E i ai Ni Aogā i Puapuaga?
PE A fesagaʻi ma ni puapuaga ogoogo, e matuā oona i le toatele o tagata. O isi na oo i ai nei lava mea tiga po o le sili atu foʻi ona leaga ua oo ina sili atu ona alolofa ma agavaivai i o latou faalogona i uso a tagata. E faapena foʻi, o loo i ai i latou i aso nei o ē ua faafitia le i ai pea o le Atua pe a tuuina atu i faigata faaumiumi, a o isi ua sao atu mai tofotofoga matuiā ma le lē maluelue o lo latou faatuatua i Lē Ona Le Malosi Uma Lava. Ai se ā ua i ai lenei mea?
E masani lava ona matuitui i tagata ma leiloa ai lo latou faatuatua ona ua latou manatu tele o i latou e sili ona tāua ma ua lē taulau ai ona latou iloa faapea o i latou o ni tagata agasala o loo ola i se lalolagi ua latou faaleamanaiaina le tulafono a le Atua. Ua latou tuu sese atu i Lē Ona Le Malosi Uma Lava mea leaga e tatau ona tuuaʻia ai tagata. O lea, e leai se mea aogā o latou aʻoaʻoina mai faigata ma, pe a uma ona maua le mapusaga, atonu pe o le a sili atu ona faaalia o latou uiga lē manaomia e faaesea ai i latou na i lo o le mea na latou muaʻi faia.
O lea ina ia lē tupu lena mea ia i tatou, e tatau ona tatou faia o se ʻai e maua ai aogā i so o se mea atonu o le a tatou pauū ai. E manaomia ai i lenei mea le i ai o le vaaiga saʻo agaʻi i mafatiaga o tagata. Ua sili atu ona fesoasoani mai le tusi o Auega i le Tusi Paia e tuu lenei mataupu i lona tulaga tatau.
Tausia le Faamoemoe
O le tusi lava ia o loo i ai solo e lima o auega po o le oi ona o le faaumatiaga mataʻutia na oo mai i luga o Ierusalema i lima o tagata Papelonia. I lona tolu o nei solo, ua sasaa mai ai e le perofeta o Ieremia ona faalogona loloto, ona o le uunaiga a le agaga o le Atua, ma tuu atu ai i le nuu atoa e pei o se tagata malosi. (Auega 3:1) E ui lava sa puapuagatia Ieremia faatasi ma le nuu atoa, a e sa leʻi matuitui ia te ia le mea na tupu. Sa ia vaavaai atu ma le faamoemoe i le taimi o le a toe finagalo malie ai le Atua i Ona tagata ma talia le ma na oo i le nuu o se faataunuuga amiotonu o le faamasinoga tauatua.
O le faamoemoe o le faasaoina i le lumanaʻi na faaolaolaina ai Ieremia. Ua tatou faitau ai: “E leʻi iʻuvale ona manatu aʻu e lou loto [o Ieova] ma e faanoʻunoʻu maulalo ifo i loʻu luga. O le mea lenei ua toe manatua i loʻu loto. O le a ou faatalitali i ai.” (Auega 3:20, 21, N.W.) Sa leai se faaletonu i le mafaufau o Ieremia faapea mulimuli ane o le a silasila ma le alofa mai Ieova i luga o Ona tagata ua salamō. E moni, na matuiā faamaulaloina i latou i se toʻilalo aʻiaʻi. Peitaʻi e pei lava ona sa i ai, o le a faanoʻunoʻu ifo Ieova mai lona tulaga maualuga i le lagi, ma sii aʻe ia i latou mai lo latou tulaga sili ona maulalo. O lenei manatu, na mafai ai e Ieremia ona faamafanafana lona loto ma faatali ma le onosaʻi seʻia oo i le taimi e gaoioi ai Ieova ona o Ona tagata ua salamō.
O lea, pea a oo i ni mea faigata, e lē tatau ona lafoaʻia lo tatou faamoemoe. E tatau ona manatua i o tatou loto le mea moni faapea o tofotofoga e i ai lo latou amataga e i ai foʻi lo latou iʻuga. E lē mafai ona faatagaina e Lē Silisili Ona Maualuga ana auauna faamaoni e ogotia e faavavau faatasi ma i latou o ē e lē o ni ona tagata tuutoina. O le mea lena e tatau ai ona tatou faatalitali ma le onosai seia aumaia e Ieova le mapusaga moni.
O le mea moni lava faapea a o ola le tagata e tatau ona avatu ia te ia se mafuaaga mo le faamoemoe. I tuā i taimi o Ieremia, na faatafunaina ai le aai o Ierusalema ma le laueleele o Iuta, ma e toatele tagata Isaraelu na faaumatia ai. A e sa i ai pea nisi na faasaoina. Na aumaia e lenei mea se faamautinoaga o le faaauau pea o le alofa mutimutivale o le Atua i ona tagata. Ua tatou faitau: “O le alofa o Ieova ua le faaumatia ai i tatou, ona ua le mavae o lona alofa mutimutivale; e fou mai ia i taeao uma; e tele lou faamaoni. Ua faapea ifo loʻu loto, o loʻu tofi o Ieova lea, o le mea lea ou te faamoemoe ai ia te ia.”—Auega 3:22-24.
Ana lē seanoa le alofa tunoa o Ieova, lona alofa mutimutivale i ona tagata, semanū e leai nisi e faasaoina o tagata Isaraelu. Peitaʻi na faaalia le alofa mutimutivale o Ieova le Atua. O lea, o lona faailoaga o le alofa mutimutivale o le a faaauau pea ona tafe mai i ona tagata, e faafouina pea i taeao taitasi. O le mea moni faapea o Ieova e tele lona faamaoni ua faamautinoa ai o lona alofa mutimutivale e mafai ona faalagolago i ai. O le a tumau, e lē vaivai pe faapea e leai se taunuuga. Ona o Lē Silisili Ona Maualuga e tumau pea ona avea ma tofi, o ona tagata, ua i ai la se mafuaaga lelei mo i latou e faatalitali ai pea mo se suiga o tulaga tofotofoina na ia faatagaina e oo ia i latou ona o lo latou lē faamaoni.
E Faapefea ona Faatalitali ma le Onosaʻi
O le ā e tatau ona faamatalaina ai lenei faatalitaliga? Ua tali mai le tusi o Auega: “O loo agalelei Ieova i e faatalitali ia te ia, o le tagata e saili ia te ia. E lelei ona faamoemoe ma le faalologo i le olataga mai ia Ieova. E lelei i le tagata ina ia tauave e ia le amo ina o taulealea. E nofo toatasi o ia ma faalologo, ina ua faageetia i luga ia te ia. E tuu e ia lona gutu i le efuefu, pe na te maua se faamoemoe. E tuu atu e ia o lona alafau i lē tuʻi mai, e faatumuina o ia i le faalumaina.”—Auega 3:25-30.
Matau faapea o le taimi o na puapuaga, e tatau ai i se tasi ona vaavaai atu pea ma le faamoemoe i le Atua mo le mapusaga ma latalata atu ai ia te ia. E tatau i se tagata ona manaomia le onosai, faatalitali ma le faalologo po o le lē faitio seʻia aumaia e Lē Ona Le Malosi Uma Lava le faasaoina, po o le faaolagata. Mo se tagata e aʻoaʻoina ia tauaveina se avega o mafatiaga i lona talavou e sili atu ona aogā. Ai se ā? Auā o le a sili atu ai ona faafaigofieina mo ia ona laasia nei mea tutupu mulimuli ane i le olaga e aunoa ai ma le leiloa o le faamoemoe. I le iloa ua uma ona ia laasia atu faigata e tele muamua, ua i ai la ia te ia se faavae mo se faamoemoe faapea, o le a mafai foʻi ona ia toe faia.
O lenei, afai ua i ai i se tagata se avega o puapuaga ua tuu atu i ona luga, e lē tatau ona ia feosofaʻi solo ma faaleo atu ana faitioga. E leai, e tatau ona ia nofo mau, e pei ona faia e se tagata o loo mapuitiga, ma ia faalologo. E tatau ona ia taoto ma faō, ma tuu lona gutu i le efuefu. O le uiga o lenei mea e tatau oan ia gauaʻi atu ma le loto maulalo i tofotofoga ua faatagaina o ia e le Atua na te tauaveina, ma e tatau ona ia vaavaai atu ma le faamoemoe i le laveaiga o loo sau. E lē tatau ona ia tu e tetee atu i ē faasauā mai ia te ia a e ia onosai ma ia faamagalo atu i sauaga i le tino ma upu faifai. Ua faamanatu mai e lenei mea ia i tatou le auala na tauaveina ai e Iesu Keriso o ia. Ua lipotia mai e faamaumauga a le Tusi Paia: “O le sa agateleina, a e lei toe agatele atu, na faatigaina o ia, a e lei faamatau atu, a ua tuuina atu o ia e ia i le na te faamasino tonu.”—1 Peteru 2:23.
O le isi manatu tāua ia manatua pe a oo i puapuaga faapea e lē o tuuina atu e le Atua lana faamaoniga i mea inosia atonu o loo faia e tagata. Peitaʻi, e faatagaina e Lē Silisili ona Maualuga na mea e tutupu faatasi ma se fuafuaga lelei i le vaai atu i luma. O loo manaia lava ona faamatalaina i upu ia o loo mulimuli mai e le tusi o Auega: “Auā e le tuulafoaiina e faavavau e le Alii [o Ieova]; auā e ui lava ina faatiga mai o ia, e toe alofa mutimuti vale mai o ia e tusa ma le tele o lona alofa. Auā e le fiafia o ia ona faapuapuagaina pe faatigaina tagata. O le soli i lalo ona vae o e noatia uma o le nuu, o le faapiopioina o le faamasinoga o le tagata i luma o Lē Silisili Ona Maualuga, ona o le faaseseina o le tagata i lana finauga; o mea ia e le fia silasila i ai Ieova.”—Auega 3:31-36 NW.
I le tulaga o Isaraelu lē faamoni, na faatagaina ai i latou e Ieova le Atua e oo i ai se mea faigata i lima o Papelonia. Na ia lafoaʻia i latou i se mamao e faatagaina ia i latou e ave i se tafeaga. Peitaʻi, sa ō faatasi lenei ma se fuafuaga lelei mo le lumanaʻi, ua taʻua, ina ia aumaia ai se vaega totoe na faaalia i ai le alofa o Ieova. Sa leʻi fiafia Lē Ona Le Malosi Uma Lava e faasalaina tagata Isaraelu. Sa leʻi manatu i ai lona finagalo ina ia tigaina ma puapuagatia i le tuuina atu o i latou i lima o ō latou fili. Sa leʻi fia silasila Ieova i faiga mataʻutia na faia e i latou nei i ona tagata. Sa leʻi faamaonia foʻi lana silasila atu i nei tagata o ē na tetee i pagota o le taua, i latou na faafitia aiā tatau a le tagata na tuuina atu i ai e le Atua, atoa ma i latou na mumusu e tuuina atu le faamasinoga tonu i se tulaga tatau.
E faapena foʻi, pe a tatou tigaina i lima o tagata, e lē tatau ona tatou tuuaʻia le Atua ona o mea sese ua faia e tagata. E lē faamaonia e Lē Silisili Ona Maualuga a latou teteega ma sauaga, Mulimuli ane o le a latou tali atu lava ia te ia e tusa ma a latou gaoioiga sese.
Ona toe faapea ai foʻi lea ona aumaia e tagata puapuaga ia i latou lava. Na fulitua atu ia Ieova le Atua na Isaraelu lē faatuatua, i le teena o lana tausiga e puipuia ai. Ona ia lafoaʻi atu ai loa lea, o i latou ma le tonu o i latou fili. O lea e leai se faavae mo i latou e faitio ai e tusa ma le mea ua paʻu ia i latou. Ua faamamafaina lenei mea i le fesili: “Pe se a le mea ua muimui ai le tagata ola, o le tagata ona o lana sala?” (Auega 3:39) Na i lo o le muimui, sa tatau lava ona foʻi atu Isaraelu ma le salamō ia Ieova, ma ole atu mo lona alofa mutimutivale. Ua tatou faitau ai: “Seʻi tatou suesue i o tatou ala ma filifili, ma ia tatou toe foʻi atu ia Ieova. Seʻi tatou sii atu o tatou loto faatasi ma o tatou lima i le Atua o i le lagi. Ua solitulafono i matou, ma ua fouvale i matou.”—Auega 3:40-42.
Ioe, sa lē o se taimi e tomumu ai ma muimui. O le taimi e vaavaai ai ma le faaeteete i o latou ala, le auala o ō latou olaga po o ā latou amio, ma ia manatunatu po o le ā na iʻu i ai. Na i lo o le faaauau pea i o latou ala e tiga ai, sa tatau ona latou foʻi atu ia Ieova ma faia ana poloaiga. I le faailoa mai o le salamō i le na ona sii atu o lima i le tatalo, sa lē lava lena. Na manaomia se salamō mai le loto ona o solitulafono.
O lea pe a oo i puapuaga, e tatau lava ona tatou vaavaai i ala o ō tatou olaga. Pe ua tatou aumaia e a faalavelave ia i tatou lava i le lafoaʻi o tulafono a le Atua? Afai o lea, e leai la se faavae tatou te tuuaʻia ai Lē Silisili Ona Maualuga. Na i lo lena, e tatau ona tatou faaalia na tatou maua aogā mai aʻoaʻiga tiga i le tuuesea o auala sese ma liliu atu ma le salamō i le Atua. Pe a tatou taumafai e uia se auala saʻo i le olaga ma i lea e oo ai i ni puapuaga, e lē tatau ona tatou faagaloina faapea o mea o faia e tagata amioleaga ia i tatou e lē o ni mea o faamaonia e le Atua. E tatau lava ona tatou gauaʻi atu ma le loto maulalo i o tatou tofotofoga i lena taimi, ma faatalitali ma le onosai ma le lē muimui seʻia oo ina aumaia e Ieova le Atua le mapusaga. Afai tatou te faatinoina fautuaga o le Afioga a le Atua pe a fesagaʻi ma mafatiaga, o le a tatou maua ai ni aogā. O le a tatou iloa ona onosaʻi, tumau ma faalagolago atoa atu ia Ieova. Aua lava neʻi o tatou faaaʻoaʻo i auala inosia a tagata fouvale, a e o le a faaauau pea ona tatou agalelei ma alolofa atu i o tatou uso a tagata.
[Ata i le itulau 23]
Na mafai e Ieremia, o lē na fatuina Auega ona tusi mai mea na ia oo i ai e uiga i puapuaga.