Die mite wat bly voortleef
DEUR ONTWAAK!-MEDEWERKER IN FRANKRYK
KINDERS regoor die wêreld is dol oor hom. Die Franse posdiens het in ’n onlangse jaar byna 800 000 briewe ontvang wat aan hom gerig is—meestal van kinders tussen die ouderdomme van drie en agt jaar. Met sy wit bos baard en rooi pak wat met ’n wit pelsrand afgewerk is, lyk dit of die beminlike figuur van Kersvader (Sinterklaas) een van die gewildste aspekte van die feestyd is. Kan jy jou dus voorstel dat enigiemand ’n afbeelding van Kersvader sal verbrand? Dit is presies wat net meer as 50 jaar gelede in Dijon, Frankryk, gebeur het. Kersvader is op 23 Desember 1951 voor sowat 250 kinders “tereggestel”.
Waaraan was hy skuldig? Volgens ’n berig in die koerant France-Soir is daar op hierdie teregstelling “besluit met die instemming van die geestelikes, wat Kersvader as ’n indringer en ’n ketter veroordeel het” en hom ook daarvan beskuldig het dat hy “Kersfees verheidens” het. Dit was “’n simboliese gebaar”, het ’n amptelike mededeling verklaar. “Leuens kan nie godsdiensgevoelens in kinders wek nie en is beslis nie ’n onderrigmetode nie.”
Party geestelikes was van mening dat gebruike in verband met Kersvader mense van “die streng Christelike betekenis” van Christus se geboorte wegkeer. Trouens, in Maart 1952 se nommer van Les Temps Moderne (Moderne Tye) het etnoloog Claude Lévi-Strauss geloof in Kersvader “een van die dinge [genoem] waardeur die heidendom die meeste bevorder is onder die moderne mens”, en het gesê dat die kerk geregverdig was om dit te veroordeel. Lévi-Strauss het ook genoem dat die oorsprong van Kersvader tot die koning van die Saturnalieë teruggevoer kan word. In eertydse Rome is die Saturnalieë-fees van 17 tot 24 Desember gevier. Gedurende daardie week is geboue met groenigheid versier, en mense het vir mekaar geskenke gegee. Soos Kersfees, is die Saturnalieë deur feesviering gekenmerk.
Hoe beskou Katolieke in Frankryk Kersvader nou, meer as 50 jaar nadat ’n afbeelding van hom verbrand is? Hierdie ou oorblyfsel van Rome se Saturnalieë is net so ’n volwaardige deel van Kersfees as die afbeelding van Jesus in die krip. Af en toe sal ’n priester hom daarteen uitspreek en sê dat Sinterklaas ’n vorm van kommersialisme verteenwoordig wat Christus uit Kersfees verdring. In die meeste gevalle het enige beswaar teen die heidense oorsprong van Kersvader op die rotse van algemene aanvaarding geloop.
[Foto-erkenning op bladsy 13]
DR/© Cliché Bibliothèque nationale de France, Paris