mo, ba kal ki bés le: ‘I loñ Yéhôva Nyambe wés a nsômbôl ti bés i yé ilam.’+ 26 Ndi ni bi tjél bet, ni ndogbene oda i Yéhôva Nyambe nan.+ 27 Ni bé huñbe ikété mandap manan ma mabadô, ni kalak le: ‘Yéhôva a ñoo bés, jon a bi nyodna bés i loñ Égiptô inyu sem bés i moo ma Lôk Amôr le ba tjé bés. 28 Umbe ntén homa a yé i kena bés? Lôk kéé yés i bi tômbôs bés miñem,*+ i ngéda i bi kal le: “I bôt bana ba yé mimpémba, ba nloo ki bés ngui, bitison gwap bi yé bikeñi, bi gwé ki mapénd ma ma mpam i ngii,+ yak bon ba Lôk Anak+ ba yé nyoo.”’
29 “Ha nyen me bi kal bé le: ‘Ni sehla bañ, ni kon bañ to bo+ woñi. 30 Yéhôva Nyambe nan a ga bôk bé i bisu, nyen a ga jo inyu nan+ kiki a bi boñ i Égiptô,+ bébomede ni bi tehe. 31 I ñoñ, ni bi tehe lelaa Yéhôva a bi begee bé hiki homa ni bi ke, kiki mut a mbegee man wé letee ni pam hana homa nunu.’ 32 Ndi to hala, ni bi hémle bé Yéhôva Nyambe+ nan, 33 nu a bé bôk i bisu binan mu njel inyu yiñil bé liyééne. A bé pémél bé ni juu kiki hié, a pémlak bé njamuha kiki ond inyu unda bé njel ni nlama kil.+
34 “Mu ngéda i yosôna, Yéhôva a bi nok i mam ni bé pot, a unup, a kum ki soñ+ le: 35 ‘Mut to wada ikété bôt ba hiai hibe hini a ga tehe bé i loñ ilam me bi kum soñ le me nti basôgôlsôgôl+ banan, 36 handugi Kaleb man Yéfuné. Nyen a ga tehe i loñ i, m’a ti nye ni bon bé i loñ a bi tééne kôô inyule a bi nôgôl Yéhôva ni ñem wé wonsôna.*+ 37 (Inyu nan nyen Yéhôva a bi unbene me, a kal le: “To we, w’a jôp bé mu.+ 38 Yôsua man Nun, nu a yé ngwélél+ woñ,* nyen a ga jôp+ mu loñ i. Lédés nye*+ inyule nyen a ga boñ le Israel a kôdôl i loñ i.”) 39 Ndi bon banan batitigi, ba ni bi kal le ba ga ke i minkôm,+ ni bon bôlôm banan ba ba nyi bé loñge to béba i len ini, bon ba ga jôp mu, bon ba ga kôdôl+ ki yo. 40 Ndi bé, témba ni mbus, kena i ñoñ, yoña njel i nke i tuye Nkôibaga.’+
41 “Ha nyen ni bi kal me le: ‘Di mboñ béba i mis ma Yéhôva. Nano di ga bet hikôa,+ di joo gwét kiki Yéhôva Nyambe wés a bi kal bés!’ Hiki wada nan a bi ke a haba bijôl gwé bi gwét. Ni bi hoñol le hala a yé jam li ntomb i bet hikôa inyu jo gwét. 42 Ndi Yéhôva a bi kal me le: ‘Kal bo le: “Ni nlama bé bet inyu ke i gwét, inyule me ta bé lôñni bé.+ Ibale ni nke i gwét, baoo banan ba ga yémbél bé.”’ 43 Me bi pôdôs bé, ndi ni bi emble bé. Ndi ni ndogbene oda i Yéhôva; ni ngôk wonsôna, ni bi kit le ni mbet hikôa inyu jo gwét. 44 Ha nyen Lôk Amôr i i nyééne mu hikôa hi, i bi lo i jôs bé, i noñ bé kiki nyôi, i sand bé i Séir, letee ni i Hôrma. 45 Ndi ni bi témb ni mbus, ni bôdôl ee i bisu bi Yéhôva, ndi Yéhôva a bi emble bé bé, a bi yoñ bé to ngéda nan. 46 Inyu hala nyen ni bi yén ntandaa ngéda i Kades.
2 “Ha nyen di bi témb ni mbus, di yoñ njel i tuye Nkôibaga, di ke i ñoñ, kiki Yéhôva a bi kal+ me, di kiiña ki hikôa Séir ngandak dilo. 2 Sôk i nsôk, Yéhôva a kal me le: 3 ‘Ni nkiiña ngandak mu hikôa hini. Nano, kena i ñombok. 4 Ti bôt ba litén i oda ini: “N’a tagbe bebee ni nwaa nkoñ u lôkisoñ nan, mbôda Ésau,+ i i nyééne i Séir;+ y’a kon ki bé woñi,+ i mbéda le ni yoñ yihe ngandak. 5 Ni suu bañ bo gwét,* inyule m’a ti bé bé yom mu loñ yap, to homa inyu tééne kôô, inyule me bi ti Ésau hikôa Séir le hi ba ngababum yé.+ 6 Ni nlama saa bijek ni ga je, ni saa yak malép ni ga nyo.+ 7 Inyule Yéhôva Nyambe a bi sayap bé ikété mam momasôna ni bi boñ. A nyi loñge loñge lelaa ni bi ndeñg munu soso ñoñ nunu. Munu 40 ma nwii mana, Yéhôva Nyambe nan a bé lôñni bé, yom yo ki yo i bi héñél+ bé bé.”’ 8 Hala nyen di bi tagbe bebee ni bilôk bikéé gwés, mbôda Ésau,+ i i nyééne i Séir; ndi di bi kil bé i njel i nke i Araba, i Élat, ni i Éziôn-Géber.+
“I mbus, di hielba, di yoñ njel i nke i ñoñ u Môab.+ 9 Yéhôva a bi kal me le: ‘U suu bañ Môab, u jôs bañ to bo gwét inyule me ga ti bé we ngababum mu loñ yap, inyule me bi yoñ Ar, me ti nye mbôda Lôt,+ le i ba ngababum yap. 10 (Lôk Émim+ yon i bé niñ ha i ngéda kôba, ba bééna ngui, ba bak ngandak, ba bak ki mimbôñgô mi bôt kiki Lôk Anak. 11 Kiki Réfaim+ i bé pôna Lôk Anak,+ Lôk Môab i bé sébél bo le Lôk Émim. 12 Lôk Hôr+ yon i bé yééne i Séir ilole mbôda Ésau i nluhul bo, i tjé bo, i yén ki i homa+ wap; hala nyen yak bon ba Israel ba ga boñ i loñ Yéhôva a ga ti bo le i ba ngababum yap.) 13 Nano kena, ni yap nsôsôgô* u Zéred.’ Ha nyen di bi ke, di yap nsôsôgô u Zéred.+ 14 Ibôdôl nu di bi nyodi i Kades-Barnéa letee ni i ngéda di bi yap lép* u Zéred, hala a bi yoñ bés 38 nwii, letee hiai hiosôna hi bôt ba gwét ba litén hi tjiba, kiki Yéhôva a bi kum soñ inyu yap.+ 15 Yéhôva a bi sambal woo inyu tjé bo, letee a sas+ bobasôna.
16 “I ngéda bôt ba gwét ba litén+ bobasôna ba bi wo, 17 Yéhôva a bi témb a kal me le: 18 ‘I len ini, u nlama tagbe bebee ni nkoñ u Môab, hala wee Ar. 19 I ngéda w’a tiige Lôk Amôn bebee, u nyumbla bañ bo, u tééñga bañ to bo inyule m’a ti bé we ngababum mu loñ i Lôk Amôn, me bi ti yo mbôda Lôt le i ba ngababum+ yap. 20 Yak i loñ ini, bôt ba bé tehe yo kiki loñ i bon ba Réfaim.+ (Réfaim yon i bé yééne mu, ndi Lôk Amôn i bé sébél bo le zamzumim. 21 Ba bééna ngui, ba bak ngandak, ba bak ki mimbôñgô mi bôt kiki Lôk Anak;+ ndi Yéhôva a bi tjé bo i bisu bi bon ba Amôn, bon ba Lôk Amôn ba luhul bo, ba yén ha i homa wap. 22 Hala ki nyen a bi boñ inyu mbôda Ésau i i nyééne nano i Séir,+ a bi tjé Lôk Hôr+ i bisu gwap, kayéle i luhul bo, i yééne i homa wap letee ni len. 23 Lôk Avim i bé yééne i mambai ma ma bé kéña nkoñ u Gasa+ letee bôt ba Lôk Kaftôr+ ba ba bi lôl i Kaftôr* ba tjé bo, ba yén ha homa wap.)
24 “‘Telbana, kena ni yap nsôsôgô*+ u Arnôn. Nuna-ki, me nti Sihôn,+ man Lôk Amôr, kiñe Hesbôn, i moo manan. Bôdlana yoñ loñ, ni jôs ki nye gwét. 25 Ibôdôl ni len, me ga boñ le matén momasôna ma yé hana ’isi ma kon bé woñi, ma sehla i ngéda ma nok ngan nan. Ni ga boñ bo le ba pabla,+ ba nok ki njôghe.’*
26 “I ngéda me bé i ñoñ u Kédémôt,+ me bi om balegelnwin yak kiñe Sihôn, i Hesbôn, lôñni unu nwin u nsañ:+ 27 ‘Nwas me, me lôô i loñ yoñ. Me ga tagbe kiki nloñ u téé, me ga ke bé i walôm to i waé.+ 28 M’a je ndik bijek ni nyo malép u ga nuñle me. Neebe ndik le me tagbe ni makôô, 29 kiki mbôda Ésau i i nyééne i Séir ni Lôk Môab i i nyééne i Ar ba bi boñ inyu yem, letee me yap Yordan, me jôp i loñ Yéhôva Nyambe wés a yé i ti bés.’ 30 Ndi Sihôn, kiñe Hesbôn, a bi nwas bé le di tagbe, inyule Yéhôva Nyambe nan a bi nwas nye le a bana ño mbe+ ni nledek ñem inyu boñ le a sem nye i moo manan, kiki a bi boñ.+
31 “I mbus, Yéhôva a kal me le: ‘Nun-ki, me mbôdôl sem Sihôn ni loñ yé i moo moñ. Bôdôl yoñ loñ+ yé.’ 32 I ngéda Sihôn a bi lo ni bôt bé bobasôna i jôs bés i Yahaz,+ 33 Yéhôva Nyambe wés a bi sem nye i moo més, kayéle di yémbél nye ni bon bé lôñni bôt bé bobasôna. 34 Ha ngéda i, di bi yoñ bitison gwé gwobisôna, di tjé gwo, yak ni bôlôm, bôda ni boñge. Mut to wada a bi pei+ bé. 35 Di bi yoñ ndik bilém gwap, ni nkus u bé ikété bitison di bi kadal. 36 Ibôdôl i Arôer,+ nu a yé bebee ni nsôsôgô* u Arnôn (yak ni tison i yé mu nsôsôgô), letee ni i Giléad, tison to yada i bi pei bé bés. Yéhôva Nyambe wés a bi ti+ bés gwobisôna. 37 Ndi ni bi tiige bé bebee ni loñ i Lôk Amôn,+ to ni ngwañ u nsôsôgô* u Yabôk,+ to ni bitison bi mbok dikôa, to ni homa nye ki nye Yéhôva Nyambe wés a bi sôña bés.
3 “I mbus, di bi hielba, di bet i Nloñ Basan. Og, kiñe Basan, a pam lôñni bôt bé bobasôna i jôs bés i Édréi.+ 2 Ha nyen Yéhôva a bi kal me le: ‘U kon bañ nye woñi, inyule m’a sem nye ni bôt bé bobasôna ni loñ yé i moo moñ; w’a boñ nye kiki u bi boñ Sihôn, kiñe Lôk Amôr, i i bé i Hesbôn.’ 3 Yéhôva Nyambe wés a bi sem Og, kiñe Basan, lôñni bôt bé bobasôna i moo més, di bi tjé bo kayéle mut to wada a bi pei bé. 4 Ha nyen di bi kadal bitison gwobisôna. Tison to yada i bi yégle bé le di bi kadal bé, letee ni 60 ma bitison, nkoñ u Argôb wonsôna, ane i Og, kiñe Basan.+ 5 Bitison bini gwobisôna bi bééna mapénd ma ma bé i ngii, makôga ni bihimbil; di bi kadal yak ngandak bitison i i bééna bé mapénd. 6 Di bi tjé+ gwobisôna kiki di bi boñ Sihôn, kiñe Hesbôn, di bi tjé hiki tison, yak ni bôlôm, bôda ni boñge.+ 7 Ndi di bi yoñ bilém gwobisôna ni nkus u bé mu bitison bi.
8 “Ha ngéda i nyen di bi kadal biloñ bi bikiñe+ bi Lôk Amôr biba, bi bi bé i pes likôl i Yordan, ibôdôl i nsôsôgô* u Arnôn letee ni hikôa Hermôn+ 9 (i hikôa hini hion bôt ba Sidôn ba bé sébél le Siriôn, ndi Lôk Amôr i bé sébél hio le Sénir), 10 bitison gwobisôna bi tegep mbok, loñ Giléad yosôna, loñ Basan yosôna letee ni i Saléka ni i Édréi,+ bitison bi Og nu a bé ane i Basan. 11 Og, kiñe Basan, nyen a bi yégle ikété Lôk Réfaim yosôna, nkuu wé mim u bé ni bikei,* u bé ap dikéñéé di moo* bôô, pôk yé i bak dikéñéé di moo dina, inoñnaga ni hikéñéé hi woo bôt ba mbéna bôñôl. Nkuu unu u ngi yii i Raba, tison i bon ba Amôn. 12 Ha ngéda i, di bi kadal i loñ ini: i mbôdôl i Arôer,+ tison i i yé bebee ni nsôsôgô* u Arnôn, i yoñok ki pes yada i mbok dikôa i Giléad. Me bi ti Lôk Ruben ni Lôk Gad+ bitison mu loñ i. 13 I pes i Giléad i bi yégle, ni loñ Basan yosôna kiñe Og a bé ane, me bi ti yo pes litén i Manasé.+ Yak nkoñ u Argôb wonsôna u u yé i Basan, won ba bé sébél le loñ Réfaim.
14 “Yair+ man Manasé a bi yoñ nkoñ u Argôb+ wonsôna letee ni i nwaa nkoñ u Lôk Gésur ni Lôk Maaka,+ a o mambai ma Basan jôl jé le Havôt-Yair*+ letee ni len. 15 Me bi ti Makir+ loñ Giléad. 16 Lôk Ruben ni Lôk Gad,+ me bi ti bo nkoñ u mbôdôl i Giléad, i nsôsôgô* u Arnôn, ñemkété lép u bak nwaa nkoñ, letee ni i Yabôk, lép u u yé nwaa nkoñ ni Lôk Amôn, 17 yak ni Araba ni Yordan ni ngwañ wé, ibôdôl i Kinéret letee ni i tuye Araba, hala wee tuye Bas,* isi hikôa Pisga i pes likôl.+
18 “Ha nyen me bi ti bé i oda ini le: ‘Yéhôva Nyambe nan a nti bé i loñ ini le ni yoñ yo. Mimpémba mi bôt minan nwominsôna mi nlama yoñ bijôl bi gwét, mi yap Yordan i bisu bi bon ba Israel,+ lôkisoñ nan. 19 Ndik baa banan ni bon banan ni bilém binan (me nyi le ni gwé ngandak bilém) bon ba ga yégle mu bitison me bi ti bé, 20 letee Yéhôva a ti lôkisoñ nan noi kiki a bi boñ inyu nan, yak bo ba yoñ i loñ Yéhôva Nyambe nan a ga ti bo ii pes i Yordan. I mbus hala nyen hiki wada nan a ga témb i nkoñ me bi ti nye.’+
21 “Ha ngéda i nyen me bi tine Yôsua+ i oda ini le: ‘U bi tehe ni mis moñ i jam Yéhôva Nyambe nan a bi boñ bikiñe bini gwo biba. Hala ki nyen Yéhôva a ga boñ biane gwobisôna bi bi yé ii pes i Yordan.+ 22 Ni nlama bé kon bo woñi, inyule Yéhôva Nyambe nan nyen a njôl bé gwét.’+
23 “Ha ngéda i nyen me bi yemhe Yéhôva le: 24 ‘A Nwet Bayemlikok le Yéhôva, u bi bôdôl unda ngwélél woñ bikeñi gwoñ ni ngui+ yoñ,* inyule numbe Nyambe i ngii tole hana ’isi a nla boñ bihélha bi mam kiki we?+ 25 Soho, neebe le me yap Yordan, me tehe i loñge loñ i yé ii pes, mbok dikôa ilam lôñni Libañ.’+ 26 Ndi Yéhôva a bé a ngi unbenege me inyu nan,+ a bi gwés bé emble me. Yéhôva a bi kal me le: ‘Hala a kôli! U pôdhak bañ ki me i jam li. 27 Bet hikôa Pisga,+ u béñge i pes hiôñg, i pes ñombok, i pes nwelmbok, i pes likôl, u tehe loñ ni mis moñ, ndi w’a yap bé Yordan.+ 28 Téé Yôsua+ ñéga, ti nye makénd, lédés nye inyule nyen a ga yap+ i bisu bi litén, nye ki nyen a ga boñ le litén li kôdôl loñ w’a tehe.’ 29 I mam mana momasôna ma bi tagbe i ngéda di bé yééne i nsôsôgô u u yé i bisu bi Bét-Péôr.+
4 “Nano a Israel, emblana matiñ ni matéak me niiga bé le ni noñ, inyu boñ le ni niñ,+ ni yoñ ki i loñ Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl banan a ga ti bé. 2 Ni nlama bé kônde jam jo ki jo mukété mam me niiga bé, ni nlama bé to héya jam jo ki jo mu,+ inyu boñ le ni nôgôl mambén ma Yéhôva Nyambe nan, ma me yé i ti bé.
3 “Mis manan ma bi tehe i jam Yéhôva a bi boñ i hop u Baal nu Péôr; Yéhôva Nyambe nan a bi tjé hiki mut ikété nan nu a bi noñ Baal nu Péôr.+ 4 Ndi bébobasôna ba ni ngi téñbege ni Yéhôva Nyambe nan, ni ngi yii i niñ letee ni len. 5 Me bi niiga bé matiñ ni matéak+ kiki Yéhôva Nyambe wem a bi kal me, inyu boñ le ni nôgôl mo i ngéda n’a jôp i loñ ni nke i yoñ. 6 Ni nlama nôgôl mo,+ hala a ga unda bôt ba matén mape ba ba ga nok matiñ mana le ni gwé pék+ ni yi;+ b’a kal le: ‘I loñ ikeñi ini i gwé bôt ba ba gwé pék ni yi.’+ 7 Inyule imbe loñ ikeñi i gwé banyambe ba ba yé bebee ni yo kiki Yéhôva Nyambe wés a yé bebee ni bés hiki ngéda di nsébél nye?+ 8 Imbe loñ ikeñi i gwé matiñ ni matéak ma téé sép kiki i Mbén yosôna me yé i ti bé i len ini?+
9 “Yoña matat, yoña ki yihe,* le ni hôya bañ i mam ni bi tehe ni mis manan inyu boñ le ma nyodi bañ ikété miñem minan niñ nan yosôna. Ni nlama ki niiga mo bon banan ni balal+ banan. 10 I kel ni bé ni téé i bisu bi Yéhôva Nyambe nan i Hôreb, Yéhôva a bi kal me le: ‘Kot litén i bisu gwem inyu boñ le ba emble bipôdôl+ gwem, le ndi ba nigil i kon me woñi+ dilo di niñ yap tjodisôna hana ’isi, ba niiga ki bon+ bap hala.’
11 “Ni bi lo ni telep isi hikôa, hié hi bé pémél hikôa, hi bedek letee ni i ngii;* yak jiibe li bé homa nyensôna, ni ond, ni ngangañ jiibe.+ 12 Ha nyen Yéhôva a bi bôdôl pôdôs bé ikété hié.+ Ni bé nok bibañga gwé, ndi ni bi tehe bé ôñgba+ yo ki yo; ni bé nok ndik kiñ+ yotama. 13 A bi yis bé malômbla+ mé, ma a bi kal bé le ni tééda, hala wee Jôm li mambén.*+ I mbus, a tila ki mo i ngii dibambha di ngok+ diba. 14 Ha ngéda i, Yéhôva a bi ti me oda le me niiga bé matiñ ni matéak ni nlama noñ i ngéda n’a jôp i loñ ni nke i yoñ.
15 “Jon, hala kiki ni bi tehe bé ôñgba yo ki yo i kel Yéhôva a bé pôdôs bé i Hôreb ikété hié, yoña yihe* le 16 ni boñ bañ béba kayéle ni tjo ôñgba yo ki yo i i mpôna munlôm tole muda,+ 17 to nuga yo ki yo hana ’isi, to hinuni hi hi mpuue i ngii,+ 18 tole nuga yo ki yo i i ñôdba ’isi+ tole hiobi hi hi yé ikété malép. 19 I ngéda n’a béñge ngii ndi ni tehe hiañgaa, sôñ ni tjôdôt, ni ntôñ gwét u ngii wonsôna, hala a tinde bañ bé i umul gwo maboñ to i gwélél+ gwo. Yéhôva Nyambe nan a bi ti gwo matén momasôna ma yé hana ’isi. 20 Bé bon Yéhôva a bi héya ikété juu li li nyimbi kei,* hala wee Égiptô, inyu boñ le ni yila litén jé jé*+ kiki ni yé i len ini.
21 “Inyu nan+ nyen Yéhôva a bi unbene me, ndi a kum soñ le m’a yap bé Yordan, m’a jôp bé to i loñge loñ Yéhôva Nyambe nan a ga ti bé le i ba ngababum+ nan. 22 Inyule me nlama wo munu loñ ini; m’a yap bé Yordan,+ ndi bé n’a yap, ni yoñ ki i loñge loñ i. 23 Yoña yihe le ni hôya bañ malômbla ma Yéhôva Nyambe nan a bi boñ lôñni bé,+ ni boñ bañ ntjok ôñgba, u u mpôna yom yo ki yo Yéhôva Nyambe+ nan a bi sôña bé. 24 Yéhôva Nyambe nan a yé hié hi hi nlighana,+ Nyambe nu a ngwés le ba bégés ndigi nyetama.+
25 “Ibale ni nom ntandaa ngéda mu loñ, ni gwal bon, ni bana balal, ni boñ béba, ni tjo ôñgba+ yo ki yo, ndi ni boñ jam libe i mis ma Yéhôva Nyambe nan kayéle a unup,+ 26 hisi ni ngii bi yé mbôgi i len ini le, ibabé set n’a tjiba kunda yada mu loñ ni ga yoñ i ngéda ni ga yap Yordan. Ni ga yén bé mu ntandaa ngéda, ndi n’a tjiba+ hies. 27 Yéhôva a ga sand bé ikété biloñ,+ ndik ndék bôt ikété nan yon i ga pei+ mu biloñ Yéhôva a ga kena bé. 28 Nyoo biloñ bi, n’a gwélél banyambe ba kék, ni ba ngok; ba bôt ba binam ba mbañ ni moo,+ banyambe ba ba ntehna bé, ba noga bé, ba nje bé, ba nok bé to njiñ.
29 “I ngéda ni ga ba nyoo, ndi ni yéñ+ Yéhôva Nyambe nan, ibale ni nyéñ toi nye ni ñem nan wonsôna, ni niñ*+ nan yosôna, ibabé set n’a léba nye. 30 I ngéda i mam mana momasôna ma ga pémél bé i dilo di nlo, ni bak ki ikété nduña ikeñi, ha nyen n’a témb yak Yéhôva Nyambe nan, ni emble ki kiñ+ yé. 31 Inyule Yéhôva Nyambe+ nan a yé Nyambe nu konangoo. A ga tjôô bé bé, a ga tjé bé bé, a ga hôya bé to malômbla a bi boñ ni basôgôlsôgôl+ banan.
32 “Nano, wana i mam ma bi tagbe i ngéda kôba, ibôdôl i kel Nyambe a bi hek mut binam hana ’isi; yéña yaga ibôdôl lisuk li ngii jada letee ni lii lisuk li ngii lipe. Baa jam likeñi kiki lini li ma mbôña, tole mut a ma nok+ i nya jam ini? 33 Ni bi nok kiñ Nyambe i mpot ikété hié ndi ni wo bé,+ baa hala a ma pémél litén lipe? 34 Baa Nyambe a ma noode pémés litén inyu yé ikété loñ ipe lôñni bikééhene,* ni bihélha bi mam, ni manyaga,+ ni gwét,+ ni woo u ngui ni u lipémba,+ ni maboñok+ ma nkônha woñi kiki Yéhôva Nyambe nan a bi boñ inyu nan i Égiptô, ni tehge ni mis manan? 35 Ni bi tehe i mam mana inyu boñ le ni yi le Yéhôva a yé bañga Nyambe;+ Nyambe numpe a ta bé handugi nye.+ 36 A bi boñ le ni nok kiñ yé i nlôl i ngii inyu kodol bé, a bi boñ ki le ni tehe hié hikeñi hana ’isi, ni bi nok ki bibañga gwé bi mpémél mukété hié.+
37 “Inyule a bi gwés basôgôlsôgôl banan, a pohol ki mbôda*+ yap, a nyodna bo i Égiptô nyemede ni woo wé ngui. 38 A bi luhul biloñ i bisu binan, biloñ bi bi bé bikeñi, bi ban-ga ki ngui iloo bé, inyu ti bé nkoñ wap le u ba ngababum nan, kiki i yé i len ini.+ 39 Jon yina ni len ini, ni tééda ki hala ikété miñem minan le, Yéhôva nyen a yé bañga Nyambe i ngii ni hana ’isi.+ Nyambe numpe+ a ta bé. 40 Ni nlama tééda matiñ mé ni mambén mé me nti bé i len ini, inyu boñ le mam ma kee loñge inyu nan ni inyu bon banan, le ndi ni nom mu loñ Yéhôva Nyambe nan a yé i ti bé.”+
41 Ha ngéda i nyen Môsi a bi pohol bitison baa i pes likôl i Yordan,+ 42 kayéle ibale mut a nol mut wé libôk ngi kôôba, nu a ook bé,+ a nlama ke ngwéé, a jôp ikété tison yada mu inyu boñ le a niñ.+ 43 Bitison bini bi yé: Bézer+ nu a yé i ñoñ, i tegep mbok, inyu bon ba Ruben; Ramôt+ i Giléad inyu bon ba Gad; ni Gôlan,+ i Basan, inyu bon ba Manasé.+
44 I Mbén+ ini yon Môsi a bi ti bon ba Israel. 45 I mabéhna, ni matiñ, ni matéak mana mon Môsi a bi ti bon ba Israel i ngéda ba bi nyodi i Égiptô,+ 46 bebee ni ngwañ Yordan, i nsôsôgô u yé i bisu bi Bét-Péôr,+ i loñ i kiñe Lôk Amôr le Sihôn, nu a bé yééne i Hesbôn,+ nyen Môsi ni bon ba Israel ba bi yémbél gwét i ngéda ba bi nyodi i Égiptô.+ 47 Ba bi kadal loñ yé ni loñ i kiñe Basan le Og,+ bikiñe bi Lôk Amôr gwo biba bi bi bé i pes likôl i Yordan, 48 ibôdôl i Arôer+ nu a yé bebee ni nsôsôgô* u Arnôn letee ni hikôa Siôn, hala wee Hermôn,+ 49 ni Araba yosôna i pes likôl i Yordan, letee ni i tuye Araba* nu a yé isi hikôa Pisga.+
5 Môsi a sébél bon ba Israel bobasôna, a kal bo le: “A bon ba Israel, emblana matiñ ni matéak me nti bé i len ini, ni nlama nigil mo, ni tibil ki nôgôl mo. 2 Yéhôva Nyambe wés a bi boñ malômbla lôñni bés i Hôreb.+ 3 Yéhôva a bi boñ bé i malômbla mana lôñni basôgôlsôgôl bés, ndi lôñni bés bon a bi boñ mo, bésbobasôna ba di téé hana i len ini. 4 I ngéda di bé i hikôa, Yéhôva a bi pôdôs bés mbom ni mbom, kiñ yé i lôlak ikété hié.+ 5 Ha ngéda i, me bé me téé ipôla Yéhôva ni bé,+ inyu legel bé lipôdôl li Yéhôva, inyule ni bé kon hié woñi, ni bééna bé to ngôñ i bet hikôa.+ Nyambe a kal le:
6 “‘Men me yé Yéhôva Nyambe woñ, nu a bi nyodna we i loñ Égiptô, i het u bé nkol.*+ 7 U ban-ga bañ banyambe bape, ndik metama.*+
8 “‘U nlama bé boñ sat inyu yoñ, to ôñgba+ i yom i i yé nyoo ngii, to i i yé hana ’isi, to i i yé ikété malép ma ma yé hana ’isi. 9 U nlama bé ôôp i bisu gwap, to nwas le ba tinde we i gwélél+ gwo, inyule me Yéhôva Nyambe woñ, me yé Nyambe nu a mbat le ba bégés ndik nyetama,+ nu a nkogse bon ni balal ikepam ndandi i bôt ba ñoo+ me inyu hihôha hi basañ, 10 ndi nu a ntéñbe i gwés* mbôda i bôt ba ngwés me, ba nôglak ki mambén mem letee ni i hiai hi nyônôs hikôô.
11 “‘U nlama bé bep gwélél jôl li Yéhôva Nyambe woñ,+ inyule Yéhôva a ga nwas bé nu ni nu a mbep gwélél jôl jé ngi kogse.+
12 “‘Tééda kel sabat le i ba ipubhaga, kiki Yéhôva Nyambe woñ a bi ti we oda.+ 13 U nlama sal dilo disamal,+ u boñ ki bibôlô gwoñ gwobisôna, 14 ndi hilo hi nyônôs isaambok hi yé sabat inyu Yéhôva Nyambe+ woñ. U nlama bé sal bôlô+ yo ki yo, to we, to man woñ nu munlôm, to man woñ nu muda, to ngwélél woñ nu munlôm, to ngwélél woñ nu muda, to nyaga yoñ, to jagas joñ, to lém yoñ, to nkén mut nu a nyééne mu bitison*+ gwoñ, inyu boñ le nkol woñ u munlôm ni nkol woñ u muda u noi kiki we.+ 15 U hôya bañ le wemede u bé nkol i loñ Égiptô ndi Yéhôva Nyambe woñ a héya we nyoo ni woo+ u ngui ni u lipémba. Inyu hala nyen Yéhôva Nyambe woñ a nti we oda le u tééda kel sabat.
16 “‘Ti isoñ bo nyuñ+ lipém, kiki Yéhôva Nyambe woñ a bi kal we, inyu boñ le u niñ ntandaa ngéda, mam ma kee ki we loñge* mu loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti we.+
17 “‘U nlama bé nol mut.+
18 “‘U nlama bé to ke i ndéñg.+
19 “‘U nlama bé to nip.+
20 “‘U nlama bé to telbene mut+ woñ libôk mbôgi bitembee.
21 “‘U nlama bé to bana ngôñ i yoñ nwaa mut woñ libôk.+ U nlama bé tam ndap i mut woñ libôk, to wom wé, to ngwélél wé nu munlôm, to ngwélél wé nu muda, to nyaga yé, to jagas jé, to yom yo ki yo mut+ woñ libôk a gwé.’
22 “I mambén mana mon* Yéhôva a bi ti likoda linan jolisôna i hikôa, ikété hié, ni ond, ni ngangañ jiibe,+ lôñni kiñ ikeñi; a bi kônde bé jam jo ki jo. I mbus, a bi tila mo i ngii dibambha di ngok diba, a ti+ me tjo.
23 “Ndi kiki ni bi nok ndik kiñ i nlôl i jiibe i ngéda hié+ hi bé pémél i hikôa, baéga bobasôna ni mimañ nwominsôna ikété matén manan ba kôôge me bebee. 24 Ni kal le: ‘Yéhôva Nyambe wés a ñunda bés lipém jé ni bikeñi gwé, di nok yak kiñ yé i mpémél ikété hié.+ I len ini, di ntehe le Nyambe a nla pôdôs mut binam, ndi i mut nu a wo bé.+ 25 Ndi to hala, di nkon woñi le di nla wo, inyule i hié hikeñi hini hi yé le hi ligis bés. Ibale di nkônde emble kiñ Yéhôva Nyambe wés, ibabé pééna di ga wo. 26 Inyule njee ikété bôt ba binam* a ma nok kiñ Nyambe nu a niñ i mpémél i hié kiki bés di bi nok yo, ndi a niñ? 27 Ndi we tiige bebee, u emble mam momasôna Yéhôva Nyambe wés a ga kal; i mbus, u loo u kal bés mam momasôna Yéhôva Nyambe wés a nkal we, bés d’a emble we, di nôgôl+ mo.’
28 “Yéhôva a bi nok bibañga ni bi kal me, Yéhôva a kal me le: ‘Me nok bibañga bôt ba litén lini ba nkal we. Mam momasôna ba mpot ma téé.+ 29 Ibale ñem u bôt bana u tindge to bo i kon me woñi+ ni i nôgôl mambén+ mem momasôna hiki ngéda, ki mam ma nke loñge inyu yap ni inyu bon bap i boga ni boga!+ 30 Ke kal bo le: “Témba i mandap manan ma mabadô.” 31 Ndi we u nlama yégle hana ni me, le me kal we mambén momasôna ni matiñ momasôna ni matéak momasôna u nlama niiga bo; ba nlama nôgôl mo mu loñ me yé i ti bo le ba yoñ ki yo.’ 32 Nano, ni nlama yoñ yihe i boñ kiki Yéhôva Nyambe nan a nkal+ bé. Ni nlama bé hielba i walôm to i waé.+ 33 Ni nlama nôñôl i manjel momasôna Yéhôva Nyambe nan a nkal+ bé, inyu boñ le ni niñ, mam ma kee loñge inyu nan, ni nom ki i loñ i ni nke i yoñ.+
6 “I mambén, ni matiñ, ni matéak mana mon Yéhôva Nyambe nan a nti me le me niiga bé, inyu boñ le ni tééda mo i ngéda n’a yap inyu jôp mu loñ n’a yoñ le i ba ngababum nan. 2 Hala a’ boñ le bé ni bon banan ni balal+ banan ni kon Yéhôva Nyambe nan woñi, ni tééda ki biniigana gwé ni mambén mé me yé i ti bé dilo tjodisôna di niñ nan, inyu boñ le ni niñ ntandaa ngéda.+ 3 A bon ba Israel ni nlama emble mo ni tibil ki nôgôl mo, inyu boñ le mam ma kee loñge inyu nan, ni bôl ki mu loñ i i nkuli milik ni wéi kiki Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl banan a bi bôn bé.
4 “A bon ba Israel, emblana! Yéhôva Nyambe wés a yé Yéhôva+ wada. 5 Ni nlama gwés Yéhôva Nyambe nan ni ñem nan wonsôna, ni niñ*+ nan yosôna, ni ngui*+ nan yosôna. 6 I bibañga bini me yé i kal we i len ini bi nlama ba i ñem woñ, 7 u nlama niiga gwo* bon+ boñ, u kwélhak bo mu i ngéda u yii i ndap yoñ, i ngéda u nke i njel, i ngéda u nañal ni i ngéda u ntelep.+ 8 Téñ gwo i moo moñ inyu boñ le u bigda gwo, bi nlama ba kiki yimbne i mbom+ yoñ.* 9 Tila gwo i bitembee bi makôga ma ndap yoñ ni manwemel moñ ma tison.
10 “Yéhôva Nyambe nan, a ga jôbna bé i loñ a bi bôn basôgôlsôgôl banan, Abraham, Isak ni Yakôb le a ga ti bé,+ loñ i i gwé bitison bikeñi ni bitison bilam le ni bi oñ bé,+ 11 mandap ma ma yôni ni mintén mi gwom bilam nwominsôna le ni bi sal bé, bibee bi malép le ni bi tém bé, nwom mi minkôô mi wai ni bie bi ôlivé le ni bi bel bé; ndi i ngéda n’a je ni nuu,+ 12 yoña yihe le ni hôya bañ Yéhôva+ nu a bi nyodna bé i loñ Égiptô, i het ni bé minkol.* 13 Yéhôva Nyambe nan nyen ni nlama kon woñi,+ nyen ni nlama gwélél,+ i jôl jé ki nyen ni nlama kum soñ.+ 14 Ni nlama bé noñ banyambe bape, to nyambe nye ki nye ikété banyambe ba matén ma ma nkéña bé,+ 15 inyule Yéhôva Nyambe nan nu a yé ni bé a mbat le ni bégés ndik nyetama.+ Ibale hala bé, hiun hi Yéhôva Nyambe nan hi ga kalna bé,+ a sas bé hana ’isi.+
16 “Ni noode bañ Yéhôva Nyambe nan kiki ni bi noode+ nye i Masa.+ 17 Ni nlama tibil nôgôl mambén ma Yéhôva Nyambe nan ni mabéhna mé ni matiñ mé a bi ti bé oda le ni noñ. 18 Ni nlama boñ mam ma téé sép ni mam ma yé malam i mis ma Yéhôva, inyu boñ le mam ma kee loñge inyu nan, ni jôp i loñge loñ Yéhôva a bi bôn basôgôlsôgôl+ banan, le i yila ngababum nan, 19 n’a luhul ki baoo banan bobasôna kiki Yéhôva a bi bôn.+
20 “Ibale bon banan ba mbat bé i dilo di nlo le: ‘I mabéhna ni matiñ ni matéak mana Yéhôva Nyambe wés a bi ti bé ma nkobla le kii?’ 21 N’a timbhe bon banan le: ‘Di bé minkol mi Faraô i Égiptô ndi Yéhôva a bi nyodna bés i Égiptô ni woo u ngui. 22 Di bi tehe Yéhôva a mboñ manyaga ni bihélha bi mam bikeñi inyu tjé Égiptô,+ ni Faraô ni ndap yé yosôna.+ 23 A bi nyodna bés nyoo, a lona bés hana i loñ a bi bôn basôgôlsôgôl+ bés. 24 Ha nyen Yéhôva a bi kal bés le di nôgôl matiñ mé momasôna, di kon ki Yéhôva Nyambe wés woñi inyu loñge+ yés, inyu boñ le di niñ,+ kiki di yé hanano. 25 Di ga ba bôt ba téé sép ibale di ntibil tééda mambén mana momasôna inyu nôgôl* Yéhôva Nyambe wés kiki a bi kal bés.’+
7 “I ngéda Yéhôva Nyambe woñ a ga jôbna we i loñ u yé ke i yoñ,+ a ga luhul matén ma ma gwé ngandak bôt:+ Lôk Hét, Lôk Girgas, Lôk Amôr,+ Lôk Kanaan, Lôk Péris, Lôk Hivi ni Lôk Yébus,+ matén masaambok ma ma gwé ngandak bôt iloo we, ma ban-ga ki ngui iloo we.+ 2 Yéhôva Nyambe woñ a ga sem mo i moo moñ, w’a yémbél+ mo. U nlama tjé i+ matén ma ibabé set. U nlama bé boñ malômbla lôñni mo, to kônôl mo ngoo.+ 3 U nlama bé biina lôñni mo. U tinak bañ bon bap bôlôm bingond gwoñ, u yoñok bañ to bingond gwap inyu bon boñ bôlôm.+ 4 Inyule ba ga tinde bon boñ bôlôm le ba kôm me mbus, ba gwélél ki banyambe bape;+ ha nyen Yéhôva a ga unbene we, a pala ki tjé+ we.
5 “Ndi haana nyen n’a boñ bo: n’a bôk muu map ma bisesema, ni nyugut mél map mapubhaga,+ ni kit mbiñ yap ipubhaga,*+ ni ligis ki mintjok nwap mi biôñgba.+ 6 Inyule u yé litén lipubhaga inyu Yéhôva Nyambe woñ, Yéhôva Nyambe woñ a bi pohol we le u yila litén jé, tik yé yom* ikété matén momasôna hana ’isi.+
7 “Yéhôva a bi gwés we, a pohol+ ki we, ha inyu bé le u bé litén li mbôl ngandak iloo matén momasôna, ni maliga u bé litén lititigi iloo matén+ momasôna. 8 Ndi Yéhôva a bi gwés we, a bé sômbôl ki yônôs mbônga a bi bôn basôgôlsôgôl+ boñ, jon Yéhôva a bi nyodna we ni woo wé u ngui, a kobol ki we i het u bé nkol*+ isi énél* i Faraô, kiñe Égiptô. 9 U nyi loñge loñge le Yéhôva Nyambe woñ a yé bañga Nyambe, Nyambe nu maliga, nu a nyônôs malômbla a bi boñ ni bôt ba ngwés nye, ba téédaga ki mambén+ mé, a ñunda ki bo gwéha* letee ni i hiai hi nyônôs hikôô. 10 Ndi i bôt ba ñoo nye, a ga tjé+ bo.* A ga tiñha bé kogse i bôt ba ñoo nye; a ga ti bo nsaa u kôli ni bo. 11 Jon yoñ yihe le u tééda mambén, matiñ ni matéak me nti we i len ini, u nôgôl ki mo.
12 “Ibale u ntéñbe i emble matéak mana, i nôgôl mo ni i gwélél mo, Yéhôva Nyambe woñ a ga tééda malômbla a bi boñ ni basôgôlsôgôl boñ, a unda ki we loñge yé ñem.* 13 A ga gwés we, a sayap we, a bulus ki we. Ñ, a ga sayap we, a ti we ngandak bon,*+ a kéñbaha libumbul joñ, a ti we bijek, wai yondo, môô,+ bon ba nyaga ni bon ba mintômba, mu loñ a bi bôn basôgôlsôgôl boñ le a ga ti we.+ 14 W’a bana bisai iloo matén+ momasôna; munlôm to muda nye ki nye i weeni a ga ba bé ngi bon, to bémba yoñ i ga ba bé ngi bon.+ 15 Yéhôva a ga héya makon momasôna i weeni, a ga leñ bé we makon mabe u bi yi i loñ Égiptô.+ Ndi a ga leñ mo baoo boñ bobasôna. 16 U nlama tjé* matén momasôna Yéhôva Nyambe woñ a ga sem+ i moo moñ. U* kon bañ mo ngoo,+ u bégés bañ to banyambe+ bap, inyule hala a tiga ba hiandi inyu yoñ.+
17 “Ibale u nkal ikété ñem woñ le: ‘I matén mana ma gwé bôt ngandak iloo bés. Lelaa di yé le di luhul+ mo?’ 18 U kon bañ mo woñi.+ Bigda jam Yéhôva Nyambe woñ a bi boñ Faraô ni loñ Égiptô+ yosôna, 19 mis moñ ma bi tehe bikééhene* bikeñi, ni bihélha bi mam, ni manyaga,+ ni woo u ngui ni u lipémba Yéhôva Nyambe woñ a bi gwélél inyu nyodna+ we nyoo. Hala nyen Yéhôva Nyambe woñ a ga boñ matén momasôna u nkon woñi.+ 20 Yéhôva Nyambe woñ a ga boñ le ba nimis makénd* letee ba ba bi yégle+ ni ba ba bé solop we ba wo. 21 U kon bañ bo woñi, inyule Yéhôva Nyambe woñ a yé lôñni we,+ a yé Nyambe+ nunkeñi ni nu a nkônha woñi.
22 “Yéhôva Nyambe woñ a ga luhul matén mana i bisu gwoñ ndék ni ndék.+ U nlama bé luhul mo kunda yada, tiga le binuga bi bikai bi bôl, bi boñ we béba. 23 Yéhôva Nyambe woñ a ga sem mo i moo moñ, u ga yémbél mo letee u tjé+ momasôna. 24 A ga sem bikiñe gwap i moo+ moñ, môl map ma ga séha hana ’isi.+ Mut to wada a’ telep+ bé we i bisu letee u tjé bo.+ 25 U nlama ligis+ mintjok mi biôñgba mi banyambe bap. U tam bañ silba, to gôl, i ba bi gwélél inyu bañ i banyambe+ ba, u yoñ bañ to yo, tiga le bi yilna we hiandi inyule bi yé gwom bi nsuñgaha Yéhôva Nyambe+ woñ ñem. 26 U lona bañ yom i nsuñgaha ñem i ndap yoñ, tiga le wemede u yila yom i kôli tjiba kiki yo. Ndi u nlama oo yo bañga liook inyule i yé yom i nlama tjiba.
8 “U nlama nôgôl mambén momasôna me yé i ti we i len ini, inyu boñ le u niñ,+ u bôl, u jôp i loñ Yéhôva a bi bôn basôgôlsôgôl+ boñ, u yoñ ki yo. 2 Bigda mbôñgô liké Yéhôva Nyambe woñ a bi boñ le u kee i ñoñ+ 40 ma nwii, inyu niiga we suhulnyuu ni i noode+ we inyu tehe i yom i yé we i ñem,+ too u ga tééda mambén mé tole u ga tééda bé mo. 3 Jon a bi suhus we, a nwas le njal+ i gwel we, a jés ki we mana,+ ma u bé yi bé, to bosoñ ba bi yi bé, inyu unda we le mut a niñil bé inyu bijek* gwotama, ndi mut a niñil ni lipôdôl li mpémél i nyo+ u Yéhôva. 4 Mambot moñ ba bi un bé, to makôô moñ ma bi nut bé mu 40 ma nwii.+ 5 U nyi ikété ñem woñ le Yéhôva Nyambe woñ a bé kodol we kiki mut a nkodol man wé.+
6 “Nano, u nlama nôgôl mambén ma Yéhôva Nyambe woñ, u kilak mu manjel mé, u konok ki nye woñi. 7 Inyule Yéhôva Nyambe woñ a yé i kena we i loñge loñ,+ loñ i i gwé malép,* mangen, ni bipombe* bi malép bi bi nkuli i tegep mbok ni i mbok dikôa, 8 loñ i i gwé blé ni kôn,* minkôô mi wai, bie bi faigé, bie bi grénad;+ loñ i i gwé môô ma ôlivé ni wéi,+ 9 loñ i bijek bi nhañ bé, yom yo ki yo i ga héñél bé bé nyoo, loñ i ngok i gwé kei,* i het ba ntém mamuna i dikôa.
10 “I ngéda u ga je, u nuu, u nlama bégés Yéhôva Nyambe woñ inyu loñge loñ a nti we.+ 11 Yoñ yihe le u hôya bañ Yéhôva Nyambe woñ, kayéle u tééda ha bé mambén mé, to matiñ mé, to matéak mé me nti we i len ini. 12 I ngéda u ga je, u nuu, u oñ mandap malam, u kahal yééne mu;+ 13 i ngéda nyaga yoñ ni mintômba nwoñ bi ga bôl, i ngéda u ga kôhna ngandak silba ni ngandak gôl, yak gwom gwobisôna u gwé bi bôl, 14 u nwahak bañ le ñem woñ u ngôgôp,+ u tinde we i hôya Yéhôva Nyambe woñ nu a bi nyodna we i loñ Égiptô, i het u bé nkol;*+ 15 nu a bi kena we mu ñoñ+ nkeñi u u nkônha woñi, u ban-ga nyoo ni diéé di mala ni hisi hi nlet, hi hi gwé bé malép. A bi pémhene we malép i liaa.+ 16 Mu ñoñ u, a bi jés we mana+ ma basoñ ba bi yi bé, inyu boñ le a suhus we,+ a noode ki we inyu loñge yoñ i dilo di nlo.+ 17 Ibale u nkal ikété ñem woñ le: ‘Ni ngui yem, ni lipémba li woo wem nyen me nkuhul lingwañ lini,’+ 18 bigda le Yéhôva Nyambe woñ nyen a bi ti we ngui i kôhna lingwañ+ li, inyu tééda malômbla a bi boñ ni basôgôlsôgôl boñ, nlélém kiki i len ini.+
19 “Ibale ni nhôya Yéhôva Nyambe nan, ni kahal noñ banyambe bape, ni kahal gwélél bo, ni ôôbak ki i bisu gwap, me mbok mbôgi i len ini le ni ga tjiba.+ 20 N’a tjiba kiki biloñ Yéhôva a yé tjé i bisu binan, inyule ni nôgôl bé kiñ Yéhôva Nyambe+ nan.
9 “A Israel emble, i len ini u yé i yap Yordan+ inyu kadal disi di biloñ bikeñi bi bi gwé ngui iloo we,+ bi ban-ga bitison bikeñi bi bi gwé mapénd ma ngui ma ma mbol i ngii;*+ 2 litén likeñi li li gwé mimbôñgô mi bôt, bon ba Lôk Anak+ ba u nyi, ni ba u ma nok bôt ba nkal le: ‘Njee a nla telep i bisu bi bon ba Anak?’ 3 Jon, yi i len ini le Yéhôva Nyambe woñ a mbôk we i bisu.+ A yé hié hi hi nlighana,+ a ga sas bo. A ga suhus bo i bisu gwoñ inyu boñ le u pala luhul bo,* u tjé ki bo kiki Yéhôva a bi bôn+ we.
4 “I ngéda Yéhôva Nyambe woñ a ga luhul bo i bisu gwoñ, u kal bañ ikété ñem woñ le: ‘Inyu telepsép yem nyen Yéhôva a njôbna me munu loñ+ ini le me yoñ yo.’ Ndi inyu béba ñem i biloñ+ bini nyen Yéhôva a nluhul gwo i bisu gwoñ. 5 U ta bé i kadal loñ yap inyule u téé sép tole inyule u gwé ñem maliga. Ndi inyu béba ñem i bôt ba biloñ bini nyen Yéhôva Nyambe woñ a nluhul bo i bisu gwoñ,+ ni inyu yônôs mbônga Yéhôva a bi bôn basôgôlsôgôl boñ Abraham,+ Isak+ ni Yakôb.+ 6 Jon yi le Yéhôva Nyambe woñ a ntine bé we i loñge loñ ini inyule u téé sép; ni maliga, u yé loñ i i gwé ño mbe.*+
7 “Bigdana, ni hôya bañ to lelaa ni bi unbaha Yéhôva Nyambe nan i ñoñ.+ Ni bi ndogbene Yéhôva+ ibôdôl i kel ni bi nyodi i Égiptô ipam hana homa nunu. 8 Yak i Hôreb, ni bi unbaha Yéhôva; Yéhôva a unup ngandak kayéle a bé bebee ni tjé+ bé. 9 I ngéda me bi bet hikôa inyu yoñ dibambha di ngok,+ dibambha di malômbla Yéhôva a bi boñ ni bé,+ me bi yén i ngii hikôa 40 ma dilo ni 40 ma mau,+ me bi je bé, me nyo bé to malép. 10 Ha nyen Yéhôva a bi ti me dibambha di ngok diba i het a bi tila ni hinoo hié; bibañga gwobisôna Yéhôva a bi pot ikété hié i hikôa, i kel ni bé ni kôdi,*+ bi bé ntilga mu. 11 I mbus 40 ma dilo ni 40 ma mau, Yéhôva a ti me dibambha di ngok diba, dibambha di malômbla. 12 Ha nyen Yéhôva a bi kal me le: ‘Telep, pala sôs inyule litén joñ u bi nyodna i Égiptô li mboñ béba jam.+ Ba mpala nyodi i njel me bi ti bo oda le ba noñ. Ba mbôñôl bomede ñôôk ôñgba.’*+ 13 I mbus, Yéhôva a kal me le: ‘Me ntehe le i litén lini li yé litén+ li li gwé ño mbe.* 14 Nwas me, me tjé bo, me sas ki jôl jap hana ’isi, me yilha we loñ i i nloo bo ngui, loñ i i mbôl ki iloo bo.’+
15 “Ha nyen me bi sôs i hikôa, hié+ hi pamak i hikôa, me bak me bééga dibambha di malômbla diba i moo+ mem mo ima. 16 I mbus, me béñge, me tehe le ni mboñ béba, ni ndogbene Yéhôva Nyambe nan! Ni bi ôô man nyaga nu kei.* Ni pala nyodi i njel Yéhôva a bi kal bé le ni noñ.+ 17 Me bi gwel dibambha di ngok tjo diba, me leñ tjo ’isi ni moo mem mo ima, di bôô i bisu binan.+ 18 I mbus, me ôm maboñ ’isi i bisu bi Yéhôva 40 ma dilo ni 40 ma mau, kiki me bi bôk me boñ. Me bi je bé, me nyo bé to malép,+ inyu bibéba gwobisôna ni bi boñ i mis ma Yéhôva, ni unbaha ki nye. 19 Me bé kon woñi inyule Yéhôva a bé unbene+ bé, hiun hié hi bi bet kayéle a bé bebee i tjé bé. Ndi, Yéhôva a bi emble ki me i lisañ li.+
20 “Yéhôva a bi unbene Arôn ngandak kayéle a bé bebee ni nol+ nye, ndi yak lini lisañ me bi yemhe inyu Arôn. 21 I mbus, me yoñ i yom béba nan i bi tinde bé i boñ, hala wee man nyaga,+ me ligis nye i hié, me nyugut nye, me kok nye letee a yila libu, me kôp i libu li ikété lép u bé kuli hikôa.+
22 “Ni bi unbaha ki Yéhôva i Tabéra,+ i Masa+ ni i Kibrôt-Hatava.+ 23 I ngéda Yéhôva a bi kal bé i Kades-Barnéa+ le: ‘Beda, ni yoñ i loñ me ga ti bé ibabé set!’ Ni bi témb ni ndogbene oda i Yéhôva Nyambe+ nan, ni bi hémle+ bé nye, ni nôgôl bé to nye. 24 Ni ndogbene Yéhôva ibôdôl nu me nyi bé.
25 “Me bi kônde ki ôm maboñ ’isi i bisu bi Yéhôva 40 ma dilo ni 40 ma mau,+ me bé ôm maboñ hala inyule Yéhôva a bi kal le a ntjé bé. 26 Me bi yemhe Yéhôva, me kal nye le: ‘A Nwet Bayemlikok le Yéhôva, u tjé bañ litén joñ. Li yé tik yoñ yom,*+ u bi kobol jo ni ngui yoñ, u nyodna ki jo i loñ Égiptô ni woo woñ u ngui.+ 27 Bigda bagwélél boñ Abraham, Isak, ni Yakôb.+ U béñge bañ ndok i litén lini, to béba yap ñem to maboñok map mabe.+ 28 Tiga le i het u bi nyodna bés, bôt ba loñ i ba kal le: “Yéhôva a bi la bé jôbna bo i loñ a bi bôn bo, inyule a bé oo bo, jon a bi kena bo i ñoñ+ inyu nol bo.” 29 Inyule ba yé litén joñ ni tik yoñ yom,*+ bon u bi nyodna i Égiptô ni ngui yoñ ikeñi lôñni woo woñ u lipémba.’+
10 “Ha ngéda i nyen Yéhôva a bi kal me le: ‘Kôñg dibambha di ngok diba kiki di bisu,+ u bet i meeni i ngii hikôa; u nlama ki bañ nkuu mabam. 2 Mu dibambha di, m’a tila minlélém mi bibañga mi bé i dibambha di bisu u bi bol; i mbus, u ha tjo ikété nkuu.’ 3 Ha nyen me bi bañ nkuu ni bikék bi akasia, me kôñg dibambha di ngok diba kiki dibambha di bisu; i mbus, me bet hikôa, me bak me bééga dibambha diba i woo.+ 4 Yéhôva a bi témb a tila minlélém mi bibañga a bi bôk a tila,+ hala wee Jôm li mambén,*+ ma Yéhôva a bi ti bé i hikôa, ikété hié,+ i kel litén li bé li kôdi;*+ i mbus, a ti me dibambha di. 5 Me bi sôs hikôa,+ me ha dibambha me bi bañ ikété nkuu, kiki Yéhôva a bi kal me, mu nyen di ngi yii.
6 “I mbus, bon ba Israel ba bi nyodi i Béérôt-Béné-Yakan, ba ke i Môséra. Ha nyen Arôn a bi wél, a juba+ ki ha. Man wé Éléazar a yoñ tel isañ,+ a bôdôl gwel nson u prisi. 7 Ba bi nyodi ha, ba ke i Gudgôda, ba nyodi i Gudgôda, ba ke i Yôtbata,+ nkoñ u u gwé malép.*
8 “Ha ngéda i nyen Yéhôva a bi pohol litén li Lévi+ inyu begee nkuu Malômbla u Yéhôva,+ le ba telep i bisu bi Yéhôva inyu gwélél nye nson, ni inyu sayap jôl+ jé kiki ba mboñ letee ni len ini. 9 Inyu hala nyen Lévi a bi kôhna bé ngaba to ngababum lôñni lôkisañ. Yéhôva a yé ngababum yé, kiki Yéhôva Nyambe woñ a bi kal nye.+ 10 Inyu yem, me bi yén i hikôa 40 ma dilo ni 40 ma mau kiki ngélé bisu,+ yak lisañ lini Yéhôva a bi témb a emble me.+ Yéhôva a bi yoñ makidik le a ga tjé bé we. 11 I mbus, Yéhôva a kal me le: ‘Kenek, u éga litén inyu boñ le li yoñ i loñ me bi bôn basôgôlsôgôl bap le me ga ti bo.’+
12 “Nano a Israel, kii Yéhôva Nyambe woñ a mbat le u boñ?+ Ndik i jam lini le: kon Yéhôva Nyambe+ woñ woñi, kil i manjel+ mé momasôna, gwés nye, gwélél ki Yéhôva Nyambe woñ ni ñem woñ wonsôna, ni niñ*+ yoñ yosôna, 13 tééda ki mambén ni biniigana bi Yéhôva me yé i ti we i len ini inyu loñge+ yoñ. 14 Nun-ki, ngii i yé i Yéhôva Nyambe woñ, ñ, ngii ni gwom gwobisôna bi yé mu, yak hisi ni gwom gwobisôna bi yé mu.+ 15 Ndi Yéhôva a bi kôôge ndik bebee ni basôgôlsôgôl boñ, botama ki bon a bi unda gwéha, a pohol we, mbôda+ yap ikété matén momasôna, i len ini u yé wé. 16 Nano, u nlama pubus* ñem+ woñ, u nwas yak ndok yoñ.*+ 17 Inyule Yéhôva Nyambe woñ a yé Nyambe nu banyambe,+ Nwet nu bet, Nyambe nunkeñi, nu ngui, nu a nkônha woñi, nu a ntodol+ bé mut, a nyoñ bé to bitek. 18 A mpémhene man nyuu* ni yik muda+ mbagi sép, a ngwés nkén+ mut, a nti nye bijek ni mambot. 19 Yak we u nlama gwés bakén ba bôt inyule u bi yila nkén mut i loñ Égiptô.+
20 “Yéhôva Nyambe woñ nyen u nlama kon woñi, nyen u nlama gwélél,+ nyen u nlama adbe, i jôl jé nyen u nlama kum soñ. 21 Nyen u nlama bégés.+ A yé Nyambe woñ, nu a bi bôñôl we mam makeñi ni mam ma nkônha woñi, ma u bi tehe+ ni mis moñ. 22 I ngéda basôgôlsôgôl boñ ba bi ke i Égiptô,+ ba bé 70 ma bôt,* ndi nano Yéhôva Nyambe woñ a mbulus we kiki tjôdôt di ngii.+
11 “U nlama gwés Yéhôva Nyambe+ woñ, u boñok ki minson a mbat we, u nôglak biniigana gwé, matéak mé ni mambén mé. 2 Yina i len ini le, me yé i pôdôs bé, he bon banan bé, inyule ba bi yi bé bikodlene bi Yéhôva Nyambe+ nan, to tehe bikeñi+ gwé, woo wé u ngui+ ni u lipémba. 3 Ba bi tehe bé biyimbne gwé, to mam a bi boñ Faraô, kiñe Égiptô, ni loñ+ yé yosôna; 4 to kiki a bi boñ le tuye Nkôibaga a hô mintôñ mi gwét mi Égiptô, ni bihosi, ni bikak bi gwét bi Faraô, i ngéda ba bé noñ bé. Yéhôva a bi tjé bo+ hies.* 5 Ba bi tehe bé to mam a bi boñ inyu nan* ibôdôl i ñoñ letee ni hana homa nunu, 6 to i jam a bi boñ Datan bo Abiram bon ba Éliab, man Ruben, i ngéda hisi hi bi yibla, hi mil bo ni mahaa map, ni mandap map lôñni bilém gwap ni bôt bobasôna ba ba bé lôñni bo, i mis ma bon ba Israel+ bobasôna. 7 Bé bon ni bi tehe mam makeñi momasôna Yéhôva a bi boñ.
8 “Ni nlama tééda mambén momasôna me nti bé i len ini inyu boñ le ni bana ngui, ni yoñ i loñ i yé ii pes i Yordan, 9 ni inyu boñ le ni nom+ i loñ Yéhôva a bi bôn le a ga ti basôgôlsôgôl banan lôñni mbôda*+ yap, loñ i i nkuli milik ni wéi.+
10 “I loñ ni nke i yoñ, i ta bé kiki loñ Égiptô i het ni nlôl, i homa ni bé bel mbôô, ni kôbôk yo malép ni makôô* kiki ba nkôp i wom bijek. 11 Ndi i loñ ni nke i yoñ, i yé loñ i dikôa ni i mambok ma tégi.+ I nyo malép ma nop nu a nlôl i ngii;+ 12 i yé loñ le Yéhôva Nyambe woñ a mbôñgôl. Mis ma Yéhôva Nyambe woñ ma ntat yo ngéda yosôna, ibôdôl i bibôdle bi nwii letee ni lisuk li nwii.
13 “Ibale ni ntibil nôgôl mambén me yé i ti bé i len ini, ni gwés Yéhôva Nyambe nan, ni gwélél ki nye ni ñem nan wonsôna, ni niñ*+ nan yosôna; 14 i ntéak ngéda, me ga ti bé banop mu i loñ i, banop ba sép ni banop ba mbéñ; n’a bana bijek binan ni wai nan yondo ni môô+ manan. 15 Me ga boñ le bikai bi o o i nwom minan inyu bilém binan, ni ga je ni nuu+ ki. 16 Yoña yihe le miñem mi lôk bañ bé i bégés banyambe bape ni i ôôp i bisu gwap.+ 17 Tiga le Yéhôva a unbene bé, a yip ngii inyu boñ le nop+ a no ha bañ, tole hisi hi ti ha bañ bijek, ni le ni pala ki tjiba mu loñge loñ Yéhôva a yé i ti bé.+
18 “Ni nlama ha bibañga gwem bini i miñem minan ni i mahoñol manan, téña gwo i moo manan inyu boñ le ni bigda gwo, bi nlama ba kiki pisis libadô le ba nkañ i mbom+ nan.* 19 Niigana gwo bon banan, ni kwélés bo mu ngéda ni yii i ndap nan, i ngéda ni nke i njel, i ngéda ni nañal ni i ngéda ni ntelep.+ 20 Tilna gwo i bitembee bi makôga ma mandap manan ni i manwemel manan ma tison, 21 inyu boñ le bé ni bon banan ni nom+ mu loñ Yéhôva a bi bôn le a nti basôgôlsôgôl+ banan, ntel wonsôna ngii ni hisi bi ga ba.
22 “Ibale ni ntibil nôgôl i mbén ini me yé i ti bé, ni gwélél ki yo, ni gwés Yéhôva Nyambe+ nan, ni kil manjel mé momasôna, ni adbe ki nye,+ 23 Yéhôva a ga luhul biloñ bini gwobisôna bi yé i bisu binan,+ n’a kadal disi di biloñ bi gwé ngui iloo bé, bi bôlôk ki iloo bé.+ 24 Hiki homa n’a téé kôô a ga yila homa nan.+ Nwaa nkoñ+ nan u ga ke ibôdôl i ñoñ letee ni i Libañ, ibôdôl i lom Ufraté letee ni i tuye nu a yé i pes hiôñg.* 25 Mut to wada a ga telep+ bé bé i bisu. Yéhôva Nyambe nan a ga boñ le loñ yosôna i kon woñi,+ i sehla ki i ngéda i ga nok ngan nan, kiki a bi bôn bé.
26 “Nuna-ki, me ntek bisai ni ndiihe+ i bisu binan i len ini: 27 i mambén ma Yéhôva Nyambe nan me yé i ti bé i len ini,+ ibale ni nôgôl mo, n’a kôhna bisai; 28 ndi ni ga kôhna ndiihe ibale ni nôgôl bé mambén ma Yéhôva Nyambe+ nan, ni yék i njel me nti bé oda i len ini le ni noñ, ni noñ banyambe bape ba ni bi yi bé.
29 “I ngéda Yéhôva Nyambe nan a ga jôbna bé i loñ ni yé i yoñ, ni nlama legel* bisai ni bak i hikôa Gérizim, ndi ni legel ndiihe ni bak i hikôa Ébal.+ 30 Dikôa dini di yé nyoo i pes hiôñg* i Yordan, i Araba, i het bôt ba Kanaan ba nyééne, i mbombom Gilgal, bebee ni bie bikeñi bi Môré.+ 31 Inyule ni yé i yap Yordan inyu yoñ loñ Yéhôva Nyambe nan a nti bé.+ I ngéda n’a yoñ yo, ni bôdôl ki yén mu, 32 ni nlama tééda matiñ momasôna ni matéak momasôna me mbii i bisu binan i len ini.+
12 “I matiñ mana ni matéak mana mon ni nlama tééda dilo tjodisôna di niñ nan nyoo i loñ Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl banan a ga ti bé. 2 N’a tjé bahoma bobasôna i het biloñ n’a luhul bi bé béghene banyambe+ bap, to ba yé i ngii dikôa dikeñi, to i ngii dikôa dititigi, to isi bie bikeñi. 3 Ni nlama bôk muu map ma bisesema, ni nyugut mél map mapubhaga,+ ni ligis mbiñ yap ipubhaga,* ni tjé mintjok mi biôñgba mi banyambe+ bap, ni sas môl ma banyambe bap ha homa+ nu.
4 “Ni nlama bé bégés Yéhôva Nyambe nan i nya i.+ 5 Ndi ikété matén manan momasôna, i homa Yéhôva Nyambe nan a ga pohol le jôl jé ni liyééne jé bi ba, nyoo nyen ni nlama ke+ i bégés nye. 6 Nyoo ki nyen ni nlama kena bisesema binan bi ntul i hié,+ bisesema binan bipe, jôga linan jada ikété jôm,+ likébla li moo+ manan, makébla manan inyu yônôs mbônga, makébla miñem mi ntinde bé i ti,+ babôkgwéé ba nyaga nan ni ba mintômba+ minan. 7 Nyoo ki nyen bé ni mahaa manan ni nlama jél i bisu bi Yéhôva Nyambe nan, ni konok ki maséé+ ikété minson+ minan inyule Yéhôva Nyambe nan a mal sayap bé.
8 “Ni nlama bé boñ kiki di mboñ hana i len ini, inyule hiki mut a mboñ kiki a ntehe loñge i mis mé,* 9 inyule ni yé ngi jôp i linôyôi+ ni i ngababum Yéhôva Nyambe nan a nti bé. 10 I ngéda ni ga yap Yordan+ inyu ke i yééne i loñ Yéhôva Nyambe nan a nti bé, a ga boñ le ni noi kayéle baoo banan ba ba yé bebee ni bé ba tééñga bañ bé; ni ga yén mu ibabé i kon woñi.+ 11 I homa Yéhôva Nyambe nan a ga pohol le jôl jé li ba, nyoo nyen ni ga kena i mam momasôna me mbat+ bé: bisesema binan bi ntul i hié, bisesema binan bipe, jôga linan jada ikété jôm,+ likébla li moo manan, ni hiki likébla ni nti Yéhôva inyu yônôs ngim mbônga. 12 Ni ga kon maséé i bisu bi Yéhôva Nyambe+ nan, bé, bon banan ba bôlôm ni ba bôda, minkol minan mi bôlôm ni mi bôda, yak ni man Lôk Lévi nu a nyééne i bitison* binan inyule a bi kôhna bé ngaba, to ngababum lôñni bé.+ 13 Yoña yihe le ni ti bañ bisesema binan bi ntul i hié homa numpe nu a yé le a lémél bé.+ 14 Ndi i homa Yéhôva a ga pohol mu minkoñ mi matén manan, nyoo ndik nyen ni kôli tine bisesema binan bi ntul i hié, nyoo ki nyen ni kôli bôñôl mam momasôna me nti bé oda le ni boñ.+
15 “Ndi to imbe ngéda ni mbana ngôñ i je nuga,* nola yo, ni je ki yo,+ inoñnaga ni bisai Yéhôva Nyambe nan a nti bé mu bitison* binan gwobisôna. Mut nu a yé nyega ni mut nu a yé mpubhaga ba nla je yo, kiki ba nje sô titigi tole nlôm ngôlôñ.* 16 Ndi ni nlama bé je matjél;+ ni nlama kôp mo ’isi kiki ba nkôp malép.+ 17 N’a bana bé kunde i je mukété bitison binan* jôga jada ikété jôm li bijek binan, to li wai nan yondo, to li môô manan, to babôkgwéé ba nyaga nan to ba mintômba+ minan, to likébla jo ki jo ni nti inyu yônôs ngim mbônga, to makébla miñem minan mi ntinde bé i ti, to likébla li moo manan. 18 Ni nlama jél i gwom bini i bisu bi Yéhôva Nyambe nan, i homa Yéhôva Nyambe nan a ga pohol,+ bé ni bon banan ba bôlôm ni ba bôda, bagwélél banan ba bôlôm ni ba bôda, yak ni Lôk Lévi i i nyééne i bitison* binan; n’a kon maséé i bisu bi Yéhôva Nyambe nan ikété mam momasôna ni mboñ. 19 Yoña yihe le ni yôi bañ Lôk Lévi+ ntel wonsôna ni nyééne mu loñ nan.
20 “I ngéda Yéhôva Nyambe woñ a’ kéñbaha nkoñ+ woñ kiki a bi bôn+ we, ndi ngôñ i je nuga i gwel we, u kal le: ‘Me gwé ngôñ i je nuga,’ u nla je nuga to imbe ngéda u ngwés.+ 21 Ibale i homa Yéhôva Nyambe woñ a mpohol le jôl+ jé li ba a yé haa ni we, u nlama nol nyaga tole mintômba mu kété bémba Yéhôva a bi ti we, kiki me bi kal we, u nlama je i nuga i ikété bitison* gwoñ to imbe ngéda u ngwés. 22 U nla je yo kiki ba nje sô titigi tole nlôm ngôlôñ;*+ mut nu a yé nyega ni mut nu a yé mpubhaga ba yé le ba je yo. 23 Ndi yoñ yihe le u jek bañ matjél,+ inyule matjél ma yé niñ,*+ u nlama bé je niñ* lôñni minsôn. 24 U nlama bé je matjél. U nlama kôp mo ’isi kiki ba nkôp malép.+ 25 U nlama bé je mo inyu boñ le mam ma kee loñge inyu yoñ ni inyu bon boñ, inyule u mboñ mam ma téé sép i mis ma Yéhôva. 26 I ngéda w’a lo i homa Yéhôva a mpohol, lona ndik gwom gwoñ bipubhaga ni makébla moñ inyu yônôs mbônga. 27 Nyoo nyen w’a ti bisesema gwoñ bi ntul i hié, minsôn ni matjél,+ i juu li bisesema li Yéhôva Nyambe woñ. Yak matjél ma bisesema gwoñ ma nlama kuba i juu li bisesema+ li Yéhôva Nyambe woñ, ndi u gwé kunde i je minsôn.
28 “Nôgôl bibañga bini gwobisôna me nkal we, inyu boñ le mam ma kee loñge ngéda yosôna inyu we ni bon boñ, inyule u mboñ mam malam ni mam ma téé sép i mis ma Yéhôva Nyambe woñ.
29 “I ngéda Yéhôva Nyambe woñ a ga tjé bôt ba biloñ u nlama luhul,+ ndi u yééne mu nkoñ wap, 30 yoñ yihe le u gwiya* bañ i hiandi i ngéda ba mal tjiba i bisu gwoñ. U badak bañ inyu banyambe bap le: ‘Lelaa bôt ba biloñ bini ba bééna lem i bégés banyambe bap? Yak me m’a boñ nlélém.’+ 31 U nlama bé bégés Yéhôva Nyambe woñ hala, inyule bôt ba biloñ bini ba bé bôñôl banyambe bap mam ma nsuñgaha ñem le Yéhôva a ñoo, ba lighak yak bon bap bôlôm ni ba bôda i hié inyu banyambe+ bap. 32 U nlama boñ hiki jam me nkal we.+ U nlama bé kônde yom mu, u nlama bé to héya yom mu.+
13 “Ibale mpôdôl a ntelep ikété nan, a kahal gwélél bieem inyu kal bé mam ma nlama lo, tole a ti bé yimbne tole a kal bé hélha jam, 2 ndi ibale yimbne tole i hélha jam ini i mbôña kiki a bi kal, ndi a pot le: ‘Di noñ banyambe bape,’ banyambe ba ni bi yi bé, ‘bon di gwéélak,’ 3 ni nlama bé emble bibañga bi mpôdôl nu, tole bi ñemel+ bieem nu, inyule Yéhôva Nyambe nan nyen a noode bé+ inyu yi too ni ngwés Yéhôva Nyambe nan ni ñem nan wonsôna, ni niñ*+ nan yosôna. 4 Yéhôva Nyambe nan nyen ni nlama noñ, nyen ni nlama kon woñi, mambén mé mon ni nlama nôgôl, kiñ yé yon ni nlama emble; nyen ni nlama gwélél, nye ki nyen ni nlama adbe.+ 5 I mpôdôl nu, tole i ñemel bieem nu a nlama nôla,+ inyule a ntinde bôt i ndogbene Yéhôva Nyambe nan nu a bi nyodna bé i Égiptô, a kobol ki bé i het ni bé minkol.* I mut nu a ngwés yumus bé le ni noñ bañ i njel Yéhôva Nyambe nan a bi kal bé le ni noñ. Ni nlama héya béba jam ikété nan.+
6 “Ibale manyuñ nu munlôm, lok i nyuñ, tole lok yoñ tole ngond yoñ, tole nwaa woñ nu u ngwés ngandak, tole liwanda joñ li ñem nyuu* li noode lop we bisôsôli, li kal we le: ‘Di kenek i gwélél banyambe+ bape,’ banyambe le to we, to basôgôlsôgôl boñ ni bi yi bé, 7 ikété banyambe ba biloñ bi bi nkéña we, to bi yé bebee ni we, to bi yé haa ni we, to numbe homa ikété loñ,* 8 u neebege bañ jam a nkal we, u emble bañ to nye,+ u kônôl bañ to nye ngoo, u bana bañ to ngôô inyu yé, u sôñ bañ to nye; 9 ndi u nlama nol nye ibabé set.+ Wen u nlama bôdôl ôm nye ngok inyu nol nye; i mbus, litén jolisôna li noñ.+ 10 U nlama ôm nye ngok letee a wo+ inyule a yéñék yumus we le u nyodi mu njel i Yéhôva Nyambe woñ nu a bi nyodna we i loñ Égiptô, i het u bé nkol.* 11 I ngéda loñ Israel yosôna i ga nok hala, i ga kon woñi, mut to wada ikété nan a ga boñ ha bé i nya béba jam+ i.
12 “Ndi ikété bitison gwoñ Yéhôva Nyambe woñ a nti we le u yééne, ibale u nok bôt ba nkal le: 13 ‘Ngim bijôñ bi bôt i yé ikété tison inyu yumus bôt, i kalak le: “Loga, di gwéélak banyambe bape,” banyambe le ni bi yi bé,’ 14 u nlama béñge i jam li, u wan jo loñge loñge, u yéñ ki le u tibil yi+ jo; ibale hala a yé maliga le jam libe lini li mbôña toi ipôla nan, 15 wee i ga béda le u nol bôt ba tison i lôñni pansoñ. U nlama yoñ pansoñ,+ u tjé+ i tison i lôñni gwom gwobisôna bi yé mu, yak ni bilém bi yé mu. 16 U nlama kot nkus i homa mbamba nu tison, u ligis tison, nkus u tison i u ga ba sesema i ntul i hié* inyu Yéhôva Nyambe woñ. I tison ini y’a yila likund mba ni mba. I nlama bé tiimba ôña. 17 Woo woñ u nlama bé yoñ yom yo ki yo i i kôli tjiba,*+ inyu boñ le hiun hi Yéhôva hi sôs, le ndi a kon we ngoo, a bana ngôô inyu yoñ, a bulus ki we, kiki a bi bôn basôgôlsôgôl+ boñ. 18 Inyule u nlama nôgôl* Yéhôva Nyambe woñ, u téédaga mambén mé momasôna me nkal we i len ini, ha nyen u ga boñ mam ma téé sép i mis ma Yéhôva Nyambe+ woñ.
14 “Ni yé bon ba Yéhôva Nyambe nan. Ni kegba+ bañ, ni kohlak bañ to gwii bi mis* inyu bawoga.+ 2 Inyule ni yé litén lipubhaga+ inyu Yéhôva Nyambe nan, Yéhôva a bi pohol bé ikété matén momasôna hana ’isi+ inyu boñ le ni yila litén jé ni tik yé yom.*
3 “Ni nlama bé je yom i nyega.+ 4 I binuga bini gwon ni yé le ni je:+ nyaga, ntômba, kembee, 5 nlôm ngôlôñ,* sô titigi, nkwaha, kembee bikai, sô, ntômba bikai ni ntômba dikôa. 6 Ni yé le ni je hiki nuga i gwé pal i i yé nkanak yosôna bipes biba, i tiimbaga nyambaa. 7 Ndi ni nlama bé je binuga bini bi bi ntiimba ndigi nyambaa tole bi gwé ndik nkanak pal: kamél, hiséé hi bakana,* yogi, inyule bi ntiimba nyambaa ndi bi gwé bé nkanak pal. Bi yé nyega inyu nan.+ 8 Yak ngôi inyule i gwé nkanak pal ndi i ntiimba bé nyambaa. I yé nyega inyu nan. Ni nlama bé je minsôn nwap, to tihba mim nwap.
9 “Ikété bihégél bi yé i malép, bini gwon ni yé le ni je: hiki hégél i gwé mapabi ni maloi,* ni yé le ni je+ yo. 10 Ndi ni nlama bé je hégél i gwé bé mapabi, to maloi. I yé nyega inyu nan.
11 “Ni yé le ni je hiki hinuni hipubhaga. 12 Ndi ni nlama bé je dinuni dini: nyôgôl, ndôi, hinda yuñ,+ 13 kôyôp pôndôl, hinda pôndôl, hiki ntén u kukumba, 14 hiki ntén u boboñ, 15 njok hinuni, likuñ, lolo tuye, hiki ntén u hibam, 16 likuñ lititigi, likuñ li li gwé mimbôñgô mi maôô, libaléñ, 17 lolo lom, yuñ, kôp lép, 18 nyodol lom, hiki ntén nyodol, beñ-kôi, ni nleem. 19 Yak hiki tandi* i yé nyega inyu nan. Ni nlama bé je yo. 20 Ndi ni yé le ni je hiki hégél ipubhaga i i mpuue.
21 “Ni nlama bé je nuga le ni nkoba mim.+ Ni nla ti yo nkén mut nu a yé ikété bitison binan,* nye a yé le a je yo; tole ni nla nuñle yo nkén mut. Inyule ni yé litén lipubhaga inyu Yéhôva Nyambe nan.
“Ni nlama bé lamb man kembee ikété milik mi nyañ.+
22 “U nlama ti jôga jada ikété jôm mu libumbul jolisôna mbôô yoñ i nti i nwom nwii ndi nwii.+ 23 U ga je jôga jada ikété jôm li bijek binan, li wai nan yondo, li môô manan, yak ni li babôkgwéé ba nyaga nan ni babôkgwéé ba mintômba minan i bisu bi Yéhôva Nyambe nan, nyoo i homa a mpohol le jôl+ jé li ba, inyu boñ le ni nigil i kon Yéhôva Nyambe+ nan woñi ngéda yosôna.
24 “Ndi ibale liké li yé haa ngandak inyu yoñ, ni le u nla bé kena jôga jada ikété jôm i homa Yéhôva Nyambe woñ a mpohol le jôl+ jé li ba inyule i homa nu a yé haa inyu yoñ (inyule Yéhôva Nyambe woñ a ga sayap we), 25 u nla nuñul i gwom bi, u yoñ moni, u kena nwo i homa Yéhôva Nyambe woñ a ga pohol. 26 Lôñni moni mi, u nla somb to kii i nkon we ngôñ: nyaga, mintômba, kembee, wai tole maok mape, tole hiki yom i i nlémél we; u ga je yo i bisu bi Yéhôva Nyambe woñ, u kon ki maséé, we ni lihaa+ joñ. 27 U yôi bañ man Lôk Lévi nu a nyééne ikété bitison+ gwoñ, inyule a bi kôhna bé ngaba, to ngababum lôñni we.+
28 “I mbus hiki nwii maa, u nlama yoñ jôga jada ikété jôm li bijek gwoñ i nwii u, u bii jo ikété bitison+ gwoñ. 29 Ha nyen, man Lôk Lévi nu a bi kôhna bé ngaba to ngababum lôñni we, nkén mut, man nyuu,* ni yik muda ba ba yé mu bitison gwoñ ba ga je, ba nuu,+ inyu boñ le Yéhôva Nyambe woñ a sayap we ikété mam momasôna u mboñ.+
15 “I lisuk li hiki nwii minsaambok, w’a nwéhél bôt mapil.+ 2 Haana nyen u nlama nwéhél mapil: hiki mut nu a mbat mut wé libôk pil, a nlama nwéhél nye pil u. A nlama bé bat le mut wé libôk tole manyañ a saa nye pil u, iny ibôdôl nu a yé ule ngéda i nwéhél mapil inyu ti Yéhôva+ lipém i nkola.* 3 U yé le u bat nkén+ mut le a saa we pil, ndi u nlama nwéhél manyuñ to umbe pil u mbat nye. 4 Ndi mut a nlama bé kwo liyep i weeni, inyule ibabé set, Yéhôva a ga sayap+ we mu loñ Yéhôva Nyambe woñ a nti we le i ba ngababum yoñ, 5 ndi i mbéda le u nôgôl Yéhôva Nyambe woñ loñge loñge, u tibil tééda ki mambén mé momasôna me nti we i len ini.+ 6 Inyule Yéhôva Nyambe woñ a ga sayap we kiki a bi bôn we, u ga pôôs* ngandak biloñ ndi we u ga poo+ bé; u ga ane ngandak biloñ ndi gwo bi ga ane bé we.+
7 “Ibale manyuñ woñ wada a nkwo liyep ikété tison nan yada mu loñ Yéhôva Nyambe won a nti we, u lédhene bañ manyuñ nu a yé liyep+ ñem, u sudne bañ to nye woo. 8 Ndi u nlama kabna i mam u gwé lôñni nye,+ u boñ ki i yom yosôna i nsômbla inyu pôôs* nye i yom i mbéda nye tole i yom i nhéñél nye. 9 Yoñ yihe le u bana bañ mahoñol mabe mana ikété ñem woñ le: ‘Nwii mi nyônôs minsaambok, nwii ba nwéhlene mapil u yé bebee,’+ ndi u tjél kabna gwom gwoñ ni manyuñ nu a yé liyep, u ti bé nye to yom. Ibale a nlôndôl Yéhôva, a tjelel inyu yoñ, wee u mboñ béba.+ 10 U nlama ti nye ni ñem likap,+ u nlama bé ti nye, ñem u sôghege we, inyu boñ le Yéhôva Nyambe woñ a sayap minson nwoñ ni mam momasôna u mboñ.+ 11 Diyeyeba di ga ba i loñ+ yoñ ngéda yosôna. Inyu hala nyen me nti we oda le: ‘U nlama kabna i gwom u gwé ni manyuñ* nu a yé ikété ndutu, a bak ki liyep i loñ+ yoñ.’
12 “Ibale ba nuñle we manyuñ woñ wada, hala wee man Lôk Héber, munlôm tole muda, ndi a sélél we nwii minsamal, i nwii mi nyônôs minsaambok u nlama ti nye kunde.+ 13 Ibale u nti nye kunde, u nwas bañ nye le a kee moo nso. 14 U nlama ti nye ni ñem likap i gwom bi nlôl i bémba yoñ, i litidil joñ, i litjôl joñ li môô ni li wai. U nlama ti nye inoñnaga ni bisai Yéhôva Nyambe woñ a ga kôp we. 15 U hôya bañ le u bé nkol i loñ Égiptô, ndi Yéhôva Nyambe woñ a kobol we. Inyu hala nyen me nti we oda i boñ i mam mana i len ini.
16 “Ndi ibale a nkal le: ‘Me gwé bé ngôñ i bagla ni we!’ Inyule a ngwés we, a gwéhék ki lihaa joñ, ni ki le a yé maséé ibôdôl nu a yé i weeni,+ 17 U nlama yoñ mbik, u at ôô wé i likôga, u tôp wo, a’ yila nkol woñ niñ yé yosôna. U nlama boñ nlélém ni nkol woñ muda. 18 Hala a ba bañ ndutu inyu yoñ, i ngéda u nti nye kunde ndi a kahal ke, inyule nson a nsélél we nwii minsamal, u yé nson u ngwelnson ngélé iba,* yak Yéhôva Nyambe woñ a nsayap we ikété mam momasôna u mboñ.
19 “U nlama yilha babôkgwéé bobasôna ba balôm ba nyaga yoñ, ni ba mintômba nwoñ bapubhaga inyu Yéhôva Nyambe+ woñ. U nlama bé gwel nson ni mbôkgwéé nu nyaga yoñ to end mbôkgwéé nu ntômba woñ. 20 We ni lihaa joñ, ni nlama je bo i bisu bi Yéhôva Nyambe woñ nwii ndi nwii i homa Yéhôva a ga pohol.+ 21 Ndi ibale mbôkgwéé a gwé lem, hala wee a gwé buga kôô, a yé ndim, tole a gwé lem ipe, u nlama bé sémél nye Yéhôva Nyambe+ woñ. 22 U nlama je nye ikété bitison* gwoñ, mut nyega ni mut nu a yé mpubhaga ba nla je nye, kiki ba nje sô titigi tole nlôm ngôlôñ.*+ 23 Ndi u nlama bé je matjél+ mé; u nlama kôp mo ’isi kiki u nkôp malép.+
16 “Bigda sôñ Abib,* tégbaha ngand Pasa inyu Yéhôva Nyambe+ woñ, inyule i sôñ Abib nyen Yéhôva Nyambe woñ a bi nyodna we i loñ Égiptô ni juu.+ 2 U nlama ti Yéhôva Nyambe+ woñ sesema i Pasa, i homa Yéhôva a ga pohol le jôl+ jé li ba, u ga yôñôl yo mu mintômba nwoñ ni mu nyaga yoñ.+ 3 U nlama bé je yo ni yom i gwé séñha; u ga je bret bi ngi-séñha,+ bret bi njiiha dilo disaambok, inyule u bi nyodi i Égiptô ngwéé ni ngwéé.+ Niñ yoñ yosôna, boñ hala inyu bigda hilo u bi pémél i Égiptô.+ 4 Mu dilo disaambok,+ ba nlama bé koba yom i gwé séñha mu nkoñ woñ wonsôna, to nuga le u ga sem bikôkôa bi kel bisu, i i ntégbaha u letee ni kegla.+ 5 U kôli bé le u ti sesema i Pasa ikété to imbe tison Yéhôva Nyambe woñ a nti we. 6 Hala a nlama bôña i homa Yéhôva Nyambe woñ a bi pohol le jôl jé li ba. U nlama pala ti sesema i Pasa kôkôa, hiañgaa+ hi ma nañal, i nya ngéda u bi nyodne i Égiptô. 7 U nlama lamb yo, u je+ ki yo i homa Yéhôva Nyambe woñ a ga pohol;+ i ngéda kel i nye, u nla témb i ndap yoñ libadô. 8 Dilo disamal, u nlama je bret bi ngi-séñha; i hilo hi nyônôs isaambok, u ga bana likoda li tôbôtôbô inyu Yéhôva Nyambe woñ. U nlama bé sal bôlô+ yo ki yo.
9 “U ga soñgol sonde isaambok. U ga bôdôl soñgol i sonde isaambok i ngéda u ga bôdôl bumbul kôn.+ 10 I mbus, u nlama tégbaha ngand Sonde inyu Yéhôva Nyambe+ woñ ni likébla ñem u ntinde we i ti, li lôlak i woo woñ, inoñnaga ni kiki Yéhôva Nyambe woñ a nsayap+ we. 11 I homa Yéhôva Nyambe woñ a ga pohol le jôl jé li ba,+ nyoo nyen u ga kon maséé i bisu bi Yéhôva Nyambe woñ, we ni man woñ munlôm, man woñ muda, nkol woñ munlôm, nkol woñ muda, man Lôk Lévi nu a yiine ikété bitison* binan, nkén mut, man nyuu,* yik muda, ba ba yii ni bé. 12 Bigda le u bé nkol i Égiptô,+ tééda i matiñ mana, u nôgôl ki mo.
13 “I ngéda u mal lona gwom bi bi nlôl i litidil joñ ni i litjôl li môô ni li wai, ha nyen u ga tégbaha ngand Bilap*+ dilo disaambok. 14 Kon maséé i kel ngand+ yoñ, we ni man woñ munlôm, man woñ muda, nkol woñ munlôm, nkol woñ muda, man Lôk Lévi, nkén mut, man nyuu, ni yik muda, ba ba yii ni bé mu bitison binan. 15 Dilo disaambok u nlama tégbaha ngand+ inyu Yéhôva Nyambe woñ, i homa Yéhôva a mpohol, inyu boñ le Yéhôva Nyambe woñ a sayap libumbul joñ jolisôna ni mam momasôna u mboñ,+ u ga ba ndik maséé ni maséé.+
16 “Ngélé aa hiki nwii, bôlôm bobasôna ba nlama telep i bisu bi Yéhôva Nyambe woñ, i homa a mpohol: i ngand Bret bi ngi-séñha,+ i ngand Sonde+ ni ngand Bilap,*+ to wada wap a nlama bé telep i bisu bi Yéhôva moo nso. 17 Hiki mut a ga lona likébla inoñnaga ni kiki Yéhôva Nyambe woñ a nsayap+ nye.
18 “U nlama téé bakéés+ ni bagwélél inyu hiki litén ikété bitison gwobisôna* Yéhôva Nyambe woñ a nti we, ba nlama kéés bôt, ba pémhene ki bo mbagi sép. 19 U nlama bé kôde mbagi,+ to todol+ mut, to neebe bitek inyule bitek bi nkwés mut pék+ ndim, bi ñôbôs yak bibañga bi mut a téé sép. 20 U nlama noñ+ telepsép, ndik telepsép yotama, inyu boñ le u niñ, u yoñ ki loñ Yéhôva Nyambe woñ a nti we.
21 “U nlama bé bel ntén e wo ki wo inyu bégés wo*+ bebee ni juu li bisesema u ñoñ inyu Yéhôva Nyambe woñ.
22 “U ga téé bé to jél lipubhaga inyu yoñ,+ i jam li jon Yéhôva Nyambe woñ a ñoo.
17 “U nlama bé sémél Yéhôva Nyambe woñ nlôm nyaga tole ntômba ibale u gwé lem, to jam libe jo ki jo, inyule hala a nsuñgaha Yéhôva Nyambe+ woñ ñem.
2 “Hégda le ba nkoba i weeni, hala wee ikété tison yada mu bitison Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti we, munlôm tole muda nu a yé i boñ jam li li yé libe i mis ma Yéhôva Nyambe woñ, a bôk malômbla+ mé, 3 a yôm kayéle a bôdôl bégés banyambe bape, a ôôp ki i bisu gwap, tole i bisu bi hiañgaa, tole i bisu bi sôñ, tole i bisu bi ntôñ gwét u ngii+ wonsôna, jam le me bi kal+ bé we le u boñ. 4 Ibale ba ñañle we i jam li tole u nok jo, u nlama wan jo bañga liwanak. Ibale hala a yé toi maliga+ le i jam libe lini li mbôña i Israel, 5 u nlama kena i munlôm nu tole i muda a mboñ jam libe lini i manwemel ma tison, ba nlama ôm i munlôm nu tole i muda nu ngok letee a wo.+ 6 I mut a kôli ni nyemb, a nlama nôla ibale bôt* iba tole bôt baa ba mbok mbôgi.+ Ndi a nlama bé nôla ibale mut wada ndik nyen a mbok mbôgi.+ 7 Bôt ba mbôgi bon ba nlama bôdôl leñ nye ngok inyu nol nye; i mbus, litén jolisôna li nlama noñ. U nlama héya jam libe i weeni.+
8 “Ibale u gwé hop u u nlet i kéés ikété tison yoñ yada, too mut a nkôp matjél,+ too mut a nkaa le a kôli bana ngim jam, too bisañ, too ngimanôgla ipe yo ki yo; u nlama telep, u kee i homa Yéhôva Nyambe woñ a mpohol.+ 9 Ke tehe biprisi le Lôk Lévi, yak ni nkéés+ nu a mba ha ngéda i, añle bo hop woñ, ba ga pémhene we mbagi.+ 10 I mbus, boñ mam inoñnaga ni mbagi ba mpémhene we nyoo i homa Yéhôva a mpohol. Boñ yaga mam momasôna ba nkal we. 11 U nlama nôgôl mbén ba ga ti we ni makidik ba ga pémhene+ we. U yégék bañ i makidik ba ga pémhene we inyu ke i waé, to i walôm.+ 12 I mut a ngôgôp, ndi a emble bé nkéés, to prisi i i ngwélél Yéhôva Nyambe woñ, a nlama nôla.+ U nlama héya jam libe i Israel.+ 13 Litén jolisôna li nlama nok, li kon woñi, hala a mboñ le bôt ba ngôgôp+ ha bañ.
14 “I ngéda w’a jôp i loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti we, u yoñ yo, u bôdôl ki yééne mu, ndi u kal le: ‘Me gwé ngôñ i téé kiñe i i ga ane me kiki biloñ gwobisôna bi yé me ipañ,’+ 15 ibale hala nyen u nhoñol, u nlama ndik téé kiñe Yéhôva Nyambe woñ a ga pohol.+ U nlama pohol kiñe ikété lôkisoñ. U gwé bé kunde i téé nkén mut nu a ta bé maasoñ i ngii yoñ. 16 Ndi kiñe i nlama bé to bana ngandak bihosi,+ to boñ le litén li témb i Égiptô inyu kônde bana bihosi+ bipe, inyule Yéhôva a bi kal bé le: ‘Kekikel, ni témbék bañ mu njel i.’ 17 A nlama bé to bii ngandak baa, tiga le ñem wé u yék njel i téé sép;+ a nlama bé to bana ngandak moni, to ngandak gôl.+ 18 Ndi i ngéda a ga yén i yééne yé ane, a nlama yoñ i Mbén ini i moo ma biprisi le Lôk Lévi,+ a tila yo inyu yé nyemede ikété kaat.*
19 “A nlama tééda yo i nyeni, a añ ki yo dilo di niñ+ yé tjodisôna, inyu boñ le a nigil i kon Yéhôva Nyambe wé woñi, a tééda ki bibañga gwobisôna bi Mbén+ ini, a nôgôl ki matiñ mana. 20 Hala a ga boñ le a hoñol bañ ikété ñem wé le a nloo lôkisañ, a yék bañ to i mbén ini inyu ke i walôm, to i waé, le ndi nye ni bon bé ba ane ntandaa ngéda i Israel.
18 “Biprisi le Lôk Lévi ni litén li Lôk Lévi jolisôna ba ga kôhna bé ngaba, to ngababum lôñni Israel. Ba ga je bisesema bi hié inyu Yéhôva; hala a yé ngababum+ yap. 2 Ba ga bana bé ngababum lôñni lôkisañ yap. Yéhôva nyen a yé ngababum yap, kiki a bi kal bo.
3 “I ngaba ini yon biprisi bi kôli yoñ mu makébla litén li nti: hiki sesema mut a nti, to nlôm nyaga, to ntômba, a nlama ti prisi nam, mañg, ni hu. 4 U nlama ki ti nye libumbul li bisu+ li bijek gwoñ, wai yoñ yondo, môô moñ ni mahuu ma bisu ma mintômba nwoñ u ñend. 5 Yéhôva Nyambe woñ a mpohol Lévi ni bon bé ikété matén moñ momasôna le nyen a gwel nson i jôl li Yéhôva,+ i mba ni mba.
6 “Ndi ibale man Lôk Lévi a nyodi i tison i Israel yada i a bé yééne+ inyule a gwé ngôñ i ke i homa Yéhôva a mpohol,*+ 7 a nla gwel nson nyoo i jôl li Yéhôva Nyambe wé kiki lôkisañ yosôna, hala wee bon ba Lôk Lévi ba ba ngwel nson nyoo i bisu bi Yéhôva.+ 8 Yak nye a ga bana nlélém ngaba bijek kiki bo,+ handugi i yom a nkôhna inyule a nuñul ngababum i basôgôlsôgôl bé.
9 “I ngéda u ga jôp i loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti we, u nlama bé nigle mam ma nsuñgaha ñem ma biloñ+ bini. 10 I weeni, ba nlama bé koba mut nu a nligis man wé nu munlôm, to nu muda i hié,+ to mut nu a mbo ngambi,+ to mut a mboñ makañ,+ to mut mis ma-na,*+ to mut nu a nke liemb,+ 11 to mut nu a nleña mam ni njel makañ,+ to mut nu a nke yak bôt ba nkwel ni bawoga+ tole yak bôt ba ñañal i mam ma ga bôña i dilo di nlo, to mut a nkwel ni bawoga.+ 12 Inyule tonjee a mboñ i mam mana a nsuñgaha Yéhôva ñem; inyu maboñok mana ma nsuñgaha ñem nyen Yéhôva Nyambe woñ a yé i luhul bo i bisu gwoñ. 13 U nlama ba ngi nsohi i bisu bi Yéhôva Nyambe+ woñ.
14 “Inyule biloñ bini u yé i luhul bi bé nôgôl bôt ba makañ+ ni bôt ba ngambi,+ ndi Yéhôva Nyambe woñ a neebe bé le u boñ hala. 15 Yéhôva Nyambe woñ a ga pémhene we mpôdôl kiki me ipôla lôkisoñ. U nlama nôgôl+ nye. 16 I jam lini jon u bi bat Yéhôva Nyambe woñ i Hôreb i kel litén li bi kodba,*+ i ngéda u bi kal le: ‘Me ngwés ha bé nok kiñ Yéhôva Nyambe wem, to tehe hié hikeñi hini, tiga le me wo.’+ 17 Ha nyen Yéhôva a bi kal me le: ‘I jam ba mpot li yé loñge. 18 M’a pémhene bo mpôdôl+ kiki we ipôla lôkisañ yap, m’a ha bibañga gwem i nyo+ wé, a ga añle bo i mam momasôna m’a kal+ nye. 19 Ndi m’a kéés i mut a ga emble bé bibañga mpôdôl nu a ga pot i jôl+ jem.
20 “‘Ibale ngim mpôdôl a ngôgôp ndi a pot jam i jôl jem le me bi kal bé nye, tole a pot i jôl li banyambe bape, i mpôdôl nu a nlama wo.+ 21 Ndi u yé le u badba le: “Kii i ga yis bés le Yéhôva a mpot bé i jam lini?” 22 Ibale mpôdôl nu a mpot i jôl li Yéhôva, ndi i jam li li mbôña bé tole li yon bé, wee Yéhôva a mpot bé i jam li. Mpôdôl nu a mpot ni ngôk. U nlama bé kon nye woñi.’
19 “I ngéda Yéhôva Nyambe woñ a’ tjé biloñ bi bi yé mu hisi Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti we, i ngéda u mal luhul bo, u bôdôl yééne i bitison gwap ni i mandap+ map, 2 u nlama pohol bitison baa mu loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti+ we. 3 U nlama kap loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti we bipes baa, u kôôba ki minloñ inyu boñ le ibale mut a nol mut, a kee ngwéé i tison yada mu bitison bi.
4 “Haana nyen mam ma nlama tagbe inyu boñ le i mut a nol mut, a kee ngwéé nyoo, a wo bañ: ibale a nol mut wé libôk ngi kôôba, ki le a ook bé+ nye; 5 kiki hihéga, ibale a nke ni mut wé libôk i tjap tjéé i bikai, ndi a pa woo inyu kit e ni nkuleñ, ndi nkuleñ a sodi munu kék, a bép mut wé libôk, a wo, i mut nu a nlama ke ngwéé i tison yada mu bitison bi inyu boñ le a pei.+ 6 Tiga le hiun hi tinde mpun matjél*+ i noñ i nwet a nol mut, a gwel nye, a nol ki nye inyule tison i yé haa ngandak. Ndi ki le a kôli bé ni nyemb inyule a bé oo bé mut+ wé libôk. 7 Inyu hala nyen me nkal we le: ‘Pohol bitison baa.’
8 “Ibale Yéhôva Nyambe woñ a nkéñbaha nkoñ woñ, kiki a bi bôn basôgôlsôgôl+ boñ, ibale a nti toi we loñ yosôna a bi bôn le a nti basôgôlsôgôl+ boñ 9 (a ga boñ hala, ibale u ntibil nôgôl mbén yosôna me nti we i len ini, i gwés Yéhôva Nyambe woñ ni i hiumul i manjel+ mé ngéda yosôna), w’a kônde bitison baa handugi bitison+ baa bi bisu. 10 Hala a ga boñ le matjél ma bôt ba ba yé ngi nsohi+ ma kuba bañ i loñ Yéhôva Nyambe woñ a nti we le i ba ngababum yoñ, to matjél ma bôt ba ba yé ngi nsohi ma ga kwél bé we.+
11 “Ndi ibale mut a ook mut wé libôk,+ a yéñék njel i boñ nye béba, ibale a mbép nye kayéle a wo, ndi i mut nu a ke ngwéé i tison yada mu bitison bi, 12 mimañ mi tison yé mi nlama ep i yoñ nye, mi ti nye i moo ma mpun matjél le a wo.+ 13 U* kônlak bañ nye ngoo, u nlama héya i bet ba nkôp matjél ma bôt ba ba yé nginsohi i Israel,+ inyu boñ le mam ma kee loñge inyu yoñ.
14 “I ngéda w’a kôhna ngababum yoñ mu loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé ti we, u nlama bé heñel nwaa nkoñ+ u mut woñ libôk le u nyodi i het basôgôlsôgôl ba bi téé wo.
15 “Mbôgi i mut wada i kôli bé inyu boñ le ba ôm mut nsohi* inyu hihôha tole béba yo ki yo a yé le a boñ.+ I ngéda bôt* iba tole bôt baa ba mbok mbôgi+ inyu nlélém jam, ha nyen ba nla kal le i jam li, li bi bôña toi. 16 Ibale mut a ntelbene mut numpe mbôgi bitembee inyu ngim liboñok libe,+ 17 i bôt bo iba ba gwé hop ba ga telep i bisu bi Yéhôva, i bisu bi biprisi ni bakéés ba ba ngwel nson i dilo+ di. 18 Bakéés ba nlama tibil wan+ i hop u, inyu yi too i mut nu a mbôgôl maasañ mbôgi bitembee, too a ñôm ki maasañ nsohi yañga, 19 u nlama boñ nye kiki a hégdaga le a mboñ maasañ,+ u nlama héya jam libe i weeni.+ 20 I ngéda bôt ba ga nok hala, ba ga kon woñi, mut nye kiki nye a ga boñ ha bé i nya jam libe ini i weeni.+ 21 U* kônôl bañ nye ngoo:+ niñ* inyu niñ,* jis inyu jis, lisoñ inyu lisoñ, woo inyu woo, kôô inyu kôô.+
20 “Ibale u nke i jôs baoo boñ gwét, ndi u tehe le ba gwé bihosi, bikak ni bisônda iloo we, u kon bañ bo woñi inyule Yéhôva Nyambe woñ nu a bi nyodna we i loñ Égiptô a yé ni we.+ 2 I ngéda u mba bebee ni ke i gwét, prisi i nlama lo i pôdôs litén.+ 3 Prisi i nlama kal bo le: ‘A bon ba Israel emblana. Ni yé bebee i jôs baoo banan gwét. Ndi ni bana makénd, ni kon bañ bo woñi, ni tomb bañ, ni sehla bañ to inyu yap, 4 inyule Yéhôva Nyambe nan a nkiha lôñni bé inyu jôs baoo banan ni inyu tohol bé.’+
5 “Yak baane ba bisônda ba nlama kal bôt ba litén le: ‘Njee ikété nan a ntip oñ ndap ndi a yé ngi jôp mu? A témb i ndap yé. Tiga le a wo i gwét, mut numpe nyen a jôp i ndap yé. 6 Njee ikété nan a nsal wom u minkôô mi wai ndi a yé ngi bôdôl je matam mé? A témb i ndap yé. Tiga le a wo i gwét, mut numpe nyen a kahal je matam ma wom wé. 7 Njee ikété nan a nyegna libii ni muda ndi a yé ngi bii nye? A témb i ndap+ yé. Tiga le a wo i gwét, mut numpe nyen a bii i muda nu.’ 8 Baane ba bisônda ba nlama ki bat bôt ba litén le: ‘Njee a nkon woñi, njee a gwé bé makénd?+ A témb i ndap yé, tiga le a boñ le lôkisañ i bôdôl kon woñi+ kiki nye.’* 9 I ngéda baane ba bisônda ba ga mal pôdôs bôt ba litén, ba nlama téé baane ba mintôñ mi gwét inyu kena litén.
10 “Ibale u ntiige tison bebee inyu jôs yo gwét, u nlama kal i bôt ba tison i jam ba nlama boñ inyu boñ le ni ba ikété nsañ.+ 11 Ibale ba ntimbhe we ni nsañ, ba yiblene ki we manwemel ma tison yap, i bôt bobasôna u ga koba mukété, ba ga sélél+ we bôlô njok, ba ga yila minkol nwoñ. 12 Ndi ibale ba ntjél kôp nsañ ni we, ba kit le ba njôs we, u nlama kéña i tison i, 13 Yéhôva Nyambe woñ a ga sem i tison i i moo moñ, u nlama nol i bôlôm bobasôna ba yé mukété ni pansoñ. 14 Ndi bôda, boñge, bémba ni gwom gwobisôna bi yé mu i tison i, yak ni nkus wé wonsôna, u nla yoñ gwo inyu yoñ.+ U ga yoñ nkus u baoo boñ, ba Yéhôva Nyambe woñ a nsem i moo moñ.+
15 “Hala nyen u ga boñ bitison gwobisôna bi yé we haa, bi bi ta bé bitison bi biloñ bi yé we ipañ. 16 Ndi inyu bitison bi matén mana Yéhôva Nyambe woñ a nti we le bi yila ngababum yoñ, u nlama bé nwas mut binam nye ki nye* i niñ. + 17 Ndi u nlama tjé i matén ma hies, Lôk Hét, Lôk Amôr, Lôk Kanaan, Lôk Péris, Lôk Hivi ni Lôk Yébus,+ kiki Yéhôva Nyambe woñ a bi kal we. 18 Inyu boñ le ba niiga bañ we i boñ mam momasôna ma nsuñgaha ñem ba mboñ inyu banyambe bap, tiga le hala a tinde we i boñ béba i mis ma Yéhôva Nyambe+ woñ.
19 “Ibale u nkéña tison, inyu yémbél yo, u ma jôs yo ngandak dilo, u nlama bé gwélél nkuleñ inyu tjé bie gwé. U yé le u je matam ma bie ndi u kit bañ gwo.+ Baa u njôs e gwét le mut binam nu? 20 Ndi bie u nyi le u nje bé matam mé gwon u nla kit. U ga kit gwo inyu oñ i lipénd u ga gwélél inyu kéña tison i njôs we gwét, letee u yémbél yo.
21 “Ibale u yé i bikai mu loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti we, u koba le ba nol mut ndi u nyi bé njee a nol nye, 2 mimañ nwoñ ni bakéés+ boñ ba nlama pam, ba hek liké li yé ipôla homa ba nlébna mim ni bitison bi yé bebee ni homa nu. 3 Mimañ mi tison i nlôôha ba bebee ikété bitison bi, mi nlama pohol ikété bémba yap, ñin u man nyaga nu ba yé ngi gwélél inyu sal bibôlô, nu a yé ngi to begee kop nson, 4 mimañ mi tison i mi nlama kena man nyaga i nsôsôgô* u u gwé malép, i homa mut a yé ngi sal, to bel mbôô, i ngéda mi ga pam nyoo nsôsôgô,+ mi ga bôk joo li man nyaga.
5 “Biprisi, bon ba Lôk Lévi ba ga lo inyule bon Yéhôva Nyambe woñ a bi pohol inyu gwélél+ nye nson ni inyu sayap loñ i jôl li Yéhôva.+ Ba ga kal lelaa ba nlama sañgal+ hiki hop u u mbéñge bôt ba njo bisañ. 6 Nyoo i nsôsôgô, mimañ nwominsôna mi tison i i yé bebee ni homa ba bi lébna mim, mi nlama jôwa moo+ map i ngii ñin u man nyaga nu ba mbôk joo, 7 ba nlama ki pot le: ‘Moo més ma nkôp bé i matjél mana, mis més ma ntehe bé to njee a nkôp mo. 8 A Yéhôva, wen u bi kobol+ litén joñ Israel, u unbene bañ jo inyu jam lini, u boñ bañ to le matjél ma mut nginsohi mana ma loo i ngii litén joñ Israel.’+ Ba nlama bé ôm bo nsohi inyu nyemb i mut nu. 9 Hala nyen w’a héya matjél ma mut a yé nginsohi i weeni, ibale u mboñ hala, wee u téé sép i mis ma Yéhôva.
10 “Ibale u nke i jôs baoo boñ gwét, ndi Yéhôva Nyambe woñ a sem bo i moo moñ, u kena ki bo minkôm,+ 11 ndi u tehe ikété bôt u nkena i minkôm, nlam muda nu a nlémél we, u sômbôl ki bii nye, 12 u yé le u kena nye i ndap yoñ. I mbus, i muda nu a nlama homb ño, a kit gwalak, 13 a héya ki mambot mé a bi lona i minkôm, a yééne i ndap yoñ. A ga ee isañ bo nyañ ngim sôñ,+ i mbus hala, u nla lal ni nye; u yila nlôm, nye ki a yila nwaa woñ. 14 Ndi ibale a nlémél ha bé we, u nlama nwas nye le a kee,+ to hee homa a ngwés.* U kôli bé nuñul nye, to tééñga nye, inyule u bi wéha nye nyuu.
15 “Ibale mut a gwé baa iba, a gwéhék wada iloo nuu numpe,* ndi i bôda ba bo iba, ba gwélél nye bon bôlôm, i pam le man nu mañ a yé man i muda nu a ngwés bé,+ 16 i kel a mba a nkébha bon bé bôlôm bum, a kôli bé boñ wengoñle lok* i muda a ngwés yon i yé mbôkgwéé, ndi ki le lok i muda a ñoo yon i yé toi mbôkgwéé. 17 A nlama neebe le lok i muda a ñoo yon i yé mbôkgwéé, a ti ki i man nu ngaba iba mu gwom gwobisôna a gwé, inyule i man nu nyen a yé bibôdle bi ngap yé i bana bon. I man nu nyen a gwé tel i man nu mañ.+
18 “Ibale mut a gwé man nu a gwé ño mbe, a bak ntonba, a nôgôl bé to isañ, to nyañ;+ isañ bo nyañ ba noode ti nye maéba ndi a ntjél nôgôl bo,+ 19 isañ bo nyañ ba nlama gwel nye, ba kena nye i nwemel u tison, yak mimañ mi tison yé,* 20 ba kal mimañ mi tison yé le: ‘I man wés nunu a gwé ño mbe, a bak ntonba, a ntjél nôgôl bés. A yé mbéna je+ ni mut nyôba.’+ 21 Ha nyen bôlôm ba tison bobasôna ba nlama ôm nye ngok letee a wo. U nlama héya jam libe i weeni, i ngéda bôt ba Israel bobasôna ba ga nok i jam li, ba ga kon woñi.+
22 “Ibale mut a mboñ béba i kôli ni nyemb ndi ba nol+ nye, ba péni ki nye i kék,+ 23 mim wé u nlama bé lal i kék.+ Ndi u nlama jô wo i yokel nu, inyule mim ba mpéni i kék u yé yom Nyambe+ a ntiihe, u nlama bé to hindis loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti we le i ba ngababum+ yoñ.
22 “Ibale u ntehe nlôm nyaga tole ntômba u manyuñ u nimil, u boñ bañ wengoñle u ntehe bé wo.+ U nlama témbna wo yak manyuñ. 2 Ndi ibale manyuñ a nyééne bé bebee ni we, tole u nyi bé njee lém yé i, u nlama kena i lém i i mbai yoñ, i yén nyoo letee ni i ngéda manyuñ a nkahal yéñ yo, u timbhe+ nye yo. 3 Hala nyen u nlama boñ inyu jagas jé, mbot yé, yak ni hiki yom i manyuñ i i nimil, ndi u léba yo. U nlama bé boñ wengoñle u ntehe bé yo.
4 “Ibale u ntehe jagas tole nlôm nyaga nu manyuñ a nkwo i nloñ, u nlama bé boñ wengoñle u ntehe bé yo. I mbéda le u hôla nye i téé lém+ yé.
5 “Muda a nlama bé haba mambot ma munlôm, to munlôm a nlama bé haba mambot ma muda. Inyule i mut a mboñ i jam lini, a nsuñgaha Yéhôva Nyambe woñ ñem.
6 “Ibale u nkoba jumbul li hinuni i nloñ, li ban-ga bon ba dinuni tole matjee, to li yé i ngii e, to li yé ’isi, nyañ a bak ki a budi i ngii bon tole i ngii matjee, u nlama bé yoñ nyañ lôñni bon.+ 7 U yé le u yoñ bon, ndi nwas nyañ le a kee. Boñ hala inyu boñ le mam ma kee loñge inyu yoñ, u niñ ki ntandaa ngéda.
8 “I ngéda u ñoñ ndap mondo, u nlama boñ lipénd i ngii nyôl+ woñ,* tiga le ndap yoñ i bana pil matjél ibale mut a nkwo mu.
9 “U nlama bé bel mintén mi mbôô+ ima i wom woñ u minkôô mi wai. Tiga le bijek gwobisôna mbôô y’a ti, yak ni matam ma minkôô mi wai ma ga num mu, bi yôña inyu homa mpubhaga.
10 “U nlama bé téñ nlôm nyaga lôñni jagas inyu sal hisi ntôñ.+
11 “U nlama bé haba libadô li li yé mboñok ni loñge bôñgô,* lôñni bôñgô i mahuu+ ma mintômba.
12 “U nlama boñ manjek i masuk mo ma-na ma mambot u nhaba.+
13 “Ibale mut a mbii muda, a lal ni nye, i mbus, a kahal oo nye* 14 a ôm nye nsohi le a gwé bilem bibe, a ôbôs ki nye jôl, a kalak le: ‘Me bi bii i muda nunu, ndi i ngéda me bi lal ni nye, me bi koba* le a ta bé konji,’* 15 isañ ni nyañ hingonda hi, ba ga yoñ yimbne le ngond yap i bé konji, ba unda yo mimañ mi tison i nwemel u tison. 16 Isañ hingonda a nlama kal mimañ le: ‘Me bi ep ngond yem i libii yak mut nunu, ndi a ñoo* nye, 17 a ñôm nye nsohi le a gwé bilem bibe, a kalak le: “Me bi koba bé le ngond yoñ i yé konji.” Ndi yimbne ini i ñunda le ngond yem i bé konji.’ Ha nyen bagwal ba ga sambal mboñ i bisu bi mimañ mi tison. 18 Mimañ+ mi tison mi ga gwel i mut nu, mi kogse+ nye. 19 Mi ga fane nye 100 sékel* i silba, mi ti nwo isañ hingonda, inyule i mut nu a ñôbôs jôl li ngond Israel+ i i yé konji, i hingonda hi hi ga yégle nwaa wé. I mut nu a gwé bé kunde i bos ni nye niñ yé yosôna.
20 “Ndi ibale nsohi u yé maliga, to yimbne le i hingonda hi hi bé konji i ta bé, 21 mimañ mi nlama kena hingonda i lijubul li ndap isañ, bôlôm ba tison ba nlama ôm nye ngok letee a wo, inyule a mboñ jam li nwéhna nyuu+ i loñ Israel, hala kiki a bi boñ malal ma nyega* a bak i ndap isañ.+ U nlama héya jam libe i weeni.+
22 “Ibale ba nkoba munlôm a nlalna nwaa mut numpe, bo iba ba nlama wo: munlôm nu a nlalna muda,+ yak muda yaga. Hala nyen u nlama héya jam libe i Israel.
23 “Ibale i hingonda hi yé konji hi nyegna libii ni munlôm, ndi munlôm numpe a boma nye i tison, a lalna nye, 24 u nlama kena bo iba i nwemel u tison i, u ôm bo ngok letee ba wo. Hingonda, inyule a bi lond bé i ngéda ba bé i tison; yak munlôm inyule a bi wéha nwaa mut+ wé libôk nyuu. Hala nyen u nlama héya béba jam i Israel.
25 “Ibale hingonda hi bi yegna libii ni munlôm, ndi munlôm numpe a boma nye i bikai, i mut nu a loo hingonda ngui, a lalna nye, i mut a nlalna i hingonda hi, nyetama nyen a nlama wo. 26 U boñ bañ hingonda to yom, inyule a mboñ bé jam li kôli ni nyemb. U ga bagal i hop unu kiki hop u mut nu a mpude maasañ, a nol+ nye. 27 Inyule a bi boma hingonda i bikai; hingonda hi hi bi yegna libii hi lond ndi mut a bé bé inyu sôñ nye.
28 “Ibale munlôm a mboma hingonda hi yé konji, hio ngi yegna libii ni munlôm, ndi a gwel hingonda, a lalna nye, ndi bôt ba koba+ bo. 29 I mut a nlalna hingonda, a nlama ti isañ hingonda 50 ma sékel i silba, hingonda hi yila nye nwaa.+ Inyule a nwéha hingonda nyuu, a ga bana bé kunde i bos ni nye niñ yé yosôna.
30 “Mut a yoñok bañ nwaa isañ, tiga le a wéha isañ+ nyuu.*
23 “Munlôm nu ba nak, hala wee a gwé mintédék mi mañ mi mbind tole nu ba nkit nsude* a nlama bé jôp i likoda li Yéhôva.+
2 “Man linyaa* nye ki nye a nlama bé jôp i likoda li Yéhôva.+ Mbôda yé yo ki yo i nlama bé jôp i likoda li Yéhôva, to hiai hi nyônôs jôm.
3 “Man Lôk Amôn, to man Lôk Môab nye ki nye a nlama bé jôp i likoda li Yéhôva.+ Yak mbôda yap yo ki yo i nlama bé jôp i likoda li Yéhôva, to hiai hi nyônôs jôm, 4 inyule ba bi ti bé we bijek, to malép i ngéda u bé nyodi i Égiptô,+ ni inyule ba bi saa Balam, man Béor nu a bé lôl i Pétor i Mésôpôtamia, le a tiihe+ we.* 5 Ndi Yéhôva Nyambe woñ a bi tjél emble Balam.+ Yéhôva Nyambe woñ a bi hielel ndiihe i le i yila bisai+ inyu yoñ, inyule Yéhôva Nyambe woñ a bi gwés+ we. 6 U hôlga bañ bo i bana nsañ, to lingwañ dilo di niñ+ yoñ tjodisôna.
7 “U nlama bé oo man Lôk Édôm, inyule a yé maasoñ.+
“U nlama bé oo man Égiptô, inyule u bé nkén mut i loñ+ yé. 8 Hiai hi nyônôs aa, hala wee ndandi yap i nla jôp i likoda li Yéhôva.
9 “I ngéda w’a ke i jôs baoo boñ, u nlama keñgle mam mabe*+ momasôna. 10 Ibale mut a nyila nyega inyule manôi*+ ma nyoo nye ni juu, a nlama nyodi i homa ni nyééne, a témb ha bañ nyoo. 11 I ngéda kôkôa i nkwo, a nlama yoñ malép, a nogop; i mbus, a nla témb i homa ni nyééne i ngéda hiañgaa+ hi nañal. 12 W’a pohol homa* i mbus liyééne joñ, nyoo nyen u mba u nke i boñ mahindi. 13 U nlama bana timil, i ga hôla we i tém bee, i ngéda u mal boñ mahindi, tjé bee. 14 Inyule Yéhôva Nyambe woñ a nkiiña i homa u nyééne+ inyu tohol we ni inyu sem baoo boñ i moo moñ; jon homa u nyééne a nlama ba mpubhaga,+ tiga le Nyambe a koba yom i nyega i weeni, a kôm we mbus.
15 “Ibale nkol u nso nwet wé, u lo i weeni, u nlama bé timbis wo yak nwet wé. 16 I nkol u, u nla yén i weeni, to numbe homa a mpohol ikété bitison gwoñ, i homa a ga lémél nye. U nlama bé tééñga+ nye.
17 “Ngond Israel yo ki yo i nlama bé yila muda libambe,*+ to munlôm nu Israel nye ki nye a nlama bé yila munlôm libambe.*+ 18 U nlama bé lona nsaa u* muda libambe to nsaa u munlôm libambe* i ndap Yéhôva Nyambe woñ, to inyu yônôs likak jo ki jo, inyule bo iba ba nsuñgaha Yéhôva Nyambe woñ ñem.
19 “U nlama bé pôôs manyuñ ni yéñe,+ to moni, to bijek, to yom yo ki yo ba mpôôs ni yéñe. 20 U yé le u pôôs nkén mut ni yéñe,+ ndi u nlama bé pôôs manyuñ ni yéñe,+ inyu boñ le Yéhôva Nyambe woñ a sayap we ikété mam momasôna w’a boñ mu loñ u nke i yoñ.+
21 “Ibale u mbôn Yéhôva Nyambe+ woñ jam, u tiñha bañ i yônôs+ jo. Inyule Yéhôva Nyambe woñ a ga bat we le u yônôs jo; ibale u nyônôs bé jo wee u mboñ béba.+ 22 Ndi ibale u mbôn bé to jam, wee u mboñ bé béba.+ 23 U nlama boñ i jam u mpot,+ u nlama yônôs i jam u mbôn inyule li yé likébla le ñem u ntinde we i ti Yéhôva Nyambe+ woñ.
24 “Ibale u njôp i wom u minkôô mi wai u mut woñ libôk, u yé le u je matam letee u nuu, ndi u nlama bé lôñôl matam i bot yoñ, to i sel yoñ.+
25 “Ibale u njôp i wom u blé u mut woñ libôk, u yé le u ket minhôôlak mi mis ma blé ni woo woñ, ndi u nlama bé bôñôl nhôdôk kwade i wom u blé+ u mut woñ libôk.
24 “Ibale mut a mbii muda ndi a bana ha bé ngôñ ni nye inyule a nléba jam li nwéhna nyuu i nyeni, a nlama tila kaat maboha,+ a ti yo i muda nu ilole a mpémés nye i ndap+ yé. 2 Ibale a nyodi i ndap nlôm, a nla yila nwaa mut+ numpe. 3 Ibale nlôm nu yônôs iba a ñoo* nye, a nlama tila kaat maboha, a ti nye yo ilole a mpémés nye i ndap yé; tole ibale nlôm nu yônôs iba a nwo, 4 nlôm nu bisu nu a bi pémés nye i ndap, a gwé bé kunde le a tiimba bii nye, inyule i muda nu a nyila nyega inyu yé, hala a nsuñgaha Yéhôva ñem. U nlama bé jôbna jam libe i loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé i ti we le i ba ngababum yoñ.
5 “I ngéda mut a ntip bii muda, a nlama bé ke i gwét, ba nlama bé to ti nye nson wo ki wo. Ba nlama bé nyégsa nye i gwel nson wo ki wo ngim nwii, a nlama yén i ndap yé, a kônha nwaa+ maséé.
6 “Mut nye ki nye a nlama bé yoñ ngok kôgôl, to man ngok kôgôl kiki bibep,*+ hala a’ ba wengoñle a nyoñ niñ i mut kiki bibep.
7 “Ibale u nléba le mut a nip maasañ nu a yé man Lôk Israel kiki nye, a kahal tééñga nye, i mbus a nuñul+ nye, i mut nu a nlama nôla.+ U nlama héya jam libe i weeni.+
8 “Ibale mut a nkon lô* i weeni, boñ mam momasôna biprisi le Lôk Lévi bi ga kal+ we. Noñ yaga maéba momasôna me bi ti bo. 9 Hoñol jam Yéhôva Nyambe woñ a bi boñ Miriam mu njel, i ngéda u bi nyodi i Égiptô.+
10 “Ibale u mpôôs mut+ woñ libôk to imbe yom, u kôli bé jôp i ndap yé inyu kadal i yom a bi bôn le a nti we kiki bibep. 11 Ndi u nlama telep i mbégdé, i mut u bi pôôs yom nyen a nlama lona we bibep ha i mbégdé. 12 Ibale i mut nu a yé liyep, u kôli bé le u nañal, bibep+ gwé bi bak i weeni. 13 U nlama boñ biliya gwoñ gwobisôna le u timbhe nye i yom a bi ti we kiki bibep ilole hiañgaa hi nañal; a ga nañal, a ban-ga mbot+ yé, a’ sayap ki we; hala a ga unda le u téé sép i mis ma Yéhôva Nyambe woñ.
14 “U nlama bé tééñga mut bôlô nu a yé ikété ndutu tole nu a yé liyep mu bitison*+ gwoñ, to ibale a yé maasoñ, to nkén mut nu a yé i loñ yoñ. 15 U nlama ti nye nsaa wé nlélém kel,+ ilole hiañgaa hi nañal, inyule i mut nu a yé liyep, a gwé ki ngôñ ni nsaa wé inyu niñ. Tiga le a lôndôl Yéhôva inyu jam u mboñ nye, wee u mboñ béba.+
16 “Basañ ba nlama bé nôla inyu bibéba bi bon bap, to bon ba nlama bé nôla inyu bibéba bi basañ+ bap. Hiki mut a nlama nôla inyu béba+ yé nyemede.
17 “U nlama bé kôde mbagi i nkén mut to i man nyuu,*+ u nlama bé to yoñ mbot i yik muda kiki bibep,+ inyule u mpôôs nye yom. 18 U hôya bañ le u bé nkol i Égiptô, Yéhôva Nyambe woñ a kobol+ we. Inyu hala nyen me nti we oda i boñ i mam mana.
19 “Ibale u mbumbul wom woñ ndi u hôya mbom wada nyoo wom, u témb ha bañ i yoñ wo. U nlama yék wo inyu nkén mut, man nyuu ni yik muda,+ le ndi Yéhôva Nyambe woñ a sayap we ikété mam momasôna u mboñ.+
20 “I ngéda u nsugde mintjep mi e yoñ ôlivé, u sugde bañ nwo inyu ngélé i nyônôs iba. I matam ma nyégle, ma yé inyu nkén mut, man nyuu ni yik muda.+
21 “I ngéda u mal ket matam ma wom woñ u minkôô mi wai, u témb bañ i yoñ matam ma nyégle. Ma ga ba inyu nkén mut, man nyuu ni yik muda. 22 U hôya bañ le u bé nkol i Égiptô. Inyu hala nyen me nti we oda i boñ i mam mana.
25 “Ibale bôt ba gwé mindañ, ba nlama ke i bisu bi bakéés.+ Bakéés ba bagal nkaa, ba kal i mut a net nkaa ni mut a nkwo nkaa.+ 2 Ibale i mut a nkwo nkaa a nlama biba,+ nkéés a ga kal le a bôdôp, a biba ki i bisu bi nkéés. Nsoñgi u disôô u nlama kiha ni i béba a mboñ. 3 A yé le a bép nye letee ni 40 ma disôô,+ ndi a nlama bé loo ha. Ibale a mbép nye iloo ha, manyuñ a ga wo nyuu i bisu gwoñ.
4 “U nlama bé kañ nlôm nyaga nyo i ngéda a ntét blé.+
5 “Ibale linyañ li nyééne homa wada ndi wada a wo, a yék bé man munlôm, yik yé i nlama bé biiba+ ni mut nu a ta bé i lihaa li nlôm. Manyañ nlôm a nlama yoñ nye, a bii nye, a bôñôl nye jam mut a nlama bôñôl yik i manyañ. 6 Man nu bisu yik muda i ga gwal, a’ bana jôl li lôñ mut,+ inyu boñ le jôl jé li séha bañ i Israel.+
7 “Ibale i mut nu a ntjél bii yik i manyañ, yik muda i nlama ke i nwemel u tison, i kal mimañ mi tison le: ‘Manyañ nlô wem a ntjél tôôs jôl li lôñ manyañ i Israel. A ntjél bôñôl me i jam mut a nlama bôñôl yik i manyañ.’ 8 Mimañ mi tison mi nlama sébél nye, mi pôdôs nye. Ibale a nai, a kal le: ‘Me gwé bé ngôñ i bii i muda nu,’ 9 yik i manyañ i ga tiige nye bebee i bisu bi mimañ, i sodol nye tamb i kôô,+ i tjôle nye matai i su, i kal ki le: ‘Haana nyen ba nlama boñ mut nu a ntjél téé ndap manyañ.’ 10 I mbus hala, jôl li lihaa li mut nu* i loñ Israel, li ga ba le: ‘Lihaa li mut nu ba bi sodol tamb.’
11 “Ibale bôlôm iba ba njo sañ ndi nwaa mut wada mu a lo i sôñ nlôm le ba bép bañ nye, ndi a gwel gwom bi mbôô bi nunu munlôm numpe, 12 u nlama kit i muda nu woo. U* kônôl bañ nye ngoo.
13 “U nlama bé bana mintén mi matam ma kilô+ ima i bot yoñ, likeñi ni lititigi. 14 U nlama bé bana i ndap yoñ mintén mi biséya ima inyu hégél+ gwom,* ikeñi ni ititigi. 15 U nlama ndik bana litam li kilô lilam ni séya ilam inyu hégél gwom, inyu boñ le u nom mu loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé ti we.+ 16 Inyule mut ngitelepsép nyensôna nu a mboñ nya mam ini, a nsuñgaha Yéhôva Nyambe+ woñ ñem.
17 “U hôya bañ i jam Amalek a bi boñ we mu njel, i ngéda u bé nyodi i Égiptô,+ 18 kiki a bi boma we i ngéda u bé nwaak, u bak ki ntombok; a kahal jôs i bôt bobasôna ba bé sôk i mbus. A bi kon bé Nyambe woñi. 19 I ngéda Yéhôva Nyambe woñ a ga ti we noi kayéle baoo boñ bobasôna ba yé we ipañ ba nwas we nwee mu loñ Yéhôva Nyambe woñ a yé ti we le i ba ngababum+ yoñ, ha nyen w’a sas Amalek le mut a bigda ha bañ nye hana ’isi.+ U hôiga bañ i boñ hala.
26 “I ngéda u nsôk u jôp i loñ Yéhôva Nyambe woñ a nti we le i ba ngababum yoñ, u yoñ yo, u bôdôl ki yééne mu, 2 u nlama yoñ ndék matam ma bisu+ ma libumbul* jolisôna u ga kôhna mu loñ Yéhôva Nyambe woñ a nti we, u ha mo i sel, u kena mo i homa Yéhôva Nyambe woñ a ga pohol le jôl jé li ba. 3 Y’a béda le u kee yak prisi i mba i ngwel nson ha dilo di, u kal nye le: ‘I len ini, me nlo i kal Yéhôva Nyambe woñ le me njôp i loñ Yéhôva a bi bôn basôgôlsôgôl bés le a nti+ bés.’
4 “Prisi i ga yoñ i sel i i moo moñ, i bii yo i bisu bi juu li bisesema li Yéhôva Nyambe woñ. 5 I mbus, w’a pot i bisu bi Yéhôva Nyambe woñ le: ‘Tata a bé man Araméa+ nu a bé tômnde;* i mbus, a ke i Égiptô,+ a yén nyoo kiki nkén mut, ni ndék bôt i i bé mu lihaa+ jé. Nyoo a yila loñ ikeñi, ni i ngui, a bôl+ ki ngandak. 6 Bon ba Égiptô ba bi tééñga bés, ba nôgha bés ndutu, ba yilha bés minkol.+ 7 Ha nyen di bi bôdôl lôndôl Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl bés, Yéhôva a bi emble kiñ yés, a béñge njiiha yés, ndutu+ yés ni njôghe di bé nok. 8 Sôk i bi sôk, Yéhôva a bi nyodna bés i Égiptô ni woo u ngui ni u lipémba,+ ni mam ma nkônha woñi, ni bihélha bi mam ni manyaga.+ 9 I mbus, a lona bés hana homa nunu, a ti bés i loñ ini, loñ i i nkuli milik ni wéi.+ 10 Nano, matam ma bisu me mbumbul i hisi Yéhôva a bi ti+ me, mo mana.’
“U nlama bii mo i bisu bi Yéhôva Nyambe woñ, u ôôp ki i bisu bi Yéhôva Nyambe woñ. 11 I mbus ha, u ga kon maséé we ni lihaa joñ, ni man Lôk Lévi, ni nkén mut inyu mam malam momasôna Yéhôva Nyambe woñ a nti we.+
12 “I ngéda u mal héya jôga jada ikété jôm+ li libumbul joñ i nwii mi nyônôs maa, hala wee nwii u jôga jada ikété jôm, w’a ti jo man Lôk Lévi, nkén mut, man nyuu,* ni yik muda mu bitison*+ gwoñ le ba je, ba nuu. 13 I mbus, w’a pot i bisu bi Yéhôva Nyambe woñ le: ‘Me mal héya ngaba ipubhaga i ndap yem, me ti yo man Lôk Lévi, nkén mut, man nyuu ni yik muda,+ kiki u bi kal me. Me mbôk bé mambén moñ, me nyan bé to mo. 14 Me bi je bé me to yom mu ngéda me bi kôhna maéya, me bi héya bé to yom mu ngéda me bé nyega, me bi ti bé to yo inyu bawoga. Me bi nôgôl kiñ Yéhôva Nyambe wem, me boñ ki mam momasôna u bi kal me. 15 Nano béñge bés, a we nu u yé nyoo i ngii, i liyééne joñ lipubhaga, u sayap ki litén joñ Israel lôñni i loñ u bi ti+ bés, kiki u bi bôn basôgôlsôgôl+ bés, loñ i i nkuli milik ni wéi.’+
16 “Yéhôva Nyambe woñ a nti oda i len ini le u noñ matiñ ni matéak mana. U nlama tééda mo, u noñ ki mo ni ñem+ woñ wonsôna ni niñ* yoñ yosôna. 17 I len ini, Yéhôva a mbôn we le a ga ba Nyambe woñ ibale u nkil i manjel mé, u tééda ki matiñ+ mé, mambén+ mé ni matéak+ mé, u emble ki kiñ yé. 18 I len ini, Yéhôva a nok mbônga woñ le u ga ba litén jé, tik yé yom;*+ ni le u ga tééda mambén mé momasôna; 19 kiki a bi bôn we, u ga loo matén momasôna a bi hek,+ hala a ga lona we lipém ni bibégés ibale u ñunda le u yé litén lipubhaga inyu Yéhôva Nyambe+ woñ.”
27 Môsi ni mimañ mi Israel ba kal litén le: “Nôgôl mambén momasôna me nti we i len ini. 2 I kel w’a yap Yordan inyu jôp i loñ Yéhôva Nyambe woñ a nti we, yoñ basoso ba ngok, u téé bo, u hoo bo pén.*+ 3 I mbus, tila bibañga gwobisôna bi Mbén ini mu ngok i ngéda u mal yap lom, inyu boñ le u jôp i loñ Yéhôva Nyambe woñ a nti we, loñ i i nkuli milik ni wéi kiki Yéhôva Nyambe nu basôgôlsôgôl boñ a bi bôn+ we. 4 I ngéda u nyap Yordan, u nlama téé i ngok ini i hikôa Ébal,+ u hoo yo pén* kiki me yé i kal we i len ini. 5 U nlama ki oñ juu li bisesema nyoo inyu Yéhôva Nyambe woñ, juu li bisesema li ngok. U nlama bé gwélél bisélél+ bi kei* inyu sal ngok i. 6 U nlama oñ juu li bisesema li Yéhôva Nyambe woñ ni ngok le ba nkôñg bé, u sem ki bisesema bi ntul i hié mu ngii inyu Yéhôva Nyambe woñ. 7 U nlama sem bisesema+ inyu kôp nsañ, u jél ki gwo nyoo,+ w’a kon maséé i bisu bi Yéhôva Nyambe+ woñ. 8 U tibil ki tila bibañga bi Mbén+ ini gwobisôna mu ngok.”
9 I mbus, Môsi ni biprisi le Lôk Lévi bi kal litén li Israel jolisôna le: “Mom nwee a Israel, u emble ki. I len ini u nyila litén li Yéhôva Nyambe+ woñ. 10 U nlama ki emble kiñ Yéhôva Nyambe woñ, u tééda ki mambén+ mé ni matiñ mé ma me nkal we i len ini.”
11 I kel i, Môsi a bi kal loñ le: 12 “I matén mana mon ma ga telep i hikôa Gérizim+ inyu sayap litén i ngéda ni ga yap Yordan: Siméôn, Lévi, Yuda, Isakar, Yôsep ni Benyamin. 13 I matén mana mon ma ga telep i hikôa Ébal+ inyu tiihe: Ruben, Gad, Aser, Zébulôn, Dan ni Naftali. 14 Ha nyen Lôk Lévi i ga timbhe bôlôm ba Israel+ bobasôna ni kiñ ikeñi le:
15 “‘Tiihe tiihe ni mut a mbañ ntjok ôñgba+ tole nu a ñôô ôñgba,*+ ndi a sôô yo. I nya nson u moo ma mut likeñge* i nsuñgaha Yéhôva+ ñem.’ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’*)
16 “‘Tiihe tiihe ni mut a nyan isañ tole nyañ.’+ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
17 “‘Tiihe tiihe ni mut a nheñel nwaa nkoñ u mut wé libôk.’+ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
18 “‘Tiihe tiihe ni mut a mboñ le mut ndim+ a nimil njel.’ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
19 “‘Tiihe tiihe ni mut a nkôde mbagi+ i nkén mut, man nyuu* ni yik muda.’+ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
20 “‘Tiihe tiihe ni mut a nlalna nwaa isañ, inyule a nwéha isañ+ nyuu.’* (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
21 “‘Tiihe tiihe ni mut a nlalna to imbe nuga.’+ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
22 “‘Tiihe tiihe ni mut a nlalna manyañ nu muda, hala wee ngond isañ tole ngond nyañ.’+ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
23 “‘Tiihe tiihe ni mut a nlalna nyôgôl+ wé.’ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
24 “‘Tiihe tiihe ni mut a ñamb mut wé libôk,+ a nol ki nye.’ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
25 “‘Tiihe tiihe ni mut a neebe bitek inyu nol* mut nginsohi.’*+ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
26 “‘Tiihe tiihe ni mut nu a ntééda bé, to nôgôl+ bibañga bi Mbén ini.’ (Litén jolisôna li ga timbhe le: ‘Amen!’)
28 “Ibale u ntibil nôgôl kiñ Yéhôva Nyambe woñ, u boñ biliya i noñ mambén mé momasôna me nti we i len ini, Yéhôva Nyambe woñ a ga boñ le u loo biloñ gwobisôna bi yé hana ’isi.+ 2 U ga kôhna bisai+ bini gwobisôna ibabé set, inyule u ntéñbe i emble kiñ Yéhôva Nyambe woñ:
3 “W’a ba nsaibak ikété tison, w’a ba ki nsaibak i wom.+
4 “Bon+ boñ* b’a ba nsaibak,+ yak ni libumbul joñ, mbôda i bilém gwoñ, bon ba nyaga yoñ ni ba mintômba nwoñ.
5 “Sel+ yoñ y’a ba nsaibak,+ yak ni séya yoñ u mbuune flawa.
6 “To hee u nke, to kii u mboñ, w’a ba nsaibak.*
7 “I ngéda baoo boñ ba ga lo i jôs+ we, Yéhôva a ga boñ le u yémbél bo. Ba ga lôl i njel yada inyu jôs we gwét, ndi ba ga kil manjel+ masaambok inyu ke we ngwéé. 8 Yéhôva a ga sayap mandugi+ moñ,* yak ni hiki jam u ga boñ; Yéhôva Nyambe woñ a ga sayap we mu loñ a yé i ti we. 9 Yéhôva a ga yilha we litén lipubhaga+ inyu yé kiki a bi bôn+ we, inyule u nwaa bé tééda mambén ma Yéhôva Nyambe woñ, u nkil ki i manjel mé. 10 Biloñ gwobisôna hana ’isi bi ga tehe le Yéhôva a mpohol we+ le u ba litén jé, u gwélél ki jôl jé, bi ga kon ki we woñi.+
11 “Yéhôva a ga bulus+ bon boñ, bémba yoñ ni libumbul joñ mu loñ Yéhôva a bi bôn basôgôlsôgôl boñ le a nti+ we. 12 Yéhôva a ga yiblene we mandugi mé ma ma gwé gwom bilam, hala wee ngii, inyu nôs nop mu loñ yoñ i loñge ngéda+ ni inyu sayap mam momasôna u mboñ. U ga pôôs ngandak biloñ ndi we w’a bana bé ngôñ i poo.+ 13 Yéhôva a ga boñ le u ba ño, ndi ha nwel bé; w’a ba i ngii,+ ha isi bé, ibale u nôgôl mambén ma Yéhôva Nyambe woñ me yé i kal we i len ini le u tééda mo, u noñ ki mo. 14 U nlama bé yék mbén to yada ikété mambén momasôna me yé i kal we i len ini, i ke i walôm tole i waé+ inyu noñ banyambe+ bape ni i gwélél bo.
15 “Ndi ibale u ñemble bé kiñ Yéhôva Nyambe woñ, u boñ bé to biliya i noñ mambén mé momasôna ni matiñ mé momasôna me nkal we i len ini, i ndiihe ini yosôna y’a kwél+ we ibabé set:
16 “W’a ba ntiihege ikété tison, w’a ba ntiihege i wom.+
17 “Sel+ yoñ y’a ba ntiihege,+ yak ni séya yoñ u mbuune flawa.
18 “Bon+ boñ* b’a ba ntiihege, yak ni libumbul joñ, bon ba nyaga yoñ ni ba mintômba+ nwoñ.
19 “To hee u nke, to kii u mboñ, w’a ba ntiihege.*
20 “Yéhôva a ga tiihe we ikété mam momasôna u mboñ, a yubda we, a kogse ki we letee u tjiba, u pala ki séha inyu maboñok moñ mabe ni inyule u ntjôô+ nye. 21 Yéhôva a ga boñ le makon ma adbe we letee a sas we mu loñ u yé ke i yoñ.+ 22 Yéhôva a ga boñ le u kon mbak, lihep,+ ngaa nyo; nyuu i mba i nlék we, a ga ômle we pansoñ,+ mbebi i i nligis bijek; a ga boñ ki le mbôô yoñ i njum;+ i gwom bini bi ga noñ we letee u tjiba. 23 Ngii i ga yilna we kiki mamuna, hisi hi yilna we kiki kei.*+ 24 Yéhôva a ga boñ le i nop a no mu loñ yoñ, a ba kiki libu ni lipum li biték li li nlôl i ngii, letee u tjiba. 25 Yéhôva a ga boñ le baoo+ boñ ba yémbél we. U ga lôl i njel yada inyu jôs bo gwét, ndi u ga kil manjel masaambok inyu ke bo ngwéé; u ga yila yom bilim inyu biane+ gwobisôna hana ’isi. 26 Mim nwoñ mi ga yila bijek bi dinuni di ngii ni bi binuga bi bikai, mut a nsés+ gwo a ga ba bé.
27 “Yéhôva a ga boñ we le u kon mot ma Égiptô, ton i nla,* minyañ ni tjôs, bi bi ga mal bé. 28 Yéhôva a ga boñ le u kônd njék, u kwoo ndim,+ u yubda* ki. 29 W’a ba u ntômnde njamuha kiki mut ndim a ntômnde i jiibe;+ yom yo ki yo u ga boñ i ga too bé; bôt ba ga lôk we, ba niblak ki we hiki ngéda, mut a ga ba bé inyu tohol+ we. 30 W’a yegna libii ni muda ndi mut numpe nyen a ga pude nye, a lalna nye. U ga oñ ndap ndi u ga yééne+ bé mu. U ga sal wom u minkôô mi wai ndi u ga je bé matam+ mé. 31 Ba ga nol nyaga yoñ i bisu gwoñ ndi u ga je bé yo. Ba ga nip jagas joñ i bisu gwoñ, ndi li ga témb bé i weeni. Baoo boñ ba ga yoñ mintômba nwoñ ndi mut a nsôñ we a ga ba bé. 32 Loñ+ ipe i ga yoñ bilok gwoñ ni bingond gwoñ, u tehge; w’a bana ngôñ i tehe bo, ndi w’a la bé boñ to jam. 33 Loñ u nyi bé+ yon i ga je libumbul joñ ni bijek gwobisôna u ga sal, ba mba ba nyoñ gwom gwoñ ni malôga, ba tééñgaga ki we. 34 I mam mis moñ ma ga tehe ma ga kundus we njék.
35 “Yéhôva a ga boñ we le u kon mot ma ma nsôghana ni ma ma mal bé i maboñ ni i mabel, ibôdôl isi mabal ipam i ño. 36 Yéhôva a ga luhul we lôñni kiñe u bi téé le i ane we, le ni kee i loñ we ni basôgôlsôgôl boñ ni bi yi bé;+ nyoo, ni ga gwélél banyambe bape, banyambe ba bikék ni ba ngok.+ 37 W’a yila yom bilim, yom mandegle* ni yom bôt ba nol hiol+ inyu biloñ gwobisôna Yéhôva a ga kena we.
38 “W’a nwes ngandak mbôô i wom, ndi u ga bumbul ndék,+ inyule bandééñga ba ga je yo. 39 U ga sal nwom mi minkôô mi wai, u bôñgôl ki nwo, ndi u ga nyo bé wai, u ga bumbul bé to yom,+ inyule minsoñ mi ga je nwo. 40 U ga bana bie bi ôlivé ni nkoñ woñ wonsôna, ndi u ga bana bé môô le u nhooba, inyule matam moñ ma ôlivé ma ga kudi. 41 U ga gwal bon bôlôm ni bon bôda, ndi ba ga yén bé i weeni inyule ba ga ke i minkôm.+ 42 Mauñ ma bitandi ma ga je bie gwoñ gwobisôna ni libumbul joñ. 43 Nkén mut nu a nyééne i weeni a ga loo we, loo ni loo; ndi we w’a sôs isi yé, sôs ni sôs. 44 A ga pôôs we, ndi we w’a pôôs+ bé nye. A ga yila ño, ndi we w’a yila nwel.+
45 “I ndiihe+ ini yosôna i ga kwél we, i noñ ki we ibabé set letee u tjiba+ inyule u ñemble bé kiñ Yéhôva Nyambe woñ, u ntééda bé to mambén mé ni matiñ mé a bi ti+ we. 46 We ni mbôda yoñ n’a kôhna ndiihe ini yosôna kiki yimbne ni mabéhna+ mba ni mba, 47 inyule u bi gwélél bé Yéhôva Nyambe woñ ni maséé, to ni mahak ikété ñem woñ i ngéda gwom gwoñ bi bôl.+ 48 Yéhôva a ga om baoo boñ i jôs we gwét, u ga sélél+ bo ni njal,+ ni nyus malép, ni liyep li mbot, mam momasôna ma héñlak we. A ga ha we kop nson i kei* i joo letee a tjé we.
49 “Yéhôva a ga lona loñ+ i i yé haa i jôs we gwét, i lôlak lii likas li hisi, i podok hop le u nok bé,+ i ga pude we kiki nyôgôl,+ 50 loñ i bôt le masu map ma nkônhana woñi, ba nkônôl bé mañ mut, to mañge+ wanda ngoo. 51 Ba ga je mbôda i bémba yoñ, ba je yak libumbul joñ letee u tjiba. Ba ga yigle bé we to jis li blé, to wai yondo, to môô, to man nyaga, to ntômba letee ba tjé+ we. 52 Ba ga kéña we, ba kwéhne we ikété bitison* gwoñ gwobisôna mu loñ yoñ, letee mapénd moñ ma ngui ma ma nyôgi, ma u mbôdôl ñem ma kwo. Ñ, ba ga kéña we ikété bitison gwoñ gwobisôna mu loñ Yéhôva Nyambe woñ a nti+ we. 53 Ha nyen u ga ba nyégsaga i je bon+ boñ,* minsôn mi bilok gwoñ ni mi bingond gwoñ Yéhôva Nyambe woñ a bi ti we; ndutu i mba nnayak ngandak inyule baoo boñ ba ga kéña we.
54 “Yak i mut a meya niñ i mbomboo i weeni, a ban-ga ngôô, a ga kônôl bé manyañ ngoo, to nwaa nu a ngwés, to bon bé bôlôm ba ba ngi yii, 55 a ga nim bo minsôn mi bon bé a mba a nje, inyule a mbana bé yom ipe i je; ndutu i mba nnayak ngandak inyule baoo boñ ba ga kéña bitison+ gwoñ. 56 Yak i muda a meya niñ i mbomboo i weeni, a ban-ga ngôô, a meya niñ i mbomboo+ kayéle libal jé li ntihba bé nso ’isi, yak nye a ga kônôl bé nlô wé nu a ngwés ngoo, to lok yé, to ngond yé, 57 to gwale i i mpémél nye ipôla mabel, to bon bôlôm a ngwal, kayéle a ga je bo bisôsôli; ndutu i mba nnayak ngandak inyule baoo boñ ba ga kéña bitison gwoñ.
58 “Ibale u mboñ bé biliya i tééda bibañga gwobisôna bi Mbén ini, bi bi yé ntilga munu kaat+ ini, ibale u nkon bé to jôl+ li Yéhôva+ Nyambe woñ woñi, li li gwé lipém li kônhaga ki woñi, 59 Yéhôva a ga ômle we ni mbôda yoñ dimala dibe, dimala dikeñi di di mpala bé mal,+ yak ni makon mabe ma ma mpala bé mal. 60 Makon momasôna u bé kon woñi i Égiptô, a ga lona mo i weeni, ma ga adbe ki we ibabé set. 61 Handugi i mam mana, Yéhôva a ga ômle we makon momasôna ni dimala tjodisôna di di ta bé ntilga munu kaat Mbén ini, letee u tjiba. 62 To ni mbôl kiki tjôdôt di ngii,+ ndék+ ikété nan yon y’a yégle inyule ni ñemble bé kiñ Yéhôva Nyambe nan.
63 “Kiki Yéhôva a bé maséé i boñ we loñge ni i bulus we, hala ki nyen Yéhôva a ga kon maséé i tjé we ni i sas we; a ga héya ki we mu loñ u yé bebee ni yoñ.
64 “Yéhôva a ga sand we ikété biloñ gwobisôna, ibôdôl lini likas li ’isi letee ni lii likas li ’isi+ lipe; mu biloñ bi, u ga gwélél banyambe ba bikék ni ba ngok, banyambe le to we, to basôgôlsôgôl boñ ni bi yi bé.+ 65 W’a bana bé nsañ mu biloñ+ bi, to linôyôi inyu libal joñ li kôô. Ndi Yéhôva a ga ha we woñi+ i ñem, a ti we minwaak mi mis, ni lehelñem.+ 66 Niñ yoñ i ga ba i ségi, u ga ba ikété woñi juu ni njamuha; w’a bana bé botñem le w’a pei. 67 Kegla w’a kal le: ‘Ibale kôkôa to ini!’ Kôkôa w’a kal le: ‘Ibale kegla to ini!’ inyu woñi u u ga yon we ñem ni inyu mam mis moñ ma ga tehe. 68 Ibabé set, Yéhôva a ga témbna we i Égiptô ni sitima, i homa me bi kal we le u témbék bañ, nyoo w’a nuñul wemede yak baoo boñ le u ba nkol wap u munlôm tole u muda, ndi mut nye ki nye a ga somb bé we.”
29 I bibañga bini gwon bi yé bibañga bi malômbla Yéhôva a bi ti Môsi oda le a boñ ni bon ba Israel, i loñ Môab; handugi malômbla a bi boñ ni bo i Hôreb.+
2 I mbus, Môsi a sébél bon ba Israel bobasôna le ba kodba, a kal bo le: “Bébomede ni bi tehe i mam momasôna Yéhôva a bi boñ i loñ Égiptô, kiki a bi boñ Faraô, bagwélél bé bobasôna ni loñ+ yé yosôna; 3 ni bi tehe ki bikééhene* bikeñi, bihélha bi mam ni manyaga.+ 4 Ndi Yéhôva a bi ti bé bé ñem inyu yi mam, to mis inyu tehna, to maôô inyu noga, letee ni len.+ 5 ‘Mukété 40 ma nwii me bi éga bé mu ñoñ,+ mambot manan ma bi un bé, to bitamb ni bééna i makôô+ bi bi ôbi bé. 6 Ni bi je bé bret, ni bi nyo bé wai, to maok mape, inyu boñ le ni yi le men me yé Yéhôva Nyambe nan.’ 7 I ngéda ni bi sôk ni pam hana i homa nunu, kiñe Hesbôn+ le Sihôn bo kiñe Basan+ le Og ba bi lo i jôs bés gwét, ndi di bi yémbél+ bo. 8 Kiki di bi kadal nkoñ wap, di ti wo litén li Ruben, litén li Gad ni pes litén i Manasé.+ 9 Jon, téédana bibañga bi malômbla mana, ni nôgôl ki gwo inyu boñ le mam momasôna ma kee loñge+ inyu nan.
10 “Bébobasôna ni téé hana len i bisu bi Yéhôva Nyambe nan: baane ba matén manan, mimañ mi matén, bôt bakeñi, ni bôlôm bobasôna ba Israel, 11 bon banan, baa+ banan, yak ni bakén+ ba bôt ba ba nyééne i bééni, ibôdôl nu a ntjébél bé tjéé letee ni nu a ñébél bé malép. 12 Ni yé hana inyu kum soñ le ni njôp i malômbla ma Yéhôva Nyambe nan, ma Yéhôva Nyambe nan a yé i boñ ni bé i len+ ini 13 kayéle a yilha bé litén+ jé i len ini, yak nye a ba Nyambe+ nan, kiki a bi bôn bé, ni kiki a bi bôn basôgôlsôgôl banan Abraham,+ Isak+ ni Yakôb.+
14 “Me mboñ bé me i malômbla mana, to kum i soñ ini, ni bébotama ndigi, 15 ndi yak ni bôt ba téé hana ni bés i bisu bi Yéhôva Nyambe wés, yak ni bôt ba ba ta bé hana lôñni bés i len ini. 16 (Inyule bébomede ni nek bé lelaa di bé niñ i loñ Égiptô, ni lelaa di bi lôô ikété minkoñ mi ngandak biloñ+ mu liké jés. 17 Ni bi tehe mam ma nsuñgaha ñem ni bisat+ bi nyega* bi kék, bi ngok, bi silba ni bi gôl, bi bi bé mu biloñ bi.) 18 Yoña yihe le ba léba bañ i bééni i len ini, munlôm nye ki nye, to muda, to lihaa, to litén, nu ñem wé u nke haa ni Yéhôva Nyambe wés inyu gwélél banyambe ba biloñ+ bi; i nya mut i, i yé kiki tén e i i num matam ma ma nlol, ma ban-ga mbôñ.+
19 “Ndi ibale mut a nok bibañga bi malômbla mana, a ngôgôp, a kal ikété ñem wé le: ‘M’a bana nsañ, to ibale me noñ ndigi i yom ñem wem u nkal me,’ hala a ga lona nye bikuu ikété manjel mé momasôna,* 20 to Yéhôva a ga nwéhél bé nye.+ Ndi Yéhôva a ga unbene i mut nu ngandak. I ndiihe yosôna i yé ntilga mu kaat ini y’a kwél+ nye ibabé set, hodo Yéhôva a ga sas ki jôl jé hana ’isi. 21 Ikété matén ma Israel momasôna, i mut nu nyetama nyen Yéhôva a ga pémés inyu boñ le bikuu bi kwél nye inoñnaga ni ndiihe yosôna i malômbla ma ma yé ntilga munu kaat Mbén ini.
22 “I dilo di nlo, i ngéda bon banan ni bakén ba bôt ba ba nlôl i biloñ bi yé nonok ba ga tehe dimala di loñ ini ni makon Yéhôva a nlona mu, 23 solfa, bas ni lék, kayéle yom to yada i ga béla bé, to o ikété loñ yosôna, to kai yo ki yo i ga nañ bé; loñ y’a ba kiki i ngéda Yéhôva a bi tjé Sôdôm ni Gômôra,+ Adma ni Zébôim,+ ikété hiun hié ni nyayak yé. 24 Bon banan, bakén ba bôt ni biloñ gwobisôna ba ga kal le: ‘Inyuki Yéhôva a mboñ i loñ+ ini i nya jam ini? Kii i mboñ nye le a unup ngandak hala?’ 25 Ha nyen bôt ba ga kal le: ‘Inyule ba bi tjôô malômbla ma Yéhôva,+ Nyambe nu basôgôlsôgôl bap, malômbla a bi boñ ni bo i ngéda a bi nyodna bo i loñ Égiptô.+ 26 Ba bi bôdôl bégés banyambe bape, ba ôôp ki i bisu gwap, banyambe le ba bé yi bé, ba bééna bé to kunde i bégés+ bo.* 27 Jon Yéhôva a bi unbene i loñ i ngandak, a boñ ki le i ndiihe yosôna i yé mu i kaat+ ini i kwél bo. 28 Jo ni jon ikété hiun hié, kundul+ yé ni liyot jé likeñi, Yéhôva a bi nup bo mu hisi hi, a kena bo i loñ ipe, i het ba yé i len+ ini.’
29 “Mam ma sôli ma yé inyu Yéhôva Nyambe+ wés ndi i mam a bi solol ma yé inyu yés ni mbôda yés i boga ni boga, le ndi di nôgôl bibañga gwobisôna bi Mbén+ ini.
30 “I ngéda bibañga bini gwobisôna bi ga yônôl we, hala wee bisai ni ndiihe me mbii i bisu gwoñ,+ u hoñol+ ki gwo* nyoo ikété biloñ gwobisôna i het Yéhôva Nyambe woñ a ga sand+ we, 2 u témb ki yak Yéhôva Nyambe+ woñ, we ni bon boñ, u emble ki kiñ yé ni ñem woñ wonsôna ni niñ*+ yoñ yosôna inyu mam momasôna me yé i kal we i len ini, 3 ha nyen Yéhôva Nyambe woñ a ga kobol bôt boñ ba ba yé i minkôm,+ a kônôl we ngoo.+ Yéhôva Nyambe woñ a ga héya we ikété biloñ gwobisôna i het a bi sand+ we, a témb a kot we. 4 To ibale litén joñ li yé ntjamak letee ni masuk ma ’isi, Yéhôva Nyambe woñ a ga kot we, a témbna+ we. 5 Yéhôva Nyambe woñ a ga témbna we i loñ batata boñ ba bééne, u yoñ ki yo; a ga boñ le mam ma kee loñge inyu yoñ, a bulus we iloo batata+ boñ. 6 Yéhôva Nyambe woñ a ga pubus* ñem woñ ni ñem u mbôda+ yoñ, kayéle u ga gwés Yéhôva Nyambe woñ ni ñem woñ wonsôna ni niñ* yoñ yosôna, le ndi u niñ.+ 7 I mbus, Yéhôva Nyambe woñ a ga boñ le i ndiihe ini yosôna i kwél baoo boñ ba ba bé oo we, ba tééñgaga+ we.
8 “Ha nyen w’a témb u nôgôl kiñ Yéhôva Nyambe woñ, u noñ ki mambén mé momasôna me nkal we i len ini. 9 Yéhôva Nyambe woñ a ga boñ le u bana ngandak lingwañ ikété nson u moo+ moñ wonsôna, a ga bulus bon boñ, bémba yoñ, libumbul joñ. Kiki Yéhôva a bé maséé i boñ basôgôlsôgôl+ boñ loñge, hala nyen a ga ba ki maséé i boñ we loñge. 10 Ha ngéda i, w’a emble kiñ Yéhôva Nyambe woñ, w’a tééda ki mambén mé ni biniigana gwé bi bi yé ntilga munu kaat Mbén ini, w’a témb ki yak Yéhôva Nyambe woñ ni ñem woñ wonsôna ni niñ*+ yoñ yosôna.
11 “I mbén me yé ti we i len ini, i nlet bé ngandak inyu yoñ, i ta bé to i homa le u nla bé pam.*+ 12 I ta bé nyoo i ngii, le ndi u kal le: ‘Njee a ga bet nyoo i ngii inyu yôñôl bés yo, le ndi di emble yo, di nôgôl+ ki yo?’ 13 I ta bé to nyoo ii pes i tuye, le ndi u kal le: ‘Njee a ga yap nyoo ii pes i tuye, inyu yôñôl bés yo, le ndi di emble yo, di nôgôl ki yo?’ 14 Inyule bañga i yé we bebee, ikété nyo woñ ni ikété ñem+ woñ, le ndi u nôgôl+ yo.
15 “Emble me loñge, me mbii i len ini i bisu gwoñ niñ ni loñge, nyemb ni béba.+ 16 Ibale u nôgôl mambén ma Yéhôva Nyambe woñ me yé ti we i len ini, u gwés Yéhôva Nyambe+ woñ, u nôñôl mu manjel mé, u tééda ki mambén mé ni biniigana gwé ni matéak mé, w’a niñ,+ u bôl ki, Yéhôva Nyambe woñ a ga sayap we ikété loñ u yé i ke i yoñ.+
17 “Ndi ibale ñem woñ u nke haa ni Nyambe,+ u nôgôl bé nye, u nwas le ba lop we i ôôp i bisu bi banyambe bape ni i gwélél+ bo, 18 me ni nlama añ nkal we i len ini le w’a tjiba+ ibabé set. W’a nom bé mu loñ u yé i jôp, i i yé ii pes i Yordan. 19 Ngii ni hisi bi yé me mbôgi i len ini le, me mbii niñ ni nyemb i bisu gwoñ, bisai ni ndiihe;+ u nlama pohol niñ inyu boñ le u niñ+ we ni mbôda+ yoñ, 20 u gwés Yéhôva Nyambe+ woñ, u nôgôl kiñ yé, u adbe ki nye,+ inyule nyen a yé niñ yoñ ni njel yé ki nyen u ga niñ ntandaa ngéda mu loñ Yéhôva a bi bôn le a nti basôgôlsôgôl boñ, Abraham, Isak ni Yakôb.”+
31 I mbus, Môsi a ke, a pot bibañga bini i bisu bi bon ba Israel bobasôna, 2 a kal bo le: “Me gwé 120 nwii i len+ ini. Me nla ha bé éga bé,* inyule Yéhôva a bi kal me le: ‘W’a yap bé Yordan.’+ 3 Yéhôva Nyambe nan nyen a ga bôk bé i bisu i ngéda ni ga yap lom, nyemede ki nyen a ga tjé i biloñ bini i bisu binan inyu boñ le ni kadal minkoñ+ nwap. Yôsua nyen a ga éga bé i ngéda ni mba ni nyap+ lom, kiki Yéhôva a bi pot. 4 Yéhôva a ga boñ bo kiki a bi boñ Sihôn+ bo Og,+ bikiñe bi Lôk Amôr, i ngéda a bi tjé+ bo, a kadal ki nkoñ wap. 5 Yéhôva a ga yémbél bo inyu nan; ni nlama boñ bo i mam momasôna ma yé ntilga mu mbén me bi ti+ bé. 6 Ni bana ñem ngui, ni lédés ki.+ Ni kon bañ bo woñi,+ ni sehla bañ to i bisu gwap, inyule Yéhôva Nyambe nan a nkiha ni bé, a ga yôi bé bé, to tjôô bé.”+
7 Ha nyen Môsi a bi sébél Yôsua, a kal nye i bisu bi bon ba Israel bobasôna le: “Bana ñem ngui, u lédés+ ki, inyule wen w’a jôbna litén lini i loñ Yéhôva a bi bôn basôgôlsôgôl bap le a ga ti bo, wen w’a ti ki bo yo le i ba ngababum+ yap. 8 Yéhôva nyen a mbôk we i bisu, a ga ba ni we+ ngéda yosôna. A ga yôi bé we, to tjôô we. U kon bañ woñi, u sehla bañ to.”+
9 I mbus, Môsi a tila i Mbén+ ini, a ti yo biprisi hala wee Lôk Lévi i i mbegee nkuu Malômbla u Yéhôva, yak ni mimañ mi Israel nwominsôna. 10 Môsi a ti bo oda, a kal le: “I lisuk li hiki nwii minsaambok, i ntéak ngéda mu nwii u,+ i ngéda ngand Bilap+ i mba i ntagbe,* 11 bon ba Israel bobasôna ba nlama telep i bisu bi Yéhôva+ Nyambe nan i homa a ga pohol,i Mbén ini le bon ba Israel bobasôna ba nok+ yo. 12 Koda litén+ jolisôna, bôlôm, bôda, boñge,* ni bakén ba bôt ba ba nyééne ikété bitison* binan, inyu boñ le ba emble, ba nigil i yi Yéhôva Nyambe nan ni i kon nye woñi, ba boñ ki biliya i nôgôl bibañga gwobisôna bi Mbén ini. 13 Hala a ga boñ le bon banan ba ba bi yi bé i Mbén ini, ba emble+ yo, ba nigil ki i kon Yéhôva Nyambe nan woñi, dilo tjodisôna n’a niñ ikété loñ ni yé i ke i jôp, nyoo ii pes i Yordan.”+
14 I mbus, Yéhôva a kal Môsi le: “Nun-ki! Kel nyemb+ yoñ i yé bebee. Sébél Yôsua, we ni nye ni kee* i ndap libadô i likoda, inyu boñ le me téé nye ñéga.”+ Ha nyen Môsi bo Yôsua ba bi ke i ndap libadô i likoda. 15 Yéhôva a pémél bo i ndap libadô ikété jél li ond, jél li ond li lo li telep i lijubul li ndap libadô.+
16 Ndi Yéhôva a kal Môsi le: “Nun-ki! U yé bebee ni wo,* i bôt bana ba ga bôdôl bégés bakén ba banyambe* ba ba ga ba bo ipañ, nyoo i loñ ba yé i ke.+ Ba ga hôya+ me, ba bôk ki malômbla+ me bi boñ ni bo. 17 Ha ngéda i, me ga unbene+ bo ngandak, me tjôô+ bo, me ga béñge ha bé to bo,+ letee ba tjiba hies. I ngéda ngandak mandutu ni ngandak njiiha i ga kwél bo,+ ha nyen ba ga kal le: ‘Baa i mandutu mana ma mpémél bé bés inyule Nyambe wés a ta bé ni bés?’+ 18 Ndi to hala, ha i kel i, m’a béñge bé bo, inyu mam mabe momasôna ba mboñ, hala kiki ba nke i noñ banyambe+ bape.
19 “Nano tilnana i hiémbi+ hini, niigana ki hio bon ba Israel.+ Boña le ba yi hio,* inyu boñ le i hiémbi hini hi hôñlaha bon ba Israel+ i jam li ga pémél bo ibale ba ndogbene Nyambe.* 20 I ngéda me ga jôbna bo i loñ me bi bôn basôgôlsôgôl+ bap, loñ i i nkuli milik ni wéi,+ ndi ba je, ba nuu, ba yogop.*+ Ba ga ke i noñ banyambe bape, ba bégés ki bo, ba yan me, ba bôk ki malômbla+ mem. 21 I ngéda ngandak mandutu ni ngandak njiiha i ga kwél bo,+ i hiémbi hini hi ga hôñlaha bo i jam li ga pémél bo (mbôda yap i nlama bé hôya hio), inyule me nyi mahoñol ba gwé ilole me njôbna bo i loñ me bi bôn bo.”+
22 Inyu hala nyen Môsi a bi tila i hiémbi hi i kel i, a niiga ki hio bon ba Israel.
23 I mbus, a* téé Yôsua+ man Nun, a kal nye le: “Bana ñem ngui, u lédés+ ki, inyule wen u ga jôbna bon ba Israel i loñ me bi bôn+ le me nti bo, me ga ba ki lôñni we hiki ngéda.”
24 I ngéda Môsi a bi mal ndik tila bibañga gwobisôna bi Mbén+ ini ikété kaat, 25 Môsi a ti bon ba Lôk Lévi ba ba mbegee nkuu Malômbla u Yéhôva oda, a kal bo le: 26 “Yoña i kaat Mbén+ ini, ni bii yo ipañ nkuu+ Malômbla u Yéhôva Nyambe nan, i ga ba ha inyu hôñlaha bé i jam li ga pémél bé. 27 Inyule me nyi ndok+ nan ni nledek ño nan. Me yômi, ni bi nai i ndogbene+ Yéhôva i nya ini, i ngéda m’a wo, mam m’a ba lelaa? 28 Koda mimañ nwominsôna mi matén manan ni bôt banan bakeñi i bisu gwem, le me pot bibañga bini ba nogok, le ndi ngii ni hisi bi ba me mbôgi.+ 29 Me nyi le i mbus nyemb yem n’a boñ mam mabe,+ ni yék ki njel me bi ti bé oda le ni noñ. I dilo di nlo, bikuu bi ga kwél+ bé inyule n’a boñ mam mabe i mis ma Yéhôva, n’a unbaha ki nye lôñni maboñok manan.”
30 Ha nyen Môsi a bi pot bibañga bi hiémbi hini ibôdôl i bibôdle ipam lisuk+ i bisu bi bon ba Israel bobasôna:
32 “A ngii, sédi ôô inyule me nsômbôl pot,
yak hisi hi emble bibañga bi nyo wem.
2 Biniigana gwem bi ga no kiki nop;
bibañga gwem bi ga kwo kiki manwee,
kiki hilônde hi hi nkeede i ngii bikai,
kiki biôôm bi bi nyôôs bikai.
3 Inyule m’a añal jôl li Yéhôva.+
Añlana bikeñi bi Nyambe+ wés!
5 Ndi i bôt bana bon ba bi boñ béba.+
Ba ta bé bon bé, njom i yé yap.+
Ba yé hiai hi bôt ba mandon ni ba malôga!+
Baa nye bé nyen a yé Tata nan nu a bi ti bé niñ,+
Nu a bi hek bé, a yilha ki bé ngim litén?
7 Hoñlana dilo di kôba;
bigdana nwii mi tjai di bi tagbe.
Bat isoñ, a nla kal+ we;
yak mimañ nwoñ mi bôt, mi ga añle we.
8 I ngéda Nungingii a bi ti biloñ ngababum+ yap,
i ngéda a bi bagal bon ba Adam,*+
a bi téé minwaa mi minkoñ mi biloñ+
inoñnaga ni nsoñgi u bon ba Israel.+
11 Kiki nyôgôl u niiga bon bé i puue,
i mbus, u puue i ngii yap,
u sambal bipapai gwé, u yoñ bo,
u begee ki bo mu tjimba+ tjé,
12 Yéhôva nyetama nyen a bé éga+ nye;*
nkén nyambe nye kiki nye a bé bé lôñni nye.+
A bi jés nye wéi u nlôl i maaa,
môô ma nlôl i ngok* i i nlet ngandak,
14 bota i i nlôl i milik mi nyaga, ni milik mi mintômba,
lôñni mintômba mi mahoñ,*
balôm ba mintômba ba Basan, lôñni balôm ba kembee,
u nyok wai i nlôl i matjél* ma matam ma nkôô wai.
15 I ngéda Yésurun* a bi pop, a bi bôdôl ndogop.
U bi pop, u ha mahoñ, u keñep.+
Jon a bi hôya Nyambe nu a bi hek nye,+
a yan Liaa li tohi yé.
17 Ba bé ti mimbuu mimbe bisesema, ndi ha Nyambe+ bé,
banyambe le ba bé yi bé,
banyambe ba mondo ba ba bi tip lo,
ba basôgôlsôgôl banan ba bi yi bé.
19 I ngéda Yéhôva a bi tehe hala, a bi tjôô+ bo
inyule bilok gwé ni bingond gwé bi bi unbaha nye.
20 Jon a bi kal le: ‘M’a sôô su wem le ba tehe ha bañ wo;+
m’a tehe i yom ba ga yila.
Jon yak me m’a tôdôl njôñ yap ni njel ba ba ta bé ngim litén,+
Me boñ ki le loñ i bijôñ bi bôt i hindha bo ñem.+
23 M’a bulus bikuu gwap;
m’a ôm bo makoñ mem momasôna.
M’a om binuga bi bikai le bi kogoo bo,+
yak ni nyoo i i gwé mbôñ.
25 I mbégdé, pansoñ i ga nol+ bôt bap;
ikété ndap, mañge munlôm ni mañge muda,
nkéñéé man ni mañ mut+
ba mba ba nkon woñi.+
26 Me yé le me kal le: “M’a sand bo,
me boñ ki le bôt ba hôya bo.”
27 Ndi lelaa baoo ba ga yoñ i jam li?+
Inyule ba yé le ba hoñol+ nya ipe.
Ba yé le ba kal le: “Ni ngui yés nyen di nyémbél;+
Yéhôva bé nyen a mboñ i mam mana momasôna.”
29 Ibale ba ban-ga pék,+ ki ba ñôt mahoñol mu jam li.+
Ba noode ki hégda i jam li yé le li pémél+ bo.
30 Lelaa mut wada a yé le a noñ 1 000 hi bôt,
bôt iba ba yé le ba kiha 10 000 di bôt ngwéé?+
Ibale Liaa jap li nuñul+ bé bo,
ibale Yéhôva a tjôô bé bo.
32 Inyule nkôô wap wai u nlôl i minkôô mi wai mi Sôdôm,
i nwom mi minkôô mi wai mi Gômôra.+
Matam map ma nkôô wai ma yé matam ma mbôñ,
yak mayuu map ma nlol.+
33 Wai yap i yé mbôñ i nyoo,
béba mbôñ i hiyo nyoo.*
34 Baa maboñok map ma ta bé ntéédaga i meeni,
mbandak ikété mandugi+ mem?
35 Mapuna ma yé mem, men m’a timbhe,+
i ntéak ngéda, kôô wap w’a sendi,+
inyule hilo hi njiiha hi yé bebee,
i yom i yé nkôôbaga inyu yap i ga pala lo.’
36 Inyule Yéhôva a ga kéés litén+ jé,
i ngéda a ga tehe le ngui i mal bo,
ni le ndik bôt ba ba gwééba ha bé ni mintombok mi bôt nwon mi nyégle.
37 I mbus, a ga kal le: ‘Hee banyambe+ bap ba yé,
hee liaa ba bé solbene li yé,
38 ba ba bé je biloñge gwap bi bisesema,*
ba nyok wai i makébla+ map?
Ba telbak ni, ba hôla bé.
Ba yilna bé lisolbene.
40 Inyule me mpa woo wem i ngii,
me kum soñ le: “Ntel wonsôna me niñ i boga ni boga,”+
41 Ibale me nhôl pansoñ yem i i mbai,
me kôôba ki inyu bikééhene,+
m’a saa baoo+ bem i yom ba bi boñ,
me timbhe ki ba ba ñoo me.
42 M’a boñ le makoñ mem ma hiôô matjél,
matjél ma bôt ba ba nôla ni ma bôt ba ba bi ke i minkôm,
pansoñ yem y’a je minsôn,
minsôn mi miño mi baane ba baoo.’
43 A biloñ, kona maséé, bé lôñni litén+ jé,
inyule a ga pun matjél ma bagwélél+ bé,
A ga saa baoo+ bé i yom ba bi boñ nye,
a ga pubus* loñ i litén jé.”
44 Hala nyen, Môsi a bi lo a pot bibañga gwobisôna bi hiémbi hini le litén+ li nok, nye ni Hôséa,*+ man Nun. 45 I ngéda Môsi a bi mal kal bon ba Israel bobasôna bibañga bini, 46 a kal ki bo le: “I mabéhna mem momasôna me yé i ti bé i len+ ini, téédana mo i miñem minan, inyu boñ le ni niiga bon banan i noñ bibañga gwobisôna bi Mbén+ ini. 47 Inyule bi ta bé bibañga bi yañga, ndi bi nla boñ le ni kôhna niñ,+ ni niñ ki ntandaa ngéda ikété loñ ni yé ke i yoñ, ii pes i Yordan.”
48 I nlélém kel, Yéhôva a kal Môsi le: 49 “Ke bet i dikôa di Abarim,+ u telep i hikôa Nébô+ hi hi yé i loñ Môab, i mbombom Yérikô; u béñge loñ Kanaan i me nti bon ba Israel le i ba ngababum+ yap. 50 I mbus, u nlama wo mu ngii hikôa u mbet, u juba ki ni basôgôlsôgôl boñ, kiki manyuñ Arôn a bi wél i hikôa Hôr,+ a juba ki ni basôgôlsôgôl bé, 51 inyule we ni nye ni bi ndogbene me i bisu bi bon ba Israel i malép ma Mériba+ ma ma yé i Kades, i ñoñ Zin; inyule ni bi pubus bé jôl jem i bisu bi bon ba Israel.+ 52 W’a tehe i loñ i haa, ndi u ga jôp bé mu i loñ me nti litén li Israel.”+
33 I bisai bini gwon Môsi, mut bañga Nyambe, a bi ti bon ba Israel ilole a nwo.+ 2 A bi kal le:
“Yéhôva a bi lôl i Sinai,+
a bi béyéi bo ibôdôl i Séir.
Lipém jé li bi béyéi bo ibôdôl i mbok dikôa i Paran,+
didun di didun* di bapubhaga di bé lôñni nye,+
bajogwét bé ba bé i woo wé walôm.+
5 Nyambe a bi yila kiñe i Yésurun,*+
i ngéda baane ba litén ba bi kodba,+
yak ni matén ma Israel+ momasôna.
7 I bisai bini gwon a* bi pot inyu Yuda:+
“A Yéhôva, emble kiñ Yuda,+
témbna nye i loñ yé.
8 Inyu Lévi, a bi kal+ le:
U bôdôl ki jôs nye bisañ i malép ma Mériba.+
9 Nu a mpot inyu isañ bo nyañ le: ‘Me gwé bé ngéda i tééda bé.’
Nu a nyoñ bé ngéda ni bilôk bi nyañ gwé,+
nu a nit bé to bon bé bomede,
inyule a nôgôl bañga yoñ,
a ntééda ki malômbla+ moñ.
Ba nlama ligis binjinjiñ inyu boñ le u* nok loñge njiñ,+
yak ni sesema i ntul i hié i juu joñ li bisesema.+
11 A Yéhôva, sayap ngui yé,
unda le minson mi moo mé mi nlémél we.
Bôk makôô* ma bôt ba ntelep i kolba nye,
le i bôt ba ñoo nye ba telep ha bañ.”
12 Inyu Benyamin, a bi kal le:+
“Nugwéha nu Yéhôva a’ yééne ipañ yé ibabé i kon woñi;
a ga tat nye kel yosôna,
a ga yén i ngii bituu gwé.”
13 Inyu Yôsep, a bi kal+ le:
“Yéhôva+ a’ sayap loñ yé
ni gwom bilam bi ngii,
ni manwee lôñni malép ma ma nlôl ’isi,+
14 ni gwom bilam hiañgaa hi nti,
ni gwom bilam bi bi mpam hiki sôñ,+
15 ni gwom bilam bi bi nlôl i minlômbi mi dikôa,*+
ni gwom bilam bi dikôa di di nom mba ni mba,
16 ni gwom bilam bi hisi ni bi bi yôni mu,+
ni loñgeñem i Nwet a nyééne i man e biloo.+
Bi loo i ngii ño u Yôsep,
i libabat li ño li nu ba bi pohol ipôla lokisañ.+
17 Bilama gwé bi yé kiki bilama bi mbôkgwéé nu nyaga,
bitoñ gwé bi yé bitoñ bi nyet.*
Ni bitoñ gwé, a ga nyuge* matén
momasôna letee ni masuk ma hisi.
Bitoñ bi bi yé môm ma dikôô ma Éfraim,+
bi yé ki dikôô di Manasé.”
18 Inyu Zébulôn, a bi kal+ le:
“A Zébulôn, kon maséé mu maké moñ,
yak we a Isakar, mukété mandap moñ ma mabadô.+
19 Ba ga naña matén i bet i ngii hikôa.
Ba ga sem bisesema bi telepsép nyoo.
20 Inyu Gad, a bi kal+ le:
“Nu a nkéñbaha nkoñ u Gad+ a ba nsaibak.
A niñi ha kiki mbondo njéé,
a bak bebee i pat woo, ñ, yak kégéé ño.
Baane ba litén ba ga kodba.
Telepsép i Yéhôva yon a ga noñ,
yak ni matéak mé inyu Israel.”
22 Inyu Dan, a bi kal+ le:
A ga him, a lôlak i Basan.”+
23 Inyu Naftali, a bi kal+ le:
“Naftali a yé nuuak ni loñgeñem i Yéhôva,
a yôni ki ni bisai gwé.
Yoñ nkoñ i pes hiôñg ni nwelmbok.”
24 Inyu Aser, a bi kal+ le:
“Nyambe a bi sayap Aser ni ngandak bon.
A ga lémél lôkisañ,
a yube* ki makôô mé i môô.
25 Bihimbil gwoñ bi makôga bi ga ba ni kei* ni mamuna,+
w’a kon bé to yom yo ki yo woñi niñ yoñ yosôna.*
26 Mut numpe a ta bé kiki bañga Nyambe+ nu Yésurun,+
nu a nkil i ngii inyu hôla we,
nu a nkil i ond ni lipém+ jé.
28 Israel a nyén ibabé nduña,
lingen li Yakôb li ga kuli ibabé le mut a ôbôs jo,
i loñ i bijek ni wai yondo,+
i het ngii i nkuñle manwee.+
29 U yé kimasoda a Israel!+
34 I mbus, Môsi a nyodi i ñoñ u Môab, a bet i hikôa Nébô,+ i libabat li Pisga,+ i mbombom Yérikô.+ Yéhôva a unda nye loñ yosôna, ibôdôl i Giléad letee ni i Dan,+ 2 ni nkoñ u Naftali wonsôna, nkoñ u Éfraim ni u Manasé, nkoñ u Yuda wonsôna letee ni i tuye nu a yé i pes hiôñg,*+ 3 yak ni Négeb+ ni pes mbok i Yordan,+ ni tegep mbok i Yérikô nu a yé tison i maén, letee ni i Zôar.+
4 Ha nyen Yéhôva a bi kal nye le: “I loñ ini yon me bi bôn Abraham, Isak ni Yakôb, me kal bo le: ‘M’a ti yo mbôda*+ nan.’ Me mboñ we le u tehe yo ni mis moñ, ndi w’a jôp+ bé mu.”
5 I mbus ha, ngwélél Yéhôva le Môsi a wél ha i loñ Môab kiki Yéhôva a bi pot.+ 6 A jô nye i nsôsôgô, i loñ Môab, i mbombom Bét-Péôr; letee ni len ini mut to wada a nyi bé soñ+ yé. 7 Môsi a bi wo,+ a ban-ga 120 nwii. A bé a ngi tehnaga loñge, to ngui yé i bi hoi bé. 8 Bon ba Israel ba bi ee Môsi i ñoñ u Môab 30 ma dilo.+ I mbus, dilo di maéya inyu Môsi di tagbe.
9 Yôsua, man Nun a bé a yôni ni mbuu u pék, inyule Môsi a bi kéhi woo i ngii yé;+ bon ba Israel ba bôdôl nôgôl nye, ba boñ ki i yom Yéhôva a bi kal Môsi.+ 10 Ndi mpôdôl numpe a bi telep ha bé i Israel kiki Môsi,+ nu Yéhôva a bé pôdôs mbom ni mbom.*+ 11 A bi boñ bihélha bi mam gwobisôna ni manyaga momasôna Yéhôva a bi om nye i boñ i Égiptô inyu kogse Faraô, bagwélél bé bobasôna ni loñ+ yé yosôna, 12 Môsi a bi boñ hala ni woo u ngui ni lipémba likeñi i bisu bi bon ba Israel+ bobasôna.
I nene le mbok dikôa i loñ Libañ yon ba mpôdôl hana.
Ni hop Lôk Héber, “mbôô.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Ni hop Lôk Héber, “ba mboñ le miñem nwés mi nyimbi.”
Ni hop Lôk Héber, “ni ñem u yôni; ni ñem ngim.”
Ni hop Lôk Héber, “nu a ntelep we bisu.”
I nla ki ba, “Nyambe a bi lédés nye.”
Tole “Ni nyumbla bañ bo.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Hala wee, Kréta.
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Tole “ba nogok njôghe kiki muda nu a nkôôga.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
I nla ki ba, i ngok ba nsébél ni hop Pulasi le Basalte noir.
Hikéñéé hi woo hiada hi yé 44,5 cm. Béñge Apendis B14.
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Hala a nkobla le “Mambai ma bilap ma Yair.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Hala wee, tuye Nwoga.
Ni hop Lôk Héber, “woo woñ u ngui.”
Tole “yoña yihe ni biniñ binan.”
Ni hop Lôk Héber, “letee ni ñem u ngii.”
Ni hop Lôk Héber, “Jôm li bibuk.”
Tole “yoña matat inyu bébomede”
Tole “éña.”
Tole “ngababum yé.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “manoodana.”
Ni hop Lôk Héber, “mbôô.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Hala wee, tuye Bas tole tuye Nwoga.
Ni hop Lôk Héber, “i ndap minkol.”
Tole “ba ba nkolba me.” Ni hop Lôk Héber, “ba mbédél me i mbom.”
Tole “nu a ñunda loñgeñem inyu.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel.”
Tole “inyu boñ le u too.”
Ni hop Lôk Héber, “bibuk bini gwon.”
Ni hop Lôk Héber, “minsôn nwominsôna.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “ngap.”
Tole “i tiimba añle bo gwo; kedel gwo i mahoñol.”
Ni hop Lôk Héber, “ipôla mis manan.”
Ni hop Lôk Héber, “i ndap minkol.”
Ni hop Lôk Héber, “i bisu bi.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “yom yé i tôbôtôbô.”
Ni hop Lôk Héber, “i ndap minkol.”
Ni hop Lôk Héber, “woo.”
Tole “a ntéñbe ki i gwés bo.”
Ni hop Lôk Héber, “a ga timbhe bo i mbombom yap.”
Ni hop Lôk Héber, “a téñbe ki i gwés we.”
Ni hop Lôk Héber, “a ga sayap litam li libum joñ.”
Ni hop Lôk Héber, “sôgba.”
Ni hop Lôk Héber, “Mis moñ ma.”
Tole “manoodana.”
I nla ki ba, “ba kon woñi; ba sehla.”
Ni hop Lôk Héber, “bret.”
Tole “diléléba di minsôsôgô.”
Tole “ndip mangen.”
Unu ntén kôn won ba nsébél ni hop Pulasi le orge.
Tole “éña.”
Ni hop Lôk Héber, “i ndap minkol.”
Hala wee, mapénd ma nyôgi.
Tole “kadal disi tjap.”
Ni hop Lôk Héber, “nledek joo.”
Tole “i kel likoda.”
Tole “ôñgba ba mboñ ni kei le ba nyimbi.”
Ni hop Lôk Héber, “li gwé nledek joo.”
Tole “ñôôk man nyaga.”
Tole “ngababum yoñ.”
Tole “ngababum yoñ.”
Ni hop Lôk Héber, “Jôm li bibuk.”
Tole “i kel likoda.”
Tole “diléléba di minsôsôgô.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Lôk Héber, “kwee.”
Ni hop Lôk Héber, “u lédés ha bañ joo joñ.”
Tole “man nu a nimis isañ.”
Âmes ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “letee ni len.”
Tole “a bi boñ bé.”
Tole “mbôô.”
Tole “yôôs ni kôô.” I nene le ba bééna pombe malép ba bé hihe ni makôô, tole ba bé tém mimbôga inyu boñ le malép ma kee i nwom nwap.
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Lôk Héber, “ipôla mis manan.”
Hala wee, Tuye Nkeñi, Tuye Méditérané.
Tole “ti.”
Tole “i pes hiañgaa hi nañle.”
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “kiki a nhoñol.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel.”
Tole “mam momasôna ma ga kon bé ngôñ.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel manan momasôna.”
Tole “kôñgô.”
Ni hop Lôk Héber, “mu manwemel manan.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel manan.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel moñ.”
Tole “kôñgô.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “gwéya.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Lôk Héber, “i ndap minkol.”
Tole “liwanda joñ li li yé kiki wemede.”
Tole “ibôdôl lisuk li loñ jada letee ni lisuk li loñ lipe.”
Ni hop Lôk Héber, “i ndap minkol.”
Tole “sesema i ba nligis yosôna.”
Tole “yom ba nyilha ipubhaga inyule i yé kila.”
Tole “emble kiñ i.”
Ni hop Lôk Héber, “ni boñ bañ liseha ipôla mis manan.”
Tole “yom yé i tôbôtôbô.”
Tole “kôñgô.”
Ni hop Pulasi le lièvre.
Tole “dibas.”
Tole “o-onda.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel manan.”
Tole “man nu a nimis isañ.”
Tole “i nléglana.”
Tole “pôôs ni bibep.”
Tole “pôôs ni bibep.”
Ni hop Lôk Héber, “W’a nahlene yaga maasoñ woo woñ.”
Tole “ngwelnson nu u nsaa.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel moñ.”
Tole “kôñgô.”
Béñge Apendis B15.
Ni hop Lôk Héber, “manwemel manan.”
Tole “man nu a nimis isañ.”
Tole “Bipele.”
Tole “Bipele.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel moñ momasôna.”
Mbiñ ipubhaga. Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Lôk Héber, “nyo.”
Tole “nhôôk kaat.”
Hala wee, i homa Yéhôva a mpohol le ba béghene nye.
Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “i kel likoda.”
Ni hop Lôk Héber, “ñem u lék mpun matjél.”
Ni hop Lôk Héber, “Jis joñ li.”
Ni hop Lôk Héber, “i kolba mut.”
Ni hop Lôk Héber, “nyo.”
Ni hop Lôk Héber, “Jis joñ li.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “tiga le a boñ le miñem mi lôkisañ mi tomb kiki ñem wé nyemede.”
Tole “yom yo kiki yo i i nhép.”
Tole “hiléléba hi nsôsôgô.”
Tole “i het ñem u nkal nye.”
Ni hop Lôk Héber, “baa iba, a gwéhék wada, a ook wada.”
Tole “man munlôm.”
Hala wee, “man.”
Ha ngéda i, ngandak mandap i bééna bitegep bi minyôl i het ba bé leegene bakén, ba kilak mu, ba nañlak ki mu.
I bôñgô ini yon ba nsébél ni hop Pulasi le lin.
Tole “a tjél nye.”
Tole “yimbe.”
Tole “me bi koba bé yimbne le a yé konji.”
Tole “ntjél.”
Sékel yada i nyét 11,4 gram. Béñge Apendis B14.
Tole “libambe.”
Ni hop Lôk Héber, “a hulul lisuk li libadô li isañ.”
Tole “nsuda.”
Hala wee, man le bagwal bé ba bé bé mbiibaga i ngéda a bi gwéé.
Tole “sébél béba i ngii yoñ.”
Tole “mam ma nyega.”
Ni hop Pulasi le sperme.
Hala wee, luk.
Tole “muda libambe nu témpel.”
Tole “munlôm libambe nu témpel,” hala wee munlôm nu bôlôm bape ba nlalna.
Tole “moni mi.”
Ni hop Lôk Héber, “ngwo.”
Tole “ntjél.”
Hala wee, u ntééda yo inyule u mpôôs nye moni.
Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Lôk Héber, “manwemel moñ.”
Tole “man nu a nimis isañ.”
Tole “jôl li ndap yé.” Ni hop Lôk Héber, “jôl jé.”
Ni hop Lôk Héber, “Jis joñ li.”
Ni hop Lôk Héber, “U nlama bé bana i ndap yoñ éfa yada ni éfa yada.” Béñge Apendis B14.
Ni hop Lôk Héber, “litam.”
I nla ki ba, “nu a bé bebee ni nyemb.”
Tole “man nu a nimis isañ.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel moñ.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Tole “yom yé i tôbôtôbô.”
Tole “kôp yo washwash.”
Tole “kôp yo washwash.”
Tole “éña.”
Tole “ôñgba ba mboñ ni kei le ba nyimbi.”
Tole “mut nu a nsal kék ni kei.”
Tole “I ba hala!”
Tole “man nu a nimis isañ.”
Ni hop Lôk Héber, “a nhulul lisuk li libadô li isañ.”
Tole “a mbép.”
Tole “matjél ma nginsohi.”
Ni hop Lôk Héber, “Litam li libum joñ.”
Ni hop Lôk Héber, “W’a ba nsaibak i ngéda u njôp, w’a ba ki nsaibak i ngéda u mpam.”
Tole “matéédana moñ ma bijek.”
Ni hop Lôk Héber, “Litam li libum joñ.”
Ni hop Lôk Héber, “W’a ba ntiihege i ngéda u njôp, w’a ba ki ntiihege i ngéda u mpam.”
Tole “éña.”
Ni hop Pulasi le hémorroïdes.
Tole “ñem woñ u yôm.”
Ni hop Lôk Héber, “kéne ngén.”
Tole “éña.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel moñ.”
Ni hop Lôk Héber, “litam li libum joñ.”
Tole “manoodana.”
I nene le i buk Lôk Héber i i ngwéélana hana i gwé bebee le nlélém ndoñi ni i buk ini le “tjibi.” I bé gwéélana inyu pôdôl jam li nyega.
Ni hop Lôk Héber, “i ba ntibil yôôs malép lôñni i i nkôt.”
Ni hop Lôk Héber, “ni ba a kébha bé bo.”
Ni hop Lôk Héber, “u témbna gwo ikété ñem woñ.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Lôk Héber, “kwee.”
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Âme ni hop Pulasi. Béñge Ndoñi bibuk.
Ni hop Lôk Héber, “i ta bé nonok.”
Ni hop Lôk Héber, “Me nla ha bé pam to jôp.”
Tole “Bipele.”
Ni hop Lôk Héber, “batitigi.”
Ni hop Lôk Héber, “manwemel moñ.”
Tole “telep.”
Ni hop Lôk Héber, “nañal ni batata boñ.”
Tole “ke i libambe ni bakén ba banyambe.”
Ni hop Lôk Héber, “Ni ha hio i manyo map.”
Tole “hi ga ba mbôgi i i nkolba bo.”
Ni hop Lôk Héber, “pop.”
I nene le Nyambe.
I nla ki ba, “bôt ba binam.”
Tole “hitéé hié hi jis.”
Hala wee, Yakôb.
Yon ba nsébél ni hop Pulasi le silex.
Tole “mintômba mi mi nlôôha minlam.”
Ni hop Lôk Héber, “mahoñ ma ditam di blé.”
Tole “malép.”
Hala a nkobla le “Nu a téé sép,” hala a yé tel i lipém inyu Israel.
Tole “Ba bi tinde me i bisôñ.”
Tole “Séôl.” Béñge Ndoñi bibuk.
I nla ki ba, “ba nyip maôô le ba nok bañ maéba.”
Tole “nsiñ nyoo.”
Tole “a ga tam inyu bagwélél bé.”
Tole “mahoñ ma bisesema gwap.”
Tole “ti bikwak.” Béñge Ndoñi bibuk (Sañgla; Bikwak).
Jôl li bisu li Yôsua. Hôséa a yé lihubhak li jôl lini le Hôsaya, li li nkobla le: “Ntohlak ni Yah; Yah a ntohol.”
Tole “môm ma dikôô.”
Ni hop Lôk Héber, “likoda li.”
Hala a nkobla le “Nu a téé sép,” hala a yé tel i lipém inyu Israel.
Hala wee, Môsi.
Tole “jo sañ inyu.”
Ni hop Lôk Héber, “jôl joñ li.”
Tole “bibôbôk.”
I nla ki ba, “dikôa di likôl.”
Tole “nlôm nyaga nu bikai.”
Tole “kumul.”
Ni hop Lôk Héber, “nyuñ.”
Tole “masôô ma nkus ma.”
Tole “oñk mbondo njéé.”
Tole “jôwa.”
Tole “éña.”
Ni hop Lôk Héber, “ngui yoñ y’a ba kiki dilo tjoñ.”
I nla ki ba, “bahoma ba nyôgi.”
Hala wee, Tuye Nkeñi, Tuye Méditérané.
Ni hop Lôk Héber, “mbôô.”
Tole “yi.”