ÑAÑ U NIÑ I BÔT
Yéhôva a bi hôla bés i ‘o i het a bi bel bés’
I NGÉDA di nok maéba mana le di nlama “o i het ba mbel bés,” hala a yé le a hélés bés. Ndi Mats bo Ann-Catrin, ba ba nlôl i loñ Swéden, Yéhôva a bi “bel” bo ngandak ngélé. Lelaa a bi bel bo, lelaa i maéba ma ma bi hôla?
Mankéé Kassholms bona nwaa ba bi ke i Suklu Giléad i nwii 1979. Mu nwii mi bé noñ ha, Yéhôva a bi “bel” bo, hala wee a bi ti bo ngandak minson i Irañ, i Môris, i Myanmar, i Tañzania, i Uganda, ni i Zaire. I ngéda ba bé i Suklu Giléad nyen malét wada le Jack Redford a bi ti bo maéba ma ma bi hôla bo i ngéda Yéhôva a bi “bel bo,” a “nup bo,” “a témb a bel bo” ngandak ngélé. Nwaha, bomede ba toñle bés.
Mats, soho toñle le bés lelaa u bi yi maliga.
Mats: Pua yem a bé i Pôlan i ngéda Gwét bi ntôla II. Ha ngéda i, a bi tehe lelaa bihéñba bi bé nnayak ikété base i Lôk Pada. Ndi a bé béna kal le: “Maliga ma yé homa!” I mbus ngim ngéda, me bi tehe le maliga ma yé toi. Me bi somb ngandak bikaat ba bé sébél yada yo ni hop Pulasi le La vérité qui conduit à la vie éternelle. I ngéda me bi tehe ño nkwel u, u lémél me ngandak. Nlélém kel me bi somb i kaat i, me añ yosôna le fet. I ngéda me bi mal añ yo, me yi le me nléba maliga!
Ibôdôl i sôñ ina i nwii 1972, me bi añ ngandak bikaat bi Mbôgi Yéhôva, me kôs mandimbhe mu mambadga me bé badba. Me bé ndik kiki mut nyuñga Yésu a mpôdôl mu hihéga hiada: i ngéda a bi léba tik ngok i i bé nseñ ngandak, a nuñul gwom gwobisôna a bééna inyu somb yo. Me bi nwas université ni bôlô dokta me bé sômbôl sal, inyu somb tik ngok, hala wee maliga. (Matéô 13:45, 46) Me bi sôblana i hilo 10 hi sôñ Libuy li nyéé, nwii 1972.
I mbus nwii wada, bagwal bem ni mankéé nu mbus yak bo ba bi yila Mbôgi Yéhôva. Me bi yila nsañal i sôñ isaambok, nwii 1973. Nsañal wada a bé mu likoda jés, nlam mañge muda nu a bé gwés Yéhôva ngandak, jôl jé li bé le Ann-Catrin. Di bi kahal gwéhna, di biiba i nwii 1975. I nwii mina mi bi noñ ha, di bé i Strömsund, nlam tison i Swéden, i het bôt ba bé gwés ñañ nlam.
Ann-Catrin: Pua yem a bi yila Mbôgi Yéhôva i ngéda a bé bebee ni mal université, a bé i Stockholm. Me bééna ndik sôñ aa ha ngéda i, ndi pua a bé a kena me i makoda ni i likalô. Mama yem a bé oo hala, jon a bé gwés unda le Mbôgi Yéhôva i ta bé biloñge bi bôt. Ndi a bé tumb-ba yañga inyule i mbus ngéda, nyemede a bi yik sôblana. Me bi sôblana i ngéda me bééna 13 nwii. I ngéda me bi bana 16 nwii, me yila nsañal nu ngéda yosôna. Me bi bôdôl ndugi sal i Umeå i het ngôñ i batéé likalô i bé; i mbus, me yila nsañal nu tôbôtôbô.
I ngéda me ni Mats di bi biiba, di bé maséé i hôla ngandak bôt i yi maliga. Mu bôt di bi niiga, hingonda hiada hi bé mu le Maivor, a bi nwas bôlô yé i sport i i bé le i ti nye ngandak moni, a kahal sal bôlô nsañal ni mankéé muda nu mbus. Ba bé i Suklu Giléad i nwii 1984; nano, ba yé bi missionnaire i Équateur.
Mu bahoma bobasôna ni bi gwel nson nan u missionnaire, lelaa ni bi nôgôl maéba mana le ni ‘oo i het ba mbel bé?’
Mats: Ba bi héñha bés minson ngandak ngélé. Jam jada li li bé li hôla bés mu mangéda ma, li yé le di bé noode nigle Yésu, téntén suhulnyuu yé. (Kôlôsé 2:6, 7) Kiki hihéga, di bé bem bé le lôk kéé i boñ mam kiki bés di nhoñol, ndi di bé noode nok inyuki ba mboñ ngim mam. Ngôñ yés i bé le di tibil nok mahoñol map ni bilem gwap. I ngéda di bé nigle Yésu, di bé nôgda ndik wee ba ‘mbel bés ipañ malép,’ hala a bé a hôla bés i o i het ba mbel bés.—Tjémbi 1:2, 3.
Di bé hiôm ngandak inyu yuuga makoda
Ann-Catrin: I ngéda ba ntiimba bel bebela, i gwé ngôñ ni “hiañgaa” inyu boñ le i nañ. Yéhôva a bé inyu yés kiki hiañgaa. (Tjémbi 84:11) A bi ti bés lôk kéé i bôlôm ni i bôda i i bi unda bés gwéha. Kiki hihéga, di bé i man wés likoda i Tehran, nyoo i Irañ, lôk kéé i bi leege bés loñge ndik kiki di yé di ñañ mu miñañ mi Bibel. Di bé le di gwés yén nyoo i Irañ ndi i sôñ Njéba, nwii 1980, ba bi sôña nson u Mbôgi Yéhôva nyoo. Ba kal bés le di gwé dilo diba inyu nyodi nyoo. Ba bi ep bés i Zaire (nu ba nsébél len le Kôñgô) i Afrika.
Mangéda malam di bi tégbaha i Zaire, i nwii 1982
I ngéda me bi nok le di nlama ke i Afrika, me bi ee. Me bi nok le nyoo i yé nyoo ni ngandak makon, hala a bé kônha me woñi. Ndi mawanda més ima ma ma bi bôk ma sal i Afrika ngandak nwii ma bi kal bés le: “Ni kon bañ woñi, di nyi le ni yé ngi ke i Afrika ndi i mbok i, i ga lémél bé.” Hala ki nyen i bé! Lôk kéé i ngwéhna nyoo waañ. I mbus nwii minsamal, i ngéda ba bi sôña nson wés i homa di bé, i pam le di nlama nyodi i Zaire, me bé nolba inyule hala a bi hélés me le me bé soohe Yéhôva le: “A Yéhôva, soho boñ le di nyodi bañ i Afrika.”
Bimbe bisai ni bi kôs mu nwii mi nwominsôna?
“Tuñ yés” i Tañzania, i nwii 1988
Mats: Ngandak lôk kéé i i bé bi missionnaire i bi yila mawanda més. Ba bé lôl i ngandak biloñ i nkoñ ’isi. Ngim bahoma, di bé di bana ngandak gwigil bi Bibel. Ngim mangéda, hiki wada wés a bééna 20 ma gwigil! Me yé mbén i hôya gwéha i lôk kéé i bôlôm ni i bôda i Afrika. I ngéda di bé yuuga makoda i Tañzania, ngandak lôk kéé i bi leege bés loñge. “ba bi ti yaga iloo bigwel moo gwap,” i ngéda di bé ha ipañ yap, di yéénege ikété “matôa més.” (2 Korintô 8:3) Di bééna ngéda i tôbôtôbô di bé sébél le ngéda miñañ. Hiki kôkôô, me ni Ann-Catrin di bé di yén, di kahal pôdôl i mam di mboñ kel yosôna, di tinak Yéhôva mayéga ni mahôla mé.
Ann-Catrin: Inyu yem, bisai bipe bi nloo bé bini le me yé ikété lihaa li lôk kéé i i yé i nkoñ ’isi wonsôna. Di bi nigil ngandak dilémb kiki bo Farsi, Pulasi, Luganda ni Swahili; di bi nigil ki bilem bi ngandak biloñ. Di bi hôla ngandak lôk kéé i bôlôm ni i bôda i hol, di bana bañga mawanda, di sal ki ni bo “ikété adna.”—Sôfônia 3:9.
Di bi tehe ki ngandak mam malam Yéhôva a bi hek. Hiki ngéda di bé di neebe nson u mondo, di bé nôgda toi le Yéhôva nyen a ñéga bés. Yéhôva a bi kôp bés bisai di bé bé le di bana ibale di nwas bé le a éga niñ yés.
Di bé téé likalô i ngandak bahoma i Tañzania
Mambe mandutu ni bi boma, kii i bi hôla bé?
Mats: Ngandak makon i bi gwel bés nyoo, yak lihep li matjél. Ngim mangéda, ba bé ba kan Ann-Catrin. Di bé hoñol yak bagwal bés ba ba bi un. Ndi di nti bôt bés ba lihaa mayéga inyule ba bi neebe le ba ntééda bo. Ba bi sal i bôlô i ni maséé, ni woñgut lôñni gwéha. (1 Timôtéô 5:4) Ngim mangéda, hala a bé a tééñga bés, di bé kal le: “Di bak le di tééda bo iloo ha, ndi bés bana di yé haa.”
Ann-Catrin: I nwii 1983, i ngéda di bé i Zaire, bahal matjél (choléra) i bi gwel me béba ngandak. Dokta a kal Mats le: “Nyodna nye munu loñ ini len!” I kel i bé noñ ha, di bet i avioñ nu a bé béna bé begee bôt, ndi njel ipe i bé bé, di ke i Swéden.
Mats: Di bi bôô maéya inyule di bé hoñol le nson wés u missionnaire u bé lama telep. Dokta a bi kal le kon u Ann-Catrin u nla bé mal, ndi u bi mal. I mbus nwii wada, di bi témb i Zaire ndi i lisañ lini, di bi ke i man likoda ni hop Swahili i Lubumbashi.
Ann-Catrin: I ngéda di bé i Lubumbashi, jém li bi so me. I yé maliga le di bééna bé ngôñ i bana bon, ndi i ngéda i man nu a bi wo, ndutu i bé le i pat me ñem. Ndi mu béba ngéda i, Yéhôva a bi sayap bés i nya di bé hégda bé. Di bi bôdôl ngandak gwigil bi Bibel iloo ngéda bisu. Di bi boñ bé to nwii wada, likoda li hol, lôk kéé i i bé 35, i pam 70. Nsoñgi u bôt ba bé lo i makoda u bé 40 ndi i mbus ndék ngéda, u bet 220. Di bé di pégi ngandak i nson likalô. Kiki Yéhôva a bé sayap nson wés, hala a bé lédés me ngandak. Ndi to hala, di mbéna hoñol man wés. Di mbem mbok yondo inyu tehe kii Yéhôva a ga boñ inyu yés ni i man nu.
Mats: Ngim ngéda i bi pam le Ann-Catrin a bé waa ngandak. I nlélém ngéda, ba bi léba me kon pos i minla, i bé béda le ba kan me. Ndi i len ini, me nke loñge, yak Ann-Catrin a mboñ kii yosôna a nla.
Me bi nok le bésbotama bé bon di gwé mandutu. I ngéda ba bi nol ngandak bôt i Rwanda i nwii 1994, i mbus ngéda, di bi ke i yuuga lôk kéé i i bé ke gwét ngwéé. I ngéda di bi tehe hémle yap, hônba yap, ni lem yap likap, hala a bi hôla bés i nok le Yéhôva a nla hôla bagwélél bé to ba mboma imbe ndutu.—Tjémbi 55:22.
Ann-Catrin: Di bi boma ndutu ipe i ngéda di bé ke i mayibil ma Bétel i Uganda, i nwii 2007. I ngéda i ngand i i bi mal, di bé ni lôk kéé i Bétel ni bi missionnaire, ba bé jam kiki bo 25, di bé ke i Nairobi, i Kénya. Nwaa le di bé bol i Kénya, kamioñ yada i bé lo bés i bisu, i kumul bés. I mut a bé luk, ni lôk kéé itan ba bi wo ha i nlélém ngéda; sita yada i bi wo i mbus ngéda, i dokta! Di mbem mbok yondo inyu boñ le di témb di tehe i lôk kéé i.—Hiôb 14:13-15.
I mbus ngéda, mambabaa mem ma bi mal. Ndi me ni Mats ni ngandak lôk kéé i i bé mu matôa ma, i jam li, li bi yik tééñga bés ngandak i mahoñol. Me bé nok njôhge ngandak ni juu, me bé me ntôde ngim mangéda, a pôn-ga ndik wee ñem wem u ntelep nano. Hala a bé kônha me woñi. Ndi di bé yemhe Yéhôva ngandak, di añak Bibel, di ôdôk pék mu minlôñ mi bikaat mi bé lémél bés, hala a bi mômôs bés. Yak bidokta bi bi hôla bés ngandak. Nano, nduña yés i nsôs jôga, di nwaa bé soohe Yéhôva le a hôla bés i lédés bôt ba ba mboma i nya mandutu i.
I ngéda ni bé toñle bés i jam li bi hôla bé i hônba mandutu manan, ni bi kal le Yéhôva a bi begee bé “kiki matjee,” hala a nkobla le kii?
Mats: Di bi yôñôl bibañga bi i hop Swahili, bon ba mbéna kal le: “Tumebebwa kama mayai mabichi,” hala a nkobla le, “Ba bi begee bés kiki matjee.” Kiki mut a nyoñ yihe i ngéda a mbegee matjee inyu boñ le ma bôô bañ, hala nyen yak Yéhôva a bi begee bés ikété minson nwominsôna di bi sal. Hiki yom i bé béda bés, di bééna yo, di bééna yak iloo ha. Yéhôva a bi gwélél lôk kéé i Juu li bakena ntôñ ngandak inyu unda bés gwéha.
Ann-Catrin: Me nhoñol jam jada li li ñunda le Yéhôva a ntôñ bés. Kel yada, ba bi sébél me, ba kal me le pua yem a niñi i dokta i Swéden, a nkon ngandak. Mats a bé nok bé loñge inyule a bé a ma tip pémél i kon u lihep li matjél. Di bé bé le di saa ndiyô inyu ke i Swéden, jon di bi kal le di nuñul litôa jés. Ha nyen lôk kéé i bi sébél bés i téléfôn; lôk kéé i bisu i bé babiina bada, ba ba bi kal le ba nok le di gwé ndutu, jon ba nsômbôl saane mut wada ndiyô. Nuu numpe a bé mbômbô wada nu a bi tééda moni i hikukuu, a tila mu le “Mi yé inyu nu a ga bana ngôñ ni nwo.” Inyu ndék ngéda ndigi, Yéhôva a bi hôla bés!—Lôk Héber 13:6.
Mu 50 ma nwii ni ma tégbaha i nson nsañal, kii ni ma nigil?
Nson wés u mondo i Myanmar
Ann-Catrin: Me bi nigil le ngui yés i yé le di ‘yén nwee, di bôdôl Yéhôva ñem.’ I ngéda di mbôdôl Yéhôva ñem, mandutu més ma nyila mandutu mé. (Yésaya 30:15; 2 Miñañ 20:15, 17) Kiki di mboñ kii yosôna di nla mu minson Yéhôva a mbééga bés, di nkôs bisai, bi di bé bé le di kôs homa numpe.
Mats: Nlôm jam me me nigil a yé le, me nlama bôdôl Yéhôva ñem ngéda yosôna, ndi me tehe lelaa a nhôla me. (Tjémbi 37:5) A ma wéha bé me nyuu kekikel. Nano, di yé i Bétel i Myanmar, di ngi tehge lelaa Yéhôva a nit bés.
Di mbot ñem le ngandak boñge ba wanda ba ba nsômbôl kônde ti ngéda yap i nson u nsañal ba ga tehe gwéha i Yéhôva di ntehe munu nwii mini nwominsôna. Di nyi le ba ga tehe i gwéha i, ibale ba nwas le Yéhôva a hôla bo i o i het a mbel bo.