Veivakurabuitaki na Nona Sucu e Dua na Gone
QO NA gauna a namaki voli mai, sa vakarau sucu na gone ni oti e ciwa na vula na nona buketetaki voli.a E se tasogo tiko ena gauna qori na nona mataniwai na tina ni gone, e taqomaki vinaka toka kina na gone ena katonigone. Ia qo sa mamare, malumu qai tadola na mataniwai. Qori sara ga na itekitekivu veivakurabuitaki ni nona sucu na gone.
Na cava e vauci ena veivakurabuitaki ni nona sucu e dua na gone? E vica na ka e vauci kina, ia e rua mada ga qo e vakasakiti dina. Kena imatai, e vakadrodroi mai na mona e dua na mataqali hormone na oxytocin. E tiko ruarua qori vei rau na tagane kei na yalewa, ia dua na kena iwase levu e vakadrodroi ena gauna e tekivu taratara kina o tina, lai tadola kina na mataniwai qai qiqo na katonigone.
E se sega tiko ga ni kilai se vakila vakacava na pituitary gland nei tina (dua na tikiniyago ena mona) me vakadrodroya na hormone. E tukuni ena ivola na Incredible Voyage—Exploring the Human Body: “Sa vakila ga na mona nei tina ni sa oti na gauna me buketetaki kina o gone, qo sa nona gauna na masela ni katonigone . . . me cakava vakalekaleka na nona itavi bibi.”
Na ikarua ni ka vakasakiti me baleta na sucu ni gone, oya na kena sa muduka na itokatokanigone na vakadrodroi ni hormone e vakatokai na progesterone. Na hormone qori a tarova tu na taratara nei tina. Ia ni sa mudu na vakadrodroi ni progesterone, sa qiqo kina na katonigone. E vakalevu ga me oti e rauta na 8 ina 13 na aua na nona taratara o tina, sa qai lako tani mai o gone ena mataniwai sa tadola qai malumu tu. Oti, ena sucu muria na gone na itokatokanigone.
Ni sa sucu o gone, ena vinakati vakatotolo me vakamatauni koya ina ivakarau ni bula vou e duidui sara mai na kena e kete i tinana. Kena ivakaraitaki, a sinai tu ena yatevuso nei gone na wai e vakatokai na amniotic fluid ni se tiko ena katonigone, ia ena lako tani mai na wai qori ni sa sucu. E vinakati me curu na cagi ena nona yatevuso me rawa kina ni cegu, ena kilai qori ni sa tagi. Ena yaco tale ga na veisau lelevu ena uto kei na vo ni salanidra. Me rawa ni curu ina dra na oxygen, ena tasogo na qara e semai rau tiko na rua na vata icake ni uto e vakatokai na atria kei na salanidra ina yatevuso. E vakatubuqoroqoro na totolo ni nona vakamatauni koya o gone ena nona ivakarau ni bula vou.
Ni vakasamataki na veika e vauci ena taratara kei na vakasucu, eda nanuma kina na ka e tukuni ena iVolatabu: “Sa dui vagauna na ka kecega, ka sa dui vakasiga na ka kece sa caka e ruku i lomalagi.” Qori e okati kina na ‘gauna ni vakasucu.’ (Dauvunau 3:1, 2) O na vakadinata ni veisau e cakava na hormone kei na kena e cakava na tikiniyago tale eso ena loma ni vica ga na aua, e dusia vakamatata ni vakavuna kece qori na Dauveibuli e vakatokai ena iVolatabu me “waivure ni bula.”—Same 36:9; Dauvunau 11:5.
[iVakamacala e ra]
a E dau buketetaki na gone ena loma ni 37 ina 42 na macawa.
[Diagram/iYaloyalo ena tabana e 10]
Ka e Yaco ena Gauna ni Vakasucu
1 Tokatoka ni gone ni bera na taratara
2 Volekata na sala ni gone
3 Tadola na mataniwai
4 Naulu i tuba o gone
[Droini]
(Raica tale na ivola)
1 itokatokanigone
2 yago tabu ni yalewa
3 mataniwai