BETI-HAKEREMA
(Bèti-hakerèma) [Tranon’ny Tanimboaloboka].
Toerana tany akaikin’i Jerosalema, izay nolazain’i Jeremia fa mety tsara hanaovana afo famantarana mba hampitandremana fa misy fahavalo manafika avy any avaratra. (Je 6:1) Nisy faritany nantsoina koa hoe Beti-hakerema tao Joda, taorian’ny sesitany, ka i Malkia no ‘andriana’ tao. (Ne 3:14) Samy tononin’ny Jeremia 6:1 na i Tekoa na i Beti-hakerema, ka misy mihevitra an’i Beti-hakerema ho teo atsimon’i Jerosalema, teo anelanelan’i Jerosalema sy Tekoa. Nilaza i Jérôme (taonjato fahefatra) fa teo amin’io toerana io no nisy an’i Beti-hakerema, saingy Betakarma no niantsoany azy. Izany no mahatonga ny olona sasany hilaza an’i Beti-hakerema ho i Kirbet Salih (Ramat Rahel), 4,5 km any atsimo atsimoandrefan’ny tendrombohitra nisy ny tempoly. Ny hafa kosa anefa mihevitra fa na voatonona aza i Tekoa dia tsy midika izany fa tany akaikin’i Beti-hakerema izy io. Milaza àry izy ireo fa i Beti-hakerema dia i ʽAin Karim (ʽEn Kerem) (midika hoe “Loharanon’ny Tanimboaloboka”) 7,5 km any andrefana atsimoandrefan’ny tendrombohitra nisy ny tempoly. Eo am-pototr’i Jebel ʽAli no misy an’io toerana io. Lonaka erỳ ny tany eo ka feno sahan’oliva sy tanimboaloboka. Tazana avy eny an-tampon’i Jebel ʽAli ny Tendrombohitra Oliva sy ny ampahany amin’i Jerosalema ary ny Ranomasina Mediterane any andrefana. Misy antontam-bato lehibe koa eo an-tampony, ka voalaza fa nampiasaina ireny mba handrehetana afo fanaovana famantarana toy ireo noresahin’i Jeremia.—Jereo BETI-KARA.