LESONA 12
Fihetsehana sy Izay Asehon’ny Endrika
NY MPONINA amin’ny firenena sasany dia manao fihetsehana kokoa noho ny hafa. Na izany aza, dia saika ny rehetra no milaza hevitra amin’ny endriny na ny fihetsehana ataony, rehefa miteny. Marina izany, na rehefa miresaka isika na rehefa mandaha-teny ampahibemaso.
Nandeha ho azy ny fanaovana fihetsehana, teo amin’i Jesosy sy ny mpianany. Indray mandeha, dia nisy nilaza tamin’i Jesosy fa te hiresaka taminy ny reniny sy ny rahalahiny. Hoy ny navalin’i Jesosy: “Iza moa no reniko, ary iza no rahalahiko?” Avy eo, dia hoy ny teny nanampin’ny Baiboly: “Naninjitra ny tànany nanondro ny mpianany Izy ka nanao hoe: Indreo ny reniko sy ny rahalahiko!” (Matio 12:48, 49) Misy ohatra hafa ao amin’ny Asan’ny Apostoly 12:17 sy 13:16, mampiseho fa tsy nisalasala nampiasa fihetsehana koa ny apostoly Petera sy Paoly.
Tsy ny feo ihany no ilazana hevitra sy fihetseham-po, fa ny fihetsehana sy ny endrika koa. Mety ho toa hilaza fa tsy miraharaha ny hafa ny olona iray, raha tsy mampiasa tsara an’ireo izy. Vao mainka anefa hisy vokany tsara ny fitenenana rehefa hay tsara ny mampiasa ireo fomba filazan-kevitra rehetra ireo. Na dia rehefa miteny amin’ny telefaonina aza ianao, raha mety ny fihetsehana ataonao sy izay asehon’ny endrikao, dia ho re mora foana amin’ny feonao fa tena lehibe ilay zavatra lazainao sy ny fihetseham-ponao momba azy. Noho izany, na mandaha-teny tsy an-kijery soratra ianao na mamaky teny, na mijery anao ny mpihaino na mijery ny Baiboliny, dia tena zava-dehibe ny fihetsehana ataonao sy izay asehon’ny endrikao.
Tsy tokony hamboamboarina toy ny hoe nianarana avy tao anaty boky ny fihetsehana ataonao sy izay asehon’ny endrikao. Tsy nianatra ny hihomehy na ho tezitra ianao. Tokony haneho ireo fihetseham-po tsapanao ao anatinao koa ny fihetsehana ataonao. Vao mainka tsara ny fihetsehana, rehefa mandeha ho azy.
Misy karazany roa lehibe ny fihetsehana: ny fihetsehana ho fanazavana sy ny fihetsehana ho fanamafisana. Mampiseho fanaovan-javatra na haben-javatra na toerana, ny fihetsehana ho fanazavana. Ao amin’ny sekoly, rehefa ny fihetsehana no takina aminao, dia aza mianina amin’ny fanaovana izany indray mandeha na indroa monja. Manaova fihetsehana toy ny amin’ny resaka andavanandro, mandritra ny anjaranao manontolo. Raha sarotra aminao izany, dia mariho ireo teny mampiseho lalana aleha, halaviran-dalana, haben-javatra, toerana, na fampitahana toerana. Amin’ny ankabeazan’ny fotoana anefa, ny hany ilainao dia ny ho revo tanteraka amin’ny anjaranao. Aza manahy loatra ny amin’izay ho fiheveran’ny mpihaino anao, fa mitenena sy manaova zavatra toy ny fanaonao andavanandro. Mandeha ho azy ny fanaovan’ny olona iray fihetsehana rehefa tony izy.
Maneho fihetseham-po sy fatokisan-tena ny fihetsehana ho fanamafisana. Manasongadina sy manome aina ary manamafy ny hevitra lazaina izy ireny. Zava-dehibe ny fihetsehana ho fanamafisana. Mitandrema anefa, satria afaka mivadika mora foana ho fahazaran-dratsy ny fihetsehana ho fanamafisana! Raha fihetsehana mitovy foana no averimberinao, dia mety hisarika ny sain’ny mpihaino ho amin’ilay fihetsehana izany, fa tsy hanatsara ilay anjaranao. Fihetsehana ho fanazavana ihany aloha atao, raha milaza ny mpiandraikitra ny sekoly fa manao izany ianao. Miezaha indray hanao fihetsehana ho fanamafisana, rehefa afaka kelikely.
Hevero ny fihetseham-pon’ireo itenenanao mba hamantarana ny habetsahan’ny fihetsehana ho fanamafisana hataonao sy ilay karazana fihetsehana mety. Mety ho tsy tian’ny mpanatrika, ohatra, rehefa tondroina amin’ny tanana izy. Any amin’ny firenena sasany, dia misy fihetsehana raisina amin’ny fomba diso. Raha lehilahy, ohatra, no manampina ny vavany amin’ny tanany, rehefa gaga, dia hoheverin’ny olona ho vavivavy. Any amin’ny tany hafa indray, dia heverina ho tsy maotina ny vehivavy tsy misalasala manao fihetsehana amin’ny tanana. Any amin’ny tany toy izany àry, dia mila mampiasa ny endriny, fa tsy ny tanany, ireo anabavy, mba hanamafisana ny heviny. Saika any amin’ny tany rehetra moa no mety hahatsikaiky ny fanaovana fihetsehana tafahoatra eo anoloan’ny olona vitsivitsy monja.
Arakaraka ny anaovanao anjara na lahateny, dia tsy hatahotahotra intsony ianao rehefa miteny, ka hanao fihetsehana ho fanamafisana, mba hanehoana ny fihetseham-ponao. Hampiseho ny fatokisan-tenanao sy ny fahatsoram-ponao izany. Hanjary hisy heviny kokoa ny teninao.
Izay asehon’ny endrikao. Ny endrikao, fa tsy ny tapany hafa amin’ny vatanao, matetika no mampiseho ny tena fihetseham-ponao. Samy mandray anjara amin’izany daholo ny masonao, ny paozin’ny vavanao, ny fitongilan’ny lohanao. Na dia tsy miloa-bava aza ianao, ny endrikao dia afaka mampita tsy firaikana, rikoriko, fahaverezan-kevitra, fahagagana, na fahafinaretana. Hisy heriny ny lahateny, rehefa mifanaraka amin’izay lazaina ny asehon’ny endrika, satria misy fanamafisana hitan’ny maso sy maneho fihetseham-po. Nasian’ny Mpamorona hozatra be dia be ao amin’ny endrikao, maherin’ny 30 amin’ny fitambarany. Efa ho ny antsasak’izany no miasa, rehefa mitsiky ianao.
Na eny ambonin’ny lampihazo ianao, na eny amin’ny fanompoana, dia milaza hafatra mahafinaritra ny olona sy hampifaly ny fony. Hanamafy izany ny fitsikiana amin-katsaram-panahy. Etsy an-danin’izany kosa, raha tsy maneho na inona na inona ny endrikao, dia mety hisalasala ny amin’ny fahatsoram-ponao ny hafa.
Mihoatra noho izany aza, fa ny fitsikianao dia hilaza amin’ny hafa fa tsara fikasa ianao. Zava-dehibe indrindra izany amin’izao andro atahoran’ny rehetra ny olona tsy fantany izao. Afaka manampy ny hafa tsy hatahotahotra sy hihaino izay lazainao ny tsikinao.