Kristumiutut inuunerput kiffartornerpullu – Najoqqutassaq-mut innersuussutit
JUUNIP 4-10
GUUTIP OQAASIANI ERLINNARTUUTIT | MARKUSI 15-16
“Siulittuutit Jiisusimut eqquutitinneqartut”
nwtsty Mark 15:24, 29-mut nassuiaatit
atisaalu agguaallugit: Matthæusip, Markusip Lukasillu eqqaanngisaat Joh 19:23, 24-mi ilaanngunneqarsimapput: Jiisusip qaavatigut iluatigullu atisai Romamiut sakkutuuisa immeraatigisimavaat; Jiisusip qaavatigut atisai sakkutuut “sisamanngorlugit immikkoortiterpaat, immikkoortoq ataaseq sakkutuumut ataatsimut”; iluatigut atisaq avikkusunnginnamikku immeraatigaat; Missiarsillu atisaanik immeraassineq Tuss 22:19-imi siulittuutip eqquunneraa. Pillakkanik toqutassanik toqutsisartut toqutap atisai pisarsimavaat, pinerluttorlu atisaminik pigisaminillu arsaarneqartarami tamanna taassumunnga nikanarsaataanerulertarpoq.
mitaatigaat: Nutsiinnavillugu: “Ileqimisaartorfigaat.” Oqaaseqaatigaluni ileqiminisaartorneq amerlanertigut mitaatiginninnerusarpoq, suusupaginninnerusarpoq illaruaatiginninnerusarluniluunniit. Saneqquttut taamaaliornermikkut Tuss 22:8-mi siulittuummik piaarinatik eqquutitsipput.
nwtsty Mark 15:43-mut nassuiaatit
Josefi: Iivangkiiliunik allattut Josefi pillugu assigiinngitsunik paasissutissiipput. Matthæusi akileraartitsisartoq allappoq taanna ‘angutaasoq pisooq’; Markusip Romamiuunerusunut allattup tassaanerarpaa “Killisiuisoqatigiinni ilaasortaq akimasoq” Guutip naalagaaffianik utaqqisuusoq; Lukasi nakorsaq misigittartoq allappoq taanna ‘ajunngitsuulluni iluartuusoq’ Killisiuisoqatigiit Jiisusimik pinninnerannik tapersersuinngitsoq; Johannesip kisimi allaatigaa ‘juutit annilaangagalugit [Jiisusimut] ajoqersugaanerminik isertuussisuusoq’. – Matt 27:57-60; Mark 15:43-46; Luk 23:50-53; Joh 19:38-42.
Anersaakkut erlinnartunik ujarlerneq
nwtsty Mark 15:25-mut nassuiaatit
Nalunaaquttap-akunnerisa pingajuanni: Tassa ullaap tungaani qulingiluat missaat. Oqaluttuami matumani piffissaliineq Johannesip piffissaliineranit allaanerorpasippoq, tassami Joh 19:14-16-imi allassimavoq “nalunaaquttap-akunnerisa arfernata missaani” Pilatusip Jiisusi toqutassatut tunniukkaa. Biibilimi nikingassut tamanna nassuiarneqanngikkaluartoq eqqarsaatigisassat arlaqarput: Jiisusip nunarsuarmi inuunerani ullormi kingullermi pisimasut piffissalerneqarnerannut tunngatillugu iivangkiiliuni oqaluttuarineqarnerat annertunertigut imminnut naapertuupput. Oqaluttuani sisamani taakkunani ersersinneqarpoq palasit utoqqaanertallu ullaaralaakkut ataatsimeeriarlutik Jiisusi Romamiut naalagaatitaannut Pontiusi-Pilatusimut tunniukkaat. (Matt 27:1, 2; Mark 15:1; Luk 22:66-23:1; Joh 18:28) Matthæusip, Markusip Lukasillu tamarmik oqaluttuaraat Jiisusi nappakkami kikiattugaareersoq ‘nalunaaquttap-akunnerisa arfernanniit akunnerit qulingiluaat tikillugu’ nunarsuarmi tamarmi taarsisoq. (Matt 27:45, 46; Mark 15:33, 34; Luk 23:44) Jiisusip pillarneqarnerata qaqugukkut aallartinneqarneranut tunngatillugu uku eqqarsaatigineqartariaqarput: Taamani isumaqartoqarpoq iperartorneqarneq pillarneqarnermut ilaasoq. Iperartorneqarneq ilaannikkut sakkortusangaarmat iperartorneqartoq toqusarpoq. Jiisusip iperartorneqarnera sakkortungaarmat nappagaq anniartitaaffissani ersullugu apuussinnaanngimmagu allamut ersukkiutsinneqarpoq. (Luk 23:26; Joh 19:17) Iperartorneqarneq pillaanermut ilaasutut isigineqarpat Jiisusip pillarneqarnera aallartissimassaaq nappakkami anniartitaaffimmi kikiattorneqarnera sioqqutingaatsiarlugu. Tamatumunnga naapertuuttumik iperartorneqarneq nappakkamilu pillarneqarneq ataatsikkut Matt 27:26-mi aamma Mark 15:15-imi eqqaaneqarput. Taamaattumik inuit assigiinngitsut pillaanerup qanga aallartinnera assigiinngitsumik piffissalersinnaavaat, suna pillaanermut ilaasutut isiginerlugu apeqqutaatillugu. Tamanna Pilatusip Jiisusi nappakkamut kikiattorneqarnermi kingunitsianngua toqusoq paasigamiuk tupaallanneranut nassuiaataasinnaavoq. (Mark 15:44) Aamma Biibilimik allattut ileqquusoq malillugu ullup ingerlanera sisamanngorlugu aggortarpaat, tamarmik nalunaaquttap-akunneranik pingasunik sivisussusilinnik, soorlu unnuaq aamma taamaaliortaraat. Tamanna nassuiaataasinnaavoq sooq nalunaaquttap-akunnerisa pingajuat, arfernat qulingiluaallu – seqernup nuineraniit ullaakkut arferngup missaanniit – eqqartorneqartarnersut. (Matt 20:1-5; Joh 4:6; ApS 2:15; 3:1; 10:3, 9, 30) Aamma inuit nalinginnaasumik eqqoqqissaartunik nalunaaqutaqanngimmata ullup qanoq ilinerata oqaatiginerani oqaaseq “missaani” atorneqarajuppoq, Joh 19:14-imi allassimaneratut. (Matt 27:46; Luk 23:44; Joh 4:6; ApS 10:3, 9) Eqikkaaneq: Markusip iperartorneqarneq nappakkamullu kikiattorneqarneq pillaaneq sivisussusileramiuk ilanngussimasinnaavai, Johannesilli nappakkamut kikiattorneqarneq kisiat pisimasinnaavaa. Allattut taakku marluullutik qassinngornera oqaatigigamikku ullup nalunaaquttap-akunnerinut pingasukkuutaarlugu aggorneqarneranut qaninnerpaamut akunnaallisillugu taasimasinnaavaat, Johannesillu qassinngornera oqaatigigamiuk oqaaseq “missaani” atorpaa. Tamakku qassinngorneranik oqaatiginninnermi nikingassutaasimasinnaapput. Kiisalu Johannesip, ukiut 30-t sinnerlugit kingusinnerusukkut allattup, piffissaliinerata Markusip piffissaliussaanit allaaneruneranut ersiutaavoq Johannesi Markusip allataanik issuaaginnarsimanngitsoq.
nwtsty Mark 16:8-mut nassuiaatit
annilaangagamik: Allagatoqqat assammik allatat pisoqaanerpaat naapertorlugit Markusip iivangkiiliua versi 8-mi allassimasutut taama naavoq. Oqartoqarsimavoq allakkat allassimaqqaarfii taama naasimassappata akunnappallaartoq. Markusilli naatsukullammik allattaasia eqqarsaatigalugu isummiussineq taamaattoq eqqortuusariaqanngilaq. Aamma 300-kkunni Biibilimik ilisimatuut Hieronymusip aamma Eusebiosip ersersimisaarpaat allassimaqqaarfiit taakku naanerigaat oqaaseq “annilaangagamik”.
Allagatoqqat assammik allatat grækerisuut oqaatsinullu allanut nutsikkat arlaqarput versip 8-p kingorna naggasiussamik takisuumik naatsumilluunniit ilaqartut. Naggasiussaq takisooq (versit aqqaneq-marluusut) ukunani ilanngunneqarsimavoq: Codex Alexandrinus, Codex Ephraemi Syri rescriptus aamma Codex Bezae Cantabrigiensis, tamarmik Kr.in.king. 400-kkunninngaanneersut. Aamma ukunaniippoq: Vulgata latinerisooq, Syrus Curetonianus aamma Peshitta Syriamiusooq. Allakkanili assammik allatani 300-kkunneersuni grækerisuuni marlunni – Codex Sinaiticus aamma Codex Vaticanus – aamma Codex Sinaiticus Syriacusimi 300-kkunni 400-kkunniluunniit allatani aamma Markusip iivangkiiliuanik nutsikkami sahidicisuumi kopterisuumi pisoqaanerpaami 400-kkunneersumi ilaanngilaq. Taamatulli Markusip iivangkiiliuanik nutsikkat Armeniamiutuut aamma Georgiamiutuut pisoqaanerpaat versi 8 naanerivaat.
Allakkat grækerisuut oqaatsinullu allanut nutsikkat ilaanni naggasiussaq naatsoq (oqaaseqatigiit amerlanngitsuusut) ilanngunneqarsimavoq. Codex Regiusimi 700-kkunneersumi naggasiussaq takisooq naatsorlu, naatsoq siullinngorlugu, ilanngunneqarsimapput. Naggasiussat taakku marluk Codex Regiusimi naatsumik nassuiaammik aallartipput, tassani allassimavoq versit pineqartut ilisimatuut ilaannit atorneqarlutillu akuerisaasut, Codex Regiusimili arlaannaalluunniit naggasiussatut akuerineqanngilaq.
NAGGASIUSSAQ NAATSOQ
Naggasiussaq naatsoq Mark 16:8-p kingorna ilanngunneqarsimasoq Allakkanut isumassarsiarititaasunut ilaanngilaq. Imaappoq:
Imminnut peqqussutigineqartut tamaasa naatsunnguamik oqaluttuaraat Petrusip ilaanut. Taava Jiisusip nammineq taakkunatigut kangianiit kitaanut tusarliuppaa naassaanngitsumik annannissamik nalunaarut illernartoq atajuartussarlu. Amen.
NAGGASIUSSAQ TAKISOOQ
Naggasiussaq takisooq Mark 16:8-p kingorna ilanngunneqarsimasoq Allakkanut isumassarsiarititaasunut ilaanngilaq. Imaappoq:
9 Jiisusi sabbatip-akunnerata ulluisa siullianni ullaaralaannguaq toqusunit makikkami takuteqqaarpoq Maria Magdalenemut, taassumannga anersaapiluit arfineq-marluk anisissimavai. 10 Taassuma oqarfigiartorpai ilagisartagai maanna aliasullutik qiasut. 11 Taakkuali tusaramikku Jiisusi uumasoq Maria Magdalenellu takusimagaa upperinngilaat. 12 Tamatuma kingorna ajoqersukkat ilaat marluk nunaannarmukartillugit saqqummerfigai allatut isikkoqarluni. 13 Taakkua aamma ilatik allat oqaluttuukkiartorpaat; taakkuattaarli upperinngilaat. 14 Kiisalu takutippoq taakkununnga aqqanilinnut nerrivimmiitillugit; avoqqaaraalu uppinngimmata uummataallu manngertuummata makinnermi kingorna imminik takunnissimasut upperinngimmatigit. 15 Taava oqarfigai: “Aallaritsi silarsuarmut tamarmut iivangkiiliulu oqaluussissutigalugu pinngortitanut tamanut. 16 Upperlunilu kuisittoq annakkumaarpoq, uppinngitsorli eqqartuunneqassaaq. 17 Nalunaaqutillu makku uppertut malinnitsigissavaat: Uanga atikkut anersaapiluit anisikkumaarpaat, oqaatsinik nutaanik oqalukkumaarput, 18 pulateriaarsuit assamminnik tigujumaarpaat, toqunartumillu imeraluarunik ajoqutigissanngilaat; napparsimasut assamminnik patillugit ajorunnaarsissavaat.”
19 Naalagaq Jiisusi taakkununnga oqaloreerami qilaliartinneqarpoq, ingipporlu Guutip talerpiata tungaanut. 20 Taakkuli aallarput tamanilu oqaluussillutik, Naalagarlu suleqataavoq oqaaserlu aalajangersillugu nalunaaqutitigut ilannguttutigut.
JUUNIP 11-17
GUUTIP OQAASIANI ERLINNARTUUTIT | LUKASI 1
Anersaakkut erlinnartunik ujarlerneq
nwtsty Luk 1:69-imut nassuiaatit
nassummik annassummik: Imaluunniit: “Annaassisumik pissarsuarmik.” Biibilimi uumasut nassui nukimmut, tiguaanermut ajugaanermullu assersuutaagajupput. (1 Sam 2:1; Tuss 75:5, 6, 11; 148:14) Aamma nassuit naalakkersuisunut kunnginullu kinguaariinnut ajunngitsunut ajortunullu assersuutaasarput, taakkualu ajugaanerat nassummiisutut allaatigineqartarluni. (5 Mos 33:17; Dan 7:24; 8:2-10, 20-24) Versit ataqatigiinnerannit matumani “nassummik annassummik” allassimanerani Missiarsi annaassinissamut pissaaneqartoq, annaassisoq pissarsuaq pineqarpoq.
nwtsty Luk 1:76-imut nassuiaatit
Naalakkap siornagut ingerlassagavit: Johannesi Kuisisoq “Naalakkap siornagut” ingerlassaaq, ima paasillugu Jiisusi, Ataataminut sinniisuusoq Ataatamilu aqqani tikiuttoq, aqqutissiuutissavaa. – Joh 5:43; 8:29.
JUUNIP 18-24
GUUTIP OQAASIANI ERLINNARTUUTIT | LUKASI 2-3
“Meeqqat inuusuttullu – anersaakkut ineriartorpisi?”
nwtsty Luk 2:41-mut nassuiaatit
angajoqqaavi ... Jerusalemimukartarput: Inatsisini arnat poorskisioriartortarnissaat peqqussutigineqanngilaq. Marialli Josefi ukiut tamaasa Jerusalemimut nalliuttorsioqatigiartortarpaa. (2 Mos 23:17; 34:23) Josefikkut meerartatik amerliartuinnartut ilagalugit ukiut tamaasa 300 kilometeringajannik isorartutigisoq angalasarpaat.
nwtsty Luk 2:46, 47-mut nassuiaatit
aperisarlugillu: Jiisusimut tusarnaartut qisuariarnerannit erserpoq taassuma apeqqutai tassaaginnanngitsut nukappiaqqap alapernaaginnarluni apeqqutai. (Luk 2:47) Grækerit oqaasiat “aperisarlugillu”-mik nutserneqartoq aamma eqqartuussivimmi killisiuisoqartillugu apersuineq apereqqittarnerlu pillugit atorneqartarpoq. (Matt 27:11; Mark 14:60, 61; 15:2, 4; ApS 5:27) Oqaluttuarisaanermik ilisimatuut allapput nalliuttorsiornerup kingorna upperisarsiornikkut siuttut nuimanerit ilaat angerlartinnatik naalaffiup eqqaani ilinniartitsisartut. Inuit taakkua eqqaannut ingillutik tusarnaarlutillu aperisarput.
ajasoorutigeqaat: Uani grækerit oqaasiannit atorneqartumit erserpoq tupigusuutiginnittuarneq imaluunniit tupigusuutiginneqattaarneq pineqarsinnaasoq.
nwtsty Luk 2:51, 52-imut nassuiaatit
naalallugillu: Imaluunniit: “Naalattuarlugillu.” Grækerit oqaasiannit uani atorneqartumit erserpoq Jiisusip Guutip oqaasianik ilisimasaqarnini pillugu naalaffimmi ilinniartitsisut ajasoortereerlugit angerlarami maniguulluni angajoqqaaminut naalattuartoq. Jiisusip taamatut naalannera meeqqat allat naalannerannit maluginiarnarneruvoq; naalanneratami Mosesip inatsisaani allassimasut tamavimmik eqquunneraat. – 2 Mos 20:12; Gal 4:4.
Anersaakkut erlinnartunik ujarlerneq
(Luk 2:14, Biibili-mi quppernerup ataani ilanngussaq) “Naalannarsili Guuti qutsinnermi nunarsuarmilu inunni nuannarisaani eqqissineqarli!”
nwtsty Luk 2:14-imut nassuiaatit
nunarsuarmilu inunni nuannarisaani eqqissineqarli: Allagatoqqat assammik allatat ilaanni oqaatsit atorneqartut ima nutserneqarsinnaapput: “Nunarsuarmilu eqqissineqarli! Inunni nuannarisaasuni!” Biibilimillu nutsikkat ilaanni taamatut nutserneqarsimapput. Biibili-mili quppernerup ataani ilanngunneqarsimasutut nutserneqarnera allagatoqqat naapertorlugit tunngavissaqarnerungaarpoq. Inngilip taamatut nalunaaruteqarnerani pineqanngillat inuit qanorluunniit isiginnittaaseqarlutillu iliuuseqartartut Guutimit nuannarineqarnerat. Pineqarpulli Guutimut uppernertik erneranullu ajoqersugaanertik pillugit nuannarisaasut. – Takuuk versimi matumani oqaatsit inunni nuannarisaani nassuiaataat.
inunni nuannarisaani: Oqaatsip “nuannarisaani”-p grækerit oqaasiat una nagguigaa: eudokiʹa. Oqaaseq taanna aamma ima nutserneqarsinnaavoq: “Iluarisaaneq; nuannaarutaaneq; akuerisaaneq.” Oqaluut tamatumunnga assingusoq eudokeʹo ukunani atorneqarpoq: Matt 3:17; Mark 1:11; Luk 3:22. Taakkunani Guutip ernermi kuisinnerata kingorna taassumunnga oqaasii allaatigineqarput. Grækerit oqaasiat taanna ima isumaqarpoq: “Akuerinninneq; iluarinninneq; nuannarinninneq.” Taamaammat oqaatsit “inunni nuannarisaani” (anthroʹpois eudokiʹas) isumaqarput inuit Guutip akueralugillu iluarigai, aamma ima nutserneqarsinnaapput: “Inuit akuerisai; inuit nuannarilluagai.”
JUUNIP 25-JUULIP 1
GUUTIP OQAASIANI ERLINNARTUUTIT | LUKASI 4-5
“Jiisusi ilaarlugu ussernartut akiukkit”
nwtsty filmi
Naalaffiup inngia
Saatanip Jiisusi ‘naalaffiup inngianut’ [imaluunniit ‘portunertaanut’] pisissimasinnaavaa ammullu nakkaqqullugu, Jiisusili sumerpiaq nikorfasimasinnaanersoq ilisimaneqanngilaq. ‘Naalaffik’ pineqaraangat naalaffittaa tamatumalu eqqaa naalaffimmut attuumassuteqartut uani pineqarsimasinnaapput. Jiisusi naalaffiup kujataata kangiatungaata teqeqquani (1) nikorfasimasinnaavoq, aammali naalaffiup teqeqquani allamiissimasinnaavoq. Jehova iliuuseqanngippat sumiiffiit taakkua arlaannit nakkarneq toqussutaassaaq.
Anersaakkut erlinnartunik ujarlerneq
nwtsty Luk 4:17-imut nassuiaatit
pruffiitip Esajap allagai: Esajap allagai imusat Immap Uumaatsup eqqaani nassaat pergamentinik 17-inik katitigaapput, imusat taakku 7,3 meterisut takitigipput 54-inillu spalteqarlutik. Allakkat imusat Nazaretimi synagogimi atorneqartartut taamatut takissuseqarsimasinnaapput. Jiisusip allakkani taamani kapitalilersorneqaratillu versilersorneqanngitsuni atuarusutani nassaariniartussaavaa. Pruffiitilli oqaasii sumi allassimanersut nassaarai, tamatumanngalu erserpoq Jiisusip Guutip oqaasia nalunngilluaraa.
nwtsty Luk 4:25-mut nassuiaatit
ukiut pingasut qaammatillu arfinillit: 1 Kng 18:1 naapertorlugu Eliap panernersuaqarnerata naanera “ukiut pingasut qaangiuttut” nalunaarutigaa. Taamaattumik Jiisusip oqaasii 1 Kunngit-mi allassimasunut naapertuutinnginerarneqarput. Allakkanili Hebræerisuuni allassimanngilaq panernersuaq ukiunit pingasunit sivikinnerusoq. Oqaatsilli “ukiut pingasut qaangiuttut” Eliap panernersuaqarnissaanik Akabimut oqaatiginninneraniit piffissamut aallartittumut tunngatinneqarunarput. (1 Kng 17:1) Siallersarfiunngitsoq – qaammatit arfinillit pallillugit sivisussuseqartartoq, taamanili pisarnermit sivisunerusimasinnaasoq – aallartereerunartoq Elia taamatut nalunaarpoq. Aammami “ukiut pingasut qaangiuttut” Eliap Akabimukaqqinniariartoq siallilinngilaq, aatsaalli qaqqami Karmelimi pissaaneqarniuuttoqareersoq siallilermat panernersuaqarunnaarpoq. (1 Kng 18:18-45) Taamaattumik Jiisusip oqaasii uani issuarneqartut, aamma Kristusip affarmik qatanngutaata oqaasii taakkununnga assingusut Jaak 5:17-imi allassimasut, 1 Kng 18:1-imi pisimasunik piffissaliinernut naapertuupput.