ÑAÑ U NIÑ I BÔT
Di bi léba “tik perl”
WINSTON bo Pamela (Pam) Payne ba nsal i hikuu hi loñ hi hi ñéga nson i Ôstrélia ni i Asia. Ba bé niñ loñge, ndi ba bééna ki mandutu. Mahogi mu ma bé i meina ni bilem bi loñ bi yé maselna ni gwap, ba bé lama ki hônba i jém li bi so nwaa wé. Ndi mu manoodana ma momasôna, ba bi tééda gwéha yap inyu Yéhôva ni bagwélél bé, ba tééda ki maséé map inyu nson likalô. Munu mbôgi ini, di naña bo i añle bés i mam ba bi boma.
A Winston, añle bés lelaa u bi yi maliga.
Me bi nañ ikété lihaa li bé diihe bé mam ma base, di yénék i fam yada i Queensland i Ôstrélia. Kiki di bé bés botama nyoo, bôt me bé lôôha yi ba bé bôt bem ba lihaa. Ibôdôl yaga i 12 nwii, me bi bôdôl yéñ Djob. Me bé soohe nye, me badak le a hôla me i yi nye. I mbus ngéda me bi léba bôlô i Adelaide, i nwelmbok u Ôstrélia. Ngéda me bé i noi i Sydney me ban-ga 21 nwii, me boma Pam, a pôdôl me inyu bon ba Ngisi ba ba bé i base i Lôk Yuda, ba kadbaga le ba yé ndaye i minimlak mi matén ma Israel. Bôt ba base i ba nkal le i base i i nlôl i 10 matén ma ane ñombok u Israel ma ma bi ke minkôm i hiai hi yônôs juem i B.N.Y. Ngéda me bi huu Adelaide, me kwélél mu ni solôñ yada i bôlô i i bi bôdôl nigil Bibel ni Mbôgi Yéhôva. Me ni nye di bi kwel ndék ngeñ ndigi. Di bi lôôha kwélél inyu mam Mbôgi Yéhôva i nhémle. I mbus nkwel wés me bi nôgda le me nkôs ndimbhe i masoohe me boñ me mañge. Ha nyen me bi bôdôl yi maliga inyu Nhek wem ni Ane yé! Ñ, me bi léba “tik perl.”—Matéô 13:45, 46.
A Pam yak we u bi pala bôdôl yéñ i perl ini. Lelaa u bi léba yo?
Me bi nañ lihaa li bé gwés mam ma base i tison i Coffs Harbour, i Nouvelle-Gales du Sud. Bagwal bem ni basôgôl bem ba bi neebe biniigana bi base i Ngisi i Lôk Yuda. Me ni mankéé nu munlôm nu mbus, ni nu muda nu mañ ni ngandak lôk kéé yem ipe, di bi nañ ni biniigana le Djob a nlôôha gwés i bôt basôgôlsôgôl ba bé bon ba Ngisi. Ndi to hala, me bé hémle bé biniigana bi. Ngéda me bi bana 14 nwii, me bi bôdôl hiôm mu bibase bi bé libôga jés kiki bo base i Anglican, i Baptist, ni i Adventist du Septième jour. Ndi ba bi nuus bé njal yem i pes mbuu.
Mbus ngéda, lihaa jem li bi ke i yén i Sydney, i het me bi boma Winston, a bak i noi. Kiki a mbôk kal, minkwel nwés mi bi boñ le a bôdôl nigil Bibel lôñni Mbôgi Yéhôva. Bikaat a bé tilna me ngéda a bi huu, bi bé nyonok ni minlôñ mi Bibel! Me nla bé sôô bé le, bikaat gwé bi bé lôôha hot me bibôdle. Ndi ndék ni ndék, me bôdôl nôgda le maliga ma.
I nwii 1962, me bi ke Adelaide inyu ba bebee ni Winston. A bi yoñ bitelbene le me kee i yén i ndap babiina ba ba bé Mbôgi Yéhôva—hala wee Thomas bo Janice Sloman—ba ba bi sal kiki basañal ba tôbôtôbô i Giné i Papu (Papouasie-Nouvelle-Guinée). Ba bi lôôha unda me loñgeñem; ha ngéda i, me bééna ndigi 18 nwii, ba bi niiga me ngandak mam inyu Yéhôva. Jon yak me me bi bôdôl nigil Bañga i Djob, me ba ki nkwoog nkaa le me nléba maliga. Mbus, me ni Winston di bi biiba, di jôp kunda yada i nson u Yéhôva u u nlôôha bana bisai—hala nyen di bi kônde ba nkwoog nkaa le di nléba toi tik perl, tolakii di bi boma manoodana.
A Winston, soho pôdôl le bés nwii nwoñ mi bisu i nson u Yéhôva.
A. Titii i mbok i het di bi gwel nson makiiña
B. Sitamb i biôn bihogi. Ba bé sébél biôn bi Kiribati ni Tuvalu le Gilbert ni Ellice
C. Titii i ôn ilam i coral nu Funafuti i loñ i Tuvalu. Ôn yada i di bi yuuga ilole ba ñep basañal ba tôbôtôbô nyoo
Ndék ngéda mbus libii jés me ni Pam, Yéhôva a bi bôdôl yiblene bés nwemel u bisu ikété ‘manwemel makeñi’ ma ma bé lama kéñbaha nson wés. (1 Korintô 16:9) Mankéé Jack Poter nyen a bi unda bés nwemel u bisu, a bé yuuga man wés likoda kiki ngwélél makiiña. (Me ni nye di nsal ntôñ nano i Hikuu hi loñ hi Ôstrélia, hi hi ñéga ki nson likalô i Asia.) Jack bo nwaa Roslyn, ba bi ti bés makénd i yoñ nson nsañal u ngéda yosôna—di bi bana nsima i gwel nson u, nwii mintan. Ngéda me bi bana 29 nwii, ba bi bat me ni Pam le di bôdôl nson makiiña i nwelmbok u biôn bi Pacifik, bi hikuu hi Fiji hi bé éga. Biôn bi bi bé Samôa i Amérika, Samôa, Kiribati, Nauru, Niu, Tôkélu, Toñga, Tuwalu ni Vanuatu.
Mu dilo di, bôt bahogi ba biôn bi nlôôha haa, ba bééna mahoñol mabe inyu Mbôgi Yéhôva, jon di bé lama yoñ yihe, di bé lama ki boñ mam ni ngandak pék. (Matéô 10:16) Makoda ma bééna bé ngandak batéé likalô, kayéle makoda mahogi ma bé la bé to ti bés homa linañle. Jon di bé bat bôt ba mbai too di bé le di yén ni bo, ba bé ki minyaô ni bés iloo héga.
A Winston, u nlôôha gwés bôlô i ngobol. Lelaa ngôñ i i bi gwéé?
I ôn i Samôa, a yé niiga i suklu mimañ
Ha ngéda i, bilôk bikéé bi ôn i Toñga bi bééna ndigi bon ba mapep ni bon ba bikaat ni hop u Toñga—u u bé hop wada i Pôlinésia. Likalô, ba bé gwélél kaat ini le La vérité qui conduit à la vie éternelle ni hop Ngisi inyu lôôs gwigil bi Bibel. Jon, mu i sonde ina i suklu mimañ di bi tégbaha, mimañ maa mu libôga li, mi mi bé yi bé Ngisi bañga mi bi neebe i kobol ini kaat le Vérité ni hop u Toñga. Nwaa wem Pam nyen a bi hôla bés i bép yo mashin, mbus di ep yo i Hikuu hi loñ i Amérika inyu pémés yo. Bôlô i yosôna i bi yoñ sonde juem. Tolakii ba bi heñ ndigi, i kaat i i bi hôla ngandak bôt i i mpot hop u Toñga i nigil maliga. Me ni Pam di bé bé bakobol, ndi i bôlô i, i bi ti bés ngôñ i boñ bôlô ngobol.
A Pam niñ i bé lelaa biôn ngéda u nhégha yo ni niñ i Ôstrélia?
Liyééne jés jada ngéda di bé nson makiiña
I bé mahéñha kiyaga! Inoñnaga ni i homa di bé, di bé lama hônba banjemnje, dikala, lék ni lisuni, batôlô, makon, ni ndék bijek ngim mangéda. U héya hala, i mamélél ma hiki kel, di bé tégbaha loñge ngéda i béñge tuye, di bak i labga yés ba nsébél nyoo le fale—ni hop u Samôa inyu pôdôl pele ni nyôl u bakalô. Ngéda sôñ i bé i yon libôñ, i bé i lôôha bai kayéle di bé la tehe maén, di bé tehe yak sôñ i nene ngii tuye. Mangéda ma tôbôtôbô ma, ma bé tinde bés i soñda ni i soohe, ma hôlga bés i héñha mahoñol mabe di bééna ni malam.
Di bé gwés boñge ngandak, mu kii ba bé nôlha bés, ba badak bés mambadga inyule di bé bakén, di bak bakana. Ngeñ di bé yuuga ôn i Niu, hisii mañge munlôm hi bé séñ woo u Winston mu kii u bééna gwoo, hi kalak le: “Me ngwés biléé gwoñ ngandak.” Ñ, a bé ngi tehe mut a gwé moo hala, kayéle a bé yi bé bimbe bibuk a gwélél inyu toñol jam li!
Hala a bé tééñga bés i tehe bôt ba nlôôha ba ngoo. Ba bééna loñge homa liyééne ndi ba bé niñ bé loñge, to malép malam ba bééna bé. Ndi, i bé nene wee hala a bé tééñga bé lôk kéé yés. Hala nyen bo ba bé niñ. Ba bé maséé inyule ba bé yén ntôñ ni mahaa map, le ba bééna homa inyu tégbaha makoda, ni inyu bégés Yéhôva. Ndémbél yap i bi hôla bés i bok mahoñol més i jam li nlôôha ba nseñ, ni i suhus likala jés li niñ.
A Pam, ngim mangéda u bé lama ap malép wemede inyu lamb. Kal bés lelaa u bé boñ?
Pam a yé jôwa mbot yés i Toñga
Me nti pua yem mayéga. Inyule a bi niiga me ngandak mam i mahee, kiki bo i koda hié i mbégdé inyu lamb, ni i niñ ni ndék yom di gwé. Mayuuga més mada i ôn i Kiribati, di bi yén i man ndap bakalô, hisi hi bé ni ték i tuye, ni mabap ma makai. Inyu lamb me bi tém man bee inyu koda hié, me bé ha bikôkôô bi mbôndô mu inyu boñ le hié hi kala. Inyu malép me bé telep i nlôñ ni bôda ba mbai i bee. Inyu nimbil malép, ba bé gwélél kék i bebee le méta ima ni nkôô lisuk li kék, kiki bo ngwas nlop (hileñga). Ndi iloole ba ha nkôô lisuk li kék, yom ba bi ha man hikoba. Wada mbus wada, hiki muda a bé leñ hileñga hié, a pôgôs woo. Ni njel i nyen malép ma bé jôp ikété nlôñga, ndi a yon. Me bé hoñol le i boñ hala i nlet bé—letee ngéda ngeñ i bi kola le yak me me ap. Me bi noode ap, ndi to jam! Ngéda bôt ba bi waa nol me, ni loñgeñem muda wada ikété yap a bi lôl me mahôla. Bôt ba mbai i, ba bééna lem i hôla bôt, ba ban-ga loñgeñem.
Bé boba ni bi pam i gwés nson nan nyoo biôn. Baa ni nla añle bés ngim jam i bi lôôha tihba bé?
Winston: Hala a bi yoñ bés ngéda inyu meya ni bilem bi loñ. Kiki hihéga, ngéda bilôk bikéé bi bé kébél bés, bi bé ték bijek gwap gwobisôna i téblé. Bibôdle, di bé yi bé le di nlama yigle bo ndék. Jon di bé mal bijek gwobisôna! Ndi ngéda di bi yi le di bé yoba, di bi kahal yigle bo bijek. To hala kiki di bé boñ mam ni ngi yi, bilôk bikéé bi bé nok bés. Bi bé maséé ngandak i tehe bés mbus sôñ isamal ngéda di bé lo i yuuga bo mu nson wés makiiña. Téntén inyule mu ntandaa ngéda u wonsôna, bôt bape ba bi yuuga bé bo.
I ôn i Niu, a yé ke likalô ni bilôk bikéé bipe
Mayuuga més ma bé ti mbôgi lam. Ngandak bôt i mbai i bé hoñol le base i bilôk bikéé i bé mbodok base. Jon ngéda ngwélél bo nwaa ba bé yuuga bilôk bikéé bi ôn, bôt ba mbai ba bi nok toi le ba yé base i nla ba ntjamak ni nkoñ isi wonsôna, hala a bé hélés yak bo.
Pam: Me ma hôya bé i jam li bi pémél bés i ôn i Kiribati, i het likoda li bééna ndigi ndék bilôk bikéé bi bôda ni bi bôlôm. Mpom mañ u bé nyoo, u ba bé sébél le Itinikai Matera, a bi boñ kii yosôna a bé la inyu tééda bés loñge. Kel yada a bi lo i yuuga bés ni litjee jada ikété sel. A kal bés le: “Litjee linan li.” Hala a bé jam li nlet ha ngéda i, i tehe litjee. Liboñok li, li bi lôôha tihba bés.
Ndék nwii mbus, a Pam, u bi nimis man inyule jém li bi so we. Kii i bi hôla we i hônba ndutu i?
Me bi yoñ jém i nwii 1973 ngéda me ni Winston di bé i nwelmbok i Pacifik. Ha nyen di bi yoñ makidik i témb i Ôstrélia, i het di bi nimis man wés mbus sôñ ina. Hala a bi lôôha tihba yak nlô wem Winston. Kiki ngéda i bé tagbe, njôghe i bi sôs, ndi i mah mal bé ipam ngéda Nkum Ntat ni hop Pulasi nu hilo 15 hi sôñ Matôp, nwii 2009 a bi pam. A bééna nkwel wada i “Mambadga ma basoñgol” u u bé bat le: “Si un bébé meurt dans le ventre de sa mère, peut-on espérer qu’il ressuscite?” Mbadga i i bi niiga bés le mam ma yé i moo ma Yéhôva nu a mboñ ndigi mam ma téé sép. Le a’ tibil mambaaba momasôna di nkôs munu bôô hiai hi Satan hini, mu kiki a’ hôla Man wé i ‘tjé minson mi Satan.’ (1 Yôhanes 3:8) Nkum Ntat nu a bi hôla ki bés i kônde nok mahee ma tik “perl” di gwé i ba bagwélél ba Yéhôva! Kii ipe i nla kôhle bés, he mah Ane Djob?
Mbus nyemb man wés, di bi tiimba ki yoñ nson u nsañal u ngéda yosôna. Di bi sal ndék ngéda i Bétel i Ôstrélia, mbus di témb di bôdôl nson u makiiña. I nwii 1981, mbus nwii mi-na mi nson i man mbai wada i nwelmbok i Nouvelle-Galle du Sud, ba bi sébél bés i ke i sal i hikuu hi Ôstrélia, di ngi yii nyoo letee ni len.
A Winston, baa i mam u bi boma biôn bi nwelmbok u Pacifik ma nhôla we mu nson woñ i juu li Hikuu hi Ôstrélia?
Ñ, ikété ngandak manjel. Pog, hikuu hi Ôstrélia hion hi ñéga ki nson u likalô i Samôa i Amérika ni i Samôa. Ba bi pôdna hikuu hi loñ hi Ziland Yondo ni hi Ôstrélia. I len ini, hikuu hi loñ hi Ôstrélia hi ñéga nson i Ôstrélia, i Samôa i Amérika ni i Samôa, i Kuk Biôn, i Ziland Yondo, i Niu, i Timor pes likôl, i Tôkélu, ni i Toñga—me bi bana nsima i yuuga libim ikété yap i jôl li hikuu hi loñ. Mangéda me bi tégbaha ni lôk kéé i bôlôm ni i bôda i i tiñi ni Djob mu bioñ bi, ma nhôla me len mu nson wem i hikuu hi loñ.
Winston bo Pam i hikuu hi Ôstrélia
Inyu mélés, me ni Pam di nyi ibôdôl behee le minhôôlak mi bôt nwotama bé nwon mi nyéñ Djob, di bi nôgda yaga maliga ma inyu yés. Yak boñge ba wanda ba nyéñ “tik perl” i—to ibale bini bijô bi lihaa bi nyoñ bé ngéda ni maliga. (2 Bikiñe 5:2, 3; 2 Miñañ 34:1-3) Ntiik, Yéhôva a yé Djob li gwéha nu a gwé ngôñ le boñge ba wanda ni mimañ mi bôt ba kôs niñ i boga!
Ngéda me ni Pam di bi bôdôl yéñ Djob hala a nloo 50 nwii len, di bé yi bé ipam hee hala a bé le a kena bés. Ibabé pééna maliga inyu Ane Djob ma yé perl i gwé bé ndamba! Di tiñi i tééda i tik perl ini ni ngui yés yosôna!