PES 10
“Bañga i Yéhôva i bé ke ni bisu i tjama”
Pétrô a mpam i mok, ndééñga i nkéñ bé le ñañ nlam u kônde tjama
1-4. Imbe ndutu i mpémél Pétrô, ibale wen u ba ha i mok kiki nye, ki u bi nôgda laa?
LIKÔGA li bikei li nyipba makeñi i mbus Pétrô. Ba yé kena nye i mok; minsañ nwé mi bikei mi yé ntéñék i moo ma bisônda bi Lôk Rôma biba. Nano, a mbôdôl bem, ngandak ngeñ, bebek ngandak dilo, le makidik ma yôña inyu yé. I ngéda a mbéñge ini pes ni ii, a ntehe ndigi mabap ma ndap mok, minsañ nwé mi bikei, ni bisônda bi bi ntat nye.
2 I mbus ngéda, Pétrô a nkôhna béba nwin. Kiñe Hérôdé Agripa I a nkit le ba nlama nol nye.a I mbus Pasa, ba ga kena Pétrô i bisu bi litén, nyemb yé i ga ba kiki likébla li li ga lémél Lôk Yuda. Njôha bé u, inyule hala a yé ndék ngéda le Hérôdé a bi nol ñôma numpe le Yakôbô.
3 Yani nyen ba ga nol Pétrô. Ndi kii a yé hoñol mu kiki a yé jiibe mu ndap yé mok? Baa a yé bigda i jam Yésu a bi kal ngandak nwii i bisu bi ngéda le, kel yada ba ga kañ nye moo, ba kena nye i homa a nsômbôl bé ke, i mbus, ba nol nye? (Yôhanes 21:18, 19) Bebek Pétrô a yé badba too i ngéda i, i nkola.
4 Ibale wen u bé ha i ndap mok kiki Pétrô, ki u bi nôgda laa? Ha nya ngéda, ngandak bôt i nla nimis makénd, ba hoñol le botñem i ta ha bé inyu yap. Ndi inyu mut nu a yé toi nnigil nu Yésu Kristô, baa ngim jam i nla pam, ndi i nene le botñem i ta ha bé toi? Kii ndémbél i Pétrô ni bana banigil bape i niiga bés ibale di mboma ngolba? I jam li jon di ga tehe munu pes ini.
“Likoda li bé waa bé soohe inyu yé ni ñem wonsôna.” (Minson mi baôma 12:1-5)
5, 6. (a) Lelaa Kiñe Hérôdé Agripa I a bi bôdôl tééñga bikristen, inyuki a bi boñ hala? (b) Inyuki nyemb Yakôbô i bi lôôha tééñga likoda?
5 Kiki di ntehe i pes bôô, i ngéda Kornéliô ni lihaa jé ba bi yila bikristen, hala a bé jam li tôbôtôbô, li li bi kônha likoda maséé. Ndi Lôk Yuda i i bé bé bikristen i bé bé maséé to ndék i tehe bikristen bi Lôk Yuda bi mpôdna ni bôt ba matén mape, ba béghak Djob ntôñ.
6 Kiki a yé mut mandon i mam ma pôlitik, Hérôdé a nsômbôl le litén li kônde gwés nye, inyu hala nyen, a nke ni bisu i tééñga bikristen. Ibabé pééna, Hérôdé a nyi le “manyañ Yôhanes le Yakôbô” a bé ñôma wada nu a bé béna kiha ni Yésu. Jon a bi ‘nol nye ni pansoñ.’ (Minson mi baôma 12:2) Kinje ndutu inyu likoda! Yakôbô a yé wada ikété baôma baa, ba ba bé ha i ngéda Yésu a bi heñla, a bi tehe ki bihélha bi mam bipe bana baôma bôô ba bi tehe bé. (Matéô 17:1, 2; Markô 5:37-42) Nye ni manyañ Yôhanes bon Yésu a bi sébél le “Bon ba mbambat” inyule ba bééna makénd ngandak. (Markô 3:17) Likoda li bi nimis mbok mbôgi nu makénd, nu a tiñi ni Djob, a bak ñôma nu ba bé gwés.
7, 8. Kii likoda li bi boñ i ngéda ba bi ha Pétrô i mok?
7 Nyemb Yakôbô i bi lôôha lémél Lôk Yuda, kiki Hérôdé Agripa nyemede a bé bem. Inyu haha nyen mahoñol mé ma bé le a nol yak Pétrô. Kiki di mbôk di tehe, a bi boñ le ba gwel Pétrô. Ndik le, kiki di bi nigil mu pes 5 i kaat ini, Agripa a bé lama bigda lelaa baôma ba bi pam i mok i nya i yé hélha, ki le ndap mok i bé nkwéhék. Jon lini lisañ, a bi yoñ bitelbene bi ngui; a bat le ba kañ Pétrô ni minsañ mi bikei ima, ipôla bisônda biba. A ti ki 16 bisônda oda le ba tat nye, ntôñ wada i mbus umpe, juu ni njamuha, inyu boñ le a so bañ. Batat ba yik le ibale Pétrô a nso, ki bon ba bé lama nôla. I nya ngéda i, kii banigil ba bé le ba boñ?
8 Ba bé yi toi kii ba boñ. Minson mi baôma 12:5 a nkal le: “Jon Pétrô a bé a ngi yii i ndap mok, ndi likoda li bé waa bé soohe inyu yé ni ñem wonsôna.” Mana masoohe ma bikristen inyu man tata wap nu gwéha, ma bé toi minyemhe, masoohe ma ngui, ni wem wap wonsôna. Nyemb Yakôbô i bi tômbôs bé bo, i bi boñ bé to le ba waa soohe ni ñem wap wonsôna. Yéhôva a nlôôha gwés i ngéda di nsoohe nye. Ibale masoohe més ma nkiha ni sômbôl yé, a ntimbhe mo. (Lôk Héber 13:18, 19; Yakôbô 5:16) Bikristen bi ngéda yés bi nlama bé hôya i jam li.
9. Lelaa di nla kôna bikristen bi hiai hi bisu ba ba bi soohe inyu Pétrô?
9 Baa u nyi lôk kéé i i gwé mandutu, tole i i mboma ngolba? Bebek lôk kéé i i niñ i het ngomin a nsôña nson wés, tole i het bikuu bikeñi bi nkwo? Baa u nla soohe inyu yap ni ñem woñ wonsôna? Bebek lôk kéé ipe i mboma i nya mandutu i i nlôôha bé yiba, kiki bo mandutu ikété lihaa jap, bebek ba yé nimis makénd, tole ngim jam i nsômbôl boñ le ba nimis hémle yap. Ibale u nyoñ ngéda i ôt pék mu mandutu map, u ga bana ngandak mam u nla pôdôl ikété masoohe. U nla yak sima môl map i ngéda u mpôdôs Yéhôva nu a “ñemble masoohe.” (Tjémbi 65:2) Ngo yak we, u gwé ngôñ le lôk kéé yoñ i bôlôm ni i bôda i boñ nlélém i ngéda u ntégbaha mangéda mabe.
Di nlama soohe inyu lôk kéé i i yé i mok inyu hémle yap
“Noñ me” (Minson mi baôma 12:6-11)
10, 11. Toñol lelaa añgel i Yéhôva i bi kobol Pétrô i mok?
10 Baa Pétrô a bé kon woñi inyule Hérôdé a bi han le a’ nol nye? Di nyi ndik le i u u nsôk, mu ndap mok, a bé ke ’ilo bañga bañga ipôla i bet ba bé tat nye. I mut hémle nunu a bé yi le to kii i ga pam yani, Yéhôva a ga hôya bé nye. (Rôma 14:7, 8) A bé bé le a hégda i mam ma bé lama bôña i u u. Kunda yada, mapubi ma bi béyés ndap mok i het Pétrô a bé. Añgel i telep nye ipañ; i nene le i bet ba bé tat Pétrô ba bé tehe bé yo. Añgel i tôdôl Pétrô, ha nyen minsañ mi bikei mi mi bééna ngui, mi bi nyodi Pétrô munu moo, mi kwo ’isi!
“Ba pam i nwemel u bikei u u nkena i tison, nwemel u yibla womede.”—Minson mi baôma 12:10
11 Añgel i ti Pétrô ngim bioda, i nkal nye le: “Pala telep! . . . Haba mbot, haba ki bitamb gwoñ. . . . Haba mbot yoñ ngii.” Pétrô a hoo nôgôl. I mbus, añgel i kal nye le: “Noñ me,” hala ki nyen Pétrô a bi boñ. Ba pam i ndap mok, ba tagbe mintôñ mi bisônda mi mi bé tat nye, ba sôk pam i soso nwemel u bikei u u nkena i tison. Lelaa ba bé lama tagbe i nwemel u? Ibale Pétrô a bi badba i mbadga i, a bé lama bé bem ntandaa ngéda inyu yi lelaa ba bé lama boñ. I ngéda ba bi tiige bebee, “nwemel u yibla womede.” Pétrô a nyaa ndik le ba yé i mbégdé, i nloñ. Kunda yada, añgel i nyoi. Mu kiki a bi yégle nyetama, nyuu i yi nye jam, a tehe toi le a bak bé a ñemel. Yiinda bé yon a tehge. A mpam toi i mok.—Minson mi baôma 12:7-11.
12. Yéhôva a bi pémés Pétrô i mok, inyuki i jam li, li nhôgbaha bés?
12 I ngéda di ñôt mahoñol, di tehe ipam limbe likala Yéhôva a nla sôñ bagwélél bé, baa hala a nhôgbaha bé bés? I kiñe i i bi ha Pétrô i mok, énél i Lôk Rôma, i i bé bémbe nkoñ ’isi wonsôna ha yo ngéda, yon i bi ti nye i kunde ikeñi a bééna. Ndi Pétrô a bi pam i mok ibabé ndutu yo ki yo. I yé maliga le, Yéhôva a mboñ bé manyaga kiki ma, inyu bagwélél bé bobasôna. Yéhôva a bi boñ bé hala inyu Yakôbô. A bi boñ bé ki to hala inyu Pétrô i ngéda mbañ Yésu inyu yé i bi sôk yon. I len ini, di mbem bé le Yéhôva a boñ manyaga inyu tohol bés. Ndi, di mbigda le Yéhôva a nhéñha bé. (Malaki 3:6) Ni ki le ndék ngéda, a ga boñ le Man wé Yésu a kobol didun ndi didun di bôt ba binam i mok mi nyemb. (Yôhanes 5:28, 29) I ngéda di mboma mandutu, i ôt pék i nya mimbônga ini, i nla kônde ti bés makénd.
“Ba tehe nye, ba hel.” (Minson mi baôma 12:12-17)
13-15. (a) Kii lôk kéé i bi boñ i ngéda Pétrô a bi pam i ndap Maria? (b) Nano, kii kaat Minson mi baôma i ga lôôha pôdôl, ndi kii Pétrô a bi ke ni bisu i boñ inyu lôk kéé yé?
13 Pétrô nunu a yé i nloñ, jiibe li yé mbok yosô. A mbadba le hee a nla ke nano? Ha nyen a mbigda le, kristen yada le Maria a yii mu libôga li. I nene le a yé yik, a bagna bigwel moo, ndap yé i bak ikeñi kayéle lôk kéé i bé i kodba i nyeni. Maria a bé nyañ Yôhanes Markô. Munu pes ini nyen kaat Minson mi baôma i mpôdôl i mañge wanda nu inyu ngélé bisu. I mbus, a nyila kiki man inyu Pétrô. (1 Pétrô 5:13) I u u, tolakii ngéda i bé ntagbege jôga, ngandak lôk kéé i bi kodba yak Maria inyu yemhe Nyambe. Ibabé pééna, ba bé soohe inyu boñ le Yéhôva a pémés Pétrô i mok. Ndi ba bé yi bé le Yéhôva a ga pala timbhe masoohe map i nya i!
14 Pétrô a bi koode i likôga li lipénd, li li bé ti i ngim mbégdé i bisu bi ndap. Ngwélél muda wada nu ba bé sébél le Rôdé, a lo yibil. Rôdé a yé jôl ni hop Grikia li li nkobla le “Rôsa.” I ngéda a bi nok kiñ i Pétrô, a hel kiyaga. Ilole a yible Pétrô likôga, inyu ngandak maséé, a yék nye ha, a témb i ndap inyu kal lôk kéé le Pétrô a téé nwemel. Ba kal nye le a nkônd jék. Ndi kiki Rôdé a bé bé mboye muda, jon a bi ke ni bisu i yigye i jam a bé yi le li yé maliga. Ha nyen bahogi ba bi kal le bebek añgel i i nyiha Pétrô yon a ntehe. (Minson mi baôma 12:12-15) I ngéda i yosôna, Pétrô a bi ke ni bisu i koode, letee banigil ba sôk lo inyu yibil likôga.
15 I ngéda ba bi yibil likôga, “ba tehe nye, ba hel.” (Minson mi baôma 12:16) Mu liyôgbe jap li maséé, i bi béda le Pétrô a mômôs ndugi bo inyu añle bo lelaa mam ma bi tagbe. A kal ki bo le ba yis nnigil Yakôbô ni lôk kéé ipe i mam ma, i mbus a pam, a ke homa numpe, nwaa le bisônda bi Hérôdé bi mbôdôl yéñ nye. A bi ke i homa a bé nwee i het a bé le a kena nson wé ni bisu. Ñañ u kaat Minson mi baôma u ga pôdôl ki Pétrô i ngéda i ga béda le ba sañgal jam li likwee, i pes 15. I mbus, ba mpôdôl ha bé nye. Kaat Minson mi baôma i mbôdôl pôdôl nson makiiña u ñôma Paul. Ndi, di nla ba nkwoog nkaa le to numbe homa a bé a ke, ñôma Pétrô a bé a lédés hémle i lôk kéé a bé a koba nyoo. Di nla hégda le i u u, a bi yék lôk kéé yak Maria ba bé maséé kiyaga.
16. Inyuki di nla ba nkwoog nkaa le i dilo di nlo, ngandak mam i ga kônha bés maséé?
16 Ngim mangéda, Yéhôva a yé a ti bagwélél bé iloo kiki ba hégdaga, kayéle inyu ngandak maséé, ba bôdôl badba too i jam ba yé tehe li yé toi ntiik. I maséé ma mon lôk kéé i bi nôgda i u Pétrô a bi pam i mok. Bebek yak bés di ma nôgda maséé ma, i ngéda Yéhôva a nsayap bés iloo hihéga. (Bingéngén 10:22) Mu dilo di nlo, di ga tehe lelaa mimbônga mi Yéhôva nwominsôna mi ga yon. I mam di ga tehe ma ga loo i mam momasôna di nla hégda len. Inyu hala nyen, ibale di ntéñbe ni Yéhôva, di nla ba nkwoog nkaa le ngandak mam i ga kônha bés maséé.
“Añgel i Yéhôva i bép nye” (Minson mi baôma 12:18-25)
17, 18. Kii i bi tinde limut i bégés Hérôdé?
17 Pétrô a bi pam i mok, hala a bi hélés Hérôdé nyemede, ndi hala a hindha ki nye ñem. A pala ti oda le ba tibil yéñ nye homa nyensôna. I mbus, a bat batat mambadga, a ti ki oda le “ba kena bo inyu kogse bo,” bebek le ba nol bo. (Minson mi baôma 12:19) Hérôdé Agripa a bé mut a gwé bé ñem ngôô, a bé tôñ bé bôt bape. Njee a bé le a kogse i béba mut ini?
18 Ibale hala a bi lôôha ti nye hison le a nol bé Pétrô, jam lipe li bi hôgbaha nye. Ngim jam i bi bôña, i tinde baoo bé i lo inyu bat nye le ba kôp nsañ. Hérôdé a bé lama ba maséé kiyaga i boñ nkwel i bisu bi ngandak bôt. Lukas a nkal le “Hérôdé a haba mbot kiñe.” Mut miñañ nu Lôk Yuda le Josèphe a bi tila le libabô li mbot yé li bé mbañak ni silba. Inyu hala nyen i ngéda hiañgaa hi bé béyéi mbot yé, a bé bai nyensôna, ni lipém. A bôdôl ti nkwel i mbamba, inyu nene. Limut li bôdôl bégés nye, li londok le: “Kiñ i ngim nyambe i, ha i mut binam bé!”—Minson mi baôma 12:20-22.
19, 20. (a) Inyuki Djob a bi kogse Hérôdé? (b) Inyuki ñañ u nyemb Hérôdé Agripa u nhôgbaha bés?
19 Djob nyetama nyen ba nlama ti i nya bibégés i. Djob a bé béñge! Hérôdé a bé le a keñgle bikuu. A bé le a kônd limut tole a kal bo le ba pot bañ hala. Ndi ngoo le, a bi boñ toi kiki kaat Bingéngén i nkal: “Ilole mut a ntjiba, ngôk won u mbôk.” (Bingéngén 16:18) “I nlélém ngéda, añgel i Yéhôva i bép nye,” i mut ngôk nu a wo béba nyemb. Bibel i nkal le “minsoñ mi je nye, a wo.” (Minson mi baôma 12:23) Nyimam le Josèphe a nkal ki le i kuu i, i bi kwél Agripa kunda yada ni le nyemede kiñe a bi yi le i jam li, li nkwél nye inyule a bi neebe bibégés bi bi bé bé i gwé. Josèphe a nkônde le Agripa a bi boñ dilo ditan a yéñi, i mbus a wo.b
20 Ngim mangéda, di nla nôgda kii bo le bôt bape ba mboñ mam mabe ibabé le ba kôhna nôgôs. Hala a hélés bañ bés inyule “nkoñ ’isi wonsôna u yé isi ane i mut mbe.” (1 Yôhanes 5:19) Ndi to hala, bagwélél ba Yéhôva ba nla bana nduña i tehe bôt ba mboñ mam mabe ibabé le mut a kogse bo. Inyu hala nyen miñañ kiki unu di ntip tehe, mi nhôgbaha bés. I yé ndik wengoñle di ntehe Yéhôva a nyoñ bitelbene bi ngui, inyu bigdaha bagwélél bé bobasôna le a ngwés telepsép. (Tjémbi 33:5) To kii i leñek, a ga sôk pémés mbagi sép.
21. Bimbe biniigana bi tôbôtôbô di nla ôt i kaat Minson mi baôma pes 12, inyuki hala a nhôgbaha bés?
21 Unu ñañ u mal ni bibuk bi ntina makénd: “Ndi bañga i Yéhôva i bé ke ni bisu i tjama, i holok.” (Minson mi baôma 12:24) Mahol ma, ma nlama bigdaha bés lelaa Yéhôva a nsayap nson u ñañ nlam munu ngéda yés. I maliga, ñañ u kaat Minson mi baôma pes 12 u mpôdôl ndik bé nyemb i ñôma wada ni lelaa numpe a bi so. Ndi u ñôt mahoñol més téntén i bitelbene Yéhôva a bi yoñ inyu kolba Nsohop nu a bé sômbôl nyagat likoda li bikristen, a yéñék ki le ñañ nlam u ke bañ ni bisu i tjama. Minsoñgi mi Satan mi bi kwo i lép, hala ki nyen i mam a mboñ len ma ga too bé. (Yésaya 54:17) Maselna ni hala, hiki wada nu a nit Yéhôva bo Yésu, a nyoñ ngaba i ngim nson i i ga tjiba bé kekikel. Baa mahoñol ma, ma ntina bé makénd? Kinje nsima di gwé i tjam “bañga i Yéhôva” i len ini!
a Béñge minkéñék mi matila le, “Kiñe Hérôdé Agripa I.”
b Ntila bikaat bi dokta wada a nkal le, ndoñi Josèphe bo Lukas ba bi ti inyu kon i Hérôdé i nla kiha ni kon wada ba nsébél ni Pulasi le, “occlusion intestinale,” i kon u i nla kena i nyemb i ngéda minsoñ mini ba nsébél le “nématodes” mi njôp i minla mi mut. Ngim mangéda, nkokon a nlo minsoñ mi tole mi mpam i nyuu yé i ngéda a nkahal sômbôl wo. Kaat minyiña yada i nkal le: “Lukas a bi tibil toñol i jam li bi pémél Hérôdé, inyu éba ipam limbe likala a bi wo béba nyemb.”