TROASY
(Tròasy).
Seranana lehibe tany amin’ny ilany avaratrandrefan’i Azia Minora. Tany i Paoly no niainga tamin’izy hitsidika voalohany an’i Makedonia, ary mbola niverina tany izy indraindray. Tokotokony ho 30 km tany atsimon’i Hellespont (Dardanelles) no nisy an’i Troasy, ary 25 km teo ho eo tany atsimon’ny toerana voalaza fa nisy an’i Troie fahiny. Mitovy ihany ny teny grika nadika hoe “Troasy” sy ny teny grika ilazana an’i Troad, faritra iray any Mysia, izay nanodidina an’i Troie.
Tamin’ny faramparan’ny taonjato fahefatra T.K. ny tanànan’i Troasy no naorin’i Antigonus (iray tamin’ireo jeneralin’i Aleksandra Lehibe). Lasa nofehezin’ny Romanina izy io, tamin’ny taona 133 T.K. Nataon’ny Romanina ho anisan’ny faritanin’i Azia ny faritr’i Mysia taorian’izay. Nikasa hamindra ny foiben’ny fitondrana romanina tao Troasy i Jules César. Tian’i Aogosto Mpanjaka ilay tanàna ka nomeny anaram-boninahitra hoe colonia, izay tsy nofehezin’ny governoran’ny faritanin’i Azia, ary tsy nampandoaviny hetran-tany sy hetram-pifidianana ny mponina tao.
Tonga tao Troasy ny apostoly Paoly sy ireo namany, tamin’ny dia misionera faharoa nataony (azo inoana hoe tamin’ny lohataonan’ny taona 50). “Tsy navelan’ny fanahin’i Jesosy” hankany Bitynia izy ireo tamin’izay ary voatery nandalo tany Frijia sy Galatia. (As 16:6-8) Nahazo fahitana hafakely i Paoly tao Troasy. Nisy lehilahy nilaza taminy hoe: “Miampità mankatỳ Makedonia ka ampio izahay.” Nihevitra avy hatrany i Paoly sy ny namany hoe: “Andriamanitra no nampiantso anay mba hitory ny vaovao tsara tamin’izy ireo.” Asehon’ilay hoe “anay” eo amin’io andininy io (sy ilay hoe “izahay” eo amin’ny andininy manaraka) fa tao Troasy i Lioka no nihaona tamin-dry Paoly, ary niaraka tamin’izy ireo niampita ny Ranomasina Égée tamin’izy ireo ho any Neapolia.—As 16:9-12.
Nijanona tao Troasy i Paoly, rehefa niala tany Efesosy, tamin’ny dia misionera fahatelo nataony. Nitory ny vaovao tsara momba an’i Kristy izy tao, satria hoy izy: “Nisy varavarana nosokafana ho ahy tao amin’ny Tompo.” Tsy nilamina anefa ny sainy, rehefa afaka fotoana kelikely, satria tsy tonga tany i Titosy. Nankany Makedonia àry izy satria nanantena ny hahita azy tany.—As 20:1; 2Ko 2:12, 13.
Azo inoana fa nijanona tany Gresy i Paoly nandritra ny ririnina, talohan’ny hiverenany indray tany Troasy tamin’ny lohataonan’ny taona 56. (As 20:2-6) Nijanona fito andro tao Troasy i Paoly, ary nanompo sy nampahery an’ireo Kristianina tao. Ny alina talohan’ny hiaingany, dia nivory niaraka tamin’izy ireo i Paoly ary nanao lahateny “hatramin’ny misasakalina.” Nanatrika teo ny tovolahy iray atao hoe Eotyka. Nipetraka teo am-baravarankely teny amin’ny rihana faharoa izy. Resin-tory anefa izy ka nianjera avy eny ary maty. Nanao fahagagana ny apostoly Paoly ka namerina ny ain’ilay tovolahy. Niresaka elaela hatramin’ny maraina vao mangiran-dratsy i Paoly taorian’izay.—As 20:6-12.
Azo inoana hoe nankany Troasy indray i Paoly, taorian’ny nanafahana azy tany Roma tamin’ny taona 61. Nanoratra ho an’i Timoty mantsy izy tamin’ny taona 65 tany ho any, tamin’izy nigadra fanindroany tany Roma. Nasainy nankany amin’i Karpo tany Troasy i Timoty tamin’izay mba haka ny akanjo ivelany sy ny horonam-boky ary horonam-boky hoditra vitsivitsy izay navelan’i Paoly tany. Tsy ho tamin’ny dia misionera fahatelo nataony (t. taona 56) mihitsy i Paoly no tany Troasy farany. Raha izany mantsy dia sivy taona atỳ aoriana izy vao nangataka an’i Timoty haka ireo zavatra ireo. Toa sarotra inoana anefa izany.—2Ti 4:13.