Jongmense—Laat God se Woord julle lei
“Verwerf wysheid, verwerf begrip.”—SPR. 4:5.
1, 2. (a) Wat het die apostel Paulus gehelp om innerlike tweestryde die hoof te bied? (b) Hoe kan jy wysheid en begrip verwerf?
“WANNEER ek wil doen wat reg is, is die slegte by my aanwesig.” Weet jy wie dit gesê het? Dit was niemand anders as die apostel Paulus nie. Hoewel Paulus Jehovah liefgehad het, was dit soms vir hom baie moeilik om te doen wat reg is. Hoe het hy oor hierdie innerlike tweestryd gevoel? “Ellendige mens wat ek is!” het hy geskryf (Rom. 7:21-24). Kan jy jou met Paulus se gevoelens vereenselwig? Is dit soms vir jou moeilik om te doen wat reg is? Laat dit jou gefrustreerd voel, soos in die geval van Paulus? Indien wel, moet jy nie mismoedig wees nie. Paulus het die uitdagings waarvoor hy te staan gekom het, met welslae die hoof gebied, en jy kan ook.
2 Paulus het dit reggekry omdat hy hom deur “gesonde woorde” laat lei het (2 Tim. 1:13, 14). Gevolglik het hy die nodige wysheid en begrip verkry om uitdagings die hoof te bied en goeie besluite te neem. Jehovah God kan jou help om wysheid en begrip te verwerf (Spr. 4:5). Hy het die allerbeste raad in sy Woord, die Bybel, voorsien. (Lees 2 Timoteus 3:16, 17.) Kyk hoe jy by die beginsels in die Skrif kan baat vind wanneer dit kom by jou verhouding met jou ouers, hoe om met geld te werk en tye wanneer jy alleen is.
Laat God se Woord jou lei in die gesin
3, 4. Waarom kan dit vir jou ’n uitdaging wees om jou ouers se reëls te gehoorsaam, maar waarom maak ouers reëls?
3 Is dit vir jou ’n uitdaging om jou ouers se reëls te gehoorsaam? Waarom is dit dalk die geval? Een rede kan wees dat jy graag ’n mate van onafhanklikheid wil hê. Dit is normaal om so te voel. Dit maak deel uit van die proses om ’n volwassene te word. Maar terwyl jy by die huis is, is jy onder verpligting om jou ouers te gehoorsaam.—Ef. 6:1-3.
4 Dit sal moontlik vir jou makliker wees om jou ouers se reëls te gehoorsaam en aan hulle vereistes te voldoen, as jy die regte beskouing daarvan verkry. Jy voel dalk soms soos die 18-jarige Brielle,a wat van haar ouers gesê het: “Hulle het heeltemal vergeet hoe dit voel om my ouderdom te wees. Hulle wil nie hê dat ek my sê moet sê, besluite moet neem of ’n volwassene moet wees nie.” Soos Brielle dink jy dalk dat jou ouers jou minder vryheid gee as wat hulle moet. Maar jou ouers maak reëls hoofsaaklik omdat hulle vir jou omgee. En Christenouers weet dat hulle teenoor Jehovah aanspreeklik is vir die manier waarop hulle vir jou sorg.—1 Tim. 5:8.
5. Hoe kan gehoorsaamheid aan jou ouers jou tot voordeel strek?
5 Gehoorsaamheid aan jou ouers se reëls is eintlik soos om skuld aan die bank af te betaal—hoe betroubaarder jy is wat die afbetaling van jou paaiemente betref, hoe makliker sal die bank krediet aan jou toestaan. Jy is respek en gehoorsaamheid aan jou ouers verskuldig. (Lees Spreuke 1:8.) Hoe gehoorsamer jy is, hoe waarskynliker is dit dat jou ouers jou meer vryheid sal gee (Luk. 16:10). Maar as jy gedurig die reëls verbreek, moet jy natuurlik nie verbaas wees as jou ouers jou “krediet” beperk of selfs ophou om dit toe te staan nie.
6. Hoe kan ouers hulle kinders help om gehoorsaam te wees?
6 Een manier waarop ouers hulle kinders kan help om hulle reëls te gehoorsaam, is deur hulle voorbeeld. As húlle gewillig gehoorsaam is aan wat Jehovah vereis, toon dit dat God se reëls redelik is. Dit sal dan vir jongmense makliker wees om hulle ouers se reëls ook as redelik te beskou (1 Joh. 5:3). Wat meer is, die Bybel praat van gevalle waar Jehovah sy knegte selfs die geleentheid gebied het om hulle mening oor sekere sake uit te spreek (Gen. 18:22-32; 1 Kon. 22:19-22). Kan ouers hulle kinders dalk soms die geleentheid bied om hulle mening oor verskeie onderwerpe te lug?
7, 8. (a) Watter uitdaging moet party jongmense die hoof bied? (b) Wat moet jy besef om by dissipline baat te vind?
7 Jongmense moet dalk ook die uitdaging die hoof bied om hulle ouers se kritiek, wat volgens hulle onregverdig is, te verwerk. Jy het moontlik al soos ’n jong man met die naam Craig gevoel, wat gesê het: “My ma was soos ’n speurder—altyd op soek na iets wat ek nie reg gedoen het nie.”
8 Teregwysing of dissipline word dikwels in die vorm van kritiek gegee. Die Bybel erken dat dissipline moeilik is om te aanvaar, selfs as dit heeltemal geregverdig is (Heb. 12:11). Wat kan jou help om baat te vind by dissipline wat jy ontvang? Dit is belangrik om in gedagte te hou dat jou ouers jou waarskynlik raad gee omdat hulle vir jou lief is (Spr. 3:12). Hulle wil keer dat jy in slegte gewoontes verval en wil jou help om goeie gewoontes aan te kweek. Jou ouers besef waarskynlik dat hulle jou eintlik haat as hulle jou nie teregwys nie! (Lees Spreuke 13:24.) Jy moet ook verstaan dat dit deel van die leerproses is om foute te maak. Wanneer jy tereggewys word, kan jy dus gerus soek na waardevolle stukkies wysheid in wat gesê word. “Om [wysheid] as gewin te hê, is beter as om silwer as gewin te hê, en om dit as opbrengs te hê, beter as goud.”—Spr. 3:13, 14.
9. Wat kan jongmense eerder doen as om oor ’n oënskynlike onreg te tob?
9 Maar ouers maak wel foute (Jak. 3:2). Wanneer hulle jou dissiplineer, praat hulle dalk soms onnadenkend (Spr. 12:18). Wat kan jou ouers so laat optree? Hulle is dalk onder druk, of hulle beskou jou foute miskien as ’n aanduiding dat hulle misluk het. Moenie tob oor wat jy as onregverdig beskou nie, maar toon eerder waardering omdat hulle jou graag wil help. Die vermoë om dissipline te aanvaar, sal baie nuttig wees wanneer jy ’n volwassene is.
10. Wat kan dit vir jou makliker maak om jou ouers se reëls en teregwysing te aanvaar?
10 Wil jy hê dit moet makliker wees om jou ouers se reëls en teregwysing te aanvaar? Indien wel, moet jy jou kommunikasievaardighede verbeter. Hoe kan jy dit doen? Die eerste stap is om te luister. Volgens die Bybel moet ons “gou wees om te hoor, stadig om te praat, stadig om toornig te word” (Jak. 1:19). Moenie gou wees om jou te regverdig nie, maar probeer om jou emosies in toom te hou en te luister na wat jou ouers sê. Fokus op wat hulle sê, nie op hoe hulle met jou praat nie. Herhaal dan jou ouers se opmerkings eerbiedig in jou eie woorde. As jy dit doen, sal dit hulle verseker dat jy geluister het na wat hulle gesê het. Sê nou jy wil verduidelik waarom jy iets gesê of gedoen het? In die meeste gevalle is dit verstandig om jou ‘lippe in toom te hou’ totdat jy gedoen het wat jou ouers gevra het (Spr. 10:19). As jou ouers sien dat jy na hulle geluister het, sal hulle baie meer geneig wees om na jou te luister. So ’n volwasse benadering bewys dat jy jou deur God se Woord laat lei.
Laat God se Woord jou lei wanneer jy met geld werk
11, 12. (a) Wat spoor God se Woord ons aan om in verband met geld te doen, en waarom? (b) Hoe kan jou ouers jou help om met geld te werk?
11 Die Bybel sê dat “geld as ’n beskerming dien”. Maar dieselfde vers toon dat wysheid selfs waardevoller is as geld (Pred. 7:12). God se Woord spoor ons aan om geld te respekteer, nie om daarvoor lief te wees nie. Waarom moet jy nie lief word vir geld nie? Kyk na hierdie illustrasie: In die hande van ’n vaardige sjef is ’n skerp mes iets nuttigs. Maar dieselfde mes kan in die hande van ’n onoplettende of agterlosige persoon groot skade aanrig. As jy geld goed gebruik, kan dit ook iets nuttigs wees. Maar diegene wat “vasbeslote is om ryk te wees”, gee dikwels vriendskappe, familieverhoudings en selfs hulle verhouding met God prys. Gevolglik deurboor hulle hulle “oral met baie pyne”.— Lees 1 Timoteus 6:9, 10.
12 Hoe kan jy leer om op vaardige wyse met geld te werk? Vra gerus jou ouers se raad oor hoe om ’n begroting op te stel. “’n Wyse sal luister en meer onderrigting inneem, en ’n man met begrip verwerf bekwame leiding”, het Salomo geskryf (Spr. 1:5). ’n Jong vrou met die naam Anna het haar ouers se bekwame leiding gevra. Sy sê: “My pa het my geleer hoe om ’n begroting op te stel, en hy het my gewys hoe belangrik dit is om georganiseerd te wees wanneer ’n mens die gesin se geldsake bestuur.” Anna se ma het haar ook praktiese lesse geleer. “Sy het my gewys hoe nuttig dit is om pryse te vergelyk voordat jy iets koop”, sê Anna. Hoe het Anna hierby baat gevind? Sy antwoord: “Ek kan nou my eie geldsake behartig. Ek beheer my uitgawes versigtig, en daarom geniet ek die vryheid en gemoedsrus wat ’n mens het as jy nie onnodig skuld maak nie.”
13. Hoe kan jy selfdissipline beoefen wanneer dit by die besteding van geld kom?
13 Jy kan gou diep in die skuld raak as jy impulsief koop of geld uitgee net om jou vriende te beïndruk. Wat kan jou help om hierdie strikke te vermy? Jy moet leer om selfdissipline te beoefen wanneer dit by die besteding van geld kom. Ellena, wat in haar vroeë 20’s is, doen dit. “Wanneer ek saam met vriende uitgaan”, sê sy, “beplan ek vooruit en werk ek uit hoeveel ek kan spandeer. . . . Ek vind ook dat dit goed is om net winkels toe te gaan saam met vriende wat versigtig met hulle geld werk en wat my sal aanspoor om pryse te vergelyk en nie net die eerste ding te koop wat ek sien nie.”
14. Waarom moet jy waak teen “die bedrieglike krag van rykdom”?
14 Om geld te verdien en daarmee te werk, is ’n belangrike deel van die lewe. Maar Jesus het gesê dat dié “wat bewus is van hulle geestelike behoefte”, waarlik gelukkig is (Matt. 5:3). Hy het gewaarsku dat ’n mens se belangstelling in geestelike sake deur dinge soos “die bedrieglike krag van rykdom” verstik kan word (Mark. 4:19). Dit is dus baie belangrik dat jy jou deur God se Woord laat lei en ’n gebalanseerde beskouing van geld behou!
Laat God se Woord jou lei wanneer jy alleen is
15. Wanneer sal jou lojaliteit aan God waarskynlik die meeste op die proef gestel word?
15 Wanneer dink jy sal jou lojaliteit aan God die meeste op die proef gestel word—wanneer jy saam met ander is of wanneer jy alleen is? Wanneer jy by die skool of by die werk is, is jy waarskynlik geestelik waaksaam. Jy is op jou hoede vir moontlike geestelike gevaar. Dit is wanneer jy ontspan en minder waaksaam is dat jy op jou kwesbaarste is vir ’n aanval op jou sedelike standaarde.
16. Waarom moet jy Jehovah wil gehoorsaam selfs wanneer jy alleen is?
16 Waarom moet jy Jehovah wil gehoorsaam selfs wanneer jy alleen is? Onthou: Jy kan Jehovah gekrenk laat voel of sy hart bly maak (Gen. 6:5, 6; Spr. 27:11). Jou dade het ’n uitwerking op Jehovah, want ‘hy sorg vir jou’ (1 Pet. 5:7). Hy wil hê dat jy na hom moet luister sodat jy jouself kan bevoordeel (Jes. 48:17, 18). Toe party van Jehovah se knegte in eertydse Israel sy raad verontagsaam het, het hulle hom hartseer gemaak (Ps. 78:40, 41). Daarenteen het Jehovah die profeet Daniël baie liefgehad, want ’n engel het hom ’n “besonder geliefde man” genoem (Dan. 10:11). Waarom? Daniël het nie net in die openbaar aan God lojaal gebly nie, maar ook wanneer hy alleen was.—Lees Daniël 6:10.
17. Watter vrae kan jy jou afvra wanneer jy vermaak kies?
17 As jy aan God lojaal wil bly wanneer jy alleen is, moet jy jou “waarnemingsvermoëns [ontwikkel] om te onderskei wat reg sowel as verkeerd is” en dan hierdie vermoëns “deur gebruik” oefen deur te doen wat jy weet reg is (Heb. 5:14). Wanneer jy byvoorbeeld kies na watter musiek jy sal luister, na watter rolprente jy sal kyk of watter webwerwe jy sal besoek, sal die vrae hieronder jou help om te kies wat reg is en om te vermy wat verkeerd is. Vra jou die volgende vrae af: ‘Sal hierdie materiaal my aanspoor om tere medelye te hê of sal dit my beïnvloed om bly te wees “oor ’n ander se ongeluk”?’ (Spr. 17:5). ‘Sal dit my help om “lief [te wees] vir wat goed is” of dit vir my moeilik maak om “te haat wat sleg is”?’ (Amos 5:15). Wat jy doen wanneer jy alleen is, toon watter waardes werklik vir jou belangrik is.—Luk. 6:45.
18. Wat moet jy doen as jy jou in die geheim aan verkeerde gedrag skuldig gemaak het, en waarom?
18 Wat moet jy doen as jy jou in die geheim skuldig gemaak het aan gedrag wat jy weet verkeerd is? Onthou: “Hy wat sy oortredings bedek, sal nie sukses behaal nie, maar hy wat dit bely en laat staan, sal barmhartigheid bewys word” (Spr. 28:13). Hoe onverstandig sal dit tog wees om ’n verkeerde weg te bly volg en “God se heilige gees [te] bedroef”! (Ef. 4:30). Jy is dit in werklikheid aan God, aan jou ouers en aan jouself verskuldig om enige oortreding te bely. “Die ouer manne van die gemeente” kan in hierdie opsig baie vir jou doen. Die dissipel Jakobus sê: “Laat hulle oor [die oortreder] bid en hom in die naam van Jehovah met olie salf. En die gebed van geloof sal die een wat ongesteld is, gesond maak, en Jehovah sal hom oprig. Ook as hy sondes gepleeg het, sal dit hom vergewe word” (Jak. 5:14, 15). Dit kan weliswaar verleentheid veroorsaak en ’n paar onaangename gevolge hê. Maar as jy die moed het om hulp te vra, sal jy keer dat jy jou enige verdere skade aandoen en verlig voel omdat jy weer ’n skoon gewete het.—Ps. 32:1-5.
Maak Jehovah se hart bly
19, 20. Wat wil Jehovah vir jou hê, maar wat moet jy doen?
19 Jehovah is “die gelukkige God”, en hy wil hê dat jy gelukkig moet wees (1 Tim. 1:11). Hy stel baie in jou belang. Al sien niemand anders raak hoe jy jou inspan om te doen wat reg is nie, sien hy dit. Niks is vir Jehovah se oë verborge nie. Hy hou sy oë op jou, nie om fout te vind nie, maar om jou te ondersteun in jou strewe om te doen wat goed is. God se “oë deurloop die hele aarde om sy krag te toon ten behoewe van dié wie se hart volkome teenoor hom is”.—2 Kron. 16:9.
20 Laat God se Woord jou dus lei en pas die raad daarin toe. Jy sal sodoende die nodige wysheid en begrip verkry om lastige probleme die hoof te bied en moeilike keuses in die lewe te maak. Jy sal nie net jou ouers en Jehovah se hart bly maak nie, maar jy sal ook ’n waarlik gelukkige lewe geniet.
[Voetnoot]
a Name is verander.
Hoe sal jy antwoord?
• Wat kan dit vir jongmense makliker maak om hulle ouers se reëls en teregwysing te aanvaar en daarby baat te vind?
• Waarom is dit belangrik om ’n gebalanseerde beskouing van geld te verkry?
• Hoe kan jy aan Jehovah lojaal bly selfs wanneer jy alleen is?
[Prent op bladsy 6]
Sal jy aan God lojaal bly wanneer jy alleen is?