Јеһованын Кәламы ҹанлыдыр
“Тәквин” китабындан диггәтәлајиг фикирләр — II һиссә
“ТӘКВИН” китабында нәгл едиләнләр илк инсан олан Адәмин јарадылмасындан, Јагубун оғлу Јусифин өлүмүнә гәдәр давам едән бәшәр тарихинин 2 369 илини әһатә едир. Јарадылышдан тутмуш, Бабил гүлләсинин тикилмәсинә гәдәрки дөврү тәсвир едән илк 10 фәсил вә 11-ҹи фәслин 9 ајәси бу журналын кечән бурахылышында мүзакирә олунурдуa. Инди биз Аллаһын Ибраһим, Исһаг, Јагуб вә Јусифлә олан гаршылыглы мүнасибәтләри һаггында нәгл едән галан фәсилләрдәки диггәтәлајиг фикирләри нәзәрдән кечирәҹәјик.
ИБРАҺИМ АЛЛАҺЫН ДОСТУ ОЛУР
Туфандан тәхминән 350 ил сонра Нуһун оғлу Самын нәслиндән Аллаһын хүсусилә гијмәтләндирәҹәји бир нәфәр доғулур. Онун ады Абрамдыр, сонрадан Ибраһим ады илә әвәз олунаҹагдыр. Ибраһим Аллаһын әмри илә килданиләрин Ур шәһәрини тәрк едир вә Јеһованын она вә онун нәслинә вермәји вә’д етдији дијарда чадырларда јашајыр. Иманы вә итаәткарлығы сајәсиндә, “Ибраһимә Аллаһын досту дејилди” (Јагуб 2:23).
Јеһова Содомун әхлагсыз сакинләрини вә онун әтраф шәһәрләрини мәһв едир, Луту вә онун гызларыны сағ сахлајыр. Аллаһын вә’ди Ибраһимин оғлу Исһагын анадан олмасы илә јеринә јетир. Бир нечә ил кечдикдән сонра, Јеһова Исһагы гурбан ҝәтирмәји бујуранда, Ибраһимин иманы сынаға мә’руз галыр. Будур, артыг Ибраһим Аллаһын әмрини јеринә јетирмәјә һазырдыр, анҹаг мәләк ону сахлајыр. Ибраһимин ҝүҹлү имана малик олмасына даир һеч бир шүбһә јохдур вә о, бүтүн халгларын онун зүрријјәти васитәсилә хејир-дуа алаҹағына даир зәманәт алыр. Севимли һәјат јолдашы Саранын өлүмү Ибраһими кәдәрә бүрүјүр.
Мүгәддәс Китаб суалларына ҹаваблар:
12:1-3 — Ибраһимлә әһд нә вахт гүввәјә минди вә о нә гәдәр давам етмәли иди? ‘Јер үзүнүн бүтүн гәбиләләринин... [Абрамда] хејир-дуа’ алаҹағына даир Јеһованын Абрамла бағладығы әһд, ҝөрүндүјү кими, Абрам Кән’ан дијарына ҝедәркән Фәрат чајыны кечән заман гүввәјә минмишдир. Бу, ҝәрәк ки, б. е. ә. 1943-ҹү илин 14 нисанында — исраиллиләрин Мисирдән азад олунмаларындан 430 ил әввәл баш вермиш олмалыдыр (Чыхыш 12:2, 6, 7, 40, 41). Ибраһимлә бағланан әһд — “әбәди әһд”дир. Бу әһд “јер үзүнүн бүтүн гәбиләләри... хејир-дуа” алмајынҹа вә Аллаһын бүтүн дүшмәнләри мәһв едилмәјинҹә гүввәдә олаҹагдыр (Тәквин 17:7; 1 Коринфлиләрә 15:23-26).
15:13 — Абрамын ҝәләҹәк нәслинин 400 иллик зүлмү һаггындакы пејғәмбәрлик нә заман јеринә јетди? Бу зүлм дөврү б. е. ә. 1913-ҹү илдә Ибраһимин оғлу Исһагын 5 јашында икән сүддән кәсилдији вә 19 јашлы атабир, ана ајры гардашы Исмаилин она ҝүлдүјү заман башлады (Тәквин 21:8-14; Галатијалылара 4:29). Зүлм б. е. ә. 1513-ҹү илдә исраиллиләрин Мисир көләлијиндән азад олунмалары илә баша чатды.
16:2 — Сарајын өз ҹаријәси Һәҹәри арвад олараг Абрама вермәси дүзҝүн идими? Сарај о дөврүн адәтинә ујғун давранды: сонсуз гадын өз ҹаријәсини әринә вермәли иди ки, о, варис доғсун. Полигам никаһлар илк дәфә Габилин нәслиндән јаранды. Нәтиҹәдә белә никаһлар ади һала чеврилди вә Јеһованын бә’зи хидмәтчиләринин дә бирдән артыг арвады варды (Тәквин 4:17-19; 16:1-3; 29:21-28). Лакин Јеһова әзәлдән тә’сис едилмиш моногам никаһы һеч вахт ләғв етмәмишдир (Тәквин 2:21, 22). Аллаһ төрәјиб чохалмаг вә јер үзүнү долдурмаг тапшырығыны Нуһ илә оғулларына да тәкрар еләмишди вә онларын һәрәсинин бир арвады варды (Тәквин 7:7; 9:1; 2 Петер 2:5). Иса Мәсиһ дә тәкрар етмишди ки, никаһ моногам олмалыдыр (Матта 19:4-8; 1 Тимотејә 3:2, 12).
19:8 — Мәҝәр Лутун өз гызларыны содомлулара тәклиф етмәси јанлыш һәрәкәт дејилдими? Шәрг адәтләринә ҝөрә, ев саһиби, һәтта өз һәјаты баһасына олса белә, гонагларыны мүдафиә етмәјә борҹлу иди. Лут буна һазыр иди. О, евинин габағында топлашан ҹамаатын јанына ҹәсарәтлә чыхды, евин гапысыны архасынҹа бағлады вә онларла тәкбашына галды. Ҝөрүнүр, Лут онлара өз гызларыны тәклиф едәндә, артыг гонагларынын Аллаһ мүждәчиләри олдугларыны анламышды вә о, еһтимал ки, белә бир нәтиҹәјә ҝәлмишди ки, Аллаһ Мисирдә онун халасы Сараны горудуғу кими, онун гызларыны да горуја биләр (Тәквин 12:17-20). Мә’лум олдуғу кими, Лут вә гызлары сағ галдылар.
19:30-38 — Јеһова Лутун сәрхошлуғуна вә гызларынын оғулларынын атасы олмасына ҝөз јумдуму? Јеһова нә јахын гоһумлар арасындакы ҹинси әлагәјә, нә дә ки, сәрхошлуға ҝөз јумур (Левилиләр 18:6, 7, 29; 1 Коринфлиләрә 6:9, 10). Әслиндә Лут Содомун сакинләринин ‘һагсыз ишләриндән’ усанмышды (2 Петер 2:6-8). Гызларынын Луту ичирдиб кефләндирмәләри артыг ону ҝөстәрир ки, онлар ајыг вахты Лутун онларла ҹинси әлагәјә ҝирмәјәҹәјини билирдиләр. Анҹаг онлар јад өлкәдә идиләр, буна ҝөрә дә онун гызлары Лутун нәслинин јох олмасынын гаршысыны јалныз бу ҹүр алмағын мүмкүн олдуғуну һесаб едирдиләр. Баш верәнләр Мүгәддәс Китабда гејдә алынмышдыр ки, бир тәрәфдән моаблыларла (Моабын нәслинин) аммониләр (Бен-амминин нәслинин) вә диҝәр тәрәфдән Ибраһимин нәсли, јә’ни исраиллиләр арасында олан мүнасибәт ҝөстәрилсин.
Бизим үчүн ибрәт дәрсләри:
13:8, 9. Фикир ајрылыгларыны һәлл етмәјә даир Ибраһим неҹә дә ҝөзәл нүмунә вермишдир! Биз мадди мәнфәәт, мәғрурлуг вә ја шәхсән үстүнлүк вердијимиз шејләр наминә сүлһ мүнасибәтләрини һеч вахт гурбан вермәли дејилик.
15:5, 6. Ибраһим ҝет-ҝедә гоҹалырды, анҹаг онун һәлә дә оғлу јох иди. О, бу һагда Аллаһла данышырды. Өз нөвбәсиндә Јеһова ону Өз вә’динин доғрулуғуна әмин етди. Бунун нәтиҹәси нә олду? Ибраһим “Рәббә иман етди”. Әҝәр биз дуада үрәјимизи Аллаһа ачырыгса, Онун Мүгәддәс Китабда јазылан тә’минатларына диггәт јетирир вә Она табе олуругса, Јеһова бизим иманымызы мөһкәмләдәҹәк.
15:16. Јеһова амориләрин, јә’ни кән’анлыларын үзәриндә һөкм кәсмәдән өнҹә, дөрд нәсил ҝөзләмишдир. Нәјә ҝөрә? Чүнки О, сәбирли Аллаһдыр. О, онларын дүзәләҹәкләринә үмид олдуғу үчүн ҝөзләјирди. Биз дә Јеһова кими сәбир етмәлијик.
18:23-33. Јеһова уҹдантутма һамыны мәһв етмир. О, салеһләри горујур.
19:16. Лут јаваш һәрәкәт едирди вә мәләкләр ону вә аиләсини Содомдан, демәк олар ки, ҝүҹлә чыхармалы олдулар. Биз бу ҝүнаһлы дүнјанын сонуну ҝөзләдијимиз мүддәтдә, тә’хирәсалынмазлыг һиссини итирмәмәлијик.
19:26. Јајынмаг вә бу дүнјада гојдуғумуз шејләрә тәәссүф һисси илә дөнүб бахмаг, неҹә дә ағылсызлыгдыр!
ЈАГУБУН 12 ОҒЛУ ДҮНЈАЈА ҜӘЛИР
Ибраһим гајғы ҝөстәрир ки, Исһаг Јеһоваја иман едән Ребека адлы гадынла евләнсин. Ребека әкизләрин — Есавла Јагубун анасы олур. Есав өзүнүн илк оғуллуг һаггына е’тинасызлыг едир вә ону, сонрадан атасынын хејир-дуасыны алан Јагуба сатыр. Јагуб Паддан-арама гачыб ҹаныны гуртарыр, орада да Леа вә Раһел илә евләнир вә өз аиләси илә бирликдә орадан көчәнә гәдәр 20 ил онларын аталарынын сүрүләринин кешијини чәкир. Јагубун Леадан, Раһелдән вә онларын ики ҹаријәсиндән 12 оғлу вә бир гызы дүнјаја ҝәлир. Јагуб мәләклә мүбаризә едир вә хејир-дуа алыр, онун ады Исраил ады илә әвәз едилир.
Мүгәддәс Китаб суалларына ҹаваблар:
28:12, 13 — Јагубун “нәрдиван” ҝөрдүјү јухунун мә’насы нәдир? Ола билсин, бу, јухары галхан даш пилләләрдән ибарәт “нәрдиван” иди. О ҝөјлә јер арасындакы әлагәни тәмсил едирди. Нәрдиванла мәләкләрин галхыб дүшмәләри ону ҝөстәрирди ки, онларын хидмәти Аллаһла Онун илтифатыны газанан инсанлар арасындакы үнсијјәтдә ваҹиб рол ојнајыр (Јәһја 1:51).
30:14, 15 — Нәјә ҝөрә Раһел бир нечә “мандрагора”ја (ЈД) ҝөрә һамилә галмаг имканындан имтина етди? Гәдимдә мандрагоранын мејвәләри тибдә наркотик маддә вә һәмчинин спазматик дәрман кими истифадә едилирди. Һәмчинин һесаб олунурду ки, онлар ҹинси мејл ојадыр, доғум һалларынын сајыны артырыр вә һамилә галмаға да көмәк едир (Нәшидәләр нәшидәси 7:13). Мүгәддәс Китабда Раһелин мандрагоралары ҝөтүрмәји үстүн тутмасынын сәбәби изаһ едилмәсә дә, еһтимал ки, о, бу мејвәләрин она һамилә галмаға көмәк едәҹәјини вә беләликлә дә рүсвајчылығын онун үзәриндән ҝөтүрүләҹәјини дүшүнүрдү. Лакин Јеһова јалныз бир нечә илдән сонра онун “бәтнини ачды” (Јарадылыш 30:22-24, МКШ).
Бизим үчүн ибрәт дәрсләри:
25:23. Јеһова инсанларын ҝенетик мејлләрини онларын анадан олмасындан әввәл ҝөрмәјә гадирдир вә О, бу биликдән истифадә едәрәк Өз нијјәтләрини һәјата кечирмәк үчүн истәдији кәсләри әввәлҹәдән сечир. Лакин О, һәр бир инсанын һәјатыны габагҹадан тә’јин етмир (Һошеа 12:3; Ромалылара 9:10-12).
25:32; 32:24-29. Јагубун илк оғуллуг һаггыны алмаг арзусу вә хејир-дуа алмаг үчүн бүтүн ҝеҹәни мәләклә мүбаризә етмәси ҝөстәрир ки, о, һәгигәтән дә мүгәддәс оланы гијмәтләндирирди. Јеһова бизә дә бә’зи мүгәддәс шејләр е’тибар едиб; бураја бизим Онунла вә Онун тәшкилаты илә олан мүнасибәтләримиз, фидијә гурбанлығы, Мүгәддәс Китаб вә Падшаһлыға олан үмидимиз дахилдир. Ҝәлин, Јагуб кими биз дә ҝөстәрәк ки, мүгәддәс оланы гијмәтләндиририк.
34:1, 30 (МКШ). Јагуба гаршы ‘нифрәт ојадан’ бәдбәхтлик Динанын Јеһованы севмәјән кәсләрлә достлуг етмәсиндән башлады. Биз өзүмүзә достлары мүдрикликлә сечмәлијик.
ЈЕҺОВА МИСИРДӘ ЈУСИФӘ ХЕЈИР-ДУА ВЕРИР
Јагубун оғуллары пахыллыгларындан гардашлары Јусифи гул кими сатырлар. Јусиф, Аллаһын әхлаг нормаларына сәдагәт вә ҹәсарәтлә риајәт етдијинә ҝөрә, Мисирдә зиндана дүшүр. Бир нечә мүддәтдән сонра ону зиндандан чыхарырлар ки, фир’онун јухуларыны јозсун. Бу јухуларда габагҹадан хәбәр верилирди ки, једди ил боллугдан сонра, једди ил гытлыг олаҹагдыр. Бундан сонра Јусифи Мисирдә әрзаг пајламаг ишинә башчы тә’јин едирләр. Гытлыг дөврүндә онун гардашлары јемәк далынҹа Мисирә ҝәлирләр. Аилә јенидән бирләшир вә мүнбит Ҝошен торпағында јерләшир. Өлүм јатағында икән Јагуб өз оғулларына хејир-дуа верир вә узаг ҝәләҹәкдә олаҹаг бөјүк хејир-дуалара мөһкәм үмид верән пејғәмбәрлик сөјләјир. Јагубун ҹәсәди Кән’ан дијарына көчүрүлүр, орада да басдырылыр. Јусиф 110 јашында өлдүјү заман онун ҹәсәдини балзамлајыр вә сонрадан Вә’д едилмиш дијара апарырлар (Чыхыш 13:19).
Мүгәддәс Китаб суалларына ҹаваблар:
43:32 — Нәјә ҝөрә мисирлиләр үчүн јәһудиләрлә бирликдә јемәк јемәк ијрәнҹ иди? Бунун сәбәби, јәгин ки, дини бахымдан габагҹадан һасил олмуш јанлыш фикир вә ја милли ифтихар һисси олмушдур. Мисирлиләр һәмчинин чобанлара да нифрәт едирдиләр (Тәквин 46:34). Нәјә ҝөрә? Садәҹә олараг гојун отаран чобанлар, еһтимал ки, ән ашағы тәбәгәјә мәнсуб идиләр. Јахуд, ола билсин, мүнбит торпагларын аз олдуғундан, мисирлиләр мал-гара үчүн отлаг ахтаран кәсләрә нифрәт едирдиләр.
44:5 — Јусиф доғруданмы каса илә фала бахырды? Ҝүмүш каса вә онун һаггында дејиләнләрин һамысы, садәҹә олараг мәһарәтлә гурулмуш планын бир һиссәси иди. Јусиф сәдагәтлә Јеһоваја хидмәт едирди. Әслиндә исә, Бенјаминин касаны оғурламадығы кими, еләҹә дә Јусиф каса илә фала бахмырды.
49:10 — “Падшаһлыг әсасы” вә “һөкмдарлыг әсасы” нә демәкдир? “Падшаһлыг әсасы” — һөкмдарын малик олдуғу һакимијјәти тәмсил едир. “Һөкмдарлыг әсасы”, јә’ни узун әл ағаҹы — рәһбәрлик едәнин әмр етмәк һүгугуну тәмсил едир. Јагубун бу әшјалары хатырлатмасы ҝөстәрир ки, “Шило” ҝәлинҹәјә гәдәр һакимијјәтин вә әмр етмәк һүгугунун чох һиссәси Јәһуданын нәслинә мәхсус олаҹагдыр. Јәһуданын нәслиндән олан кәс, Јеһованын ҝөјләр һакимијјәтини е’тибар етдији Иса Мәсиһдир. Мәсиһ Падшаһлыг һакимијјәтинә вә әмр етмәк һүгугуна маликдир (Мәзмур 2:8, 9; Ишаја 55:4; Даниел 7:13, 14).
Бизим үчүн ибрәт дәрсләри:
38:26. Јәһуда дул галмыш ҝәлини Тамар илә дүзҝүн рәфтар етмәди. Лакин Тамарын ондан һамилә олдуғу ашкар олундугда, о, итаәткарлыгла өз ҝүнаһыны бојнуна алды. Биз дә өз сәһвләримизи е’тираф етмәјә һазыр олмалыјыг.
39:9. Јусифин Потифәрин арвадына вердији ҹаваб ҝөстәрир ки, онун әхлаг мәсәләсинә даир нөгтеји-нәзәри Аллаһын нөгтеји-нәзәри илә ујғун иди вә о, Аллаһын принсипләрини рәһбәр тутурду. Һәгигәтә даир дәгиг билијимиз артдыгҹа, биз дә буна ҹан атмалы дејиликми?
41:14-16, 39, 40. Јеһова Ондан горханларын вәзијјәтини дәјишә биләр. Бәдбәхтликләр баш верән заман мүдрикликлә Јеһоваја архаланмалы вә Она олан садиглијимизи горумалыјыг.
Онларын ҝүҹлү иманы варды
Ибраһим, Исһаг, Јагуб вә Јусиф доғрудан да Аллаһ горхусуна малик олан иман әрләри идиләр. “Тәквин” китабында онлар һаггында данышылан һадисәләр һәгигәтән дә иманы мөһкәмләдир вә орада чохлу гијмәтли дәрсләр вардыр.
Сән Теократик Хидмәт Мәктәбинин програмы үзрә Мүгәддәс Китабын һәфтәлик охунмасына һазырлашаркән, бу китабдан бөјүк фајда әлдә едә биләрсән. Бу мәгалә охудуғун парчанын даһа мараглы олмасына көмәк едәҹәкдир.
[Һашијә]
a “Ҝөзәтчи Гүлләси” журналынын 2004-ҹү ил 1 јанвар сајындакы “Јеһованын Кәламы ҹанлыдыр. “Тәквин” китабындан диггәтәлајиг фикирләр — I һиссә” адлы мәгаләјә бахын.
[28-ҹи сәһифәдәки шәкил]
Ибраһимин ҝүҹлү иманы варды.
[28-ҹи сәһифәдәки шәкил]
Јеһова Јусифә хејир-дуа верди.
[28-ҹи сәһифәдәки шәкил]
Салеһ Лут вә гызлары мәһв заманы хилас олундулар.
[31-ҹи сәһифәдәки шәкил]
Јагуб мүгәддәс оланы гијмәтләндирирди. Бәс сән?