Pallorfiginninnermi ilumoortumi nipilersornerup inissisimanera
ERINARSORNEQ Guutimit tunissutaavoq. Erinnarsornitsigut uagut nammineq Pinngortitsisorlu nuannaartissinnaavugut. Erinarsuut aqqutigalugu misigissutsivut ersersissinnaavavut — aliasunnerit nuannaarnerillu. Aammattaaq erinarsorsinnaatilluta Pinngortitsisitsinnut, Jehovamut, asanninnerput ersersissinnaavarput, taamaaliornitsigullu pallorfigalugu unnersiutigalugulu.
Biibilip nipilersuutinut innersuutigisai 300-t missaaniittut amerlanersaat Jehovamut pallorfiginninnermut tunngapput. Erinarsorneq aammattaaq nuannaarnermut attuumassuteqarpoq, erinarsortuinnaanngitsunulli aammali Jehovamut. Tussiaasiortoq allappoq: „Erinalersorfigissavaat . . . [Jehovap] innuttani isumagimmagit.“ — Tussiaat 149:3, 4.
Kisianni ullumikkut erinarsuutit pallorfiginninnermut ilumoortumut qanoq pingaaruteqartigippat? Jehovap innuttaasa erinarsornermikkut qanoq nuannaartissinnaavaat? Pallorfiginninnermi ilumoortumi nipilersuutit qanoq inissisimasariaqarpat? Nipilersornerup oqaluttuarisaanerata misissorneratigut apeqqutit akissutissarsisinnaavavut takullugulu ukiut ingerlaneranni nipilersorneq erinarsornerlu guutisiornermi qanoq inissisimasimanersut.
Oqaluttuarisaanermi guutisiorluni nipilersornerup inissisimanera.
Nipilersornerup Biibilimi taaneqaqqaarnera Jehovamut pallorfiginninnermut toqqaannartumik tunnganngilaq. 1 Moses 4:21-mi Jubal nipilersuutilioqqaartutut imaluunniit nipilersortartunut siullernut ilaasutut taaneqarpoq. Inulli pinngortinneqanngikkallarmat Jehovamut pallorfiginninnermut nipilersorneq ilaasimavoq. Biibilini nutsikkani arlalinni inngilit erinarsortut eqqartorneqarput. Job 38:7-mi eqqaaneqarsimavoq inngilit nunarsuaq pinngortinneqarmat nuannaarnermik tussiaqatigiissimasut, aammalu ’nipertik illugalugu qiimmatarsimasut’. Taamaattumik Biibilimi takussutissaqarpoq inuk suli pinngortinneqanngitsoq Jehovamik pallorfiginninnermi erinarsorneq atorneqartarsimavoq.
Oqaluttuarisaanermik ilisimasallit ilaat isumaqarput itsaq hebriiarit nipilersuutaat taamaallaat erinarsornerusut tulleeriittunik nipilersuutinik inngiorteqanngitsut. Kisianni kukkilattarissat nipimik ataasiinnaanngitsumik amerlanerusunik nipilersorsinnaapput, nipilersuutit Biibilimi arlaleriaqaluni taaneqarsimapput. Kukkilattariarsortup malugisimassavaa nipilersuumminik nipinik tulleeriinnik arlalinnik nipiliorsunnaanini. Hebriiarit nipilersuutaat inguarsimaarpaluttuusimagunanngillat siuarsimasuugunarlutilli. Allakkani Hebriiarisuuni oqaluttuarineqartut malillugit Israelikkut nipilersuutaat pitsaalluinnartuusimagunarput. Israelikkut nipilersuutinik isumassarsisitaanerat eqqaamiuinut sanilliullugit qutsissisitaanerusumik pisimavaat.
Itsaq naalaffiup aaqqissuussaanerani nipilersuutit erinarsornerillu pallorfiginninnermi atorneqartarsimapput (2 Israelikkut 29:27, 28). ’Ilitsersuisoqarsimavoq’, ’pikkorissunik tussiartartoqarsimavoq’, ’ilinniartoqartarsimavoq’ aamma ’siulersuisoqartarsimalluni’. (1 Israelikkut 15:21, 25:7, 8; Nehemja 12:46) Oqaluttuarisaanermik ilisimatooq Curt Sachs Israelikkut nipilersornermik piginnaasaat pillugit imatut allaaserisaqarsimavoq: „Erinarsoqatigiit nipilersortartullu Jerusalemimi naalaffianut attuumassuteqartut takutippaat nipilersornermik ilinniagaqarnerup, nipilersorsinnaassutsip, nipilersuutinillu ilisimasaqassutsip annertusimanera. . . . Naak itsaq nipilersortut nipaat tusarsimanngikkaluarlutigu, taamaattoq tamatuma sunniinertusimanera, ataqqinassuseqarnera nalissaqanngissusialu naammattumik uagutsinnut nalunaajarneqarpoq“. (The Rise of Music in the Ancient World: East and West, 1943, qup. 48, 101, 102) Pilersitsisinnaanermut pitsaatigisusermullu hebriiarit erinniarsuisa ilisarnaataannut Taalliat Asanninnilersaarutit assersuutaapput. Oqaluttuarisaaneq erinarsuutigineqarpoq librettomut, imaluunniit operap taallaanut assingusoq. Taalliat Asanninnilersaarutit hebriiarisut taaneqartarput „erinarsuutit erinarsuutaat“, ima isumaqarluni erinarsuut qutsinnersaat. Itsaq hebriiarit erinarsorneq tassaatissimavaat guutisiornermut ilaasoq, taamaalillutik Jehovamik unnersiutiginninnerminni misigissutsiminnik pitsaasumik ersersissinnaanerannut periarfissaqarsimapput.
Kristumiut siulliit erinarsortarnerat
Nipilersorneq kristumiut siulliit pallorfiginninnermut ilagitissimavaat. Isumassarsiarititaasunik tussiaateqareersimapput kisiannili aamma namminneq erinniorlutillu taalliortarsimagunarput erinarsortakkaminnik. Tamanna ullumikkut kristumiut erinarsuutaannik aamma erinnanik taallanillu sanasoqartarneranut tunuliaqutaavoq. (Evfisumiut 5:19) Atuakkap The History of Music Waldo Selden Prattimit atuakkiaasup ima nassuiarpaa: „Kristumiut siulliit tamanut ammasumik namminerisamillu guutisiornerminni erinarsortarsimanertik pissusissamisoortutut isigisimavaat. Juutit kristumiuussutsimut ilannguttut ileqqumik tamatuminnga nangitsisuuginnarsimapput. . . . Hebriarisut tussiaatit saniatigut . . . upperisap nutaap tussiaatinik nutaanik unnersiutiginnissutinik pilersortuartarsimagunarpaat, aallaqqaammut rapsoditut ilusilerlugit.a
Erinarsuutit pingaaruteqarnerannut ersersitsisuusut ilagaat Naalakkap unnukkorsiortisinera atulersikkamiuk Jesus ajoqersukkanilu erinarsormata. Qularnanngitsumik tussiaatit hallelujaarutit erinarsorsimassavaat. (Matîuse 26:26-30) Poorskip nalliussineranut atatillugu Jehovamut unnersiuutaapput Tussiaatineersut. — Tussiaatit 113-118.
Upperisat ilumuunngitsut sunniutaat
Ukiuni akulliini taartuni nipilersorneq nakkaallatsinneqarluni nikallunganartumik erinnersaartoqartalerpoq. Piffissaq taanna sioqqullugu ukioq 200 u.n.k. Clemens Alexandriameersoq oqarsimavoq: „Uagut nipilersuut ataaseq taamaallaat pisariaqartipparput: pallorfiginninnermi oqaatsit eqqissisimanartut; kukkilattarissat, tumerparpaat, qallortaatit sanimoortarissat imaluunniit qarlortaatit pinnagit.“ Oqaluffinni nipilersortarnerit annikillisarneqarnissaat erinarsornerinnaanissaalu piumasarineqarpoq. Nipilersoriaaseq tamanna erinnersaarutitut imaluunniit Gregoriakkut oqaluffimmi erinarsuutaatut ilisimaneqalerpoq. „Suli ukiut 40-nngunngitsut Konstatinopelip napparneqarneraniit ilagiit Laodiami ataatsimiinneranni aalajangerneqarpoq (ukioq 367 u.n.k.) nipilersuutit ilagiillu erinarsuutaat oqaluffeqarfinni atorneqarunnaassasut. Ilagiit ortodoksit nipilersuutaat taalliaannaviusimapput,“ atuakkami Our Musical Heritage-mi allaatiginnippoq. (Uagut allanneri uingasunngorlugit erseqqissarpavut.) Kisianni killilersuinerit tamakkua kristumiut siulliit akornanni nalinnginnaasumik pissusaannit nassuiaatissarsineqarsinnaanngillat.
Ukiuni akulliini taartuni Biibili tassaasimavoq inuinnarnut matoqqasoq. Kristumiut Biibilimik pigisaqarusuttut imaluunniit atuarniartut malersorneqartarsimapput toqutaasarsimallutillu. Taamaattumik tupinnarpallaanngilaq piffassami tamatumani taartumi Guutimut unnersiutiginnissutinik erinarsortarneq taamaatinneqarsimammat. Inuinnaasoq Biibilimik takunneqqusaanngikkuni taava qanoq ililluni ilisimassavaa Biibilip qulerarterutaa tassaasoq erinarsuutit? Kia oqaluttuutissagamiuk Guutip pallorfiginnitsinni peqqussuteqarfigigai: „[Jehova] erinalersorfigisiuk erinniukkamik nutaamik, nersorneqaatissaa erinalersuutigisiuk unneqqarissut katisimaffianni.“ — Tussiaat 149:1.
Pallorfiginninnermi nipilersuutip eqqortumik inisseqqinneqarnera
Jehovap peqatigiiffiata nipilersuutit erinarsuutillu pallorfiginninnermi eqqortumik inisseqqinnissaat annertuumik sulissutigisimavaat. Assersuutigalugu Zionʹs Watch Tower 1. februaari 1896-imoortoq erinarsuutaannarnik imaqarpoq. Taakkualu taaneqarsimapput „Zionip ullaakkut erinarsuutaat nuannersut“.
1938-mi ilagiit ataatsimiittarnerini erinarsortoqartarunnaavissimavoq. Kisianni sivitsorianngitsoq apustilit maligassiuinerisa inassutaasallu maleruarnissaat ilisimatusaarnerusoq paasineqarpoq. Ataatsimeersuarnermi 1944-mi qatanngut angut F. W. Franz oqalugiaateqarpoq ima qulequtaqartumik: „Naalagaaffimmik kiffartuussinermi erinarsornerup inissisimanera“. Nassuiaavoq inuit pinngortinneqanngikkallarmatali Guutip pinngortitai qilammiittut erinarsorlutik Jehova unnersiutigisarsimagaat, oqarlunilu: „Tulluarpoq Guutimillu iluarinarluni kiffai nunamiittut erinarsortarpata.“ Pallorfiginninnermi erinarsortarnissaq tunngavilersoreeramiuk erinarsuutit Sangbog for Rigets Forkyndere sapaatit-akunneri tamaasa kiffartuussinermut tunngatillugu ataatsimiinnerni atortagassat saqqummersut nalunaarutigaa.b Tuluttut saqqummersartumi Budbringer-imi (maannakkut Naalagaaffimmik Kiffartorneq) decembarimi 1944-moortumi nalunaarutigineqarpoq kristumiut ataatsimiinneri allat aamma erinarsuummik aallarnerneqarlutillu naggaserneqartalissasut. Taamaalilluni erinarsorneq Jehovamut pallorfiginninnermut ilaaleqqippoq.
’Uummatissigut Jehova erinarsorfigalugulu nipilersorfigisiuk’
Erinarsornerup naleqassusia qatanngutitta Europap kangiani Afrikamilu tatisimaneqarlutillu malersorneqaleruttormata misigisimavaat. Lothar Wagner ukiuni arfineq marlunni ineeqqami ataasiuttarissami parnaarussaavoq. Tamanna qanoq anigorpaa? Ima oqaluttuarpoq: „Sapatit-akunneri arlallit Naalagaaffiup erinarsuutai eqqaalluarniaqqissaarsimavakka. Taallartai eqqaasinnaanngikkaangakkit nammineq versinik ataatsimik marlunnilluunniit taallalertarpakka. . . . Naalagaaffiup erinarsuutai eqqarsaatinik qiimmaallannartunik ineriartornartunillu imaqartorujussuupput.“ — 1974 Yearbook of Jehovahʹs Witnesses, qup. 226-28.
Harold King ukiuni tallimani upperisani pillugu ineeqqami parnaarussaaqqagami erinnat Jehovamik unnersiuutissat sanasarnerisigut erinarsortarnerisigullu tuppallersarneqarpoq. Erinarsugassiai arlallit Jehovap nalunaajaasuisa ataatsimiinnerini ataatsimeersuarnerinilu atorneqartarput. Erinarsornikkut nuannaarnerup nukissaqartittarpaatigut. Kisianni Guutimik erinarsornikkut unnersiutiginninnerup pingaaruteqarnera paasissagaanni malersorneqaqqaartariaqanngilaq.
Jehovamik innuttaasut tamarmik erinarsornermikkut nuannaarnermik misigisaqarsinnaapput. Misigissutsivut oqaasissaqartippallaanngikkutsigik erinarsuutit aqqutigalugit takutissinnaavarput qanoq Jehovamut misigissuseqarnersugut. Apustilip Paulusip eqqaasitsissutigaa kristumiut erinarsornermikkut nuannaarnermik misigisaqarsinnaasut kajumissaarlugillu ’imminnut oqaluutissasut erinalissiat qujaniutillu erinniukkallu anersaap pii atorlugit, uummatimikkullu Jehovamut erinalersorlutik’. (Evfisumiut 5:19) Uummat anersaap piinik imaqarpat erinarsornikkut tamanna ersersinneqarsinnaavoq. Taamaattumik erinarsullaqqinerulerniaraanni eqqortumik uummammioqartariaqarpoq.
Jehovamut attaveqarluarnitta nuannaalersittarpaatigut oqaluussissutigilerlugulu erinnakkullu unnersiutigalugu. (Tussiaat 146:2, 5) Nuannaaruteqaraangatta nuannaarnerput qamannga pisumik erinarsuutigisinnaasarparput. Erinarsuullu imaluunniit misigissutsit erinnap ersersitai nuannarigutsigik qularnanngitsumik misigissuseqarpaluttumik erinarsussavarput.
Nipituumik erinarsorneq isumaqanngilaq erinarsuummit tiguartinneq. Nipituumik erinarsorneq imaattariaqanngilaq erinarsullaqqinneq. Aappaatigulli erinaq tusarneqarsinnaanngitsoq naammaannartuuvoq. Nipi pissusissamisut nipeqarsinnaavoq allanit avissaartitsisumik nipaatsumik erinarsoraluaraanniluunniit. Katisimasuni erinarsoqataassagaanni pisariaqarpoq allat erinaannut naleqquttunngorluni erinarsorsinnaanissamik sungiussinissaq. Tulleeriilluni ataasiinnarmilluunniit nipeqarluni erinarsoraanni pitsaanerpaassaaq avatangiisimiittut nipitussusaat malillugu nipitussusileraanni. Kristumiutut anneruniajuitsuunitsigut allanillu tusarnaarsinnaassutsitsigut erinarsuummit tiguartittoqarsinnaavoq namminerlu nipimik qalliuniartitsinissaagaluamit pinngitsoortitsisinnaalluni. Erinarsullaqqissulli immikkullu erinagissut misigisimasariaqarput nipiminnik atuilluarsinnaanerminnik. Nipi tusarnersoq Jehovamut unnersiutiginninnermi atorneqartoq ilagiinnut tapersersuutaalluarsinnaavoq.
Ataatsimiinnitsinni erinarsornermi tulleeriilluni erinarsornermut periarfissaqarportaaq. Nipigilluaqatigiissitsisinnaasut imaluunniit erinarsuutini nuutersorsinnaasut taakkualu malillugit erinarsorsinnaasut, nipimik allamik nipilerlutik erinarsorluarsinnaasorujussuupput taamaalilluni erinarsummik tusarnernerulersitsillutik.
Erinarsuutitsinni, Jehova erinarsorlusi unnersiutigisiuk-mi, erinarsuutit ilaat nipinut sisamanut agguarlugit nuutilersorneqarsimapput piumasumut iluarisamik nipimik erinarsorneqarsinnaasunngorlugit. Erinarsuuterpassuilli pattagissamut atugassianngorlugit nuutilersorneqarsimapput erinnat nunat tamat nipilersoriaasiat qimakkumanagu. Allassimareersut saniatigut namminneq nipinik allanik nipeqalersitsisinnaasoqarpat tamanna ajornanngilaq, ataatsimiinnerni tusarnernerulersitsisinnaammat.
Ilaat immaqa oqartarput: „Uanga erinarluppunga,“ imaluunniit: „Nipiloqaanga; qataallinerani nipaaruttarama.“ Tamakkua immaqa patsisigalugit Naalagaaffilersaartarfimmi erinarsornissamut tunuarsimaartarput. Kisianni nipi Jehovamik unnersiutiginnissutigigaanni Jehovap tamanna tusarniitsutut isiginngilaa. Soorlu oqalulluarsinnaaneq Teokratimik Ilinniarfimmi, siunnersuutit ajunngitsut malinnerisigut, ilinniarneqarsinnaasoq taamatuttaaq erinarsorluarneruneq ilinniarneqarsinnaavoq. Ilaat nipitik sungiusartarsimavaat sulinerminni niperujoornermikkut. Niperujoorneq nipiginnerulersitsisarpoq. Nipi aamma sungiusarneqarsinnaavoq piffissani naleqquttuni, soorlu kisimiikkaanni imaluunniit allanik akornusigassaqarfiunngitsumi suligaanni. Erinarsorneq aamma isumagissinartarpoq eqqissinarlunilu.
Isumassarsialatsialaavoq ataatsimooqatigiinnitsinni erinarsoqatigiittarnissaq. Piffissani tamakkunani erinarsortarnitsigut, immaqa guitarertumik, pattagiartumik imaluunniit Peqatigiiffiup båndianik ingiortilerluta, ataatsimooqatigiittarnerit anersaakkut immerneqaatigisinnaavavut. Taamaalilluta aamma erinarsuutigut ilinniarsinnaavavut ataatsimiinnerni erinarsoqataalluarnerusinnaalerluta.
Ataatsimiinnerni erinarsoqataarusunnerusinnaaniassagatta Peqatigiiffik immiussaqarsimavoq nipilersuutinik erinarsornitsinni ingiortigisinnaasatsinnik. Immiussat nipilersorneqarpata nipilersuutilerisup nipilersukkap nipitussusia eqqumaffigisariaqarpaa. Nipilersuutit nipikippallaarpata immaqa ilagiiniittut erinarsornissamut tunuarsimaalersinnaapput. Qatanngut nipilerisoq ilagiit erinarsoqatigigunigit nammineq aalajangersinnaanerussavaa nipilersuut tusaaneqarsinnaanersoq.
Jehova nipilersorfiguuk
Erinarsornitsigut Jehovamut qanoq misigissuseqarnerput ersersissinnaasarparput. (Tussiaat 149:1, 3) Tamannali imaanngilaq misigissutsitsinnik ingasattumik saqqummersitsiffiussasoq, kisiannili killilimmik sianissuseqartumillu nuannaarluni Guutimik unnersiuinissamik kissaateqarneq. Iluunngarluta ilagiitsinni erinarsoqataagutta isumarput aaqqissuutissavaa sammineqartussallu ilumoorluta tusarnaarsinnaalissallugit, tamatumalu Jehovamik kiffartornerunissamut kaammattuutigisinnaavarput. Erinarsornerup misigissutsitsigut attortarpaatigut kisianni taallartaasa aamma unnersuussinnaavaatigut. Erinarsoqatigiinnitsigut ilinniartinneqarnissatsinnut maniguuttumik ataatsimoortumillu uummativut piareersartarpavut. — Naleqqiuguk Tussiaat 10:17.
Erinarsorneq Jehovamut pallorfiginninnermut ilaajuartussaavoq. Taamaattumik tussiaasiortutut naassaanngitsumik oqarsinnaavugut: „[Jehova] nersuummik erinalersuutigissavara inuunera tamaat, Guutiga erinalersorfigissavara inuutillunga.“ — Tussiaat 146:2 (wE 1/2 97)
[Quppernerup ataani ilanngussat]
a Rapsodi tassaavoq nipilersugaq immikkoortui assigiinngitsut aalajangersimanngitsunik ilusilik. Rapsodit tassaagajupput pisimasunik inunnilluunniit nersortarialinnik unnersiuutiginninneq.
b 1 Korintumiut 14:15-imi oqaatigineqartoq malillugu ukiuni siullerni hundredelinni ataatsimiinnerni erinarsortoqartarsimavoq.
[Qupp. 31-mi ungalusaq]
Erinaginnerulernissamut siunnersuutit
1. Erinarsortillutit erinarsuutit qullasiartumiitillugit tigummikkit. Tamanna pissusissamisut anersaartornissannut iluaqutigissavat.
2. Unikaallaffiusuni tamani ilummut anersaarluartarit.
3. Pisarnermit aatsarnerugaanni taava nipitunerulissaaq nipiginnerulerlunilu.
4. Pingaarnerpaamik erinarsuutip imarisaani misigissuseqarneq eqqumaffiginerujuk.