-
Ubufumu bwa kwa Lesa Bwafyalwa!Ukusokolola—Akalume ka Kuko Kakalamba Nakapalama!
-
-
mwaice, ukushilimuka kwakwe ukwa kuteke nko na maka yakumanina. Kabili cikomaila pa fyo kaba akakatama, ifyo kabamo ubuseko akashita ka uku kupaapa! Cibomba ulubali lwa mpikwe mu kuleta inkama yashishiwa iya kwa Lesa ku kupwa. Nge fyo, uyu mwana mwaume ‘akaceme nko shonse ku nkonto ya cela’!
12. (a) Mu Amalumbo, cinshi Yehova alaile mu busesemo ukukuma kuli Yesu? (b) Cinshi cilangililwa ku mwanakashi ukupaapa umwana “uuli no kucemene nko shonse ku nkonto ya cela”?
12 Nomba, bushe iyo numbwilo yumfwika iyabeleshiwa? Ee, Yehova alaile mu busesemo ukukuma kuli Yesu ati: “Ukabafuna ku nkonto ya cela, ukabatobaula nge nongo ya mubumfi.” (Ilumbo 2:9) Na kabili calisesemwe ukukuma kuli wena ukuti: “Umulumbu wa bukose bobe Yehova akautambika ukufuma mu Sione, akatila, Ube no bufumu mu kati ka balwani bobe.” (Ilumbo 110:2) E ico, ukupaapa kumwenwe kuli Yohane mu kupalamisha kubimbamo Yesu Kristu. Iyo, tacili kufyalwa kwa kwa Yesu kuli nacisungu ku numa pa ntanshi ya myaka ya mwanda wa kubalilapo uwa Nshita yesu Yaishibikwa; nelyo ukulosha kuli Yesu ukubuushiwa na kabili ku bumi bwa ku mupashi mu 33 C.E. Ukulundapo, takuli kwaluka kwa mubili. Ukucila, kufyalwa kwa Bufumu bwa kwa Lesa mu 1914 ngo bwa cine cine, ukuba na Yesu—kale kale mu mulu apepi ne myaka imyanda 19—nomba uwabikwa pa cipuna ca bufumu nge Mfumu.—Ukusokolola 12:10.
13. Cinshi cilangililwa ku mwana mwaume ‘aululwilwe kuli Lesa, na ku cipuna cakwe ca bufumu’?
13 Te kuti Yehova asuminishe Satana ukumina umukashi Wakwe nelyo umwana Wakwe wafyelwe! Pa kupaapwa, umwana mwaume “aliulwililwe kuli Lesa, na ku cipuna cakwe ca bufumu.” Muli fyo mu kupwililika aisa pe samba lya kucingilila kwa kwa Yehova, uukabuula ukusakamana kwakumanina ukwa ubu Bufumu bwafyalwa ubupya, icibombelo Cakwe ica kushisha ishina Lyakwe lya mushilo. Pa nshita imo ine, umwanakashi abutukila ku cifulo ico Lesa amupekanishishe mu matololo. Ifyalundwako na fimbi fileba pa numa! Ku lwa kwa Satana, icisebele nomba caimikwa ica fya kucitika fyakulisha ifyo fikacilenga ukukanacitikako kuli wene ukutiinya Ubufumu bwa mu mulu na kabili. Ca kucitika nshi ico?
Ubulwi mu Mulu!
14. (a) Nge fyo Yohane acishimika, ca kucitika nshi icilengo kukanacitikako kuli Satana ukutiinya na kabili Ubufumu? (b) Ni ku cifulo nshi uko Satana ne fibanda fyakwe bapeleshiwa?
14 Yohane atweba ati: “Awe kwabuukile ubulwi mu mulu, Mikaele na bamalaika wakwe baile ku kulwa ne ciŋwena; ne ciŋwena calwile, na bamalaika wa ciko, lelo balifililwe, kabili tabakwete apa kwikala kwabo mu mulu. Kabili iciŋwena cikalamba capooselwe pa nshi, icisoka cikote iciitwa [Ciwa, “NW”] kabili Satana, icilufya bonse abaikala mu calo conse; capooselwe pe sonde, na bamalaika wa ciko bapooselwe pamo na co.” (Ukusokolola 12:7-9) E co pamo nga icilolwa ca kulunduluka mu kuleta inkama yashishiwa iya kwa Lesa ku kupwa, Satana alompolwa, ukufwintwa ukufuma mu mulu, kabili ifibanda fyakwe fyapooswa pe sonde pamo nankwe. Umo uyo uwalufya isonde lyaikalwamo lyonse ukufika ku cipimo ca kuba umulungu wa liko mu kupelako apeleshiwe ku bwina mupalamano bwa uno planeti, uko ukusanguka kwakwe kwatendekele intanshi.—2 Abena Korinti 4:3, 4.
15, 16. (a) Mikaele nani, kabili twaishiba shani? (b) Mulandu nshi calingila ukuti Mikaele abe e umo upoosa Satana pa nshi ukufuma mu mulu?
15 Na ni apwilikisha uku kucimfya kukalamba mwi shina lya kwa Yehova? Baibolo itila ni Mikaele na bamalaika bakwe. Lelo uyu Mikaele nani? Ishina “Mikaele” lipilibula “Nani Waba Nga Lesa?” E co Mikaele alingile ukusekelela mu kwebela bumulopwe bwa kwa Yehova ukushininkisho kuti takuli nangu umo uwingalinganishiwa kuli Wene. Muli Yuda icikomo 9, etwa “Mikaele malaika mukalamba.” Ukubamo ukusekelela, ilumbo “malaika mukalamba” libomfiwa kumbi mu Baibolo mu kuba no kulosha ku muntu umo fye: Yesu Kristu.b Paulo asosa ulwa wene ati: “Shikulu umwine akeka mu mulu no kubilikisha kukalamba, kwi [shiwi lya kwa malaika mukalamba, “NW”] kabili ku ntandala ya kwa Lesa.” (1 Abena Tesalonika 4:16) Ilumbo “malaika mukalamba” lipilibula “umukulu wa bamalaika.” E co te ca kupapa ukuti Ukusokolola kulanda ulwa kwa “Mikaele na bamalaika wakwe.” Ififulo fimbi umo Baibolo ilumbula bamalaika ukunakila ku mubomfi walungama uwa kwa Lesa fyakwato kulosha kuli Yesu. Muli fyo, Paulo alanda ulwa “ilyo Shikulu Yesu akasokololwa ukufuma mu mulu pamo na bamalaika ba maka yakwe.”—2 Abena Tesalonika 1:7; mona kabili Mateo 24:30, 31; 25:31.
16 Aya na malembo yambi yatutungulula ku nsondwelelo yabulo kuleuka ukuti Mikaele tali umbi kano Shikulu Yesu Kristu mu cifulo cakwe ca mu mulu. Nomba, mu bushiku bwa kwa Shikulu, tasosa fye na kabili kuli Satana ukuti: “[Yehova, NW] akwebaule.” Apantu iyi ili e nshita ya kupingula, Yesu, nga Mikaele, afwinta Satana umubifi na bamalaika wakwe aba fibanda pa nshi ukufuma mu mulu. (Yuda 9; Ukusokolola 1:10) Cili calinga ukuti Wene e ufwile ukuba Umo ukucite ci, ifyo Wene e Mfumu yabikwa iipya. Yesu na kabili Lubuto, lwalaiwe ku numa mu Edene, uo mu kupelako akashonaula umutwe wa iyo nsoka ikote, muli fyo ukumufumyapo ku nshita yonse. (Ukutendeka 3:15) Pa kulompola Satana ukufuma ku mulu, Yesu aselela kuli uko kushonaula kwa kupelako.
“Sangalaleni, Mwe Myulu”
17, 18. (a) Kwankulako nshi kwa mu mulu uko Yohane ashimika pamo nga ku kuwa kwa kwa Satana ukufuma ku mulu? (b) Ni ntulo nshi yapalako iye shiwi lyapongomoka ilyo Yohane aumfwa?
17 Yohane ashimika ukwankula kwabamo ukusekelela mu mulu kuli uku kuwa kwa kusungusha kwa kwa Satana: “E lyo naumfwile ishiwi likalamba mu mulu, lileti, Nomba fyaise pusukilo na maka, no bufumu bwa kwa Lesa wesu, no lupaka lwa kwa Kristu wakwe: ico apooselwe kashinina wa bamunyinefwe, uubashinina ku cinso ca kwa Lesa wesu akasuba no bushiku. Kabili bene bamucimfiishe ku mulopa wa Mwana wa mpaanga, na ku cebo ca bunte bwabo; kabili tabatemenwe imyeo yabo ukufika na ku mfwa. E ico sangalaleni, mwe myulu, na mwe baikalamo.”—Ukusokolola 12:10-12a.
18 Mashiwi ya bani ayo Yohane aumfwa? Baibolo taisosa. Lelo ukupunda kwapalako kwashimikwa pa Ukusokolola 11:17 kwaishile ukufuma ku bakalamba 24 babuushiwe mu fifulo fyabo fya mu mulu, umo nomba bengemininako aba mushilo ba 144,000. (Ukusokolola 11:18) Kabili apo ababomfi ba kwa Lesa basubwa bacili pe sonde pano basoselwako nga “bamunyinefwe,” uku kulanda kuti kwafuma bwino bwino ku ntulo imo ine. Ukwabulo kutwishika aba ba citetekelo kuti balunda ishiwi lyabo, apo ukubuuka kwabo kuti kwakonkapo mu kwangufyanya pa numa Satana na matulwe yakwe ya fibanda bapooselwe ukufuma mu mulu.
19. (a) Ukupwa kwa nkama yashishiwa ya kwa Lesa kwisula inshila ya kwa Yesu ukucita cinshi? (b) Cinshi cilangililwa ku kwitwa kwa kwa Satana ukuba “kashinina wa bamunyinefwe”?
19 Ukupwishiwa kwa nkama yashishiwa ya kwa Lesa kwita ukuti Yesu abuule ubulashi mu Bufumu bwa kwa Yehova. Muli fyo inshila yalisuka iya kwa Lesa ukufikilisha imifwaile yakwe ikalamba ukulubula umutundu wa muntu wa citetekelo. Yesu aleta ipusukilo te ku basambi bakwe batiina Lesa beka bali nomba pe sonde lelo na kabili ku minshipendwa ya mamilioni ya bafwa ababa mu cibukisho ca kwa Lesa. (Luka 21:27, 28) Ukwitwa kwa kwa Satana ukuba “kashinina wa bamunyinefwe” kulangisho kuti, nangu cingatila ukupeela kwakwe Yobo umulandu kwashininkishiwe ubufi, atwalilile ukusonsomba bumpomfu bwa babomfi ba kwa Lesa ba pe sonde. Mu kushininkisha, abwekeshepo pa tushita utwingi ukupeelo mulandu wa kuti umuntu akapeela icili conse mu kukabushanya no mweo wakwe. Ku ca kalanda ifyo Satana afilwa!—Yobo 1:9-11; 2:4, 5.
20. Ni shani Abena Kristu ba citetekelo bacimfya Satana?
20 Abena Kristu basubwa, abapendwa abalungama “ku mulopa wa Mwana wa mpaanga,” batwalilila ukucitilo bunte kuli Lesa na kuli Yesu Kristu ukwabulo kusakamana ukupakaswa. Ukucila pa myaka umwanda umo, ili bumba lya buYohane lisonta ku fikansa fikalamba fyabimbamo ukupwa kwa Nshita sha Bena fyalo mu 1914. (Luka 21:24, King James Version) Kabili ibumba likalamba nomba balebomba muli bucishinka pa lubali lwabo. Takwaba nangu umo uwa aba uutiina “abepayo mubili lelo abashingepayo [mweo, NW],” nge fyo ifya kukumanya fya mu bumi bwa cine cine fya Nte sha kwa Yehova fyalangisha mu kubwekeshabwekeshapo mu kati ka uyu mwanda wa myaka walenga 20. Ku cebo ca pa kanwa na ku myendele yalinga ya Bwina Kristu, balicimfya Satana, ukumushinina lyonse ukuba kabepa. (Mateo 10:28; Amapinda 27:11; Ukusokolola 7:9) Pa kubuushiwa ku mulu, ifyo Abena Kristu basubwa balingile ukuba aba nsansa, apo Satana tabako kulya na kabili ku kushinina bamunyinabo! Ili ni nshita, mu cine cine, iya mulalo onse uwa bumalaika ukwankula mu kusekelela ku bwite bwa kuti: “Sangalaleni, mwe myulu, na mwe baikalamo.”
Akalanda Kapinkanako!
21. Ni shani Satana aleta akalanda pa calo na pali bemba?
21 Ukukalifiwa pa mulandu wa kalanda ka citatu, Satana nomba apampamina pa kucusha umutundu wa muntu no musango wa kalanda kakwe. Kaba: “Kalanda kuli imwe, mwe calo na bemba! pa kuti [Ciwa, “NW”] naikila pali imwe, ali ne cipyu cikalamba, pa kwishibo kuti ali ne nshita inono fye.” (Ukusokolola 12:12b) Ukufwampulwa kwa kwa Satana ukufuma mu mulu mu cine cine kupilibula akalanda kwi sonde lya cine cine, ilileonaulwa ku bantunse ba kaso pe samba lya kulama kwakwe. (Amalango 32:5) Ukucila na po, icibelesho ca kwa Satana ca ‘ukuteka nelyo ukonaula’ cileta akalanda kwi sonde lya cimpashanya, icimpangilile ca sosaite wa buntunse, pamo pene na kuli bemba wa cimpashanya, icinabwingi cine ca mutundu wa muntu calulunkanishiwa. Mu kati ka nkondo sha calo shibili, ubukali bwa kwa Satana bwabelebeshiwe mu bukali bwa nko shanakila kuli wene, no kupuuka kwapalako kwa cifukushi ca buciwa kwatwalilila ukufika kuli kano kasuba—nangula te pa butali bwatantalilako! (Marko 13:7, 8) Lelo nangu umucenjelo wa kwa Ciwa wingabipisha, tawakabale aufika ku fya kufumamo fyabamo akalanda ifyo akalanda ka citatu—imibombele ku Bufumu bwa kwa Lesa—kakaletako pa kuteyanya kumoneka kwa kwa Satana!
22, 23. (a) Cinshi Yohane asosa cicitika pa numa iciŋwena capooswa pa nshi kwi sonde? (b) Ni shani cingacitika ukuti iciŋwena cipakase ‘umwanakashi wapaapile umwana mwaume’?
22 Ukutula pa kufwampulwa kwa kwa Satana kwabamo akayofi, bamunyina kwa Kristu abacili pe sonde balishishimisha ukulamatwa kwa bukali bwakwe. Yohane ashimika ati: “Kabili ilyo iciŋwena camwene ukuti capooselwe pe sonde, calamete umwanakashi uwafyele umwana mwaume. Lelo ku mwanakashi kwapeelwe amapindo yabili ya kapumpe mukalamba, ukuti apupuke aye ku matololo ukuli icifulo cakwe, e ko aliishiwe Inshita imo, ne Nshita shimbi, na hafu wa Nshita, ukutaluka ku cinso ca cisoka.”—Ukusokolola 12:13, 14.
23 Pano icimonwa catoola itontonkanyo lilangishiwe mu cikomo 6, icitwebo kuti pa numa ya kupaapa kwa mwana wakwe, umwanakashi abutukile mu matololo, ukutaluka ku ciŋwena. Kuti pambi twapapa ifyo iciŋwena cingapakasa umwanakashi, apo wena ali mu mulu ne ciŋwena nomba calipooswa pa nshi kwi sonde. Cisuma, ibukisha ukuti umwanakashi alikwata abana pano isonde, ulubuto lwakwe. Pa numa muli ici cimonwa, twaebwa ukuti Satana alumbulwila icipyu cakwe ukulosha ku mwanakashi ku kupakasa ulubuto lwakwe. (Ukusokolola 12:17) Icicitika ku lubuto lwa mwanakashi pano isonde limbi kuti camonwa nge cilecitika ku mwanakashi wine. (Linganyako Mateo 25:40.) Kabili impendwa ilekulilako ya banabo ba lubuto pano isonde na yo kuti yakumanya uku kupakaswa.
Uluko Lupya
24. Ca kukumanya nshi ico Abasambi ba Baibolo bakwete icapalile ku kulubulwa kwa bena Israele ukufuma mu Egupti?
24 Lintu inkondo ya calo ya kubalilapo yalelwikwa, bamunyina ba kwa Yesu mu kuba ne citetekelo batwalilile ukucitilo bunte bwabo ku cipimo cingafikwapo. Ici cacitilwe mu kulolenkana no kukaanya kwalundwapo ukufuma kuli Satana na bantu bakwe bakalukisha. Mu kupelako, ukucitilo bunte ku cintubwingi kwa Basambi ba Baibolo kwaleshiwe panono. (Ukusokolola 11:7-10) Ilyo cali lintu bakwete ica kukumanya icapalile ku ca bena Israele mu Egupti abo na bo bapitile mu kutitikisha kwakulisha. Lyali ni lyo e lintu Yehova abaletele mu kwangufyanya, kwati ni pa mapindo ya bakapumpe, ku kupusuka mu matololo ya Sinai. (Ukufuma 19:1-4) Ukupalako, pa numa ya kupakasa kwatapata kwa 1918-19, Yehova alubwile inte shakwe, nge shaleimininako umwanakashi wakwe, ukwingila mu mibele ya ku mupashi iyali iyabulamo busanso kuli bene nge fyali amatololo ku bena Israele. Ici caishile nge casuko ku mapepo yabo.—Linganyako Ilumbo 55:6-9.
25. (a) Cinshi Yehova aleteleko mu 1919, ukupala lintu aletele abena Israele ngo luko mu matololo? (b) Ni bani bapanga ulu luko, kabili ni muli cinshi umo baletwa?
25 Mu matololo, Yehova aleteleko abena Israele ngo luko, ukubapayanishisha lwa ku mupashi na lwa ku mubili. Mu kupalako, ukutampa mu 1919, Yehova aleteleko ulubuto lwa mwanakashi ngo luko lwa ku mupashi. Ici tacili na kufundawilwa no Bufumu bwa buMesia ubuteka ukufuma mu myulu ukutula 1914. Ukucila, ulu luko lupya lwapangwa na bashalapo ba nte shasubwa pano isonde, abo baletelwe mu cifulo ca mupashi cabamo ubukata mu 1919. Ukupayanishiwa nomba “umulingo wa filyo mu nshita iiyene,” aba bakoshiwe ku mulimo uwalalilile ku ntanshi.—Luka 12:42; Esaya 66:8.
26. (a) Butali bwaba shani ubwa ciputulwa ca nshita yalumbululwa pa Ukusokolola 12:6, 14? (b) Cinshi cabe mifwaile ya ciputulwa ca nshita shitatu na hafu, ni lilali catendeke, kabili ni lilali capwile?
26 Butali bwaba shani ubo ukutubilisha kwa lubuto lwa mwanakashi wa kwa Lesa kwatwalilile? Ukusokolola 12:6 kutila inshiku 1,260. Ukusokolola 12:14 kwita iciputulwa inshita, utushita, na hafu wa nshita; mu mashiwi yambi, inshita shitatu na hafu. Mu cishinka, inumbwilo shonse shimininako imyaka itatu na hafu, ukulunduluka mu ciputulwa ca mu Kapinda ka ku Kuso ukufuma kuli shinde wa 1919 ukufika mwi pukutu lya 1922. Ici cali ciputulwa ca nshita yabamo ukupola kwa kupembesula no kuteyanishiwa cipya cipya kwe bumba lya buYohane lyabwekeshiwemo.
27. (a) Ukulingana no kushimika kwa kwa Yohane, cinshi ico iciŋwena cacitile pa numa ya 1922? (b) Cinshi cali imifwaile ya kwa Satana mu kuluka ilyeshi lya kupakasa mu kulwisha Inte?
27 Iciŋwena tacanenwike! “Ne cisoka calukile mu kanwa ka ciko amenshi ngo mumana ku numa ya mwanakashi, ku kumulenga asendwe ku mulonga.” (Ukusokolola 12:15) Cinshi cipilibulwa ku “menshi ngo mumana,” nelyo “ilyeshi lya menshi”? (The New English Bible) Imfumu ya pa kale Davidi alandile ulwa bantu babipa abamukeenye ngo “kusenkela kwa lyeshi lya bantu ifinangwa” (NW) [“imilonga ya fya yaweyawe,” Young]. (Ilumbo 18:4, 5, 16, 17) Ico Satana nomba afumfumuna mu kupalako cili kupakaswa ku bantu yaweyawe nelyo “abantu ifinangwa” (NW). Pa numa ya 1922 Satana alukile ilyeshi lya kupakasa ukulwisha Inte. (Mateo 24:9-13) Ici caishile ukusanshamo ulukaakala lwa ku mubili, ukucito “kucululusha ku fipope,” ukubika mu fifungo, no kuputunkanya fye ku kukulika, ukupika ku mfuti, no kuputulako umutwe. (Ilumbo 94:20) Satana wacendwa, pa kukanininwa ukufika mu kulungatana ku mwanakashi wa ku mulu uwa kwa Lesa, aimine mu bukali ku kusansa abasheleko ba lubuto lwakwe pe sonde no kubonaula, nangu mu kulungatika nelyo mu kubalenga ukulufya ukusenamina kwa kwa Lesa ukupitila mu kutoba bumpomfu bwabo. Lelo ukupingulapo kwabo kwashininkishe ukupala ukwa kwa Yobo: “Nsuke ndeke umweo te kuti ndeke bumpomfu bwandi.”—Yobo 27:5.
28. Ni shani ilyeshi lya kupakasa lyafikile pa cipimo ca pa mulu mu kati ka Nkondo ya Calo iya II?
28 Ili lyashi lya kalukisha ilya kupakasa lyafikile pa nkonta yasumbana mu kati ka Nkondo ya Calo iya II. Mu Europe Inte amakana yamo ikumi bafungilwe mu nsakwe sha kucushiwilwamo sha ciNazi, na makana ayengi balifwile. Pe samba lya bashikulu ba nkondo abatekele Italy, Japan, Korea, na Taiwan, Inte sha citetekelo shaculile ukusungwa kwakaluka kwapalako. Nangu fye ni muli fyo fyaleitwa ifyalo fya demokrasi, Inte shalwishiwe ku mabumba ya Ncitilo ya ciKatolika, ukupakwa manenekela no kusomekwa amasako, no kubutuka ukufuma mu tauni. Ukulongana kwa Bwina Kristu kwalipashilwe na bana ba Nte balitamfiwe ku sukulu.
29. (a) Ni shani Yohane alondolola ukwilulukwa kwaishile ukufuma ku ntulo ishaenekelwe? (b) Ni shani caba ukuti “icalo cayafwileko umwanakashi”? (c) Cinshi iciŋwena catwalilila ukucita?
29 Ukwafwilishiwa kwaishile ukufuma ku ntulo ishaenekelwe. “Lelo icalo cayafwileko umwanakashi, cayasamwine akanwa ka ciko no kumino mumana uyo iciŋwena calukile mu kanwa ka ciko. Kabili iciŋwena cali ne cipyu pa mwanakashi, no kuya ku kulwa na basheleko ku bufyashi bwa mwanakashi, ababaka amafunde ya kwa Lesa, no kukwato bunte bwa kwa Yesu.” (Ukusokolola 12:16, 17) “Icalo”—imisango mu kati ka micitile ya fintu ya kwa Satana wine—catendeke ukumina “umumana,” nelyo “ilyeshi.” Mu kati ka ba 1940 Inte shanonkele ukukonkana kwa kupingulapo kwabamo ukusenamina mu Cilye Cikalamba ca United States, no kufuma ku maka yaleteka mu fyalo fimbi, ukwasuminishe ubuntungwa bwa kupepa. Mu kupelako, inko Shauminkana shaminine icinkukwe ca Nazi-Fascist, ku kwilulukwa kwa Nte abaculile pe samba lya budikiteta bwakaluka. Ukupakasa takwalekele apo pene, pantu ubukali bwa ciŋwena bwatwalililo kufika na kuli kano kasuba, kabili catwalilila ubulwi ukulwisha abakwato mulimo wa “bunte bwa kwa Yesu.” Mu fyalo ifingi, Inte sha cishinka bacili mu cifungo, na bamo bacili balafwa ku mulandu wa bumpomfu bwabo. Lelo muli fimo ifya ifi fyalo, amabulashi ukufuma ku nshita ne nshita yalanashako ukutitikisha kwabo, ne Nte shiipakisha icipimo ca kulilako ica buntungwa.c Muli fyo, mu kufikilishiwa kwa busesemo, icalo catwalilila ukumina umumana wa kupakasa.
30. (a) Icalo capeela ukwiluluka kwakumanina pa kuti cinshi cicitikeko? (b) Bumpomfu bwa bantu ba kwa Lesa bwafumamo cinshi?
30 Muli iyi nshila, icalo calipayanya ukwilulukwa kwakumanina ukusuminisha umulimo wa kwa Lesa ukusalangana ku fyalo ukucila pali 200 no kuletako ukucila pa mamilioni yatatu bakashimika ba citetekelo aba mbila nsuma. Pamo na bashalapo aba lubuto lwa mwanakashi, ibumba likalamba lya pa kati ka nko lya basumina bapya lilebaka amakambisho ya kwa Lesa pamo nga ku kupaatuka ukufuma ku calo, imibele yasanguluka, no kutemwa kwa bamunyina, kabili bacitila ubunte ku Bufumu bwa buMesia. Bumpomfu bwabo bwasuka ukusonsomba kwabamo umusaalula kwa kwa Satana, ica kuti indibu ya mfwa ya kwa Satana ne micitile yakwe ya fintu ilalishiwa.—Amapinda 27:11.
-
-
Ukulwishanya ne Fiswango Fibili IfyakalipishaUkusokolola—Akalume ka Kuko Kakalamba Nakapalama!
-
-
Icipandwa 28
Ukulwishanya ne Fiswango Fibili Ifyakalipisha
-