Nyiña inyu kaat i likoda li niñ yés ni nson wés
© 2023 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
6-12 MAYE SÉP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | HIÔB 13-14
“Ibale mut binam a nwo, baa a nla ki niñ?”
w99 15/10 3 § 1-3
Nyiña wés u niñ boga
TOLAKII bibañga bini bi bi ntilba hala a yé jam kiki bo 3 500 nwii, yak i len ini ndik ndék bôt yon i nla pééna gwo. Ibôdôl behee, bôt ba nyéñ manjel inyu niñ ntandaa ngéda tole i boga ni boga.
I dilo di Hiôb, Lôk Égiptô i bé hoñol le ibale ba nje mañ mi mbind i binuga ba ga témb ba yila njohok. Njômbi i bisu i bet ba bi niñ i hiai hi nyônôs itan N.Y. , i bé le ba bañ ngim bee (élixir) inyu niñ ntandaa ngéda. Ngim bôt i bé hoñol le, i bañ gôl i bé le i boñ le mut a bana ntandaa niñ. Ni le i jél ikété biséya bi bi bé mbañak ni gôl i bé le i bugbaha niñ i mut. I ngéda kôba, bon ba Kina ba ba bé i base i Taoïsme ba bé hoñol le ibale ba nke ni bisu i soñda, i sal nhébék wap, i yoñ yihe ni i yom ba nje, ba nla héñha mam mukété manyuu map kayéle hala a néhne bo njel i bana niñ i i ntjiba bé.
I mut Panya nunu le Juan Ponce de León a bi yiba inyu nyiña wé inyu léba malép ma tôbôtôbô ma ba nsébél le Fontaine de Jouvence. I mbus nwii 1700, mut dokta wada a bi tila ngim kaat i i bééna ño le Hermippus Redivivus. Mu kaat yé a bé kal le, ba kwéhne boñge bôda ba ba yé konji ikété man tuñ i bibôdle bi nwii; ba yoñ i mbebi ba nhép, ba ha yo ikété bipôs. Ba gwélél yo inyu boñ le bôt ba niñ ntandaa ngéda. Ndi makeñge ma, ma bi hôla bé to yom.
w15 15/4 32 § 1-2
Ibale ba nkit ngim e, baa i nla ki too?
I NGÉDA di nhégha e ôlivé ni e i sidar i i yé Libañ, di ga léba le e i sidar yon i nlôôha ba ilam. Ndi to hala, e ôlivé i gwé ngui ngandak kayéle to mbuk mbebi a nla bé nup yo. Ngim bie bi ôlivé i nla nom jam kiki bo 1 000 nwii. Minkañ mwé mi mi yé mbôñgô ngandak, mi nti e ngap le i témb i too yak i ngéda ba nkit yo. Ntel ngéda wonsôna ba nubuk bé minkañ nwé, i e i i ntémb i too.
Hiôb a bé nkwoog nkaa le to ibale a nwo, a ntémb a niñ. (Hiôb 14:13-15) A bi gwélél hihéga i ngim e, bebek e ôlivé, inyu éba le a mbôdôl Djob ñem le a nla tugul nye. A bi kal le: “Inyule yak e i gwé botñem. Ibale ba nkit yo, i ga témb i too.” I ngéda sép, i mpôna wee i e i, i yé i wo. Ndi ngéda banop ba mbôdôl, i e i i ntémb i bôdôl too ndik kii bo le i ntémb i niñ. Minkañ mi nti bipom, bipom bi nyila “mintjep kiki bebela i ntip o.”—Hiôb 14:7-9.
w11 1/3 22 § 5
“U ga nyamnda ni ngôñ”
Bibañga bi Hiôb bi niiga bés jam li tôbôtôbô inyu Yéhôva: A nlôôha gwés bôt kiki Hiôb ba ba nwas le a mma bo, kayéle ba yila bôt ba yé tik i mis mé. (Yésaya 64:8) Yéhôva a ndiihe bagwélél bé. “A nyamnda ni ngôñ” i tugul bagwélél bé ba ba bi wo. Inyu pôdôl i buk i hop Lôk Héber ba ngwélél hana, nyimam ma Bibel wada a bi kal le: “Buk ipe i gwé bé ngui kii ini inyu pôdôl mahoñol ma mut nu a gwé ngôñ ikeñi.” Ibabé pééna, Yéhôva a nhoñôl bé ndik bagwélél bé ba ba bi wo, ndi a nyamnda ki ni ngôñ i tugul bo.
Tik ngok i mbuu
it-1 412 § 8
Libu
Ngim mangéda, libu li bé yimbne i yom i i gwé bé mahee. Ni suhulnyuu, Abraham a kal Yéhôva le: “Me yé ndik nluñ ték ni libu.” (Bibôdle 18:27; béñge yak Yésaya 44:20; Hiôb 30:19.) Hiôb a nhégha bibañga bi bôt ba bé kal le ba yé mawanda mé ni ‘bibañga bi bi yé yañga kiki libu.’—Hiôb 13:12.
13-19 MAYE SÉP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | HIÔB 15-17
“Élifas a nti bé ndémbél ilam i mut nu a nyi hôgbaha”
w05 15/9 26 § 4-5
Di jôs minkoda mi mahoñol!
Mu ngélé aa a yoñ hop, Élifas a bé gwés kal le Djob a mbat bôt ba binam le ba boñ i mam ba nla bé boñ, kayéle yak bibégés bagwélél bé ba nti nye bi nkônha bé nye maséé. A bi kal Hiôb le:“Nun-ki, a mbôdôl bé bagwélél bé ñem, a ñôm yak biañgel gwé nsohi.” (Hiôb 4:18) I mbus ha, a kal le: “Nun-ki! Nyambe a mbôdôl bé bapubhaga bé ñem, To ngii yomede i mpôp bé i mis mé.” (Hiôb 15:15) A bi kal ki le: “Hala a nkal kii Nu ngui yosôna ibale u téé sép?” (Hiôb 22:3) Bildad nu a bé kiñ yada ni nye, a bi kal le: “Sôñ i mbai bé, to tjôdôt di mpôp bé i mis mé.”—Hiôb 25:5.
Di nlama yoñ yihe ni minkoda mi mahoñol mi. Mi nla tinde bés i hoñol le Djob a mbémél bés iloo ’héga. Ibale di mbôdôl bana i nya mahoñol i, hala a nla ôbôs maada més ni Yéhôva. Jam lipe ki, ibale di nke ni bisu i bana i nya minkoda mi mahoñol i, kii d’a boñ ibale di nkôhna bikodlene bi di nkôli kôs? Iloole di neebe bikodlene ni suhulnyuu, ñem wés u yé le u tinde bés i “unbene Yéhôva,” kayéle di téédana nye hiun. (Bingéngén 19:3) Kinje ndutu di ga kôhna i pes mbuu!
w15 15/2 9 § 16
Nigle suhulnyuu ni konangoo i Yésu
16 Bipôdôl gwés. I ngéda di nkônôl bôt bape ngoo, hala a ntinde bés i ‘ti bôt ba gwé nduña ikeñi hogbe.’ (1 Tésalônika 5:14) Kii di yé le di kal bo? Inyu hôgbaha bo, di yé le di éba bo le di ntôñ toi bo. Di nla bégés bo inyu bilem gwap bilam ni inyu ngap yap inyu boñ le ba nôgda le yak bo ba yé nseñ. Di nla hôñlaha bo le, ibale Yéhôva a bi ôt bo inyu boñ le ba yila banigil ba Man wé, wee ba yé tik i mis mé. (Yôhanes 6:44) Di nla ki hôñlaha bo le Yéhôva a ntôñ bagwélél bé ngandak, téntén ba ba “nok njôghe i ñem” tole ba ba “nimis makénd.” (Tjémbi 34:18) Bipôdôl gwés bilam bi nla hôgbaha i bet ba gwé ngôñ ni mahôla.—Bingéngén 16:24.
Tik ngok i mbuu
w06 15/3 14 § 11
Balôm ba matode ba kaat Hiôb
7:9, 10; 10:21; 16:22—Baa i bibañga bi Hiôb bini, bi ñéba le a nhémle bé bitugne? Mu minlôñ mi Bibel mini, Hiôb a mpôdôl bilôl gwé. Kii a bé sômbôl kal? I nene le a bé gwés kal le, ibale a nwo, bôt bé ba libôk ba ga tehe ha bé nye. Bôt bé ba libôk ba bé hoñol le a ga témb bé i mbai yé, ba bé bé to le ba bem le kel yada, a témbi mbai yé. Bebek Hiôb a bé gwés ki kal le mut a nla bé pam i soñ ni ngui yé nyemede. Ibabé nkaa, kaat Hiôb 14:13-15 i ñéba le Hiôb a bé hémle le bitugne bi ga ba.
20-26 MAYE SÉP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | HIÔB 18-19
“Kekikel u tjôô bañ lôk kéé yoñ”
Gwiiha bi Yésu bi niiga kii bés?
9 U nla lédés i bôt ba nkôhna maéya. Yésu a bi ee ndik bé ngéda Marta bo Maria ba bi kôs maéya. A bi emble yak bo, a lédés ki bo. Yak bés di nla boñ hala. Mañ wada i Ôstrélia le Dan, a nkal le: “Ngéda nwaa wem a bi wo, me bééna ngôñ ni mahôla. Ngandak lôk kéé i bé yuuga me ni baa bap hiki kel ba emblege me. Ba bé ba nwas me le me pot, ba bé wo bé nyuu i tehe me me ñee; ba bé ba nti me mahôla, kiki hihéga, ba bé ba jôwa litôa jem, ba kil me bôm, ba lémbél me bijek ngeñ me bé la bé boñ i mam ma. Ba bé béna soohe ni me. Ba bé toi mawanda mem, ni lôknyañ i ‘ngwééne ikété ndutu.’”—Bingéngén 17:17.
I ngéda mut wés lihaa a ntjôô Yéhôva
16 Di kee ni bisu i hôla lôk kéé i mut wap lihaa a mpam i ntôñ. Mu ngéda i nyen ba gwé toi ngôñ le di éba bo le di ngwés bo, di lédés ki bo. (Lôk Héber 10:24, 25) Ngim mangéda, lôk kéé i bôt bap ba lihaa ba mpam i ntôñ i yé i nôgda ndik wengoñle yak bo ba mpémés bo i ntôñ. Di nlama bé boñ le i lôk kéé i i hoñol hala! I boñge ba wanda ba ba yé le bagwal bap ba mpam i ntôñ ba gwé ngôñ le di lédés bo, di bégés ki bo. Maria nu nlôm a bi pam i ntôñ, a tjôô nye ni bon bé, a nkal le: “Ngim lôk kéé i bé i lo i lémbél bés bijek, i tégbaha yak yigil i lihaa lôñni bés. I jam li li bi tééñga bo, ba ee ni me. I ngéda bôt ba bé ôm me nsohi, ba bé sôñ me. Ba bi lédés me iloo hihéga!”—Rôma 12:13, 15.
w90 1/9 22 § 20
Baa u mboñ biliya inyu gwel minson ikété likoda?
20 Juu li mimañ li nlama yi le i ngéda ba nhéya mankéé mañ tole nhôla nson, hala a nla tééñga nye ngandak, yak i ngéda nyemede nyen a ntéé nson u. Ibale ba mpémés bé nye i ntôñ, ndi mimañ mi nyimbe le a nimis makénd mé, ni loñgeñem mi nlama hôla nye. (1 Tésalônika 5:14) Ba nlama hôla nye i nok le a nginda gwé nseñ i likoda. To ibale mimañ mi nhôla nye, ibale i mankéé nu a yé suhulnyuu a yik ti mayéga, a ga bem bé ntandaa ngéda le ndi a ntémb a nkahal gwel minson i likoda.
Tik ngok i mbuu
w94 1/10 32
Ngui i bibuk bilam
Ndi, i ngéda Hiôb a bi bana ngôñ le ba nhôgbaha nye, Élifas ni basolôñ bé ba bi pôdôs bé nye ni bibuk bilam. Ba bi ôm nye nsohi le ibale a gwé mandutu wee njom i yé yé, kal wap bo, a bi lama boñ béba ikeñi a sôô yo. (Hiôb 4:8) I kaat ini le The Interpreter’s Bible i nkal le: “Hiôb a bééna ndik ngôñ ni konangoo. Ndi basolôñ bé ba bi lona ndik nye ngandak mambén ni ngandak biniigana.” Njôghe Hiôb a bé nok i bé ikeñi kayéle i ngéda a bi emble bibañga bi Élifas ni basolôñ bé, a bi timbhe bo le: “Letee ni imbe ngéda ni ga tééñga me, ni kogok ki me ni bibañga binan?”—Hiôb 19:2.
Di nlama yoñ yihe le di babaa bañ mankéé nu a yé ikété ndutu ni bipôdôl gwés kayéle bi kônde nôgha nye njôghe. (Hégha ni Ndiimba Mbén 24:15.) Kaat yada i Bibel i nti maéba mana le: “Hilémb hi nla lona nyemb ni niñ; i bôt ba ngwés ba ngwélél hio ba nlama ki neebe i mam ma nlo mu mbus.”—Bingéngén 18:2.
27 MAYE SÉP–3 LIBUY LI NYÉÉ
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | HIÔB 20-21
“Lingwañ bé jon li nlona telepsép”
w07 1/8 29 § 12
Baa di yé “ngwañ i bisu bi Nyambe”?
12 Mu nlôñ Bibel Yésu a nsima bibañga bini, a mboñ maselna ipôla i ba ngwañ i bisu bi Nyambe ni i tééda nkus inyu yés bésbomede, tole i yéñ yila ngwañ. Yésu a bé sômbôl kal le njômbi i bisu i niñ yés i nlama bé ba le di yéñ bana nkus tole di ngôgôp inyu gwom di gwé. Ndi le di gwélél bigwel moo gwés inyu lémés tole inyu bana maada malam ni Yéhôva. Ibale di mboñ hala, wee di yé yéñ i ba ngwañ i bisu bi Nyambe. Inyuki di nlama boñ hala? Inyule a ga kôp bés ngandak bisai. Bibel i nkal le: “Bisai bi Yéhôva gwon bi nlona lingwañ, a nkônde bé njôghe yo ki yo mu.”—Bingéngén 10:22.
Tik ngok i mbuu
w95 1/1 9 § 19
Di kolba Satan ni minson nwé
19 Di nyimbe le Satan a bi gwélél Élifas bo Zôfar inyu boñ le Hiôb, ngwélél Djob, a ‘nôgda nduña.’ (Hiôb 4:13-18; 20:2, 3) Inyu hala nyen Hiôb a bi nok “ndutu,” hala a tinde nye i “popoda” inyu ‘mam ma bé kônha nye woñi.’ (Hiôb 6:2-4; 30:15, 16) Élihu a bi yoñ ngéda i emble Hiôb, a hôla ki nye i yi lelaa Yéhôva, Nyambe nu pék, a ntehe mam. Yak i len ini, mimañ mi ñéba le mi ntôñ lôk kéé i i ntégbaha mangéda mabe ni ini njel le mi nyoñ yihe le bibuk gwap bi ‘nlôôha bañ tééñga’ i lôk kéé i. Maselna ni hala, kiki Élihu, mimañ mi nyoñ ngéda i emble bo, i mbus mi nhoo bo môô, hala wee ba ngwélél Bañga i Nyambe inyu hôgbaha bo. (Hiôb 33:1-3, 7; Yakôbô 5:13-15) Kristen i i gwé kon mahoñol tole i ‘bieem ni biyiinda bi nkônha woñi’ kiki Hiôb, i nla bana hogbe ikété likoda ibale i nwas le Bañga i Nyambe i lédés nye.—Hiôb 7:14; Yakôbô 4:7.
4-10 LIBUY LI NYÉÉ
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | HIÔB 22-24
“Baa mut binam a nla bane Nyambe nseñ?”
w05 15/9 27 § 1-3
Di jôs minkoda mi mahoñol!
Nano Élifas a nkal jam lipe handugi li a bi bôk a kal, le Djob a mbat le bôt ba boñ mam ba nla bé boñ. Inyu yé, bôt ba binam ba gwé bé nseñ wo ki wo. Mu nkwel wé u yônôs aa, Élifas a mbat ini mbadga le: “Baa mut binam a nla bane Nyambe nseñ? I mut a gwé pék, baa a nla bane nye mahee?” (Hiôb 22:2) Ni bibuk bi, Élifas a nsômbôl kal le mut binam a tane bé Nyambe nseñ. Bildad nu yak nye a nhoñol nlélém kiki Élifas, a mbat le: “Lelaa ni mut binam a nla ba a téé sép i bisu bi Nyambe? To mut binam nu muda a ngwal, lelaa a yé le a ba nginsohi?” (Hiôb 25:4) Élifas bo Bildad ba nsômbôl kal le: Lelaa Hiôb nu a yé kwéha mut, a nla hoñol le Djob a ntehe nye kiki mut a téé sép?
Yak i len ini, ngim bôt i nhoñol le i ta bé nseñ. Libim li ngéda, binéñél gwap, mandutu ba mboma i niñ yap tole libak le ba bi néñél i bahoma mbagla matén i bé, gwon bi ntinde bo i bana i nya mahoñol i. U héya hala, hala a nlôôha lémél Satan ni mimbuu nwé mimbe i tééñga bôt ba binam. Ba nyi le ibale ba mpam i tinde mut i hoñol le to limbe jam lilam a mboñ, li ga lémél bé Nyambe Nu ngui yosôna, hala a ga tômbôs i mut nu. Sôk i nsôk, i mut nu a nla ke haa ni hémle, tole a ke haa ni Nyambe.—Lôk Héber 2:1; 3:12.
Biuni tole makon bi nla tééne bés minwaa. Ibale di nke hégha nson di bé gwel ngéda di bé njohok, di ban-ga ngui ni mbôô ni u di ngwel nano nu di ñun, di ga léba le maselna ma yé ngandak. Ndi di nlama bé hôya le, Satan ni mimbuu nwé mimbe ba gwé ngôñ le di hoñol le to kii di mboñ nson u Djob i nlémél bé nye. Di nlama jôs i nya mahoñol i.
w95 15/2 27 § 6
Loñge njel inyu yémbél mandutu
I bôt baa bana ba bi tômbôs Hiôb inyule, i ngéda ba bé pôdôs nye ba bi gwélél mahoñol map ilole ba gwélél pék i nlôl ni Djob. Mu bijôñ gwé, Élifas a bi kal le ‘Nyambe a mbôdôl bé bagwélél bé ñem’ ni le hala a nkal bé Yéhôva to yom too Hiôb a téé sép tole to. (Hiôb 4:18; 22:2, 3) Hégda lelaa bitembee bini bi nla tômbôs mut! Hala a nhélés bé bés i tehe le Yéhôva a bi kodol Élifas ni mawanda mé inyule ba bi pot bitembee ikolba nye. A bi kal le: “I yom ni nkal inyu yem i ta bé maliga.” (Hiôb 42:7) Ndi tembee ipe i i nlôôha ibe, i bé mu njel.
w03 15/4 14-15 § 10-12
Boñge ba wanda ba ba nkônha Yéhôva maséé
10 Ñañ u Bibel u ntoñol le Satan a bi ôm bôt ba binam bobasôna nsohi le ba ngwélel bé Yéhôva ni mahoñol malam, he Hiôb nyetama bé. Hala a nkobla le yak we u yé mu. Satan a bi kal Yéhôva le: “Mut [bôt ba binam bobasôna, he Hiôb nyetama bé] a’ ti gwom gwobisôna a gwé inyu sôñ niñ yé.” (Hiôb 2:4) Baa u nyi le i jam li, li mbéñge yak we? I kaat Bingéngén 27:11, Yéhôva a nkal we jam u nla bôñôl nye: nye u ti nye pôla i timbhe nu a nyumbla nye, hala wee Satan. Hoñol ki, Nwet ngiinda a nyéñ gwélél we inyu pubus jôl jé li Satan a bi ôbôs. Kinje nsima nkeñi! Baa u nla boñ i yom Yéhôva a mbémél we? Hiôb nye a bi pam i boñ hala. (Hiôb 2:9, 10) U héya Hiôb, di nla ki sima Yésu ni ngandak bagwélél ba Yéhôva bape, boñge ba wanda ba bak mu nsoñgi u. (Filipi 2:8; Masoola 6:9) Jon, yak we u nla boñ hala. Ndi yi le: U nlama ndik pohol pes yada. Bihiumul gwoñ, gwon gw’a éba too u nyoñ pes i Satan tole pes i Yéhôva. Njee u ga nit?
Yéhôva a ntôñ we!
11 Baa Yéhôva a mbéñge makidik u nyoñ? Baa a nla ga gwélél bana bagwélél bé bape inyu timbhe Satan? I yé maliga le bagwélél ba Yéhôva bahogi ba ma éba ni njel makidik map le, nsohi Satan a bi ôm bagwélél bé u yé bitembee. Ndi to hala, Yéhôva a gwé ngôñ le u nit kahap yé inyule a ngwés we i nya i tôbôtôbô. Yésu a kal le: “Tata wem nu a yé i ngii a ngwés bé le mut to wada ikété bana bôt batitigi a tjiba.”—Matéô 18:14.
12 Yéhôva a mbéñge lelaa u nkena niñ yoñ. Iloo ki hala, makidik moñ ma ntihba Yéhôva. Bibel i niiga le, maboñok ma bôt ba binam, malam tole mabe, ma nla lémél Yéhôva tole ma nla unbaha nye. Kiki ’héga, i ngéda Lôk Israel i bi ke ni bisu i ndogbene nye, Yéhôva a bé ‘nok njôghe.’ (Tjémbi 78:40, 41) Ilole Djob a nlona Ntiida malép, i ngéda ‘béba i mut binam i bi nai,’ hala a bi “siida nye ñem.” (Bibôdle 6:5, 6) Baa u nok kii hala a nkobla? Ibale u mboñ béba, hala a nla siida Yéhôva ñem. Hala a nkobla bé le Djob a gwé bomba ñem. Maselna ni hala, Djob a ntôñ we, a ngwés ki loñge yoñ. Ndi, i ngéda u mboñ loñge, hala a nkônha Yéhôva maséé. Yéhôva a yé maséé, he ndik bé inyule u nti nye pôla i timbhe Satan, ndi yak inyule a ga yila nu a mbom we. A gwé toi ngôñ i sayap we. (Lôk Héber 11:6) Yéhôva Nyambe a ngwés we ngandak!
Tik ngok i mbuu
w04 15/7 21-22
Téé mam u ga yônôs i pes mbuu inyu ti Nhek woñ lipém
Noode le hégda lelaa Yéhôva a bi hek ngiinda. Bibañga bini le “kôkôa i kwo, yak kel i ye,” bi ñéba le Yéhôva a bi hek hiki yom i ngéda yé. (Bibôdle 1:5, 8, 13, 19, 23, 31) I bibôdle bi hiki ngéda, a bé a téé ngim njômbi i a nsômbôl yônôs inyu hilo hi. Hala nyen a bi hek mam momasôna a bééna ngôñ i hek. (Masoola 4:11) Hiôb a bi kal le: “I ngéda [Yéhôva] a nyéñ boñ jam, a mboñ ndik jo.” (Hiôb 23:13) Yéhôva a bé maséé i tehe i “mam momasôna a bi hek,” a kal ki le ma yé “loñge ngandak”!—Bibôdle 1:31.
Ibale di nsômbôl yônôs mam di ntéé le di mboñ, yak bés di nlama toi bana ngôñ i boñ mo. Kii i ga hôla bés? Tolakii hisi hi bé ngi uñghana, hi bak ki hôlô, Yéhôva a bé yi lelaa hi ga ba i ngéda a’ mal bôñgôl hio: loñge homa ikété ngiinda nu a ga ti nye lipém. Nlélém jam, ibale di nhoñol bisai di ga kôs mu nson di ntéé le di mboñ, hala a ga ti bés makénd i yéñ yônôs wo. I jam li jon Tony nu a gwé 19 nwii a bi boñ. A bi hôya bé i yom a bi nôgda i ngéda a bi yuuga hikuu hi loñ hi Mbôgi Yéhôva i pes hiônk i Érôpa. I mbus mayuuga ma, a bi kahal badba mbadga ini: ‘Lelaa niñ yem ni nson wem bi ga ba ibale me nsal i nya homa ini?’ Tony a bi waa bé hoñol i jam li, a boñ ki kii yosôna a bé la inyu yônôs njômbi yé. Kinje maséé a bi nok i ngéda ba bi sébél nye i mbus ngandak nwii i sal i Bétel!
11-17 LIBUY LI NYÉÉ
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | HIÔB 25-27
“Di gwé bé le di ba peles inyu téñbe ni Yéhôva”
it-1 1194 § 4
Libak li mut a téé sép, a bak ngi nsohi
Hiôb. I nene le Hiôb a bi niñ i mbus nyemb i Yôsep, ilole Yéhôva a mpohol Môsi le a ba ñéga litén jé. Bibel i nkal inyu yé le a bé mut “a téé sép [Ni hop Lôk Héber, tam] a bak ngi nsohi, a konok Nyambe woñi, a keñglege béba.” (Hiôb 1:1; béñge HIÔB.) Mu boma biañgel bi bi bana ni Nyambe nyoo i ngii, nkwel Yéhôva a bi bana ni Satan yokela u u bé pôdôl Hiôb u ñéba le, maada ma yé ipôla pééna Nsohop a bi lona i wom Éden le Djob a kôli bé énél bôt ba binam ni ndéñbe i bôt ba binam ipañ Djob. Satan a bé sômbôl kal le Hiôb a ngwélél Yéhôva he bé inyule a ngwés nye, ndi inyu yéñe yé. A bé sômbôl éba le Hiôb a ngwés toi bé Djob. To hala kiki Yéhôva a bi nwas le Satan a nyoñ nkus u Hiôb, ni le bon bé ba nôla, Satan a bi la bé tinde Hiôb i kôm Yéhôva mbus. (Hiôb 1:6-2:3) Satan a bi telbene ndik bé ha. A bé sômbôl kal le ntel ngéda wonsôna Hiôb a yii i niñ a bak mbôô, hala a nlôôha bé tééñga nye to ibale a nimis nkus wé ni bon bé. (Hiôb 2:4, 5) I mbus ha, Satan a bi ôm nye béba kon, nwaa a kal nye le a tiihe Nyambe, yak basolôñ bé ba ôm nye nsohi le nyen a yé njom i mandutu mé. (Hiôb 2:6-13; 22:1, 5-11) Ndimbhe i Hiôb i bé unda le a yé mbén i tjôô libak jé li ngi nsohi. A bi kal le: “Letee me wo, m’a tjôô bé libak jem li ngi nsohi! M’a téñbe i boñ mam ma téé sép, m’a waa bé to boñ mo kekikel; ntel wonsôna m’a niñ, ñem wem u ga ôm bé me nsohi.” (Hiôb 27:5, 6) Ndéñbe yé i bi unda le Satan a yé mut bitembee.
Tééda libak joñ li ngi nsohi, ni li ñem maliga ipañ Djob!
3 Inyu bagwélél ba Nyambe, i bana libak li i nkobla le di ngwés Yéhôva ni ñem wés wonsôna, kayéle di nyéñ lémél nye ikété makidik momasôna di nyoñ. Di béñge kii Bibel i nkal inyu libak li. Ikété Bibel, i buk i Lôk Héber ini le i bana ‘libak li ngi nsohi ni li ñem maliga,’ i nkobla le: Yom i yé nyonok, i i yé ngim, i bak ki mbôô. Kiki hihéga, bon ba Israel ba bé sémél Yéhôva bisesema bi binuga, Mbén i bé kal le binuga bi bi bé lama ba mbôô, ngi hies. (Lôk Lévi 22:21, 22) Bagwélél ba Djob, ba bé lama bé ti nye nuga i i gwé buga kôô, kidik ôô tole tuba jis; to i i nkon. Yéhôva a bé gwés le nuga i i ba mbôô, ni ngim. (Malaki 1:6-9) Di nla nok nano inyuki Yéhôva a ngwés le di ti nye bibégés bi bi kôli, ni ñem wés wonsôna. Ngeñ di nsomb ditatam, ngim kaat tole ngim sélél, di ngwés bé i i yé bôô, i i ta bé ngim tole i mapep ma nhañ. Di yé di tibil wan i yom di nsômbôl somb. Yak Yéhôva a mbémél bés nlélém inyu bibégés di nti nye. Bi nlama ba bi kôli, ngim, tole ntinak ni ñem wés wonsôna.
4 Baa hala a nkobla le, di nlama ba peles inyu bana libak li ngi nsohi, ni li ñem maliga ipañ Djob? I yé maliga le di yé kwéha, di mboñ ki mahôha. Di béñge manjom ima ma ñunda inyuki di nlama bé kon woñi. Pog, Yéhôva a ñañ bé mahôha més. Bañga yé i nkal le: “Ibale we, a Yéhôva, u ñañ bibôñôl bibe, A Nwet, njee a yé le a telep?” (Tjémbi 130:3) A nyi le di ta bé peles, le di yé kwéha, a nyégi ki i nwéhél bés. (Tjémbi 86:5) Iba, Yéhôva a nyi minwaa nwés, a mbémél bé ki to bés iloo kiki di nla ti. (Añ Tjémbi 103:12-14.) Ndi inyu Yéhôva, lelaa bibégés bi nla ba bi kôli, ngim, tole ntinak ni ñem wés wonsôna?
5 Gwéha yon i ntinde bagwélél ba Yéhôva i bana libak li ngi nsohi, ni li ñem maliga. Gwéha ni ndéñbe yés i bégés Tata wés nungingii bi nlama ke ni bisu i ba ngim, tole bi lôlak ñem. Ibale gwéha yés inyu Nyambe i yé nlélém, yak bisu bi manoodana, wee di gwé libak li ngi nsohi, ni li ñem maliga. (1 Miñañ 28:9; Matéô 22:37) Di témb di bigda dihéga di bilôk bikéé biaa di ntehe bibôdle. Inyuki ba nyoñ makidik ma? Baa inyule ba ngwés nok ndutu? Heni. Ndi, ba nyi le matiñ ma Yéhôva ma téé sép, ni le ngôñ yap i bisu i yé le ba lémél Isañ wap nungingii. Gwéha ba gwé inyu yé i ntinde bo i yoñ makidik kingéda sômbôl. Ni maboñok map, ba ñunda le ba gwé libak li ngi nsohi, ni li ñem maliga ipañ Djob.
Tik ngok i mbuu
Di yé ntjegeg inoñnaga ni Kaat i Djob
3 I mam Djob a bi hek ma ñunda le a yé Ntjekmam nunkeñi. Bibel i nkal le: “Yéhôva a tek hisi ni pék; a téé ngii yosôna ni bañga yi.” (Bingéngén 3:19) Di nyi ndigi “lipigil li manjel” ma Djob, yak “jam di yé le di nok mu li yé wengoñle ndék nsooga.” (Hiôb 26:14) Ndi, i ndék mam di nyi inyu disi dipe, tjôdôt, ni diuñ di tjôdôt, bi ntinde bés i neebe le bini gwom bi ngii bi yé ntjegeg i nya i mbuma ñañ. (Tjémbi 8:3, 4) Diuñ di tjôdôt, di di gwé didun di tjôdôt, di nkiiña i ngii, di boñok hala ikété oda. Hisi ni tjôdôt tjodisôna, di nkiiña i pañ hiañgaa ikété oda ndik wengoñle ba noñ ngim mambén ma nluga mu kiki ba nkil mu minloñ nwap. Ibabé pééna, litjegeg li mam di ntehe mu ngiinda yosôna, li nhôla bés i tehe le Yéhôva a yé ‘nu a nheg ngii ni hisi lôñni yi,’ ni le a nkôli le di bégés nye, di téñbe ki ni nye.—Tjémbi 136:1, 5-9.
18-24 LIBUY LI NYÉÉ
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | HIÔB 28-29
“Baa yak we u gwé jôl lilam kiki Hiôb?”
w02 15/5 22 § 19
Di éba i bet ba gwé mandutu loñgeñem
19 Miñañ mi Bibel di ntehe mi nkônde ki unda le i bet ba nla bé yoñ ndun ni bomede bon di nlama unda loñgeñem. Inyu boñ le ndaye yé i ke ni bisu, Abraham a bééna ngôñ ni Bétuel. Inyu boñ le mim u Yakôb u kee i Kanaan, a bééna ngôñ ni mahôla ma Yôsep. Yak Naômi a bééna ngôñ ni Ruth. Abraham, Yakôb ni Naômi ba bé bé le ba yônôs minson mi ngi mahôla. Yak i len ini, ndik i bet ba gwé ngôñ ni mahôla bon di nlama unda loñgeñem. (Bingéngén 19:17) Di nlama kôna Hiôb, nu a bé yoñ ndun ni “hiyeyeba hi hi bé lond inyu kôhna mahôla”, a ‘sôñôk ki man nyuu ni nu a bééna bé mut a nla hôla nye” yak “i mut a bé bebee ni wo.” Hiôb a bi ‘kônha ñem u yik muda maséé’ a yila ki “mis ma bôt ba ndim, yak ni makôô ma bibôk bi bôt.”—Hiôb 29:12-15.
it-2-F 1144-1145 § 10
Mbot
Ngandak minyiña mi bi bôña inyu mahabga. Ndik kiki ngim mambot tole mahabga ma tôbôtôbô ma ñunda umbe ntôñ tole nlôñ mut a yé, hala nyen yak bieng ba mpôdôl ikété Bibel bi ñunda njee tole umbe ntén mut, mut a yé, mimbe minson a ngwel. I jam li jon Yésu a mpôdôl i ngéda a nti hihéga hi mbot i libii. (Matéô 22:11, 12; béñge MBAGA; BITAMB.) Ikété kaat Masoola 16:14, 15, Yésu Kristô a ñunda le ibale kristen i ta bé péé i pes mbuu, a nla nimis libak jé li bañga ngwélél Djob. Hala a nla ba ndutu mu malo ma “hilo hikeñi hi Nyambe Nu ngui yosôna.”
w09 1/2 15 § 3-4
Kii bôt ba nkal inyu yoñ?
Bés bé bon di mpohol i jôl ba nti bés i ngéda di ngwéé. To hala, di nla kit le di bana jôl lilam tole to. (Bingéngén 20:11) Ni badba le: ‘Ibale Yésu ni baôma bé ba ban-ga pôla ki limbe jôl ba mpohlene me? Limbe jôl li nla kal umbe ntén mut me yé?’
I mbadga i, i ntinde bés i ôt mahoñol. Inyuki? Kiñe Salômô a bi tila le: “Jôl lilam li nloo ngandak lingwañ.” (Bingéngén 22:1) I yé maliga le, ibale di mbana loñge jôl ipañ mahaa més tole libôga jés, hala a yé loñge jam. Iloo ki hala, ibale di mbana loñge jôl ipañ Djob, di ga kôhna bom ilam. Lelaa hala? Nyambe a mbôn le a ga tila ikété “kaat mbigda” môl ma bet ba nkon nye woñi, a ga ti ki bo niñ boga.—Malaki 3:16; Masoola 3:5; 20:12-15.
Tik ngok i mbuu
g00 8/7 11 § 3
Hiol hi yé loñge inyu tééda mbôô wés!
I ngéda di nol, baa hala a nla héñha niñ yés? Baa ni ngi hoñlak i ngéda ba bi nôlha bé, hala a bi ti bé hogbe tole maséé? Tole i ngéda ni bi yéñ nôlha mut ndi a nol bé, hala a bi unbaha bé tole a bi boñ le ni hoñol le ni gwé bé nseñ? I pot maliga, hiol hi yé loñge inyu mut a nôlha bape, ndi hi yé yak loñge inyu bet ba nol. Bibel i nkal le Hiôb a bi kal baoo bé le: “I ngéda me bé nôlôs bo, hala a bé hélés bo, i ngéda ba bé tehe su wem u nwemla, hala a bé ti bo makénd.” (Hiôb 29:24) I buk ini le “nwemla” i ñéba le Hiôb a bé maséé.
25-31 LIBUY LI NYÉÉ
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | HIÔB 30-31
“Hiôb a bi ke malal ma nyega ngwéé”
w10 15/4 21 § 8
Ni nun bañ mam ma ta bé nseñ!
8 Yak bañga bikristen i nla kwo i hiandi hi minheña mi mis ni minheña mi minsôn. Inyu hala nyen, Bañga i Djob i nti bés makénd le di yoñ yihe ni i mam di mbéñge ni ma ma nkon bés ngôñ. (1 Korintô 9:25, 27; añ 1 Yôhanes 2:15-17.) Hiôb a bi yimbe le maada ma yé ipôla mam di ntehe ni ma ma nkon bés ngôñ. Jon a bi kal le: “Me bi boñ malômbla ni mis mem. Lelaa ni me yé le me béñge ngond ngi yi munlôm ni mahoñol mabe?” (Hiôb 31:1) Hiôb a bi tjél ndik bé béñge bôda bape ni mahoñol ma ndéñg, ndi a bi yéñ bé ki to bana i nya mahoñol i ikété ñem wé. Yésu a bi yigye nseñ i gwel mahoñol més le ma tinde bañ bés i boñ malal ma nyega. A bi kal le: “Nu ni nu a nke ni bisu i nun muda kayéle a bana ngôñ i lalna nye, wee a mal ke i ndéñg ni nye mu ñem wé.”—Matéô 5:28.
w08 1/9 11 § 4
Noode hégda ‘i jam li yé le li pémél we’
Ilole u nyoñ ngim makidik, badba ndugi le: ‘Baa makidik mem ma yé mabe tole malam?’ I yoñ ngéda i wan ‘i jam li nla pémél we’ i nla kéñ we i yoñ makidik mabe. SIDA ni makon ma ma nlo ni njel malal, jém mut a bemek bé, lisôh mém, mindañ ikété mahaa, kiññem i i nkéés bés: I mam ma mon i bôt ba noñ bé mabéhna ma Djob ba nkôs. Ñôma Paul a bi tibil yaga pôdôl bikuu bi ga kwél i bet ba mboñ malal ma nyega. A bi kal le b’a “kôdôl bé Ane Nyambe.”—1 Korintô 6:9, 10.
w10 15/11 5-6 § 15-16
A boñge ba wanda—Ni nwas le Bañga i Nyambe i éga bé
15 Inyu yoñ, imbe ngéda hémle yoñ i nla wéna? I ngéda u yé ni bôt bape tole i ngéda u yé wetama? I ngéda u yé i suklu tole i homa bôlô, u nlama ba péé i pes mbuu. U nlama yoñ yihe le yom yo ki yo i ôbôs bañ maada moñ malam ni Yéhôva. I pot maliga, i ngéda mintuk nyen di nla waa yén péé i pes mbuu. Ha ngéda i nyen di nla bôk matiñ ma Bibel.
16 Inyuki di nlama ba bebee i nôgôl Yéhôva to ibale di yé bésbotama? Bigda i jam lini: We nyen u nkit too u ga kônha Yéhôva maséé tole to. (Bibôdle 6:5, 6; Bingéngén 27:11) I mam di mboñ ma nla lémél Yéhôva tole ma nla siida nye ñem inyule ‘a ntôñ bés.’ (1 Pétrô 5:7) A ngwés le di nôgôl nye inyule hala a lona bés bisai. (Yésaya 48:17, 18) I loñ Israel i ngéda kôba, bagwélél bé bahogi ba bi ndogbene nye, hala a bi siidaha nye ñem. (Tjémbi 78:40, 41) Maselna ni bo, Yéhôva a bé gwés mpôdôl Daniel. Añgel yada i bi sébél yak nye le “mut nu a nlôôha ba nseñ.” (Daniel 10:11) Inyuki? Inyule Daniel a bi éba le a ntéñbe ni Djob i ti bôt, yak i ngéda a bé a ba nyetama.—Añ Daniel 6:10.
Tik ngok i mbuu
w05 15/11 11 § 3
Di tibil emble ni gwéha
Basolôñ ba Hiôb ba bi emble nye a nyoñ hop i ndék yosôna jôm li ngélé. To hala, Hiôb a bi kal le: “Éé, ibale mut a emblege to me!” (Hiôb 31:35) Inyuki a bi kal hala? Inyule to ibale basolôñ bé ba bé emble nye, ba bi hôgbaha bé nye. Ba bé tôñ bé Hiôb, ba bé yéñ bé ki to nok i yom a nôgda. Ba bi unda bé nye ñem ngôô mu kii ba bé emble nye. Ndi ñôma Pétrô a nti mana maéba le: “Bébobasôna ni bana adna i mahoñol, ni tôñnaga, ni ban-ga gwéha lisañ li bôt, ni ñem ngôô, lôñni suhulnyuu.” (1 Pétrô 3:8) Lelaa di nla unda bôt bape ñem ngôô? Njel yada i yé le di emble bo, di noode nok mahoñol map. Di nla unda hala ni bini bibuk le: ‘Kinje ndutu’ tole ‘hala a bi tééñga we ngandak.’ Di nla tiimba bibuk mut bés ni nye di yé kwel inyu unda nye le di nok nye. I emble ni gwéha, hala a nkobla le di ñemble bé ndik bibuk ndi yak mahoñol ma yé mut ikété ñem.