Nyiña inyu Kaat yés i likoda li ñem sonde
2-8 SÔÑ MAYE SÉP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | MANYODI 39-40
“Môsi a bi tibil noñ biniigana Djob a bi ti nye”
(Manyodi 39:32) Hala ni nyen nson wonsôna u Lap i ndap libadô i mitin u mal. Ni bon ba Israel ba boñ kingéda mam momasôna Yéhôva a kal Môsé; hala nyen ba boñ.
w11 15/9 27 § 13
Baa Yéhôva a nyi we?
13 Maselna ni Kôra, “Môsé a lôôha ni ñem lima, iloo yaga bôt bape bobasôna ba bé hana ’isi.” (Ñañga bôt 12:3) A bi unda le, a bééna suhulnyuu inyule a bi téñbe i noñ maéba ma Yéhôva. (Manyodi 7:6; 40:16) Yom to yada i ñéba bé le Môsi a bé pééna liboñok li Yéhôva tole i ngéda Yéhôva a bé kal nye le a boñ ngim jam, hala a bé tééñga nye. I ngéda ba bé oñ lap, Yéhôva a bi kal kii ba bé lama boñ yak ikété disii di mam; kiki hihéga a bi kal umbe ntén bôñgô ba bé lama gwélél inyu bañ mabadô ma lap, a ti yak nsoñgi u dilonde (makoi) ba bé lama gwélél. (Manyodi 26:1-6) Ikété ntôñ Djob, i nla pam le, ba téé ngim mankéé inyu béñge nson woñ, ibale i mankéé nu a ntoñle we lelaa u gwel nson woñ yak ikété disii di mam, ngim mangéda i nla pam le, i jam li, li tééñga we. Ndi Yéhôva nye a yé ñéga bôlô nu a yé peles, a nyéñ bé le a sal bibôlô gwobisôna nyetama ndi a mbôdôl bagwélél bé ñem. I ngéda a ntoñol lelaa di gwel ngim nson yak ikété disii di mam a gwé loñge njom i boñ hala. Kekikel Môsi a bi tjelel bé inyule Yéhôva a bé ti nye ngandak ndoñi wengoñle a bé yan nye tole a bé ti bé nye pôla i boñ mam kiki nye Môsi a bé le a gwés. Ndi maselna ni hala, Môsi a bi yoñ bitelbene le, bagwelnson ‘ba boñ kingéda mam momasôna Djob a bi kal.’ (Manyodi 39:32) Kinje loñge ndémbél i suhulnyuu Môsi a bi yigle bés! Môsi a bé yi le nson u Yéhôva u, ni le a bé ndik ngim sélél i moo ma Djob inyu boñ le i nson u, u gwéla.
(Manyodi 39:43) Ni Môsé a tehe nson wonsôna, ndi nun-ki, ba mal boñ wo; kiki Yéhôva a legel, hala yaga nyen ba mal boñ wo; ni Môsé a sayap bo.
(Manyodi 40:1, 2) Ni Yéhôva a pôdôs Môsé, a kal le: 2 “I hilo hi bisu bi sôñ bisu nyen w’a téé Lap i ndap libadô i mitin.”
(Exodus 40:16) Ni Môsé a boñ ki hala; kingéda mam momasôna Yéhôva a kal nye, hala nyen a boñ.
w05 15/7 27 § 3
Baa u yé maliga ikété mam momasôna?
3 Kaat Lôk Héber 3:5 i nkal le: “Môsi a bé ngwelnson nu maliga.” Kii i bé hôla Môsi i ba mut maliga? Inyu oñ lap ni téé yo, “Môsé a boñ ki hala; kingéda mam momasôna Yéhôva a kal nye, hala nyen a boñ.” (Manyodi 40:16) Kiki di yé bagwélél ba Yéhôva, di ñéba le di yé bôt ba maliga i ngéda di ngwélél nye ni ñem manôgla. Hala a nkobla le di ntéñbe ni Yéhôva yak ngéda di gwé mandutu tole njiiha. Ndi i yémbél mandutu yotama bé yon i nla éba di yé bôt ba maliga. I kaat Lukas 16:10 Yésu a bi kal le: “I mut a yé maliga ikété ndék mam, a yé ki maliga ikété ngandak mam; yak i mut a téé bé sép ikété ndék mam, a téé bé to sép ikété ngandak mam.” Jon di nlama ba bôt ba maliga, yak ikété mam ma nene bés disisii.
Tibil tém inyu léba tik ngok i mbuu
(Manyodi 39:34) Ni hul i minkuibahaga mi bikôp bi balôm ba mintômba, yak ni hul i bikôp bi basoso ba tjel di tjobi, ni yibne i yé kiñil;
it-2 510 § 4
Bikôp bi basoso ba tjel di tjobi
Lelaa bon ba Israel ba bi kôhna gwo. I nuga ba nsébél ikété Bibel le, tachash i yé ngim ntén i hiel hiobi; jon di nla badba le, lelaa bon ba Israel ba bi boñ inyu kôhna bikoo bi tjel di tjobi ti. Yôha ni kel, tjel di tjobi di niñ i bahoma het lisuni li yé ngandak ndi mintén mi tjel di tjobi dipe di niñ i bahoma lisuni li ta bé ngandak. I len ini, ngim ntén i tjel di tjobi di niñ bebee ni tuye Méditéranéa yak ni bituye bi bi nsune bé pak pak. Kiki ngéda i bé tagbe, bôt ba binam ba bi mal ba nol binuga bi ndi i ngéda ba bé tila Bibel i nene le, binuga bi, bi bé tôl i tuye Méditéranéa ni i tuye Nkôibaga. Yak i nwii 1832, kaat yada ba nsébél le, Dictionnaire de la Bible d’Augustin Calmet (p. 139) i bé kal le: “Ba nléba ngandak tjel di tjobi i bon ba biôn ba ba yé ipañ tuye Nkôibaga, yak bebee ni Sinai.”—Béñge yak ini kaat le, The Tabernacle’s Typical Teaching, by A. J. Pollock, London, p. 47.
(Manyodi 40:34) Ha ni nyen ond i hô ndap libadô i mitin, lipém li Yéhôva li yon mu Lap.
w15 15/7 21 § 1
Baa hala a yé nseñ le mut binam a yimbe bôlô yoñ?
I ngéda ba bi mal oñ lap, “ond i hô ndap libadô i mitin, lipém li Yéhôva li yon mu Lap.” (Manyodi 40:34) Hala a bé éba ntiik le, Yéhôva a bé maséé ni maoñ ma! U nhoñol le, kii Bézalél bo Ohôliab ba bi nôgda ha i ngdéda i? To hala kii ba bi tila bé môl map mu ngii gwom ba bi bañ, ba bé maséé i yi le Yéhôva a bi sayap biliya gwap. (Bingéngén 10:22) Kiki nwii mi bé tagbe, ba bé maséé i yi le Yéhôva a bé kee ni bisu i gwélél i gwom ba bi bañ mu nson wé. I ngéda b’a lo i bitugne i mbok yondo, ibabé pééna Bézalél bo Ohôliab b’a ba nhelek, ba bak ki maséé i yi le, i gwom ba bi bañ bi bi gwéélana mu bibégés bipubi yom kiki bo 500 nwii!
Lisoñgol li Bibel
9-15 MAYE SÉP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | LÔK LÉVI 1-3
“Njômbi i makébla”
(Lôk Lévi 1:3) I ba ni le nsul wé u mba sesema i ntul i hié i lôlak mu liuñ li nyaga, wee a’ tiigaha yo bebee, i bak nlôm ngi hies. A’ tiigaha yo bebee i nwemel ndap libadô i mitin, le a leegana loñge i bisu bi Yéhôva.
(Lôk Lévi 2:1) Ngéda mut a’ tiigaha Yéhôva ni nsul u yé likébla li minluñ bebee, nsul wé w’a ba flawa ilam. A’ kôp ki wo môô, a kéhi ki mpôbôk nunumba ngii yé.
(Lôk Lévi 2:12) N’a tiigaha gwo bebee ni Yéhôva, bi bak ikété nsul u matam ma bisu; ndi bi bet bañ meeni i numb ntode njiñ mu ngii juu li bisesema.
it-2 846
Makébla
Bisesema bi ntul i hié. I nuga ba bé ti kiki sesema i ntul i hié i bé lighana yosôna inyu Djob; i nwet a bé lona nuga a bé kôhna bé yom yo ki yo. (Béñge Bakéés 11:30, 31, 39, 40.) Hala a bé njel yada inyu bat Yéhôva le a neebe sesema inyu béba ba bi ti, tole a éba le a neebe yo. Yésu a bi ti nyensôna kiki sesema i ntul i hié.
it-2 849 § 7
Makébla
Makébla ma minluñ. Makébla ma minluñ ma bé tina i nlélém ngéda ni bisesema inyu masoda, bisesema bi ntul i hié ni bisesema inyu béba, ba bé gwélél ki mo kiki matam ma bisu; ndi i bé i pam ngim mangéda le, ba ti i makébla ma motama. (Manyodi 29:40-42; Lôk Lévi 23:10-13, 15-18; Ñañga bôt 15:8, 9, 22-24; 28:9, 10, 20, 26-28; pes 29) Bôt ba bé ti Djob bisesema bi inyu ti nye mayéga inyu bisai ni lingwañ a bé ti bo. Ba bé béna ti gwo ni môô, yak ni binjinjiñ. Makébla ma minluñ ma bé le ma ba mintén mintén, kiki bo flawa ilam, mis ma kôn mbômôk i hié, tole makala, tole dibambha bi biôlô bi ba ntéé i juu tole ba nwañ i flapan tole ba nwañ ikété môô. Ba bé ligis ngim makébla ma minluñ i ngii juu li bisesema bi ntul i hié, makébla mape biprisi gwon bi bé je gwo, a bak ki le i ngéda mut a bé lona sesema inyu masoda yak nye a bé a je ndék mu makébla ma. (Lôk Lévi 6:14-23; 7:11-13; Ñañga bôt 18:8-11) Makébla ma minluñ ba bé lama ligis i ngii juu ma bé lama bé bana séñha to “wéi” (i nene le ba mpôdôl minlambak mi matam ma faigé tole malép ma ditatam) inyule bi bé le bi séñés makébla ma.—Lôk Lévi 2:1-16.
(Lôk Lévi 3:1) Ndi i ba ni le nsul wé u mba sesema inyu masoda, i ba ni le a ntiigaha wo, u lôlak liuñ li nyaga, to nlôm to ñin, wee a’ tiigaha wo i bisu bi Yéhôva, u ban-ga bañ hies.
it-2 847 § 5
Makébla
Bisesema inyu masoda (tole bisesema inyu kôp nsañ). Bisesema bi masoda Yéhôva a bé neebe bi bé unda le i nwet a bé ti makébla a bééna maada malam ni Djob. I nwet a bé ti sesema a bé je yo ni lihaa jé (ikété lipénd li lap; base i Lôk Yuda i niiga le, ba bi téé bon ba bipele i ntôla lipénd li lap; ndi ikété témpel yomede ba bi oñ ngim bituñ inyu je) I prisi i bi ti i sesema i a bé kôhna yé ngaba, yak biprisi bi bé sal ba bé kôhna yap ngaba. A bé wengoñle Yéhôva a bé nok loñge njiñ i mahoñ ba bé ligis i ngii hié. Matjél, ma ma yé yimbne i niñ ma bé tina Djob inyule niñ i yé yom yé. Hala nyen biprisi ni i bet ba bé ti makébla ba bé wengoñle ba nje lôñni Yéhôva, inyu unda le ba gwé maada malam ni nye. I mut a bé je bijek bi, ki le a bé nyega (to imbe ntén nyega mbén i nkal) tole a bé je minsôn mi i mbus ngéda i bi tina (inyule ibale lék i yé bijek bi, bi mbôdôl bol) a bé lama nôla. I nwet a bé boñ hala a bé unda le a ndiihe bé gwom bipubhaga, inyu libak jé li nyega tole hala kiki a bi je yom i mbébél Yéhôva Nyambe, i mut nu a bé ôbôs bijek tole a bé yan gwo.—Lôk Lévi 7:16-21; 19:5-8.
Tibil tém inyu léba tik ngok i mbuu
(Lôk Lévi 2:13) Ndi hi ki nsul u yé likébla li minluñ, w’a nés wo ni bas; u boñok bañ ki to le bas i malômbla ma Nyambe woñ i hañ mu likébla joñ li minluñ. Hi ki nsul u yé le u tiigaha bebee, w’a tiigaha wa bebee nnéhak ni bas.
(Ézékiel 43:24) W’a tiigaha ki gwo i bisu bi Yéhôva, ndi biprisi gw’a kuñle gwo bas, bi sem gwo sesema i ntul i hié inyu Yéhôva.
w04 15/5 22 § 1
Balôm ba matode ma kaat Lôk Lévi
2:13—Inyuki ba bé lama nés ‘hiki likébla ni bas’? Ba bé boñ bé hala inyu boñ le sesema i ne i nyo. I nkoñ ’isi wonsôna ba ngwélél bas inyu tééda bijek, inyu boñ le bi ôbi bañ. I nene le ba bé ti yo ni makébla inyu unda le, ma bééna bé béba ni le ma bé bé ñôbak.
(Lôk Lévi 3:17) Hala a’ ba litéñ mba ni mba ikété tjai dinan tjodisôna, ikété mandap manan momasôna, le ni jek bañ; mahoñ, to matjél.
it-1 1003
Mahoñ
Inyuki ba bi téé i mbén i. Isi mbén Môsi matjél ni mahoñ bi bé gwom bi Yéhôva nyetama. Matjél ma gwé niñ, i Yéhôva nyetama a nla ti; jon niñ kiki matjél bi yé gwé. (Lôk Lévi 17:11, 14) Ba bé tehe mahoñ kiki yom i i nlôôha ba mahee mu minsôn mi nuga. I ti mahoñ ma nuga kiki sesema i bé éba le, ba bé yi le Yéhôva nu a ngwéñbaha a kôli i kôhna i gwom bi nlôôha ba bilam; hala a bé éba ki le i nwet a nti sesema a nsômbôl ti nye i yom i nlôôha ba ilam. Kiki mahoñ ma bé yimbne le bon ba Israel ba nsômbôl ti Yéhôva i yom i nlôôha ba ilam, Yéhôva a bi kal bo le, ba ligis mo i ngii juu kiki “bijek” inyu ‘numb ntode njiñ’ inyu yé. (Lôk Lévi 3:11, 16) Inyu hala nyen i mut a bé je mahoñ a bé kadal yom ipubhaga Yéhôva nyetama a bé a kôli i bana. I mut a bi je mahoñ a bé lama nôla. Maselna ni matjél, ba bé le ba gwélél mahoñ inyu mam mape, téntén ibale nuga i bé wo nyemede tole nuga ipe yon i bé nol yo.—Lôk Lévi 7:23-25.
w04 15/5 22 § 2
Balôm ba matode ma kaat Lôk Lévi
3:17. Kiki mahoñ ma bé homa a nlôôha ba nlam ikété nuga, ba bi sôña bon ba Israel i je mo inyu niiga bo le Yéhôva nyetama nyen a kôli i bana yom i nlôôha ba ilam. (Bibôdle 45:18) Hala a niiga yak bés le di nlama ti Yéhôva i yom i nlôôha bane bés nseñ.—Bingéngén 3:9, 10; Kôlôsé 3:23, 24.
Lisoñgol li Bibel
16-22 MAYE SÉP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | LÔK LÉVI 4-5
“Ti Yéhôva i yom i nlôôha ba loñge”
(Lôk Lévi 5:5, 6) Ndi y’a ba le, ngéda a mal yoñba libua inyu jam jada mu mam mana, ha nyen a’ pahal jam a bi bôñôl béba, 6 ndi a’ jôbna sesema yé inyu libua bisu bi Yéhôva, inyu béba a bi boñ, i bak ñin u nlôl bémba, man ntômba, to le man kembee. Hala nyen prisi y’a ti bikwak inyu yé, inyu béba a bi boñ.
it-2 848 § 12
Makébla
Bisesema inyu libua. Mut a bé ti sesema inyu libua i ngéda a bé boñ béba, to imbe béba i bé tééñga nye kiññem. Ba bé ti bisesema bi inyu ngim bibéba bitôbôtôbô, bi bé ndék mahéñha ni bisesema inyu béba inyule ba bé ti gwo inyu timbis ngim jam mut a bi nimis. Too kunde i Yéhôva, tole kunde i litén yon ba mbôk. Mut a bé ti sesema inyu libua inyu boñ le Yéhôva a nwéhél nye inyu béba a bi boñ, tole inyu boñ le a kôhna ha bañ kogse inyu jam libe a bi boñ.—Hégha ni Yésaya 53:10.
(Lôk Lévi 5:7) Ndi i ba ni le woo wé u nla bé léba man ntômba, wee a’ jôbna bakuku iba, to le bilélés bi dibeñ biba yak Yéhôva, sesema inyu libua, inyu jam a bi bôñôl béba; hiada mu i ba sesema inyu béba, ihogi ki sesema i ntul i hié.
w09 1/6 26 § 3
A nyi minwaa nwés
Mbén i bé unda le Yéhôva a nyi minwaa nwés, nlôñ 7 u nkal le: “Ndi i ba ni le woo wé u nla bé léba man ntômba, wee a’ jôbna bakuku iba, to le bilélés bi dibeñ biba yak Yéhôva, sesema inyu libua, inyu jam a bi bôñôl béba.” I bibuk bini le: “Ndi i ba ni le woo wé u nla bé léba,” bi nla ki koblana le, “Ibale a nla bé somb.” Ibale man Lôk Israel a bé lôôha liyep kayéle a bé la bé somb ntômba, Djob a bé neebe le, a lona i yom a bé le a kôhna—bakuku iba tole dibeñ diba.
(Lôk Lévi 5:11) Ndi i ba ni le woo wé u nla bé léba bakuku ba, to bilélés bi dibeñ biba, ha ni nyen a’ jôbna nsul wé inyu jam a bi bôñôl béba, hihéga hi éfa hiada ikété jôm, flawa ilam, sesema inyu béba; a kôbôk bañ môô ngii yé, a hak bañ ki to mpôbôk nunumba mu ngii; inyule hala a yé sesema inyu béba.
w09 1/6 26 § 4
A nyi minwaa nwés
Kii mut a bé a boñ ngéda a nla bé to ti dinuni diba? Mbén i bé kal le: “Ha ni nyen a’ jôbna nsul wé inyu jam a bi bôñôl béba, hihéga hi éfa hiada ikété jôm, [hala wee kop juem tole bôô i] flawa lam, sesema inyu béba. (Nlôñ 11) Ibale mut a bé yep ngandak, Yéhôva a bi ti kunde le a bé le a ti sesema ibabé le a kôp matjél ma binuga. I Israel, to ibale mut a bé liyep, hala a bé kéñ bé le Nyambe a hô béba yé, hala a bé kéñ bé to le i mut nu a bana maada malam ni Nyambe.
Tibil tém inyu léba tik ngok i mbuu
(Lôk Lévi 5:1) Ndi ibale mut a mboñ béba le a nok kiñ i nkuma soñ, ni le nyemede ki a bak mbôgi hop, to le a tehe to yi mam; ibale a nkubul bé hop u, wee a’ begee liboñok jé libe.
Ni niglene yak bagwélél ba Yéhôva ba ba téñbe i gwés nye
14 Yak bé ni nla unda le ni ntéñbe i gwés Yéhôva iloo mam momasôna. Ni nla ki téñbe i gwés bôt bape ibale ni ñunda bo loñgeñem. Kiki hihéga, mam ma nla kwés we nkaa le mantata a mboñ béba ikeñi. U nla bana ngôñ i unda le u ntéñbe i gwés nye, téntén ibale a yé liwanda joñ li ñem nyuu tole mut woñ lihaa. Ndi u nlama yi le, i téñbe i gwés Yéhôva li yé nseñ iloo mam momasôna. Jon, kiki Natan, unda manyuñ loñgeñem, ndi nôgôl Yéhôva. Kal nye le a nlama pala ke i tehe mimañ inyu bat mahôla. Ibale a mboñ bé hala, wemede u nlama ke i tehe mimañ. I boñ hala li ñunda le u ntéñbe i gwés Yéhôva. Nlélém ngéda, u yé unda manyuñ loñgeñem inyule mimañ mi nla hôla nye i témbna maada malam ni Yéhôva. Mimañ mi ga kodol nye ni mbuu lima, ni loñgeñem.—Añ Lôk Lévi 5:1; Galatia 6:1.
(Lôk Lévi 5:15, 16) Ibale mut a ntjañgap, a bôñôl béba lihee, a héa yom ikété gwom bipubhaga bi Yéhôva; ha ni nyen a’ jôbna sesema yé inyu libua yak Yéhôva, nlôm ntômba mu bémba ngi hies, a bak kingéda ndamba w’a tôp, moni mi yé sékel ni sékel, kingéda sékel i homa mpubhaga, sesema inyu libua. 16 Ndi a’ tja ki yom a bi bôñôl béba, ikété yom pubhaga, a’ kônde ki jôga jada ikété môga matan mu, a ti gwo prisi; hala nyen prisi y’a ti bikwak inyu yé i sem a nsem nlôm ntômba sesema inyu libua, ndi a’ nwéhlana.
it-1 861 § 8
Libak lipubi
Binuga ni bijek bi libumbul. Babôkgwéé ba nyaga, ba mintômba, ni ba kembee ba ba bé balôm, ba bé gwom bipubhaga inyu Yéhôva; ba bé bé le ba somb gwo. Ba bé lama ti gwo kiki sesema, biprisi bi bi bé bapubhaga gwon bi bé kôhna ngaba mu. (Ñañga bôt 18:17-19) Matam ba bisu, ni jôga jada ikété jôm, yak bisesema gwobisôna lôñni makébla momasôna ba bi yilha bipubhaga, bi bé gwom bipubhaga inyu nson u homa mpubhaga. (Manyodi 28:38) I gwom gwobisôna ba bé ti Yéhôva bi bé gwom bipubhaga, ba bé lama bé jôha ni gwo, ba bé lama bé to gwélél gwo tolaa tolaa. Di yoñ hihéga hi jôga jada ikété jôm. Ibale mut a nhéa jôga jada ikété jôm inyule a nsômbôl ti jo Nyambe. Ndi i pam le, nyemede tole mut wé lihaa, a yoñ ndék mu ngi kôôba, bebek inyu lamb, wee i mut nu a mbôk mbén Nyambe inyu gwom bipubhaga. Mbén i bé kal le a ga saa i yom a bi yoñ, a kônde môga ima ikété jôm mu ngii; a kônde ki nlôm ntômba ngi hies, a ti nye kiki sesema. Hala a bé boñ le bon ba Israel ba lôôha diihe gwom bipubhaga bi Yéhôva.—Lôk Lévi 5:14-16.
Lisoñgol li Bibel
23-29 SÔÑ MAYE SÉP
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | LÔK LÉVI 6-7
“Njel yada inyu ti mayéga”
(Lôk Lévi 7:11, 12) Lini ki jon li yé litéñ li sesema inyu masoda, i mut a ntiigaha bebee ni Yéhôva. 12 I ba ni le a ntiigaha yo bebee inyu ti mayéga, wee a’ tiigaha makala ma ngiséñha bebee mbôôk ni môô mbôda ni sesema yé inyu ti mayéga, a tiigaha ki dibambha di biôlô di ngi-séñha bebee nhook ni môô, ni makala mbôôk ni môô, flawa ilam, i i mal nyo môô.
Biniigana di nla ôt mu kaat Lôk Lévi
9 Mam ma nyônôs ima: Di ngwélél Yéhôva inyule di yé maséé ni mam a mbôñôl bés. Inyu yigye i jam li, di pôdôl bisesema inyu nsañ, jam lipe li li bé nseñ mu bibégés bon ba nlômbi Israel ba bé ti Yéhôva. I kaat i Lôk Lévi, di ntehe le man Lôk Israel a bé le a ti sesema inyu nsañ “inyu ti mayéga.” (Lôk Lévi 7:11-13, 16-18) A bé boñ bé hala inyule ba bé kal nye, ndi inyule a bé gwés boñ hala. A bé ti likébla li ni ñem wé wonsôna inyule a bé gwés Yéhôva. I mut a bé ti likébla, lihaa jé ni biprisi ba bé lama je i nuga i. Ndi ngim gwom bi kété ni bipes bipe bi bé ndigi inyu Yéhôva. Bimbe bi?
(Lôk Lévi 7:13-15) A’ tiigaha nsul wé bebee, u bagna biôlô bi koga bi gwé séñha, mbôda ni sesema yé inyu masoda ma nsañ, i i yé inyu ti mayéga. 14 Ndi ikété ngim nsul yosô, a’ tiigaha yom yada mu bebee, i bak nsul ba ntol inyu Yéhôva; yon y’a ba yom prisi i nkôp matjél ma sesema inyu masoda juu ntôla. 15 Ndi minsôn mi sesema mut a ntiigaha bebee inyu masoda, i i yé inyu ti mayéga, nw’a jéba kel a ntiigaha yo bebee; a yégék bañ yom mu letee ni bikegla.
w00 15/8 15 § 15
Bisesema bi bi bé lémél Nyambe
15 Likébla lipe ñem u bé tinde mut i ti, li bé sesema inyu masoda li kaat Lôk Lévi pes 3 i mpôdôl. Jo ki jon ba nsébél le “sesema inyu kôp nsañ.” Ni hop Lôk Héber, i buk ini le “nsañ” i ngwéélana ndik bé inyu pôdôl ngéda gwét tole yubda i ta bé. I kaat ini le Études des institutions mosaïques i nkal le: “Ikété Bibel, i buk ini le “nsañ” i nkobla ki le mut a gwé maada malam ni Nyambe, mam mé ma nke loñge, a yé maséé, a hagak ki. Ba bé ti bé sesema inyu masoda inyu bana maada malam ni Nyambe, kiki bo le mut a nsômbôl suhul hiun hié; ndi mut a bé ti yo inyu ti Nyambe mayéga, tole inyu séé le a yé kimasoda i bana maada malam ni Nyambe, a nlémél ki nye. I ngéda ba mal ti Yéhôva matjél ni mahoñ, biprisi ni i mut a bé ti sesema ba bé je i sesema i. (Lôk Lévi 3:17; 7:16-21; 19:5-8) Hala a bé wengoñle i mut a bé ti sesema a bé jéla ni biprisi yak lôñni Yéhôva Nyambe, ñ, hala a bé unda maada ma nsañ bobasôna ba bééna.
(Lôk Lévi 7:20) Ndi mut, nu nyega yé i ngi yii ngii yé, ndi a je mu minsôn mi sesema inyu masoda, i i yé yom Yéhôva, mut nu a’ tjiba ikété bôt bé.
w00 15/8 19 § 8
Bisesema bi bibégés bi bi nlémél Yéhôva
8 Umbe ntén mut u bé u kôli ti makébla? Mbén i bé kal le hiki mut nu a nlo i bisu bi Yéhôva a bé lama ba mpubhaga, ni ngi liton li mahindi. Ibale mut a bi yila nyega, a bé lama ndugi ti sesema inyu béba tole sesema inyu libua le ndi a témb a ba mpubhaga i mis ma Yéhôva; i mbus nyen sesema yé i ntul i hié, tole sesema yé inyu masoda i bé le i lémél Nyambe. (Lôk Lévi 5:1-6, 15, 17) Baa di ntehe ni nseñ i tééda libak lipubi i bisu bi Yéhôva ngéda yosôna? Ibale di ngwés le bibégés di nti Nyambe bi lémél nye, di nlama pala sañgla ni Nyambe ngéda di mbôk mbén yé. Di nlama bé tiñha i gwélél bitelbene Nyambe a ntéé inyu hôla bés, hala wee “mimañ mi likoda” ni Yésu Kristô, nu a yé “sesema inyu kôp nsañ inyu bibéba gwés.”—Yakôbô 5:14; 1 Yôhanes 2:1, 2.
Tibil tém inyu léba tik ngok i mbuu
(Lôk Lévi 6:13) B’a lôñôs hié mu ngii juu ngéda yosôna; hi lémék bañ.
it-1 889 § 2
Hié
I Lap ni i Témpel. Ba bé gwélél hié ngandak ikété mam ma bé bôña i lap ni i témpel inyu bégés Nyambe. Hiki kegla ni hiki ngéda hiañgaa hi nañal, prisi keñi i bé ligis binjinjiñ i ngii juu li binjinjiñ. (Manyodi 30:7, 8) Mbén Djob i bé kal le ba nlama koda hié hi juu li bisesema hiki ngéda, hi nlama bé lém. (Lôk Lévi 6:12, 13) Ngandak bôt ikété base i Lôk Yuda i nkal le Djob nyemede nyen a bi koda hié hi juu li bisesema inyu ngélé bisu, ndi Bitilna bi mpot bé hala. Biniigana bi bisu Yéhôva a bi ti Môsi inyu juu li bisesema, bi bé le bon ba Arôn ba nlama “ha hié mu ngii juu, ba bok ki tjéé ngii hié” ilole ba mbii sesema mu ngii juu. (Lôk Lévi 1:7, 8) I mbus le sai i biprisi bi lihaa li Arôn i bi mal, ba ma mal yak sem bisesema gwobisôna inyu sai i biprisi, ha nyen hié hi nlôl yak Yéhôva hi bi ligis sesema i i bé i ngii juu. I nene le hié hi bi lôl ikété jél li ond li li bé i ngii Lap. Hala a nkobla le hié hi Yéhôva hi bi lo bé inyu kuye hié i juu li bisesema, ndi inyu “siiha sesema i ntul i hié mu ngii juu li bisesema, yak ni mahoñ ki.” I nene le i hié hi bi yik loñ i mbus ha, hi bé hié Yéhôva a bi om, ndi mpôdnaga ni hié bon ba Arôn ba bi bôk ba kuye mu juu. (Lôk Lévi 8:14–9:24) Nlélém jam u bi bôña i ngand i sai i témpel. I mbus masoohe ma Salômô, Yéhôva a bi om hié inyu ligis bisesema bi bé i ngii juu.—2 Miñañ 7:1; béñge yak Bakéés 6:21; 1 Bikiñe 18:21-39; 1 Miñañ 21:26 inyu tehe mangéda mape Yéhôva a bi boñ manyaga, a om hié inyu unda le a neebe makébla ma bagwélél bé.
(Lôk Lévi 6:25) Pôdôs Arôn ni bon bé bôlôm, u kal bo le: “Lini jon li yé litéñ inyu sesema inyu béba: homa ba nôlôl sesema i ntul i hié, ha ki nyen yak sesema inyu béba y’a nôlna, i bisu bi Yéhôva; yon i yé yom i nlôôha pubhaga.
si 27 § 15
Kaat Bibel i nyônôs 3—Lôk Lévi
15 (3) Ba bé ti sesema inyu béba ngéda mut a nkôôba bé boñ béba, tole a nhôs. Ba bé ti lém inoñnaga ni i mut a mboñ béba—hala wee prisi, litén jolisôna, ñane, tole yañga mut. Ñem won u bé tinde mut i ti sesema i ntul i hié ni sesema inyu kôp nsañ, ndi mbén i bé nyégsa le ba ti sesema inyu béba.—4:1-35; 6:24-30.
Lisoñgol li Bibel
30 SÔÑ MAYE SÉP–6 SÔÑ LIBUY LI NYÉÉ
MASÔÔ MA NKUS MA BIBEL | LÔK LÉVI 8-9
“Yimbne le Yéhôva a nsayap bo”
(Lôk Lévi 8:6-9) Ni Môsé a tiigaha Arôn ni bon bé bôlôm bebee, a nugus bo malép. 7 Ni nye a eñg nye nténdéé soti, a nidis ki nye ni ngôli, a eñg nye ni jombe, a ha ki nye éfod i nyuu, a nidis nye ni ngôli éfod, a sum nye éfod ni yo. 8 Ni nye a kéi hultôl i ngii yé; a ha ki Urim ni Tumim ikété hultôl. 9 A ha hikôtô ngii yé ño, a éde ki lipep li gôl hikôtô, ntut mpubhaga yaga; kiki Yéhôva a kal Môsé.
(Lôk Lévi 8:12) A kôp ki lañ i hôa ihogi ño Arôn, a hoo nye yo, i téé nye le a ba mpubhaga.
it-1 1188
Sai i prisi
Môsi a bi nugus Arôn ni bon bé Nadab, Abihu, Éléazar ni Itamar (tole a bi kal bo le ba nogop) i bômbôô pan i mumuna i i bé i kotoo i lap; i mbus, a ha Arôn mambot malam ma prisi keñi. (Ñañga bôt 3:2, 3) Handugi mambot malam ma, Arôn a bi haba bieñg bilam bipe bi bi bé biyimbne bi nson wé u prisi. I mbus, Môsi a hoo Lap môô, yak ni gwom gwobisôna bi bé mukété ni bisélél gwé, a hoo yak juu li bisesema môô ni bômbôô pan lôñni bisélél gwap. Hala a bi yilha i gwom bi bipubhaga, hala wee a bi bagal gwo le ba ga gwélél ndik gwo inyu nson u Nyambe. Sôk i nsôk, Môsi a hoo Arôn môô, hala wee a bi kôp nye mo i ngii ño.—Lôk Lévi 8:6-12; Manyodi 30:22-33; Tjémbi 133:2.
(Lôk Lévi 9:1-5) Ndi hilo di nyônôs juem i léña lem Môsé a sébél Arôn, ni bon bé bôlôm, ni mañ mi Israél, 2 ni nye a kal Arôn le: “Yôñôl wemede man nyaga mu liuñ ngi hies, sesema inyu béba, yak ni nlôm ntômba ngi hies, sesema i ntul i hié, ndi u tiigaha gwo bebee ni Yéhôva. 3 Ndi w’a pôdôs bon ba Israél, u kal bo le: “Yoña bép kembee, sesema inyu béba, yak ni man nyaga, ni man ntômba, gwobiba bimañ bi nwii wada ngi hies, inyu sesema i ntul i hié; 4 ni nlôm nyaga ni nlôm ntômba, sesema inyu masoda, ni sem gwo i bisu bi Yéhôva; yak ni likébla li minluñ mbôôk ni môô, inyule len ini nyen Yéhôva a mpémél bé.” 5 Ni bo ba lona gwom Môsé a kal i bisu bi ndap libadô i mitin, ni ngim ntôñ yosô i tiige bebee, i telep bisu bi Yéhôva.
it-1 1190 § 3
Sai i prisi
I hilo hi nyônôs juem, ba bi mal eñg bo, ba téé ki bo inyu nson wap. Ha nyen inyu ngélé bisu, biprisi bi bôdôl boñ nson wap ibabé le Môsi a hôla bo. Yokel, ba bi sem bisesema inyu bat nwéhél inyu loñ Israel. I bé béda le ba pubus bon ba Israel, ha ndik bé inyule ba bi gwééne ikété béba. Ndi yak inyule ba bi tip ndogop, ba ôô man nyaga nu gôl, i jam li, li bi unbaha Yéhôva. (Lôk Lévi 9:1-7; Manyodi 32:1-10) I ngéda biprisi bi ba bi tip téé, bi bi mal boñ bôlô yap inyu ngélé bisu, Yéhôva a unda le a neebe le ba kena bôlô ni bisu, a ep hié, hi ligis bisesema bi bi yégle i juu li bisesema. I nene le hié hi bi lôl i jél li ond li li bé i ngii Lap.—Lôk Lévi 9:23, 24.
(Lôk Lévi 9:23, 24) Ni Môsé bo Arôn ba jôp i ndap libadô i mitin, ba pam ki ni sayap loñ; ni lipém li Yéhôva li pémél loñ yosô. 24 Ni hié hi pam, hi lôlak yak Yéhôva. Hi siiha sesema i ntul i hié mu ngii juu li bisesema, yak ni mahoñ ki; loñ yosô i tehe bañ hala ni yo i leñ diléla, ba ôm masu ’isi.
Balôm ba matode ma kaat Lôk Lévi
13 Mam ma nyônôs ma-na: Yéhôva a nsayap ntôñ wé hana ’isi. Di béñge jam li bi bôña i nwii 1512 B.N.Y. ngeñ lap i bi tééba isi hikôa hi Sinai. (Manyodi 40:17) Môsi a téé Arôn ni bon bé biprisi. Bon ba Israel ba bi kodba inyu tehe kiki biprisi bi nti bisesema gwap bi bisu. (Lôk Lévi 9:1-5) Lelaa Yéhôva a unda le a bé maséé ni biprisi bini? Ngéda Arôn bo Môsi ba bé sayap litén, hié hi bi lôl yak Yéhôva, hi ligis bisesema bi bé i ngii juu li bisesema.— Añ Lôk Lévi 9:23, 24.
Tibil tém inyu léba tik ngok i mbuu
(Lôk Lévi 8:6) Ni Môsé a tiigaha Arôn ni bon bé bôlôm bebee, a nugus bo malép.
w14 15/11 9 § 6
Inyuki di nlama ba bapubhaga
6 I mbén i bé bat biprisi bi loñ Israel le bi ba mapubi, i mbéñge yak bagwélél ba Yéhôva i len ini. Banigil Bibel ba mbéna yimbe le mandap més ma Ane ma yé mapubi, ni le mambot di nhaba ma yé mapubi. Ndi ndémbél i mapubi ma biprisi i niiga ki bés le, hiki mut a nsômbôl bet i hikôa hi Yéhôva, hala wee a nsômbôl bégés nye, a nlama bana ‘ñem u mpôp.’ (Añ Tjémbi 24:3, 4; Yésaya 2:2, 3.) Di nlama bégés Nyambe ni mahoñol ma mpôp ni ñem u mpôp, yak nyuu yés i bak mapubi. Hala a nlama tinde bés i wanba hiki ngéda; i mbus, di boñ mahéñha ma ma yé nseñ inyu ba bapubhaga. (2 Korintô 13:5) Kiki hihéga, mut nu a bi sôblana ndi a béñgege bititii bi malal, a nlama badba le: “Baa me ñunda le me yé mpubhaga?” I mbus, a nlama yéñ mahôla inyu tjôô liboñok li nyega li.—Yakôbô 5:14.
(Lôk Lévi 8:14-17) Ni nye a tiigaha oñk nlôm nyaga bebee, sesema inyu béba. Arôn ni bon bé bôlôm ba kéhi moo map ño oñk nlôm nyaga, sesema inyu béba. 15 Ni Môsé a nol yo, a yoñ matjél, a ton mo ni hinoo hié bitoñ bi juu li bisesema ntôla, a pubus jo inyu béba, a kôp ki matjél momasô i tén juu, a téé jo le li ba lipubhaga, a ti ki bikwak inyu yé. 16 Ni nye a yoñ mahoñ momasôna ma ba ma édi ni gwom bi kété, yak ni kel i yé ngii libaa, ni ditam tjodiba, ni mahoñ map; ni Môsé a tus gwobisô i hié mu ngii juu. 17 Ndi a ligis oñk nlôm nyaga i hié mbus libôga, yak ni koo yé, ni minsôn nwé, ni tibi tjé; kiki Yéhôva a kal Môsé.
it-2 310 § 5
Môsi
Djob a bi téé Môsi ñat malômbla ma Mbén a bi boñ ni loñ Israel, a bi ti nye tel i tôbôtôbô mut binam nye ki nye a bi bana bé handugi Yésu Kristô nu a bi ba Ñat malômbla ma yondo. Môsi a bi yoñ matjél ma binuga ba bi sem, a nwes mo i ngii kaat malômbla, i i bé i yimbne i Yéhôva nu a bé pes yada mu malômbla ma; a nwes ki mo litén li li bé pes ipe mu malômbla ma (i nene le a bi nwes mo mimañ mi bôt mi litén mi mi bé ha i jôl li litén jolisôna). I mbus, a éñél litén kaat malômbla, litén li timbhe le: “Bipôdôl gwobisôna Yéhôva a mal pot, d’a boñ gwo.” (Manyodi 24:3-8; Lôk Héber 9:19) Kiki a bé ñat malômbla, Môsi a bi bana nsima i éga bôlô i maoñ ma Lap, ni bôlô i ôô bisélél gwé, kiki Yéhôva a bi kal nye le a boñ; a bi bana ki nsima i téé biprisi, a hoo Lap ni prisi keñi le Arôn môô ma tôbôtôbô. Nyen a bi éga ki minson mi bisu mi biprisi ba bi tip téé.—Manyodi bipes 25-29; Lôk Lévi bipes 8, 9.
Lisoñgol li Bibel