Ny fomba hitarihana an’ireo vaovao hanatona ny fandaminan’Andriamanitra
“Tiava ny rahalahy [ny fianakaviana mpirahalahy rehetra, MN].” — I PETERA 2:17.
1, 2. Ankoatra ny foto-pampianarana, inona moa no tokony hampitain’ireo mpampianatra kristiana amin’ireo mpianany?
MAMPITA fahalalana ny mpampianatra rehetra. Tsy mijanona eo kosa anefa ny mpampianatra tsara. Miezaka koa izy mba hampianatra fahamboniana ara-pitondrantena ny mpianany, hampahafantatra azy ny maha-zava-dehibe izay ianarany ary hampiseho aminy ny fomba handraisan-tsoa avy amin’izany faran’izay betsaka. Mihatra amin’ny mpampianatra kristiana indrindra izany. Marina fa izy io dia manana adidy hampiely “ny fahamarinan’Andriamanitra”. (Romana 1:25.) Tsy fahalalana foto-pampianarana fotsiny anefa izany fahamarinana izany. Araka izany no anoroan’ny Baiboly koa mba hampianatra ny fahatahorana an’i Jehovah, ny hatsaram-po sy ny fahaiza-mitsara zavatra. — Salamo 34:11; 119:66.
2 Nampahatsiahy zavatra hafa tokony hampianarina i Jesosy rehefa nilaza hoe: “Ataovy mpianatra ny firenena rehetra, (...) mampianatra azy hitandrina izay rehetra nandidiako anareo.” (Matio 28:19, 20). Anisan’ireo “zavatra” resahina ny fandraisana anjara amin’ny asa fitoriana maneran-tany nambaran’i Kristy fa tokony hatao amin’izao androntsika izao (Matio 24:14). Rehefa voalaza izany, dia mbola tokony hampiofanintsika koa ireo izay miara-mianatra ny Baiboly amintsika, eo amin’ny lafiny hafa iray. Inona izany? Mba hahafantarana izany, dia aoka hojerentsika ny fanompoan’ny apostoly Paoly. Amin’ny fanaovana toy izany, dia tsy hohadinointsika ny fanamarihana hevitra iray nitana toerana voalohany teo amin’ny fampianarany.
Paoly mpandamina
3. Tany Korinto, inona moa no nataon’i Paoly ho an’ireo olona nampianariny vao haingana?
3 Tamin’ny fivahiniany voalohany tany Korinto, dia nahita sofina nihaino maro ilay apostoly na dia tao aza ny fanoheran’ny fitambaran’olona jiosy. Tsy hianina amin’ny fampianarana isam-batan’olona an’ireo izay mankafy ny hafatra entiny anefa izy. Izao tokoa no vakintsika: “Ary raha niala teo [teo amin’ny synagoga] izy, dia niditra tao an-tranon’ny lehilahy atao hoe Titosy Josto, izay nivavaka tamin’Andriamanitra; ary ny tranony nifanolotra tamin’ny synagoga.” (Asan’ny apostoly 18:7). Ho tonga toeram-pivoriana sy fanaovana fanompoam-pivavahana ho an’ireo mpianatra vaovao io fonenana io. Aoriana kelin’izay, dia hanao azy ireo ho kongregasiona voalamina i Paoly. — I Korintiana 1:2.
4. Tany Efesosy, inona no niseho taoriana kelin’ny nanombohan’i Paoly nampianatra?
4 Taty aoriana dia nandao an’i Korinto ilay apostoly mba ho any Efesosy, nitrangan’ny fisehoan-javatra sahala amin’izany. Nampianatra olona tsara fikasa manokana izy, “isan-trano”. (Asan’ny apostoly 20:20.) Any koa anefa, dia hanao fandaharana haingana izy mba hahafahan’ireo mpianany hivory. “Niala tamin’ireo [ny Jesosy] izy ka nitondra ny mpianatra nitokana, dia niady hevitra isan-andro tao amin’ny trano fampianaran’i Tyrano.” (Asan’ny apostoly 19:9). Tsy ho ela io antokon’olona kristiana io dia mba hanao fandaminana koa hahatongavana ho kongregasiona hanendrena loholona. — Asan’ny apostoly 20:17, 18.
5. Raha vantany vao azo natao izany, inona no nataon’ireo mpampianatra kristiana voalohany ho an’ireo vaovao?
5 Miharihary fa rehefa nisy olona nanaraka ny fahamarinana tamin’ny taonjato voalohany, dia tsy samy nijanona nitokana ho azy izy ireny; nitambatra ho kongregasiona kosa izy ireo. Afa-tsy izany koa, dia nandray soa tamin’ny fampaherezan’ny kolejy foibe izy ireo. Nisy rahalahy matotra tahaka an’i Paoly sy Barnabasy nandany fotoana be dia be nampianarana ireo kongregasiona vao niforona sy “nanambarana niaraka tamin’ny maro hafa koa ny vaovao tsaran’ny tenin’i Jehovah”. (Asan’ny apostoly 15:30-35, MN.) Nahoana no natao izany rehetra izany? Nahoana no tsy navela ireo zazavao tamin’ny fivavahana hitarika ny tenany araka ny fieritreretany vao notezaina?
Kongregasiona — hatao inona?
6. Nahoana moa ireo kristiana voalohany no nanao fandaminana mba hamorona kongregasiona?
6 Nisy antony maro nanasiana kongregasiona. Aoka hotononintsika ny sasantsasany amin’izany. Voalohany indrindra, rehefa tonga kristiana ny lehilahy iray na ny vehivavy iray, dia tsy nanan-javatra betsaka niombonana tamin’izao tontolo izao nanodidina azy intsony izy (Jaona 17:14, 15). Raha navela irery tamin’izao izy ireny dia ho irery tokoa. Raha navela hifanerasera tamin’ny mpianatra hafa tao anatin’ny faritry ny kongregasiona eo an-toerana kosa anefa izy, izany dia namporisika azy hihataka amin’izao tontolo izao. Afa-tsy izany koa, dia nilaza Kristy fa ho “iray” ihany ny mpianany. (Jaona 17:11.) Hiharihary indrindra izany firaisan-tsaina izany eo anivon’ny kongregasiona iray. Izao koa no nambaran’i Kristy: “Izany no hahafantaran’ny olona rehetra fa mpianatro hianareo, raha mifankatia.” (Jaona 13:35). Mba hahatonga izany fitiavana izany ho famantarana ho an’ny olona eny ivelany, dia nilaina ny hivondronan’ny kristiana ho fitambaran’olona. Ary anefa ireo kongregasiona niahian’ny tsirairay avy taminy izay hahasoa ara-panahy sy ara-batana an’ireo namany, dia nifanaraka tamin’izany zavatra nilaina izany (Filipiana 2:4). Ohatra, ny fanampiana ireo vehivavy mpitondratena noresahin’i Paoly tao amin’ny taratasiny ho an’i Timoty dia niharihary tokoa fa nalamina tamin’ny ambaratonga kelin’ny kongregasiona. — I Timoty 5:3-10.
7. a) Inona no dikan’ny tenin’i Paoly voasoratra ao amin’ny Hebreo 10:24, 25? b) Tamin’ny taonjato voalohany, inona no anjara noraisin’ireo kongregasiona kristiana tamin’ny asa fitoriana?
7 Hita àry fa namporisika nivantana ireo rahalahiny i Paoly mba handray anjara amin’ny asan’ny kongregasionany rehefa nanoratra toy izao: “Aoka isika hifampandinika hampandroso ny fitiavana sy ny asa tsara; aza mahafoy ny fiarahantsika miangona, tahaka ny fanaon’ny sasany, fa mifananara kosa, mainka satria hitanareo fa mihantomotra ny andro.” (Hebreo 10:24, 25). Ambonin’izany, mba hahatratrarana ny fitarany tamin’ny taonjato voalohany, ny fitoriana ny vaovao tsaran’ny Fanjakana dia tokony halamin’ireo kongregasiona (Romana 10:11-15). Araka izany, ny fanahy masina dia nitarika ireo loholona tao amin’ny kongregasionan’i Antiokia haniraka an’i Paoly sy Barnabasy ho any amin’ny faritany izay, hatreo dia tsy nisy olona niasa. Tetsy andaniny koa, Paoly dia nanaiky ny fahefan’ireo loholona tao amin’ny kongregasiona tany Jerosalema rehefa nilaza taminy ny toerana tokony hitoriany izy ireo. — Asan’ny apostoly 13:1-3; Galatiana 2:8-10.
Ireo kongregasiona eo an-toerana amin’izao androntsika izao
8, 9. Manonòna sasantsasany amin’ny antony mahamety ny hampitodihantsika ny olona tsara fikasa hanatona ny kongregasionantsika.
8 Inona no fanatsoahan-kevitra azontsika raisina avy amin’izany fitodihana ny lasa izany? Izao: Mety ny hampitodihantsika ny olona tsara fikasa hanatona ny kongregasionantsika. Tsy fivavahan’ny mpitoka-monina akory ny kristianisma. Mbola marina ihany izany amin’izao andro izao toy ny tamin’ny andron’i Paoly. Mandefa izao fampitandremana izao koa ny bokin’ny Ohabolana: “Izay mitokana ho azy dia mitady ny mahafinaritra ny tenany ihany.” (Ohabolana 18:1). Nefa kosa, “izay miara-dia amin’ny hendry dia ho hendry”. (Ohabolana 13:20.) Ireo mpianatra vaovao dia mila ny fanohanana ara-panahy sy ara-pitondrantena ary ara-pihetseham-po azon’ny kongregasiona entina ho azy. Ilainy ny fitiavan’ireo rahalahiny kristiana, ny fiheveran’ireo loholona sy ny firaisan-tsaina mafana mahatonga ny lalan’ny kristianisma hahafinaritra aoka izany sy ho hafa noho ny sisa rehetra. — Salamo 133:1.
9 Amin’izao andro izao koa, ny fitoriana ny vaovao tsaran’ny Fanjakana dia mbola ireo kongregasiona indrindra ihany no mandamina azy (Matio 24:14). Noho izany, rehefa miezaka mampahafantatra an’ireo vaovao isika fa manana adidy izy ireny handray anjara amin’io asa io, dia tokony hotarihintsika hanatona ny kongregasionantsika izy ireny ary hampianarintsika hiara-hiasa aminy.
Ny firahalahiana maneran-tany
10 Manonòna andinin-teny sasany ao amin’ny Baiboly milazalaza ny firaisan-tsain’ireo kristiana voalohany naneran-tany.
10 Tamin’ny fampidirana ny mpianatra vaovao ho ao anatin’ny kongregasiona teo an-toerana, ny apostoly Paoly dia nampiditra azy ireny koa tao anatin’ny fitambaran’olona iray lehibe kokoa. Raha niteny tamin’ireo kristiana tany Efesosy izy, dia izao no nambarany: “Iray ny tena, ary iray ny Fanahy, dia toy ny niantsoana anareo ho amin’ny fanantenana iray momba ny fiantsoana anareo.” (Efesiana 4:4). Ireo kristiana àry dia tsy voazarazara ho kongregasiona nahaleotena maro be. Naneran-tany izy ireo dia nahaforona ‘tena iray’. Ny fitambaran’ireo anisan’io “tena” io teto an-tany dia notendren’i Jesosy tamin’ny endriky ny “mpanompo mahatoky sy manan-tsaina” nampiandraiketina ny fanomezana hanina ny ‘mpanompony’. (Matio 24:45-47.) Na taiza na taiza toerana nonenany, ny tsirairay avy tamin’ny kristiana dia tokony hanaiky ny fahefan’io “mpanompo” io mba handraisana ny “hanina” avy aminy. Noho izany toe-javatra izany, ny mpianatra dia nahaforona fitambaran’olona iray ihany tsy voafefin’ny sisin-tany.
11. Ahoana no niantsoan’i Petera ny fandaminana iraisam-pirenen’ny kristiana? b) Tamin’ny taonjato voalohany, inona no niantoka ny firaisan’ny foto-pampianarana teo anivon’ny kongregasiona? Ahoana no nampisehoan’i Paoly fa nanaiky izany fahefana izany izay?
11 Noho izany antony izany no nilazalazan’ny apostoly Petera ny fitambaran’ny kristiana tamin’ny androny ho “ny fianakaviana mpirahalahy”. (I Petera 2:17, MN.) Nahaforona ‘fianakavian’ireo rahalahy’ tokoa izy ireo (amin’ny teny grika adelphotês, “firahalahiana”, “fitambaran’ireo rahalahy”). Rehefa niditra tao amin’ny kongregasiona teo an-toerana ireo vaovao dia noraisina koa ho ao anatin’io fianakaviambe maneran-tany io. Nifandray tamin’izy samy izy ireo kongregasiona (Kolosiana 4:15, 16). Rehefa nisy raharaha niseho tamin’ny lafin’ny fampianarana, dia tsy ny tenan’ireo kristiana ihany no nanapaka izany. Niankina tamin’ireo loholona tao amin’ny kongregasiona tany Jerosalema izay nahaforona ny kolejy foibe ho an’ny tany manontolo tamin’izany fotoana izany izy ireo (Asan’ny apostoly 15:2, 6-22). Ny tenan’i Paoly koa aza dia nanaiky ny fahefan’io kolejy io raha ny amin’ny foto-pampianarana. Na dia nandray ny fahamarinana tamin’ny alalan’ny fanambarana mivantana nataon’i Jesosy aza izy, dia nankany Jerosalema mba hamelabelatra tamin’io kolejy io ny vaovao tsara notoriny, ‘fandrao ho mihazakazaka foana na efa nihazakazaka foana’. — Galatiana 1:11, 12; 2:1, 2, 7-10.
12 Inona koa moa no nampifamatotra “ny fianakaviana mpirahalahy”?
12 Mba hitanana ny firaisan’ny hevitra sy ny asa ao amin’ny “fianakaviana mpirahalahy rehetra”, dia nirahina mba hanatanjaka azy ireny ny minisitra mpitety faritany toa an’i Timoty, Titosy ary Epafrodito. Ambonin’izany, dia nisy taratasy toy ny an’i Paoly, Petera, Jakoba, Jaona sy Joda naely teo amin’izy ireny. Afa-tsy izany koa, ny fisian’io fikambanan’ny mpirahalahy io dia nahatonga an’ireo kristiana azo lazaina hoe nanana, handre firesahana, tany amin’ny tany samihafa, ny amin’izay nilain’ireo rahalahiny tany Jodia rehefa namakivaky vanim-potoan-tsarotra ireo. Izany no nahatonga an’i Paoly ho afaka handamina ireo fanampiana natao ho an’ny sahirana tamin’ny alalan’ireo kongregasiona (I Korintiana 16:1-4). Farany, ny tsirairay avy dia nanovo fampaherezana azo antoka tamin’ny fitantarana nanaporofo ny fiaretana sy ny finoana nasehon’ny ‘fianakaviana manontolon’ireo rahalahiny naneran-tany’. — I Petera 5:9, MN.
Ampidiro ao anatin’ny “fianakaviana” ireo vaovao
13. Amin’ny ahoana ny “fianakaviana mpirahalahy” amin’izao fotoana izao no mitovy amin’ny tamin’ny taonjato voalohany?
13 Mbola misy ve amin’izao andro izao izany “fianakaviana” mpirahalahy izany? Izany dia izany tokoa. Mbola ao foana “ny mpanompo mahatoky sy malina” ary mbola andraikiny foana ny mamahana ny “mpiasa ao an-trano”. (Matio 24:45-47, MN.) Toy ny tamin’ny andron’i Paoly, izany “mpanompo” izany dia asehon’ny kolejy foibe iray izay mitarika ny fitoriana ny “vaovao tsara” maneran-tany. Ny firaisan-tsain’ny kristiana maneran-tany koa dia hamafisin’ny taratasy sy ny zavatra vita an-tsoratra avy amin’io Kolejy foibe io sy amin’ny alalan’ireo mpampianatra matotra izay manatontosa ny fanompoany eo anivon’ny kongregasiona tsirairay avy. Noho izany, rehefa mahita ny fahamarinana ny olona iray, dia tokony hiditra ao anatin’ny kongregasiona eo an-toerana sy ao anatin’ny “fianakaviana mpirahalahy rehetra”. Adidin’ny mpampianatra tsirairay anefa ny manampy ireo izay miara-mianatra ny Baiboly aminy hanao ireo dingana ireo. Ahoana no hahatongavana amin’izany?
Ahoana no hanampiana ireo mpianatrao ho tia “ny fianakaviana mpirahalahy rehetra”
14 Araka ny fanandramana manokana efa nataonao, ahoana no azo atao mba hiresahana ny amin’ny kongregasiona eo an-toerana sy ny fandaminana iraisam-pirenen’ny mpanompon’Andriamanitra amin’ireo izay mianatra ny Baiboly?
14 Azon’ilay mpampianatra kristiana atao ny miresaka amin’ny mpianany ny amin’ny kongregasiona sy ny ‘fianakaviana mpirahalahy maneran-tany’, avy eo dia azony atao ny mampiseho azy ireo aminy. Voalohany indrindra, ahoana no hatao ny mba hiresahana ny amin’izany? Ho tianay ny hampahafantatra anao fomba vitsivitsy noheverin’ny mpampianatra za-draharaha fa nandaitra: Aloha na aorian’ny fianarana, dia makà fotoana hanaovana fanamarihana vitsivitsy momba ny kongregasiona sy ny maha-zava-dehibe azy ao amin’ny Soratra masina, ary ny amin’ny “mpanompo mahatoky sy malina” sy ny anjara raisiny hanohanana antsika. Lazalazao ny amin’ny Efitrano Fanjakana sy ireo fivoriana atao ao. Ampahatsiahivo ny hevitra mahaliana nianaranao tao anatin’ireo fivoriana. Amin’ny vavaka ataonao aloha sy aorian’ny fianarana, dia aza manadino ny kongregasiona eo an-toerana sy ny fianakaviana mpirahalahy maneran-tany.
15. Amin’ny fomba ahoana avy no azo ampisehoana amin’ny olona tsara fikasa ny atao hoe kongregasiona eo an-toerana sy ny fandaminana iraisam-pirenena?
15 Ahoana izao no azonao ampisehoana izany rehetra izany aminy. Ireto misy fanipazan-kevitra vitsivitsy efa nahitana vokany. Raha vao azo atao, dia manasà mpikambana hafa ao amin’ny kongregasiona hiaraka aminao amin’ny fianarana mba hanombohan’ilay mpianatrao hahazo namana vaovao. Zava-dehibe ny hanampiana azy haingana hahatsapa fa ao anatin’ny fianakaviana manontolon’ireo rahalahintsika maneran-tany’ dia hampifamatotra fisakaizana izay hanonitra be dia be ny mety hafoiny rehetra ao anatin’ny fandehan-javatra ankehitriny izy (I Petera 5:9; Matio 19:27-29). Ampiasao tsara ilay bokikely hoe Ny Vavolombelon’i Jehovah amin’ny taonjato faha-20. Izy io dia milazalaza ny amin’ny fandaminana iraisam-pirenen’ny Vavolombelon’i Jehovah sy mirakitra sary mahafinaritra mampiseho ny fivoriambe iray, ny santionana Efitrano Fanjakana, fivoriana iray, ny fitoriana sy ny sisa. Izany dia hahatonga ilay mpianatrao ho afaka hanombana amin’ny masony mihitsy ny halehiben’ny “fianakaviana mpirahalahy”. Mitovitovy amin’izany koa, ny toko faha-23 amin’ilay boky hoe Vous pouvez vivre éternellement sur une terre qui deviendra un paradis dia mampiseho filazalazana tsara dia tsara ny fandaminan’Andriamanitra maneran-tany, miaraka amin’ny sary miloko.
16. a) Inona no tokony hataontsika haingana araka izay azo atao amin’ireo izay miara-mianatra ny Baiboly amintsika? Ahoana no amporisihan’ny Baiboly antsika amin’izany? b) Ahoana no azontsika anararaotana ny fitsidihan’ny mpiandraikitra ny fizaran-tany na ny distrika mba hanampiana ireo mpianatsika ho tonga anisan’ny vahoakan’Andriamanitra?
16 Tadidio koa fa tany Efesosy i Paoly dia nandamina fivoriana, saika raha vao nanaitra ny fahalianana ny hafatra nentiny (Asan’ny apostoly 19:9, 10). Araka ny nohazavainy tao amin’ny kongregasiona tany Korinto tokoa, rehefa mankany amin’ny fivoriana kristiana milamina iray ny “tsy mino, na ny tsy mahay”, dia “miseho ny zavatra takona ao am-pony, dia hiankohoka izy ka hivavaka amin’Andriamanitra sady hilaza fa Andriamanitra dia ao aminareo marina tokoa.” (I Korintiana 14:24, 25). Toy izany koa amin’izao andro izao, arakaraka ny hafainganan’ny fanombohan’ny mpianatra ny Baiboly iray miaraka amin’ny kongregasiona, dia ho haingana kokoa ny fahaizany manavaka ny hoe aiza no misy ny fahamarinana. Noho izany antony izany no anasan’ny mpampianatra tsara ireo mpianany hanatrika ireo fivoriana sy fivoriambe haingana araka izay azo atao. Raha hita fa ilaina izany, dia hanalavi-dalana izy mba hiarahana aminy manokana hatrany amin’ny efitrano. Rehefa misy “Titosy” na “Epafrodito” amin’ny andro ankehitriny, dia mpiandraikitra ny fizaran-tany na distrika mandalo ao amin’ny kongregasionany miaraka amin’ny vadiny, dia hataony izay hifankahalalan’ireo mpianany amin’ny mpitsidika, ohatra, amin’ny fanasana ireo hiaraka aminy any amin’ny fampianarana ny Baiboly ataony.
17. Inona no tokony tsy hohadinointsika rehefa mampianatra olona mba ho tonga mpianatra isika (Matio 28:19, 20)? Amin’ny ahoana izany no hahasoa azy ireo?
17 Ny kongregasiona maneran-tanin’ny mpianatr’i Kristy voahosotra dia notendren’i Jehovah ho “andry sy fiorenan’ny [fanohanana ny, MN ] fahamarinana”. (I Timoty 3:15.) Mba handraisan-tsoa avy amin’izany “fanohanana” izany, ireo olona mankafy ny fahamarinana vao haingana dia tokony hiaraka amin’ny olona manetry tena ana hetsiny maro izay mirohotra manatona ireo kristiana mitafy hosotra (Zakaria 8:23). Ankehitriny ireny manetry tena ireny dia mahaforona fianakaviana iraisam-pirenena voaforon’ny rahalahy sy anabavy roa tapitrisa sy sasany mahery. Amin’izany, izay rehetra manaraka ny fahamarinana dia tokony hiditra koa ao anatin’io fianakaviana iraisam-pirenena io. Rehefa misy mpianatra vaovao tonga anisany, dia ankamamin’izy ireo ny fanampiana sy fiarovana hitany ao. Mivoha ho amin’ny fitiavan-drahalahin’ireo namany izy ireo ary tolorana fahafahana haneho ny fitiavany amin’izy ireo (Hebreo 13:1). Amin’ny fanaovana toy izany no iarahany koa amin’ny vahoaka tsy hita isa avy amin’ny firenena rehetra izay ho tafita velona tsy ho ela amin’ny fahoriana lehibe mba hifaliana amin’ny fisakaizana sy fahasambarana mandrakizay (Apokalypsy 7:9-17). Amin’izany, rehefa mampianatra ny foto-pinoana ao amin’ny Baiboly ny mpianatrao ianao, dia aza manadino ny mitarika azy ireny hanatona “ny fianakaviana mpirahalahy” sy mampianatra azy ireo ho tia azy. — I Petera 2:17, MN.
Tadidinao ve?
◻ Tany Efesosy sy tany Korinto, inona no nataon’i Paoly ho an’ireo olona nampianariny?
◻ Inona no soa noraisin’ireo avy tamin’izany?
◻ Ankoatra ny foto-pampianarana, inona koa moa no tokony hampahafantarintsika an’ireo izay miara-mianatra ny Baiboly amintsika?
◻ Eo amin’ny fampiharana, ahoana no azontsika anaovana izany?
[Sary, pejy 24, 25]
Raisina amin-kafanam-po ao anatin’ny “fianakaviana mpirahalahy” ireo vaovao.