Fanontanian’ny mpamaky
Inona no tian’i Paoly holazaina rehefa nanambara izy hoe “manadino izay zavatra ao aoriana ka miezaka hanatratra izay zavatra eo aloha”, ny tenany? (Filipiana 3:13). Afaka minia manadino zavatra ve ny olona iray?
Tsia, amin’ny ankamaroan’ny toe-javatra, dia tsy afaka minia manesotra fahatsiarovana iray avy ao an-tsaintsika isika. Ny zava-misy dia hoe manadino zavatra betsaka irintsika hotadidina isika ary mitadidy zavatra maro tokony hohadinointsika kosa. Inona àry no tian’i Paoly holazaina rehefa nanoratra ireo teny ao amin’ny Filipiana 3:13 izy? Manampy antsika hahazo ny heviny ny teny manodidina.
Ao amin’ny Filipiana toko faha-3, dia milazalaza ny “antony hanana[ny] fatokiana (...) amin’ny nofo”, i Paoly. Miresaka ny amin’ny fanabeazana jiosy tsy nisy tsininy azony izy, sy ny amin’ny zotom-pony ho an’ny Lalàna — zavatra izay tokony ho nanome tombony maro ho azy teo amin’ny firenen’ny Isiraely. (Filipiana 3:4-6, NW; Asan’ny Apostoly 22:3-5). Kanefa, nanda ny tombony toy izany izy, nihevitra izany ho fatiantoka, raha azo atao ny milaza izany. Nahoana? Satria nahita zavatra tsara kokoa izy — “ny hatsaran’ny fahalalana an’i Kristy Jesosy”. — Filipiana 3:7, 8.
Ny tanjon’i Paoly lehibe dia ny hahatratrarana, tsy toerana iray eo amin’izao tontolo izao akory, fa “ny fitsanganana amin’ny maty [aloha kokoa, NW ]”. (Filipiana 3:11, 12). Araka izany, dia nanoratra toy izao izy: “Manadino izay zavatra ao aoriana ka miezaka hanatratra izay zavatra eo aloha, eny, miezaka hanatratra ny marika aho hahazoako ny lokan’ny fiantsoan’Andriamanitra any ambony ao amin’i Kristy Jesosy.” (Filipiana 3:13, 14). Rehefa nilaza i Paoly fa ‘nanadino ny zavatra ao aoriana’ izy, dia tsy te hilaza akory izy fa tamin’ny fomba iray na tamin’ny fomba hafa dia nofafany tao an-tsainy izay “zavatra ao aoriana”. Miharihary fa mbola nahatadidy izany izy, satria vao avy notanisainy izany. Etsy an-danin’izany, amin’ny teny grika tany am-boalohany, dia mampiasa endrika iray amin’ny matoanteny milaza asa eo am-pitohizana, fa tsy efa vita, izy. Hoy izy hoe: “manadino”, fa tsy “nanadino”.
Ny teny grika nadika hoe “manadino” (e·pi·lan·thaʹno·mai) dia manana heviny misy tsy fitoviana kely samy hafa, ny iray aminy dia ny hoe “tsy manahy momba”, na “manao tsirambina”. Araka ny Exegetical Dictionary of the New Testament (natontan’i Horst Balz sy i Gerhard Schneider), dia io no hevitry ny hoe “manadino” ao amin’ny Filipiana 3:13. Tsy nieritreritra mandrakariva ireo zavatra nafoiny i Paoly. Nianatra nihevitra izany ho toy ny zavatra tsy dia lehibe loatra izy. “Taim-boraka” izy ireny raha oharina amin’ilay fanantenana ny ho any an-danitra. — Filipiana 3:8.
Ahoana no ahafahana mampihatra ny tenin’i Paoly amin’izao andro izao? Tahaka an’i Paoly, ny Kristiana iray dia mety ho nahafoy zavatra sasany mba hanompoana an’Andriamanitra. Mety ho nahafoy asa iray natao teo amin’ny fiainana nahazoana vola be izy mba hanaovana ny fanompoana manontolo andro. Na angamba koa izy anisan’ny fianakaviana manankarena iray izay nanary azy mba tsy handova noho izy ireo tsy mankasitraka ny fahamarinana. Mendri-piderana ny fahafoizan-javatra toy izany, nefa tsy zavatra tokony hampanahy mandrakariva. Ny Kristiana iray “manadino”, dia mitsahatra tsy manahy momba ireo “zavatra any aoriana” noho ny hoavy be voninahitra miandry azy. — Lioka 9:62, NW.
Angamba azo ampiharina amin’ny fomba hafa ilay fotopoto-pitsipika fonosin’ny tenin’i Paoly. Ahoana ny amin’ny Kristiana iray izay nanana fitondran-tena ratsy talohan’ny nianarany momba an’Andriamanitra? (Kolosiana 3:5-7). Na aoka hatao hoe nanao fahotana lehibe izy taorian’ny nahatongavany ho Kristiana ary nofaizin’ny kongregasiona. (2 Korintiana 7:8-13; Jakoba 5:15-20). Raha tena mibebaka marina izy ka manova ny lalany, dia efa “voasasa” izy. (1 Korintiana 6:9-11). Izay nitranga dia efa naman’ny lasa. Mety tsy hanadino ara-bakiteny mihitsy izay nataony izy — eny tokoa, ho fahendrena ny hianarana avy amin’izay zavatra hitany mba tsy hamerenana ilay fahotana. Na dia izany aza, dia “manadino” izy amin’ny heviny hoe tsy manamelo-tena mandrakariva. (Ampitahao amin’ny Isaia 65:17). Noho izy navela heloka nifototra tamin’ny soron’i Jesosy, dia miezaka mafy izy tsy hanahy tafahoatra ny amin’ny lasa.
Ao amin’ny Filipianina 3:13, 14 (DIEM), dia milazalaza ny tenany ho toy ny mpanao hazakazaka “mikely aina fatratra” hanatratra ny tanjona i Paoly. Ny mpihazakazaka iray dia mijery any aloha fa tsy any aoriana. Tahaka izany koa, ny Kristiana iray dia tokony hibanjina ireo fitahiana eo aloha fa tsy ireo zavatra navela any aoriana. Hoy koa i Paoly: “Raha misy aminareo misaina hafa noho izany, dia Andriamanitra no hampahazava izany aminareo.” (Filipianina 3:15, DIEM). Koa amin’izany, dia mivavaha amin’Andriamanitra mba hanampiany anao hamboly io fomba fihevitra io. Fenoy amin’ny hevitr’Andriamanitra araka izay hita ao amin’ny Baiboly ny sainao. (Filipiana 4:6-9). Saintsaino ny amin’ny fitiavana nasehon’i Jehovah anao sy ny amin’ireo fitahiana anananao noho izy io. (1 Jaona 4:9, 10, 17-19). Avy eo, amin’ny alalan’ny fanahy masina, dia hanampy anao mba tsy hanahy ny amin’izay navelanao any aoriana i Jehovah. Tahaka an’i Paoly kosa, dia hibanjina ny hoavy be voninahitra any aloha ianao. — Filipiana 3:17.