Ny Antony Andraisan’ny Fanompoam-pivavahana Marina ny Fitahian’Andriamanitra
“[Miderà an’i Jah ianareo, ry olona!, NW ] Ny famonjena sy ny voninahitra ary ny hery dia an’Andriamanitsika; fa marina sy mahitsy ny fitsarana ataony”. — APOKALYPSY 19:1, 2.
1. Ahoana no hiafaran’i Babylona Lehibe?
MIANJERA i “Babylona lehibe” eo imason’Andriamanitra, ary izao izy dia miatrika fanafoanana. Asehon’ny faminaniana ao amin’ny Baiboly fa tsy ho ela io vehivavy janga ara-pivavahana maneran-tany io dia hiharan’ny fandringanana avy amin’ny tanan’ireo sakaiza ratsiny ara-politika; ho tampoka sy ho haingana ny fiafarany. Mirakitra izao teny ara-paminaniana izao ny fanambarana nataon’i Jesosy tamin’i Jaona: “Nisy anjely mahery anankiray nambeta vato tahaka ny vato lehibe fikosoham-bary, dia nanipy izany tany an-dranomasina ka nanao hoe: Hatsipy mafy toy izany no ho fandrava an’i Babylona, ilay tanàna lehibe, ka tsy ho hita intsony izy.” — Apokalypsy 18:2, 21.
2. Hanao ahoana ny fihetsik’ireo mpanompon’i Jehovah manoloana ny fandravana an’i Babylona?
2 Hitomany ny fandravana an’i Babylona Lehibe ny antokony sasany amin’ny tontolon’i Satana, fa tsy ireo mpanompon’Andriamanitra any an-danitra na etỳ an-tany velively. Ny antsoantsom-pifaliana hataon’izy ireo amin’Andriamanitra dia hoe: “[Miderà an’i Jah ianareo, ry olona!, NW ] Ny famonjena sy ny voninahitra ary ny hery dia an’Andriamanitsika; fa marina sy mahitsy ny fitsarana ataony; fa nitsara ilay vehivavy janga lehibe Izy — dia ilay nandoto ny tany tamin’ny fijangajangany — ary namaly azy noho ny ran’ny mpanompony izay nalatsaky ny tànany.” — Apokalypsy 18:9, 10; 19:1, 2.
Vokatra manao ahoana no tsy maintsy vokarin’ny fivavahana marina?
3. Fanontaniana inona avy no mitaky valiny?
3 Koa satria ny tany tsy maintsy hodiovina ho afaka amin’ny fivavahan-diso, karazana fanompoam-pivavahana manao ahoana no hitoetra? Ahoana no ahafahantsika amin’izao andro izao mamaritra ny hoe antokon’olona mpivavaka iza no ho tafita velona amin’ny fandravana ny empira maneran-tanin’ny fivavahan-dison’i Satana? Vokatra marina inona no tsy maintsy vokarin’io antokon’olona io? Misy marika famantarana folo fara fahakeliny mba hanavahana ny fanompoam-pivavahana marina amin’i Jehovah. — Malakia 3:18; Matio 13:43.
4. Inona no fepetra voalohany takina amin’ny fanompoam-pivavahana marina, ary ahoana no namelan’i Jesosy ohatra tamin’io lafiny io?
4 Ambonin’ny zava-drehetra, ny Kristiana marina dia tsy maintsy manohana ilay fiandrianana izay noho ny aminy no nahafatesan’i Jesosy — dia ny fiandrianan’ny Rainy. Tsy namoy ny ainy noho ny antony ara-politika na ara-poko na ara-pirazanana, na ara-tsosialy, i Jesosy. Izy dia nametraka ny Fanjakan’ny Rainy talohan’ireo zavatra rehetra nirin’ny Jiosy fatratra ara-politika na revaolisionera. Novaliany tamin’ny teny toy izao ilay fanoloran’i Satana ny fahefana eo amin’izao tontolo izao: “Mandehana hianao, ry Satana: fa voasoratra hoe; ‘Jehovah Andriamanitrao no hiankohofanao, ary Izy irery ihany no hotompoinao’.” Fantany avy tamin’ny Soratra Hebreo fa i Jehovah no ilay Tompom-piandrianana manerana ny tany manontolo. Antokon’olona mpivavaka iza no manohana mazava tsara ny fanapahan’i Jehovah, fa tsy ny an’itỳ fandehan-javatra ara-politikan’izao tontolo izao itỳ? — Matio 4:10; Salamo 83:18.
5. a) Ahoana no tokony hiheveran’ireo mpivavaka marina ny anaran’Andriamanitra? b) Inona no mampiseho fa tena manome voninahitra io anarana io ny Vavolombelon’i Jehovah?
5 Fepetra faharoa takina ny hoe tsy maintsy mankalaza sy manamasina ny anaran’Andriamanitra ny fanompoam-pivavahana marina. Nahariharin’ny Tsitoha tamin’ny Isiraely vahoakany ny anarany hoe Jehovah (nadika hoe Yaveh ao amin’ny dikan-tenin’ny Baiboly sasany), ary ampiasaina inarivony maro izy io ao amin’ny Soratra Hebreo. Na dia talohan’izany aza, dia efa nahafantatra ilay anarana ry Adama sy Eva mbamin’ny hafa, na dia tsy nanaja azy io foana aza izy ireo. (Genesisy 4:1; 9:26; 22:14; Eksodosy 6:2). Na dia mazàna aza no tsy nety nampiasa ilay anaran’Andriamanitra tao amin’ny Baiboliny ireo mpandika teny ao amin’ny Tontolon’ireo Fivavahana Lazaina fa Kristiana sy ny an’ny vahoaka jiosy, ny Vavolombelon’i Jehovah kosa dia nanome an’io anarana io ny toerana sy ny haja sahaza azy ao amin’ny Ny Soratra Masina — Fandikan-tenin’Izao Tontolo Izao Vaovao. Manaja izany anarana izany izy ireo, toy ny nataon’ireo Kristiana tany am-boalohany. Nanamarina toy izao i Jakoba: “Simeona efa nanambara izay nitsinjovan’Andriamanitra ny jentilisa tamin’ny voalohany hanalany olona aminy hankalazana ny anarany. Ary mifanaraka amin’izany ny tenin’ny mpaminany (...); mba hitady [an’i Jehovah, NW ] ny olona sisa sy ny jentilisa rehetra, izay efa niantsoana ny anarako, hoy Jehovah, Izay manao izany zavatra (...) izany.” — Asan’ny Apostoly 15:14-18, izahay no manao sora-mandry; Amosa 9:11, 12.
6. a) Inona no fepetra fahatelo takina amin’ny fanompoam-pivavahana marina? b) Ahoana no nanantitranteran’i Jesosy sy i Daniela ny amin’ny fanapahan’ilay Fanjakana? (Lioka 17:20, 21, fanamarihana ambany pejy).
6 Fepetra fahatelo takina amin’ny fanompoam-pivavahana marina ny tokony hanandratany ny Fanjakan’Andriamanitra ho ny hany vahaolana ara-dalàna sy mandaitra ho an’ireo zava-manahirana ny olombelona momba ny fanapahana. I Jesosy dia nampianatra mazava tsara ireo mpanara-dia azy mba hivavaka momba ny fahatongavan’izany Fanjakana izany, ny fandraisan’ny fanapahan’Andriamanitra ny fahefana manerana ny tany. Nahazo tsindrimandry mba haminany ny amin’ny andro farany toy izao i Daniela: “Andriamanitry ny lanitra dia hanorina fanjakana izay tsy ho rava mandrakizay; (...) fa ireo fanjakana [ara-politikan’izao tontolo izao] rehetra ireo dia hotorotoroiny sy holevoniny, fa izy kosa hitoetra mandrakizay.” Iza no nampiseho tamin’ny lalana narahiny tamin’itỳ taonjato faha-20 itỳ, fa nanolotra fanohanana tsy voazarazara an’io Fanjakana io — ireo fivavahana ao amin’i Babylona Lehibe sa ny Vavolombelon’i Jehovah? — Daniela 2:44; Matio 6:10; 24:14.
7. Ahoana no fiheveran’ny mpivavaka marina ny Baiboly?
7 Ny zavatra fahefatra tena ilaina mba hankasitrahan’Andriamanitra dia ny hoe, tokony hanohana ny Baiboly ho ny Tenin’Andriamanitra ara-tsindrimandry ny tena mpanompon’Andriamanitra. Amin’izay izy ireo dia tsy hanjary hiharam-pahavoazana noho ny fitsikerana ambony izay manandrana mampihen-danja ny Baiboly ho toy ny asa soratra nataon’olombelona fotsiny misy ireo tsininy rehetra tafiditra amin’izany. Ny Vavolombelon’i Jehovah dia mino ny Baiboly ho ny Tenin’Andriamanitra ara-tsindrimandry, toy ny nanoratan’i Paoly azy ho an’i Timoty manao hoe: “Ny Soratra rehetra dia ara-tsindrimandrin’Andriamanitra sady mahasoa ho fampianarana, ho fananarana, ho fandaminan-javatra, ho fifehezana amin’ny rariny, mba hanana fahaizana feno, ho tena ampy fitaovana ho amin’ny asa tsara rehetra, ny olon’Andriamanitra.”a Noho izany, ny Vavolombelon’i Jehovah dia maka ny Baiboly ho mpitari-dalana azy ireo, ho boky fianarany ho an’ny fiainana andavanandro, ho loharanom-panantenany ny hoavy. — 2 Timoty 3:16, 17, NW.
Fivavahana fantatra noho ny fitiavana, fa tsy noho ny fankahalana
8. Inona no zavatra fahadimy tena ilain’ny fanompoam-pivavahana marina?
8 Ahoana no nanavahan’i Jesosy ireo tena mpanara-dia azy? Ny valin-teniny dia mitondra antsika ho amin’ilay marika tena lehibe fahadimy famantarana ny fanompoam-pivavahana marina. Hoy i Jesosy: “Didy vaovao no omeko anareo, dia ny mba hifankatiavanareo; eny, aoka ho tahaka ny nitiavako anareo no mba hifankatiavanareo kosa. Izany no hahafantaran’ny olona rehetra fa mpianatro hianareo, raha mifankatia.” (Jaona 13:34, 35, izahay no manao sora-mandry.) Ahoana no nanehoan’i Jesosy ny fitiavany? Tamin’ny fanomezana ny ainy ho sorom-panavotana. (Matio 20:28; Jaona 3:16). Nahoana ny tena fitiavana marina no toetra tena ilaina ho an’ny Kristiana marina? Nanazava toy izao i Jaona: “Ry malala, aoka hifankatia isika; fa avy amin’Andriamanitra ny fitiavana (...). Izay tsy tia dia tsy mba mahalala an’Andriamanitra; fa Andriamanitra dia fitiavana.” — 1 Jaona 4:7, 8.
9. Iza no naneho fitiavana marina, ary tamin’ny fomba ahoana?
9 Iza amin’izao androntsika izao no mampiseho io karazam-pitiavana io na dia eo anatrehan’ny fankahalana ara-pirazanana sy ara-pirenena, na ara-poko aza? Iza ireo tafavoaka tamin’ilay fitsapana tampony, hatramin’ny fahafatesana mihitsy aza, mba handresen’ny fitiavan’izy ireo? Afaka milaza ve isika fa izany dia ireo pretra sy masera katolika izay ekena fa nanana andraikitra tamin’ilay fandripahana foko iray manontolo izay nitranga tatsy Rwanda tamin’ny 1994? Moa ve izany ireo Ortodoksa any Serbia sa ireo Katolika any Kroasia izay nirotsaka tamin’ny “fanadiovana ara-pirazanana” sy ny asa hafa tsy kristiana tao amin’io ady an-trano any amin’ireo tany balkanika io? Sa izany ny klerjy katolika sy protestanta izay nanamafy ny fitsarana an-tendrony sy ny fankahalana any Irlanda Avaratra nandritra ireo am-polony taona vitsivitsy farany? Azo antoka fa ny Vavolombelon’i Jehovah dia tsy azo ampangaina ho nandray anjara tamin’izay mety ho fifandrafiana toy izany. Nijaly tany an-tranomaizina sy tany amin’ireo toby fitanana, hatramin’ny fahafatesana mihitsy aza izy ireo, toy izay hamadika ny fitiavana kristiana nananan’izy ireo. — Jaona 15:17.
10. Nahoana ny Kristiana marina no mitoetra ho mialanalana?
10 Ny zavatra fahenina tena ilaina amin’ny fanompoam-pivavahana azon’Andriamanitra ekena dia ny fialanalanana eo amin’ireo raharaha ara-politikan’izao tontolo izao. Nahoana no tokony hialanalana amin’ny politika ny Kristiana? Manome antsika antony mafy orina ny amin’io fihetsika io i Paoly sy i Jakoba ary i Jaona. Nanoratra ny apostoly Paoly fa i Satana no ilay “andriamanitr’izao tontolo izao” izay manajamba ny sain’ny tsy mino amin’izay fomba rehetra azo atao, voafaoka amin’izany ny politika mampisaratsaraka. Nilaza i Jakoba mpianatra fa “fandrafiana an’Andriamanitra ny fisakaizana amin’izao tontolo izao”, ary nilaza ny apostoly Jaona fa “izao tontolo izao kosa dia mipetraka eo amin’ilay ratsy avokoa”. Noho izany, ny Kristiana marina dia tsy afaka mampanaiky lembenana ny fifikirany amin’Andriamanitra amin’ny fetezana ho voarohirohy ao amin’ny tontolon’ny politika sy ny fahefana simba ara-pitondran-tena, izay an’i Satana. — 2 Korintiana 4:4; Jakoba 4:4; 1 Jaona 5:19.
11. a) Ahoana no fiheveran’ny Kristiana ny ady? b) Inona no fototra araka ny Soratra Masina iorenan’io fihetsika io? (2 Korintiana 10:3-5).
11 Rehefa heverina ireo fepetra takina roa teo aloha, dia manjary miharihary ny fahafito, dia ny hoe tsy tokony handray anjara amin’ny ady ny tena mpivavaka kristiana. Koa satria ny fivavahana marina dia firahalahiana maneran-tany miorina amin’ny fitiavana, dia tsy misy na inona na inona àry afaka mampisaraka na mandrodana izany fitambarana ‘rahalahy rehetra eran’izao tontolo izao’ izany. I Jesosy dia nampianatra ny fitiavana fa tsy ny fankahalana; ny fihavanana fa tsy ny ady. (1 Petera 5:9; Matio 26:51, 52). I Satana, “ilay ratsy” izay nitaona an’i Kaina hamono an’i Abela, io ihany no manohy mamafy fankahalana eo amin’ny olombelona sy manetsika fifandrafiana sy fandatsahan-dra mifototra amin’ny fisaratsarahana ara-politika sy ara-pivavahana ary ara-pirazanana. ‘Tsy mianatra ady intsony’ ny Kristiana marina, na toy inona na toy inona mety ho vidiny. Ara-panoharana, izy ireo dia efa ‘nanefy ny sabany ho fangady ary ny lefony ho fanetezam-boaloboka’ sahady. Izy ireo dia mamokatra vokatry ny fanahin’Andriamanitra izay mampiadana. — 1 Jaona 3:10-12; Isaia 2:2-4; Galatiana 5:22, 23.
Mitahy ny fahadiovana eo amin’ny fitondran-tena sy ny fampianarana, Andriamanitra
12. a) Inona ilay fepetra fahavalo takina, kanefa fisaratsarahana ara-pivavahana inona no azonao tononina? b) Ahoana no nanasongadinan’i Paoly io fepetra fahavalo takina io?
12 Ny firaisan-kina kristiana no fepetra fahavalo takina amin’ny fanompoam-pivavahana marina. Kanefa dia tsy nampandroso izany ireo fivavahana mampisaratsaraka ao amin’ny Tontolo Lazaina fa Kristiana. Fivavahana lazaina fa lehibe maro no nizarazara ho antokom-pivavahana maro isan-karazany, ary dia fisafotofotoana no vokany. Raiso, ohatra, ny fivavahana batista any Etazonia, izay nizara ho Batista Tavaratra (Fiangonana Batista Amerikana any Etazonia) sy ho Batista Tatsimo (Fifanarahana Batista Tatsimo), ary koa ho antoko batista hafa am-polony maro izay vokatry ny fisaratsarahana. (World Christian Encyclopedia, pejy faha-714). Fizarana maro no nipoitra avy tamin’ny tsy fifanarahan-kevitra teo amin’ny foto-pampianarana na teo amin’ny fitondrana ny fiangonana (ohatra, ny Presbyteriana, ny Episkopaliana, ny Kongregasionaly). Ireo fisaratsarahana ao amin’ny Tontolon’ireo Fivavahana Lazaina fa Kristiana dia mitovy amin’ny an’ireo fivavahana any ivelan’izy io — na Bodisma izany, na Silamo, na Hindoisma. Inona no nanoroan’ny apostoly Paoly hevitra ny Kristiana tany am-boalohany? “Ary mananatra anareo aho, ry rahalahy, amin’ny anaran’i Jesosy Kristy Tompontsika, mba hiray teny hianareo rehetra, ka tsy hisy fisarahana eo aminareo, fa mba ho tafakambana tsara hianareo hiray saina sy hevitra.” — 1 Korintiana 1:10; 2 Korintiana 13:11.
13, 14. a) Inona no tiana holazaina amin’ny hoe “ho masina”? b) Ahoana no itanana ny fanompoam-pivavahana marina ho madio?
13 Inona no fepetra fahasivy takina amin’ny fivavahana ankasitrahan’Andriamanitra? Misy fotopoto-pitsipika ara-baiboly iray voalaza ao amin’ny Levitikosy 11:45 manao hoe: “Ho masina hianareo, satria masina Aho.” Namerina io fepetra takina io ny apostoly Petera rehefa nanoratra hoe: “Araka ny fahamasinan’Ilay niantso anareo, dia aoka mba ho masina koa hianareo amin’ny fitondrantena rehetra”. — 1 Petera 1:15, izahay no manao sora-mandry.
14 Inona no tiana holazaina amin’io ilana ny ho masina io? Izany dia hoe tokony ho madio ara-panahy sy ara-pitondran-tena ireo mpivavaka amin’i Jehovah. (2 Petera 3:14). Tsy misy toerana ho an’ireo mpanota an-tsitrapo tsy mibebaka izay manamavo ny sorom-panavotan’i Kristy. (Hebreo 6:4-6). Takin’i Jehovah ny hitanana ny kongregasiona kristiana ho madio sy masina. Ahoana no anatanterahana izany? Amin’ny ampahany, dia amin’ny fanaovan-javatra ara-pitsarana ho fandroahana an’ireo izay mandoto ny kongregasiona — 1 Korintiana 5:9-13.
15, 16. Fiovana inona avy no efa nataon’ny Kristiana maro teo amin’ny fiainany?
15 Talohan’ny nahafantarany ny fahamarinana kristiana, dia maro no nanana fiainana feno fanaranam-po tamin’ny ratsy sy fitadiavana fahafinaretana fatratra ary feno fitiavan-tena. Nanova azy ireo anefa ny teny momba an’i Kristy, ary dia nahazo famelana ny helony izy ireo. Nilaza izany tamin-kery i Paoly rehefa nanoratra hoe: “Moa tsy fantatrareo va fa ny olona tsy marina tsy mba handova ny fanjakan’Andriamanitra? Aza mety hofitahina hianareo: fa ny mpijangajanga sy ny mpanompo sampy sy ny mpaka vadin’olona sy ny sodomita sy ny mpangalatra sy ny mpierina sy ny mpimamo sy ny mpanaratsy ary ny mpanao an-keriny dia tsy mba handova ny fanjakan’Andriamanitra. Ary efa mba toy izany ihany ny sasany aminareo, saingy efa voasasa hianareo”. — 1 Korintiana 6:9-11, izahay no manao sora-mandry.
16 Miharihary fa i Jehovah dia mankasitraka ireo izay mibebaka ny amin’ny fitondran-tenany tsy araka ny Soratra Masina, ka manova famindra, ary tonga tena mpanara-dia an’i Kristy sy ny fampianarany. Tena tia marina tokoa ny mpiara-monina aminy toy ny tenany izy ireo, ary maneho izany amin’ny fomba maro, toy ny amin’ny fikirizana eo amin’ny fanompoana izay manolotra ilay hafatra momba ny fiainana ho an’izay rehetra ta handre izany. — 2 Timoty 4:5.
“Ny marina hahafaka anareo”
17. Inona no fepetra fahafolo takina amin’ny fanompoam-pivavahana marina? Manomeza ohatra.
17 Misy fepetra fahafolo takin’i Jehovah amin’ireo izay mivavaka aminy, amin’ny fanahy sy ny fahamarinana — ny fampianarana madio. (Jaona 4:23, 24). Hoy i Jesosy tamin’ireo mpanara-dia azy: “Ho fantatrareo ny marina, ary ny marina hahafaka anareo tsy ho andevo.” (Jaona 8:32). Ny fahamarinana ao amin’ny Baiboly dia manafaka antsika amin’ireo foto-pampianarana manala baraka an’Andriamanitra toy ny fanahy tsy mety maty, ny afobe mirehitra, ary ny afo fandiovana. (Mpitoriteny 9:5, 6, 10; Ezekiela 18:4, 20). Izy io dia manafaka antsika amin’ilay mistery babyloniana, dia ny “Trinite Masina Indrindra” ao amin’ny Tontolon’ireo Fivavahana Lazaina fa Kristiana. (Deoteronomia 4:35; 6:4; 1 Korintiana 15:27, 28). Ny fankatoavana ny fahamarinana ao amin’ny Baiboly dia mahatonga olona ho be fitiavana sy ho be fiahiana, ho tsara fanahy ary ho mpamindra fo. Ny Kristianisma marina dia tsy nampirisika mihitsy ireo mpanao Inquisition mpamaly faty sy tsy nilefitra toa an’i Tomás de Torquemada, na ireo mpanetsika ady feno fankahalana, toa an’ireo papa mpampirisika ny Kroazada. I Babylona Lehibe anefa, dia namokatra io karazam-bokatra io nandritra ny tantara manontolo, fara faharatsiny, nanomboka tamin’ny andron’i Nimroda ka mandraka ankehitriny. — Genesisy 10:8, 9.
Anarana iray izay mampiavaka
18. a) Iza no mahafeno ny fepetra folo takina amin’ny fivavahana marina, ary amin’ny fomba ahoana? b) Inona no tsy maintsy ataontsika isam-batan’olona mba handovana ilay fitahiana izay miandry antsika?
18 Iza amin’izao andro izao no tena mahatanteraka tokoa an’ireo fepetra folo takina amin’ny fanompoam-pivavahana marina ireo? Iza no fantatra sy eken’ny hafa fa manana tantara mampiseho tsy fivadihana sy tsy fitiavana ady? Manerana ny bolan-tany, dia voamarika noho izy ireo “tsy naman’izao tontolo izao” ny Vavolombelon’i Jehovah. (Jaona 15:19; 17:14, 16; 18:36). Omena voninahitra hitondra ny anarany sy ho Vavolombelony ny vahoakan’i Jehovah, toa an’i Jesosy Kristy izay vavolombelona nahatoky ho an-dRainy. Mitondra io anarana masina io isika, mahatsapa ny andraikitsika hiaina mifanaraka amin’izay asehon’izany. Ary amin’ny maha-Vavolombelony antsika, dia fahatsinjovan-javatra be voninahitra toy inona moa no miandry antsika! Izany dia ny ho anisan’ny fianakavian’olombelona mankato sy tafaray, manolotra fanompoam-pivavahana amin’ilay Tompom-piandrianana eo Amin’izao Rehetra Izao, eo amin’ny paradisa tafaverina indray eto an-tany. Mba hahazoana izany fitahiana izany, dia aoka isika hanohy hampahafantatra mazava tsara ny tenantsika ho tafaray amin’ny fanompoam-pivavahana madio ary hitondra amin-drehareha ilay anarana hoe Vavolombelon’i Jehovah “fa marina sy mahitsy ny fitsarana ataony”! — Apokalypsy 19:2; Isaia 43:10-12; Ezekiela 3:11.
[Fanamarihana ambany pejy]
a Tsy ara-tsindrimandrin’Andriamanitra akory ireo fandikan-tenin’ny Baiboly. Ireo fandikan-teny, amin’ny maha-izany azy, dia mety hampiseho ireo fahasamihafana eo amin’ny fahazoana ilay fiteny tany am-boalohany nandraketana an-tsoratra ny Baiboly.
Ahoana no Havalinao?
◻ Ahoana no fiheveran’ireo mpanompon’i Jehovah ny fandravana an’i Babylona Lehibe?
◻ Inona avy ireo fepetra fototra takina amin’ny fanompoam-pivavahana madio?
◻ Ahoana no anafahan’ny fahamarinana anao?
◻ Voninahitra manokana inona no ananantsika amin’ny maha-Vavolombelon’i Jehovah antsika?
[Sary, pejy 17]
Mitory sy mampianatra ny vaovao tsara momba ny Fanjakan’Andriamanitra ny Vavolombelon’i Jehovah
[Sary, pejy 18]
Nitoetra ho nialanalana foana ny Kristiana marina raha ny amin’ny politika sy ny adin’izao tontolo izao
[Sary nahazoan-dalana]
Fiaramanidina: Courtesy of the Ministry of Defense, London