Ti Panungpalan Dagiti Nuklear nga Armas—Kasano?
TI PANAWENTAYO ket panawen iti panagdanag. Ti panagkadua ti siensia ken ti pannakigubat nakapatauden kadagiti rinibribo nga armas a din mapanunot ti pannakabalinna a mangdadael, awan pilpilienna a manangpapatay nga addaan iti kabaelan a mangpukaw iti sangatauan.
A ti tao situtulok a mangpapatay iti padana a tao ket makariribuk. Kaskasdi, ti pagannayasan ti tao a mangpapatay ket naipakitan ngangngani nanipud pay idi punganay. Ipakaammo ti Biblia: “Ket naaramid nga idi addada iti away, ni Cain dinuklusna ni Abel a kabsatna ket pinatayna.” (Genesis 4:8) Ti tao pappapatayennan ti tao nanipud pay idi. Ket nupay pudno a nanipud pay idi 1945 nalapdan ti tao ti panangusarna kadagiti nuklear nga armas, ti siglotayo ket nagtalinaed a kasta unay ti panangpapatayna a siglo iti historia. Nalawag, ti parikut ket saan a dagiti laeng armas.
Dagiti Makagapu ken Remedio
Dadduma nga eskolar ti makarikna a gapu ta dagiti tattao ti aggugubat, dagiti makagapu masarakan iti kababalin ti tao a mismo. Sigun iti daytoy a panangmatmat, dagiti tattao aggugubatda gapu iti kinaagum, kinamaag, ken ti di umiso ti pannakaiturongna nga agresibo a rikrikna. Agduduma dagiti pagarup, ngem adu ti makarikna a ti talna mabalin a dumteng laeng babaen iti panangbaliw iti panangmatmat ken ug-ugali ti tao a mismo.
Dadduma ti agkuna a gapu ta dagiti gubgubat ket mapagdadangadangan dagiti nasnasion, dagiti makagapu iti gubat agpannuray iti kasasaad ti internasional a napolitikaan a sistema. Agsipud ta tunggal agturay nga estado agtignay sigun iti bukodna nga ambision ken tartarigagay, dagiti panagdadangadang di malapdan ti pannakapasamakda. Agsipud ta awan ti agpapada, mapagtalkan a pamay-an a mamagtunos kadagiti nagdudumaan, bumtak ti gubat.
Iti panangusigna kadagiti makagapu iti gubat, napaliiw ni eskolar a Kenneth Waltz a “ti sangalubongan a gobierno isu ti remedio a maipaay iti sangalubongan a gubat.” Ngem innayonna: “Ti remedio, nupay no di masuppiat iti lohika, saan a magun-odan iti aramid.” Dadduma ti umanamong. Ti autor a ni Ben Bova kinunana iti magasin nga Omni: “Dagiti nasnasion masapul nga agkaykaysada iti maymaysa a gobierno a makatengngel kadagiti armas ken makalapped iti gubat.” Nupay kasta, kunana met: “Kaaduan a tattao ti mangibilang iti kasta a sangalubongan a gobierno a kas maysa laeng nga arapaap, maysa a saan a pudno a tagtagainep ti siensia a pulos a dinto matungpal.” Ti di panagballigi ti Naciones Unidas ipaganetgetna daytoy a makaupay a konklusion. Dagiti nasnasion dida kayat nga isardeng ti kinaturayda iti dayta nga organisasion wenno iti aniaman a sabali!
Sangalubongan a Gobierno—Pudpudno!
Ti Biblia, nupay kasta, ipanamnamana kadatayo a ti Dios a mismo pinanggepna ti maysa a pudno a sangalubongan a gobierno. Minilmilion ti awan sardayna a mangikarkararag iti daytoy a gobierno no karkararagenda ti Kararag ti Apo: “Umay koma ti pagariam. Maaramid koma ti pagayatam, kas sadi langit, kasta met ditoy daga.” (Mateo 6:10) Ti Ulo dayta a gobierno ti Pagarian isu ti Prinsipe ti Kappia, ni Jesu-Kristo. Ikari ti Biblia maipapan iti dayta a gobierno: “Burakennanto ken ibusennanto amin dagitoy a pagpagarian,” wenno natauan a gobgobierno.—Daniel 2:44.
Daytoy a sangalubongan a gobierno iyegnanto ti pudno a talna ken kinatalged, saan a babaen iti pananglapped iti nuklear wenno babaen iti nakamodmoderno a sistema iti nangatot’-teknolohiana nga armas a mangidepensa wenno kadagiti di mapagtalkan a napolitikaan a katulagan. Ti Salmo 46:9 ipadtona a ni Jehova a Dios “pasardengennanto dagiti gubgubat agingga kadagiti ungto ti daga. Gupdenna a namimpinsan ti gayang; puuranna dagiti luglugan iti apuy.” Daytoy kaipapananna ti pannakadadael dagiti amin nga armas, agraman dagiti nuklear nga alikamen.
Ngem ti ngay mannakigubat a kababalin ti tao a mismo? Iti sidong ti nailangitan a gobier-no ti Dios, dagiti agnaed ditoy daga “pandayendanto dagiti kampilanda a pagbalinen a dingding ti arado ket dagiti pikpikada a komkompay. Ti nasion saannanton nga itag-ay ti kampilan a maibusor iti sabali a nasion, ket didanto adalenen ti pannakigubat uray kaano.” (Isaias 2:4) Tallo a milion a tattao itatta ti agbibiagen babaen iti daytoy a teksto ti Biblia. Dagitoy dagiti Saksi ni Jehova.
Dagitoy a Saksi agbibiagda iti nasurok a 200 a dagdaga ket naggapuda kadagiti adu nga etniko a grupo. Sakbay ti panagbalinda a pudno a Kristiano, dadduma kadakuada ti mannakigubat, nalabit nadangkes pay. Ngem kas resulta ti pananggun-od iti pannakaammo iti Dios agkitakitda itan a mangawit iti armas a maibusor iti sabali wenno iti siasinoman. Ti kinaneutralda iti sidong ti napolitikaan a panagdadangadang ket maysa a historikal a rekord. Ti natalna a takder nga internasional nga innala dagiti Saksi ni Jehova paneknekanna ti kinapudno a posible ti maysa a lubong nga awanan iti gubat ken dagiti nuklear nga armas.
Minilion a tattao nga agbibiag itatta ti naipasngay iti panawen ti nuklear ket inanamaenda ti matay iti dayta—no saanda a matay gapu iti dayta. Dagiti Saksi ni Jehova saanda a makiraman iti kasta a nalidem a panangmatmat. Ti panagtalekda ket naan-anay a naikabil iti Pagarian ken iti Diosda, ni Jehova, a kenkuana “awan ti sao a di adda pannakabalinna.”—Lucas 1:37.
[Ladawan iti panid 9]
Ipadto ti Biblia a ti Diyos ipatinggananto dagiti amin nga armas iti gubat
[Ladawan iti panid 10]
Iti sidong ti nailangitan a gobierno ti Dios, awanton ti gubat ken dagiti makadadael nga armas ditoy daga