Watchtower KOBOT BIKAAT I INTERNET
Watchtower
KOBOT BIKAAT I INTERNET
Basaa (Kamerun)
Ñ
  • É
  • é
  • Ñ
  • ñ
  • BIBEL
  • BIKAAT
  • MAKODA
  • ijwyp nkwel 95
  • Baa me yé mut nu a nhônba?

Vidéô yo ki yo i nene bé mu lipohlak lini.

Di mbat nwéhél, hihôha hi mbôña i mayibil ma vidéô.

  • Baa me yé mut nu a nhônba?
  • Mambadga boñge ba wanda ba mbéna bat
  • Bon ba miño
  • Minkwel mi mpôna
  • Mut nu a nhônba wee kii?
  • Inyuki i mbéda le u ba mut nu a nhônba?
  • Lelaa u nla ba mut nu a nhônba?
  • A nlama ba mut a nlédés
    Tôde’ilo!—2019
  • Kii me nlama boñ inyu boñ le me tehe bañ béba homa nyensô?
    Mambadga boñge ba wanda ba mbéna bat
Mambadga boñge ba wanda ba mbéna bat
ijwyp nkwel 95
Mañge wanda a nhéñha mahoñol: a nyodi i libak li mut a ntomb, a yila mut a nhônba mandutu.

MAMBADGA BOÑGE BA WANDA BA MBÉNA BAT

Baa me yé mut nu a nhônba?

Baa u yé mut nu a nhônba? Baa u mboma ndutu yada munu ikété mandutu mana:

  • Baa u ma nimis mut u ngwés?

  • Baa u gwé kon u u mal bé?

  • Baa u ma boma bikuu?

Bayimam ba nkal le, mandutu makeñi motama bé mon ma mbat hônba, yak nduña i hiki kel i nla boñ di kon. Jon i mbéda le u ba mut hônba, to u mboma mandutu makeñi, to disiina di mandutu.

  • Mut nu a nhônba wee kii?

  • Inyuki i mbéda le u ba mut nu a nhônba?

  • Lelaa u nla ba mut nu a nhônba?

  • Jam bisega gwoñ bi nkal

Mut nu a nhônba wee kii?

Mut nu a nhônba a yé mut nu a nihbe i ngéda mam ma nhéñha, a nyémbél ki mandutu ma niñ. Yak mut nu a nhônba a mboma mandutu, ndi a mpamba mu. Ma nla kônha nye woñi ndi ma nkônde ti nye ngui.

Bititii bi ñéba maén ima ma ma yé maselna. 1. Li nhôdôp i ngéda mbuk mbebi a nhôñg. 2. Li ntelep pet i ngéda mbuk mbebi a mal.

Nlélém kiki bie bihogi le mbuk mbebi i nhôt ndi bi tiimba telep, u nla pamba i mbus mandutu

Inyuki i mbéda le u ba mut nu a nhônba?

  • Inyule mut nye ki nye a nla bé nsembba mandutu. Bibel i nkal le: “Nu a mpala ngwéé bé nyen a nyémbél ngwéé hiki ngéda, . . . mam ma ntoo bé ndigi inyu nu a gwé yi, inyule mangéda mabe ni mimpuhge mi mam mi nkwél bôt bobasôna.” (Ñañal 9:11, MN) Biniigana: Yak biloñge bi bôt bi nok ndutu, to ibale bo bé bon ba yé njom.

  • Inyule ibale u yé mut nu a nhônba hala a nsôñ we. Malét wada a nkal le: “Hala a yé hélha jam, nsoñgi u baudu ba suklu ba ba nlo i tjeelene me inyule ba mbep sal i makégse u mbet ndigi bet ni bet.” A ntoñol le: “Yak mu mam ma ma nene le ma ta bé nseñ, ibale mut a nla bé nihbe mo hala nla lona nye ngandak nduña.”a

  • Inyule ibale u yé mut nu a nhônba, hala a ga hôla we nano ni i ngéda u ga nañ. Malét nkeñi le Richard Lerner a bi pôdôl mandutu ma niñ, a tila le: “I nañak mut u u mpamba, u salak ki ni ngui, u yé mut nu to ibale mandutu ma mbes nye ’isi, a ntémb a pala telep, a témb a pohol mam ma mondo a ga boñ, a yéñ ki manjel mape inyu yônôs mo.”b

Lelaa u nla ba mut nu a nhônba?

  • Bana litehge lilam li mandutu moñ. Nigil i boñ maselna ipôla mandutu makeñi ni disiina di mandutu. Bibel i nkal le: “Liyot jôñ mut i nok li nyina nlélém kel, ndi mut yihe a nsôô wonyuu.” (Bingéngén 12:16) Hiki hisiina jam bé jon li nlama tééñga we.

    “I suklu, baudu ba suklu bahogi ba bé ba yoñ isii jam, ba kéñbaha jo. I mbus, i ngéda ba bé ba tehe mawanda map ma nit bo internet, i bé wengoñle ba nkôp belesin i hié, hala a bé hôla bé bo i bana litehge lilam li mandutu map.”​—Joanne

  • Kôna bôt bape. Bibel i nkal le: “Kiki kei i nhôl kei, hala nyen mut a mboñ liwanda jé le li hôlôl.” (Bingéngén 27:17, MN) Mandutu makeñi bôt bape ba bi boma ma nla hôla bés i ôt ngandak biniigana.

    “I ngéda u nkwel ni bôt bape, u ga léba le ba bi boma ngandak mandutu, ndi nano ba yé loñge. Kwel ni bo inyu yi kii ba bi boñ, ni kii ba bi boñ bé inyu yémbél i mandutu ma.” ​—Yulia.

  • Hônba. Bibel i nkal: “Mut a téé sép a nkwo makwona masaambok, ndi a telep ki.” (Bingéngén 24:16) Hala a nyoñ ngéda le ndutu i mal, jon u hel bañ le ngim mangéda, mam ma nke bé loñge. Yom i nlôôha nseñ i yé le ‘u tiimba telep.’

    “Inyu boñ le mut a yémbél ngim ndutu, i mbat le i njôghe i ndutu i nôgha nye i mal. Jon hala a nyoñ ngéda, inyule hala nyen mam ma yé. Me bi sôk me nôgda le kiki ngéda i tagbe, ndék ni ndék u nkahal mbôôp, mandutu ma kahal hôyôi we.”​—Andréa.

  • Nigil i ti mayéga. Bibel i nkal le: “Ni tinak ki mayéga.” (Kôlôsé 3:15) To mandutu ma nai we, u nla ti mayéga inyu ngim mam mu niñ yoñ, u ba ki maséé. Hoñol mam maa ma yé le ma kônha we maséé.

    “I ngéda u mboma ndutu hala a yé jam li ntomb i kal le, ‘inyuki men me mboma yo?’ I mut nu a nhônba a ta bé mut nu a nhéléé i mandutu a mboma, ndi a yé mut nu a gwé litehge lilam li mam, a tinak mayéga inyu gwom a gwé.” ​—Samanta.

  • Kon maséé ni gwom u gwé. Ñôma Paul a kal le: “Me bi nigil i kon maséé ni gwom me gwé.” (Filipi 4:11) Paul a bé bé le a pohol imbe ndutu a ga boma. Ndi a bé le a kit kii a ga boñ i bisu bi ndutu. Paul a bi kit le a nkon maséé ni gwom a gwé.

    “I jam me bi sôk yi li yé le i ngéda me mboma ndutu, makidik mem ma bisu me yé me yoñ ma mbéna bé ba malam. Ngôñ yem i yé le me tééda litehge lilam to me mboma to imbe ndutu. Hala a nlona ndigi bé metama bisai, ndi yak i bôt ba yé me ipañ.”​—Matéô.

  • Soohe. Bibel i nkal le: “Bééga Yéhôva mbegee yoñ, a’ lédés we; a’ neebe bé kekikel le bôt ba téé sép ba piñgla.” (Tjémbi 55:23) Masoohe ma ta ndigi bé yom u mboñ inyu nôgda loñge. I ngéda u nsoohe, u nkwel toi ni Nhek woñ, “nu a ntôñ we.”​—1 Pétrô 5:7.

    “Me gwé bé le me joo metama. I ngéda me nsoohe Yéhôva, me kal ki nye i mam ma ntééñga me, me ti ki nye mayéga inyu mam malam me nkôhna, me mbuñga mahoñol mabe. Masoohe ma yé nseñ ngandak!”​—Karlôs

Jam bisega gwoñ bi nkal

Sarahi.

“Kiki di yé bikwéha bi bôt, bésbobasôna di mboñ mahôha; di mboñ ndigi bé hihôha hiada i mbus ntandaa ngéda, ndi di mboñ mo hiki kel. Ibale u mboñ hihôha, we u mal boñ hio. Jon i yom yosôna u yé le u boñ inyu ba mut a nhônba i yé le u ôt biniigana mu dihôha u mboñ. Hala a ga boñ le, i ngéda di ga boma nlélém ndutu, di ga badba le: ‘Baa me nla boñ nya ipe lisañ lini?’”​—Sarahi

Isabelle.

“Ikété minlôñ mi Bibel me nlôôha gwés, wada unu le Matéô 6:27, i het Yésu a mbat le: ‘Njee ikété nan a nla kônde to linut jada mu niñ inyule a ntôñ?’ Ngim mangéda, me nlôôha hoñol i mam ma yé le ma kwél me, hala a nlona me nduña yañga. I yom i yé me bisu yon me mbéñge, hala a nhôla bé to yom i lôôha tôñ ni mam me nla bé héñha.”​—Isabelle

I Sem kwep: Lelaa u nla ba mut nu a nhônba?

  1. 1. Bana litehge lilam li mandutu moñ. Nigil i boñ maselna ipôla mandutu makeñi ni disiina di mandutu.

  2. 2. Kôna bôt bape. Kwel ni isoñ, tole ni nyuñ, tole ni nhôôlak mut u we u mbôdôl ñem u u bi boma mandutu.

  3. 3. Hônba. Hala a nyoñ ngéda inyu boñ le njôghe i mal. Jon u tomb bañ ibale njôghe yoñ i mpala bé mal kiki u hoñlak.

  4. 4. Nigil i ti mayéga. To mandutu ma nai we, u nla ti mayéga inyu ngim mam mu niñ yoñ, u ba ki maséé.

  5. 5. Kon maséé ni gwom u gwé. U nla bé pohol i mam u ga boma i niñ, ndi u nla kit kii u ga boñ i bisu bi mandutu.

  6. 6. Soohe. I ngéda u nsoohe, u nkwel toi ni nhek woñ, “nu a ntôñ we.”​—1 Pétrô 5:7.

a Bibuk bini bi bi yôña i kaat i Thomas Kersting i i gwé ño ni hop Ngisi le Disconnected: How to Reconnect Our Digitally Distracted Kids, CreateSpace Independent Publishing Platform, 2016.

b Inoñnaga ni i kaat ini ni hop Ngisi le: Rescuing Adolescence From the Myths of the Storm and Stress Years, Three Rivers Press, 2007.

    Bikaat ni hilémb Basaa (1996-2024)
    Mapémél
    Lijubul
    • Basaa (Kamerun)
    • Kap
    • Pohol libamblak
    • Copyright © 2025 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Matéak inyu ligwélél
    • Matiñ ma nsôñ biniñ bi bôt
    • Paramètres de confidentialité
    • JW.ORG
    • Lijubul
    Kap