Valentine Day—Sadinot’ Nagtaudanna?
NAPADASANYO kadin ti nangipatulod wenno immawat ti valentine, maysa a kard wenno sagut? Iti adu a pagilian kaugalian ti mangipatulod iti dayta iti Pebrero 14, ti Valentine Day. Daytat’ makuna nga aldaw a rambakan dagiti agayan-ayat. Ngem kasano a namunganay ti ugali?
Kuna ti Brewer’s Dictionary of Phrase and Fable: “Valentine, St. Maysa a padi iti Roma a naibalud gapu iti panangtulongna kadagiti maidaddadanes a Kristiano. Nagbalin a kumberte ket, . . . isut’ namalmalo agingga a natay. Ti aldawna ket Pebrero 14 . . .
“Ti kadaanan nga ugali a panangpili iti Valentines naiparna laeng ti pannakainaigna [iti] santo, gapu laeng ta daytat’ nabatbati iti kadaanan a Lupercalia a Romano . . . wenno gapu iti pannakainaig iti tiempo ti panagasawa dagiti tumatayab. Daytat’ tandaan ti panangited kadagiti sagut ket itatta babaen iti panangipatulod iti kard a nailadawan iti dayta dagiti kupido, naubon a puso, kdp.”
Ket ania ti pakainaigan ni Kupido iti Valentine Day? Ti isu met laeng a gubuayan kunaenna: “Kupido (Lat[in] cupido, tarigagay, ayat). Ti Romano a dios iti ayat, a katupag ti Griego nga Eros. Gagangay nga isut’ mailadawan a kas maysa a napintas a nagpayak nga ubing a lalaki, napiringan, ken mangaw-awit iti bai ken dagiti pana.”
Mangipaay pay ti The World Book Encyclopedia iti impormasion, a mangipapaay kadagiti nadumaduma a teoria iti namunganayan dagiti ugali iti Valentine Day. “Sigun iti maysa nga estoria, ti Romano nga Emperador a ni Claudius II idi A.D. 200’s pinaritanna dagiti babbarito a mangasawa. Impagarup ti emperador a nasaysayaat a soldado dagiti agwaywayas a lallaki. Maysa a padi a managan Valentine sinupringna ti bilin ti emperador ket sililimed a kinasarna dagiti naganus pay laeng a pareha. . . . Adu nga estoria ti agkuna a ni Valentine napapatay idi Pebrero 14 idi agarup A.D. 269. Idi A.D. 496, ni Santo Papa Gelasius I ninagananna ti Pebrero 14 a kas St. Valentine’s Day.”
Aniaman ti pudno a namunganayan ti ugali, nalawag a nairamut dayta iti pammati ti kadaanan a pagano ken adda iti listaan dagiti makunkuna a “sasanto” iti Kakristianuan. Ti Valentine Day ket maysa met a pambar maipaay iti komersial a pananggundaway iti masansan nga awan pannakaammona a publiko.—2 Corinto 6:14-18.
No, kalpasan ti panangbasayo itoy a magasin, addaankayo iti aniaman a saludsod iti Biblia, pangngaasiyo ta makiumankayo a siwayawaya kadagiti Saksi ni Jehova iti maysa a Kingdom Hall iti lugaryo, wenno agsurat kadagiti manangipablaak itoy a magasin. (Kitaenyo ti panid 5.)
[Picture Credit Line iti panid 32]
Dover Publications, Inc.