MOMBA
Ilazana olona tsy afa-miteraka ny teny hebreo hoe ʽakar (Ge 11:30) sy galmod (Is 49:21), izay samy nadika hoe “momba.” Nadika ara-bakiteny hoe “kibo momba” ny tsy fahafahana miteraka, ao amin’ny Ohabolana 30:16. Steirôs kosa ny teny grika midika hoe “momba.” (Lk 1:7, 36) Lazaina koa hoe manana “kibo efa maty” ny olona momba.—Ro 4:19.
Anisan’ny baiko nomen’i Jehovah an’i Adama sy Eva, ary naveriny tatỳ aoriana tamin’ny zanakalahin’i Noa, ilay hoe: “Manàna taranaka, ary mihabetsaha.” (Ge 1:28; 9:7) Fahiny àry dia noheverina ho fahafaham-baraka sy fara fahoriana ny hoe tsy afa-miteraka, ary toy ny hoe nosazina sy voa mafy ny vehivavy nanambady nefa tsy niteraka. Nitalaholaho tamin’i Jakoba i Rahely hoe: “Omeo zaza aho, fa raha tsy izany dia ho faty.”—Ge 30:1.
Hoy i Jakoba tamin’i Rahely: “Izaho angaha solon’Andriamanitra izay tsy nanome zanaka anao?” Hita amin’izany fa azon’i Jehovah atao afa-miteraka ny vehivavy momba. “Nahatsiaro an’i Rahely Andriamanitra” tamin’ny farany “ka nihaino azy, ary nataony izay hananany zanaka. Ary bevohoka i Rahely ka tera-dahy.” (Ge 30:2, 22, 23) Ireto ny sasany tamin’ireo vehivavy momba an-taonany maro nefa afa-niteraka indray noho ny herin’i Jehovah: Saraha (Ge 11:30; 17:19; 21:1, 2); Rebeka (Ge 25:21); renin’i Samsona (Mpts 13:2, 3); Hana (1Sa 1:10, 11; 2:5); ilay vehivavy sonemita (2Mp 4:14-17); ary Elizabeta (Lk 1:7, 36). Notahin’i Jehovah ny Israelita tany Ejipta, ka lasa maro be. Natahotra àry ny Ejipsianina sao ho lasa betsaka lavitra noho izy ireo ny Israelita. (Ek 1:7-12, 18-21) Voalaza koa fa nataon’i Jehovah nanana anaka i Rota razamben’i Davida.—Rt 4:13.
Toy ny hoe momba koa ny tany rehefa lao sy tsy mamokatra. Mitranga izany rehefa tsy mitahy i Jehovah. Mamokatra be kosa ny tany rehefa mitahy i Jehovah. (Le 26:3-5) Izao koa no nampanantenaina an’izay nomen’i Jehovah fitahiana be dia be: “Tsy hisy vehivavy ho afa-jaza na ho momba eo amin’ny taninao.” (Ek 23:26; De 7:13, 14; 28:4, 11; Sl 127:3-5; 128:3) Mifanohitra amin’izany, fa nataon’i Jehovah “izay hahamomba ny vehivavy rehetra” tao an-tranon’i Abimeleka. Saika naka an’i Saraha ho vadiny mantsy i Abimeleka.—Ge 20:17, 18.
Efa nambaran’i Jesosy mialoha ilay fahoriana be hanjo an’i Jerosalema tamin’ny taonjato voalohany. Nilaza izy fa ho sambatra sy hilamin-tsaina ny “vehivavy momba”, satria tsy hanjo azy ny fahorian’ireo mahita ny zanany hampijalina.—Lk 23:29.
Naminany i Isaia sy ny mpanao salamo fa hanan-janaka maro ny vehivavy momba iray, ary ampianarin’i Jehovah ny zanany rehetra. Voalaza fa hohadinoin’ilay vehivavy amin’izay ny henatra sy ny fahafaham-baraka nanjo azy. (Sl 113:9; Is 54:1-15) Nampiharin’ny apostoly Paoly tamin’ilay “vehivavy afaka”, izany hoe “ilay Jerosalema any ambony”, io tenin’i Isaia io.—Ga 4:26-31.