’n Voorliefde vir pizza
DEUR ONTWAAK!-MEDEWERKER IN ITALIË
DAAR word gesê dat koning Ferdinand I (1751–1825) hom as ’n gewone burger vermom het en skelmpies ’n arm buurt in Napels besoek het. Waarom so in die geheim? Volgens een storie wou hy sy tande wegsink in ’n lekkerny wat die koningin in die koninklike hof verbied het—pizza.
As Ferdinand vandag gelewe het, sou hy sy lus maklik kon bevredig. Tans is daar sowat 30 000 pizzerias in Italië, en hulle maak elke jaar genoeg pizzas om 45 aan elke burger te voorsien!
’n Nederige oorsprong
Die eerste pizzas is moontlik in omstreeks 1720 in Napels gemaak. Destyds was pizza hoofsaaklik vir die armes, ’n “kitskos” wat in die buitelug verkoop en geëet is. Diegene wat dit verkoop het, het deur die strate geloop en hulle smaaklike lekkernye luidkeels geadverteer. Die pizzas is warm gehou in ’n scudo, ’n koperhouer wat op die verkoper se kop gedra is.
Koning Ferdinand I het sy voorliefde vir pizza uiteindelik aan die koninklike hof bekend gemaak. Kort voor lank het hierdie straatkos so gewild geraak dat selfs lede van die ryk elite en die koninklike klas na pizzerias begin stroom het. Ferdinand se kleinseun, koning Ferdinand II, het selfs in 1832 ’n houtoond in die tuine van die Capodimonte-paleis laat bou. Hy kon sy adellike gaste dus gelukkig hou.
Pizza—Gesond?
Vandag is pizza vir jongmense ’n gunstelingkos, maar ’n woordjie van waarskuwing is gepas. Om gesond te wees, moet pizza gemaak word van heilsame bestanddele wat gebalanseerd is ten opsigte van koolhidrate, proteïene en vette en wat ryk is aan vitamiene, minerale en aminosure. Daar word aanbeveel dat olyfolie in pizza gebruik word. Dit bevorder die vorming van HDL, wat beskryf word as “die goeie soort cholesterol wat help om slagare skoon te maak”.
Daarbenewens veroorsaak pizza byna nooit spysverteringsprobleme as dit reg gaargemaak word nie. Dit is deels omdat die koolhidrate in die meel genoeg met water verbind terwyl die deeg geknie word en rys. Die aanwesigheid van komplekse koolhidrate dra ook daartoe by dat ’n mens versadig voel, wat gewoonlik help om te keer dat selfs die grootste pizzaliefhebber te veel eet.
Die volgende keer dat jy jou lus vir pizza bevredig, kan jy aan die nederige oorsprong daarvan dink. En wees bly dat koning Ferdinand I nie sy liefde vir pizza geheim gehou het nie.
[Venster/Prent op bladsy 27]
◼ Om pizza in ’n houtoond te maak, is die beste. Die rook wat gedurende die bakproses afgegee word, gee die pizza ’n delikate geur, terwyl die dun lagie as aan die onderkant van die pizza dit ’n heerlike smaak gee.
◼ Die wêreld se grootste ronde pizza is in 1990 gemaak. Dit was meer as 37 meter in deursnee en het meer as 12 ton geweeg!
◼ Die eeue oue gebruik om pizzadeeg in die lug in te gooi en te draai, is nie net vir vertoon nie. Die sentrifugale krag wat geskep word, vorm die deeg in ’n plat skyf met ’n effens opgehewe rand—’n volmaakte pizzakors!
[Volbladillustrasie op bladsy 26]