YIGIL 37
HIÉMBI 114 “Yak bé hônbana”
Kii di nlama boñ i ngéda di ntehe ngitelepsép?
“A bééna botñem le bôt ba ga kéés ni mbagi i téé sép, ndi mbagi i téé bé sép yon a bi tehe.”—YÉSAYA 5:7.
NLÔM JAM
Lelaa ndémbél i Yésu i nhôla bés i lémél Yéhôva i ngéda di ntehe ngitelepsép.
1-2. Kii ngandak bôt i yé i boñ i ngéda ba ntehe ngitelepsép, mambe mambadga di nla badba?
NGITELEPSÉP i yé nnayak munu nkoñ ’isi. Ba ntééñga bôt inyule ba nyep, inyu su wap, litén jap tole kôgôô yap. Ngandak bôt i nok ndutu inyule bôt ba nyuñga tole baane ba nai ni huluk ñem. Bésbobasôna di ma boma mandutu mana tole di ma tehe mut a mboma mo.
2 I ngéda di ntehe bôt ba ñunup inyu ngitelepsép i i yé munu nkoñ ’isi, hala a nhélés bé bés. Hiki wada wés a gwé ngôñ i niñ i homa a yé nwee, telepsép i bak. Bôt bahogi ba njôp ikété ngim minlôñ inyu kaa kunde. Ba nkolba baane, ba nidik i bôt ba mbôn bo le ba ga mélés mandutu map. Ndi bés bikristen, di “ta bé bôt ba nkoñ ’isi,” di mbem Ane Djob di yik le yotama yon i ga mélés ngitelepsép yosôna. (Yôhanes 17:16) Ndi i ngéda di ntehe ngitelepsép, hala a ntééñga bés, di yé di unup yak ngim mangéda. Di yé le di badba le: ‘Kii me nla boñ? Baa me nla boñ ngim jam nano inyu hônba ngitelepsép?’ Inyu timbhe mambadga mana, di béñge ndugi lelaa Yéhôva bo Yésu ba ntehe ngitelepsép.
YÉHÔVA BO YÉSU BA ÑOO NGITELEPSÉP
3. Inyuki di kôli unup i ngéda di ntehe ngitelepsép? (Yésaya 5:7)
3 Bibel i ñunda le di kôli unup i ngéda di ntehe ngitelepsép. I nkal le Yéhôva a bi hek bés i pôna yé, “a ngwés telepsép ni mbagi sép.” (Tjémbi 33:5; Bibôdle 1:26) Kekikel, a mboñ bé jam li li téé bé sép, a ngwés bé to le bôt bape ba boñ jam li li téé bé sép! (Ndiimba Mbén 32:3, 4; Mika 6:8; Sakaria 7:9) Kiki hihéga, i dilo di mpôdôl Yésaya, Yéhôva a bi nok “minlondok mi njiiha” mi ngandak bon ba Israel ba ba bé kôs ndééñga. (Añ Yésaya 5:7.) Yéhôva a bi kogse i bôt ba bé ndogbene nye, ba tééñgaga bôt bape.—Yésaya 5:5, 13.
4. Lelaa Yésu a ntehe ngitelepsép? (Béñge yak titii.)
4 Kiki Yéhôva, yak Yésu a ngwés telepsép, a ook ngitelepsép. Kel yada, i ngéda a bé gwel nson wé hana ’isi, a bi tehe mut wada a bé bôk i woo. Yésu a bi kônôl nye ngoo, a mélés nye. Ndi i ngéda baéga base ba bi tehe hala, ba unup. Iloole ba kon maséé inyule Yésu a bi mélés i mut nu, ba bi bôdôl kal le Yésu a mbôk mbén i sabat. Yésu a bi tehe lelaa i jam li? Hala a bi “siidaha nye ñem inyule a bi tehe minledek nwap mi miñem.”—Markô 3:1-6.
Baéga base ba Lôk Yuda ba bé kona bé ngoo, ndi Yésu nye a bé kona ngoo (Béñge liben 4)
5. I ngéda ngitelepsép i ñunbaha bés, kii di nlama bigda?
5 Ngitelepsép i ntééñga Yéhôva bo Yésu, jon hala a ta bé béba ibale yak bés ngitelepsép i ntééñga bés. (Éfésô 4:26) Ndi di hôya bañ le to ibale di kôli unup, hiun hiés hi nla bé mélés ngitelepsép. Ibale di nlôôha unup, di yé yak le di kwo kon. (Tjémbi 37:1, 8; Yakôbô 1:20) Kii di nlama ni boñ i ngéda di ntehe ngitelepsép? Ndémbél i Yésu i nhôla bés.
KII YÉSU A BÉ BOÑ I NGÉDA A BÉ TEHE NGITELEPSÉP?
6. Lelaa ba bé tééñga bôt i ngéda Yésu a bé hana ’isi? (Béñge yak titii.)
6 I ngéda Yésu a bé hana ’isi, a bi tehe ngitelepsép kiyaga. A bi tehe lelaa baéga base ba ntét litén. (Matéô 23:2-4) A bi yimbe ki le baane ba Rôma ba bé tééñga bôt. Ngandak Lôk Yuda i bé i nsômbôl kobla i moo ma Rôma. Bahogi ba bi bot yak ngim minlôñ inyu jôs bon ba Lôk Rôma. Ndi Yésu nye a bi bot bé ngim nlôñ, a bi nit bé to ngim nlôñ u u bé gwés héñha mam. Kiki a bi nok ndik le ba nsômbôl yilha nye kiñe, a so.—Yôhanes 6:15.
I ngéda ba bé sômbôl le Yésu a jôp i mam ma mbô, a bi so (Béñge liben 6)
7-8. Inyuki Yésu a bi noode bé mélés ngitelepsép i ngéda a bé hana ’isi? (Yôhanes 18:36)
7 I ngéda Yésu a bé hana ’isi, a bi yéñ bé sal ni minlôñ mi mbô inyu mélés ngitelepsép. Inyuki? Inyule a bé yi le bôt ba binam ba gwé bé kunde i énél bomede, ba nla bé to boñ hala. (Tjémbi 146:3; Yérémia 10:23) Ba nla bé ki to mélés i mam ma nlona ngitelepsép. Satan, mut manola, nyen a ñane nkoñ ’isi, a ntinde ngandak bôt munu nkoñ ’isi i boñ mam ma téé bé sép. (Yôhanes 8:44; Éfésô 2:2) Ni ki le kiki di bi gwééne ikété béba, to di gwé mahoñol malam lelaa, di nla bé boñ mam ma téé sép hiki ngéda.—Ñañal 7:20.
8 Yésu a bé yi le ndik Ane Djob yotama yon i nla mélés i mam ma nlona ngitelepsép. Inyu hala nyen a bé ti ngéda yé yosôna ni ngui yé yosôna inyu ‘añal ñañ nlam u Ane Nyambe.’ (Lukas 8:1) A bi hôla i “bôt njal ni nyus bi gwé inyu telepsép” i nok le béba ni ndutu bi ga mal. (Matéô 5:6 ni note d’étude; Lukas 18:7, 8) Ndi i minlôñ mi nkaa kunde bé nwon mi ga mélés béba ni ndutu, Ane Nyambe i “i ta bé munu nkoñ ’isi unu” yon i ga boñ hala.—Añ Yôhanes 18:36.
DI NIGLE YÉSU I NGÉDA DI MBOMA NGITELEPSÉP
9. Kii i ñunda le ndik Ane Djob yotama yon i ga mélés ngitelepsép?
9 Ngitelepsép i yé nnayak nano iloo kiki i bé i ngéda Yésu. Yak munu “dilo di nsôk” dini, Satan ni bôt ba ba yé isi énél yé bon ba nlona ngitelepsép. (2 Timôtéô 3:1-5, 13; Masoola 12:12) Kiki Yésu, di nyi le ndik Ane Djob yotama yon i ga mélés mam ma nlona ngitelepsép. Kiki di nit Ane Djob, di nlep bé ngéda yés i kaa kunde, to i boñ mam mape inyu jôs ngitelepsép. Di yoñ hihéga hi mankéé nu muda wada le Stacy.a Ilole a nyila Mbôgi Yéhôva, a bé i nlôñ wada u u nkaa kunde. A bé a yii, a bôdôl badba too i jam a bé boñ li bé lilam. A nkal le: “I ngéda me bé kaa kunde, me bé badba le: ‘Baa hala nyen mam ma nlama toi bôña?’” A nkônde le: “Nano nu me nit Ane Djob, me nyi le i jam me mboñ li yé lilam. Me nyi le Yéhôva a nla jôs ngitelepsép hikôô ngélé iloo me.”—Tjémbi 72:1, 4.
10. Kii i ñunda le i bet ba nkaa kunde ba nôgôl bé i jam Yésu a bi kal i kaat Matéô 5:43-48? (Béñge yak titii.)
10 I bôt ba nkaa kunde munu nkoñ ’isi unu, ba mbéna unup, ba bôgôk mambén, ba boñok bôt bape béba. Hala bé nyen Yésu a bi niiga bés. (Éfésô 4:31) Mankéé wada le Jeffrey a nkal le: “Me nyi le i bôt ba nkaa kunde ba nla bôdôl mbeñee mbeñee ndi i mbus, yubda ni bisañ bi bôdôl.” Ndi Yésu nye a bi niiga bés le di nlama gwés bôt bobasôna, yak i bôt ba gwé bé mahoñol mada ni bés, yak ni i bet ba ntééñga bés. (Añ Matéô 5:43-48.) Bés bikristen, di nlama keñgle i mam momasôna ma nkiha bé ni i yom Yésu a bi niiga bés.
I mbéda le di yoñ makidik ma ngui inyu boñ le di jôp bañ i mam ma nkoñ’isi munu ngéda yés (Béñge liben 10)
11. Inyuki i yé le i ba bés ndutu ngim mangéda i nigle Yésu?
11 Di nyi le Ane Djob i ga mélés ngitelepsép ndi to hala, i nla ba bés ndutu i nigle Yésu i ngéda di ntehe ngitelepsép. Di tehe i jam li bi pémél Janiya i ngéda a bi boma mbagla. A nkal le: “Hala a bi unbaha me. I jam li, li bi tééñga me, me bé sômbôl le ba nôgôs i bet ba bi boñ me hala. Ha nyen me bi hoñol le me nlama jôp i ngim nlôñ inyu kolba mbagla matén. Me bé hoñol le ibale me mboñ hala, m’a unda bôt le me yé toi ñunbak.” I mbus ngéda, Janiya a bi nok le a nlama héñha mahoñol mé. A nkal le: “Me bé nwas le maboñok ma bôt bape mon ma éga me, le ma tinde me i bôdôl bôt ba binam ñem iloole Yéhôva nyen me bôdôl ñem. Me bi sôk me pam mu nlôñ u.” Di nla unup i ngéda ba mboñ bés béba tole i ngéda ba mboñ bôt bape béba. Ndi di nlama yoñ yihe le hiun hi boñ bañ bés le di kahal jôp i mam ma nkoñ ’isi.—Yôhanes 15:19.
12. Inyuki di nlama yoñ yihe ni i mam di ñañ, i mam di mbéñge, ni i mam di ñemble?
12 Kii i nla hôla bés i gwel bésbomede i ngéda di ntehe ngitelepsép? Lôk kéé ihogi i nyoñ yihe ni i mam ba ñañ, i mam ba mbéñge, ni i mam ba ñemble. I internet, ngandak bôt i mpot i mam ma nla unbaha bôt bape, ba mbéna yak tjelel inyu maboñok ma ngomin. Ngim mangéda, i bôt ba nlegel manwin, ba mpot mam ma ta bé maliga. Ibale di nok le ngitelepsép i yé toi ngim homa ndi di ke ni bisu i añ i mam ma, ha nyen d’a mélés ngitelepsép? Ibale di ntégbaha ngandak ngéda i emble i nya miñañ i, hala a nla tômbôs bés, a unbaha yak bés. (Bingéngén 24:10) Di nla yak hôya le Ane Djob yotama ndik yon i ga mélés ngitelepsép.
13. Ibale di ñañ Bibel hiki kel, lelaa hala a nla hôla bés i hônba ngitelepsép?
13 Ibale di mbéna añ Bibel, di ôdôk pék mu, d’a la hônba ngitelepsép. Mankéé nu muda wada le Alia a bi tehe lelaa ba ntét bôt i het a bé yééne, hala a tééñga nye ngandak. A bé tehe ndik wengoñle i bôt ba ntét bôt bape, ba mboñ bé bo to yom. A nkal le: “Me bi yén nwee, me badba le: ‘Baa me nhémle toi le Yéhôva a ga mélés ngitelepsép?’ Ha nyen me bi añ kaat Hiôb 34:22-29. I minlôñ mi, mi bi unda me le mut nye ki nye a nla bé solop Yéhôva. A téé sép iloo bôt bobasôna, ndik nyetama nyen a nla mélés ngitelepsép.” Ndi ilole Ane Djob i nlona bañga telepsép, di nlama hônba ngitelepsép nano. Kii i nla hôla bés?
KII DI NLA BOÑ NANO I NGÉDA DI MBOMA NGITELEPSÉP?
14. Kii i nla hôla bés le di boñ bañ i mam ma téé bé sép? (Kôlôsé 3:10, 11)
14 Di nla bé sôña bôt bape i boñ béba, ndi di nla boñ kii yosôna di nla inyu bana hôtnyuu. Di mbôk di tehe le di nlama unda bôt gwéha kiki Yésu. I gwéha i yon i ntinde bés i ti bôt bobasôna lipém, yak i bôt ba mboñ i mam ma téé bé sép. (Matéô 7:12; Rôma 12:17) Yéhôva a yé maséé i ngéda di ngwés bôt bobasôna.—Añ Kôlôsé 3:10, 11.
15. Lelaa nson u ñañ nlam u nhôla bés i jôs ngitelepsép?
15 Jam li bisu li li nhôla bés i jôs ngitelepsép li yé le di añle bôt ñañ nlam. Inyuki di nkal hala? Inyule “yi i Yéhôva” i nla boñ le mut nu a bé gwés bisañ ngandak a yila mut nsañ, mut loñgeñem, ni mut nu a ngwés bôt. (Yésaya 11:6, 7, 9) Ilole Jemal a nyila Mbôgi Yéhôva, a bi jôp i ngim nlôñ u u bé kaa kunde inyu kolba baane a bé hoñol le ba nkena bé mam loñge. A nkal le: “Ngui bé yon i mboñ le mut a héñha. Ngui bé yon i bi boñ le me héñha, ndi yigil Bibel yon i bi héñha me.” I mam Jemal a bi nigil ikété Bibel ma bi tinde nye i nwas bisañ. I ngéda di niiga bôt Bibel, hala a nhôla bo le ba boñ ha bañ mam ma téé bé sép.
16. Inyuki u gwé ngôñ i añle bôt ñañ nlam?
16 Kiki Yésu, yak bés di gwé ngôñ i añle bôt le ndik Ane Djob yotama yon i ga mélés ngitelepsép. Ibale ba ntééñga bôt ndi di añle bo maliga ma, hala a ga hôgbaha bo ngandak. (Yérémia 29:11) Stacy nu di mbôk di mpôdôl a nkal le: “I mam me bi nigil ikété Bibel ma bi hôla me i hônba ngitelepsép. Yéhôva a ngwélél Bañga yé inyu lédés bés.” Ibale u nsômbôl niiga bôt le Bibel i ñunda lelaa Nyambe a ga mélés ngitelepsép, u nlama kôôba loñge. Ibale wemede u nhémle toi i mam di ntehe munu yigil ini, u ga ba nkôôbaga i añle bôt i mam ma ni bibuk bilam i suklu, tole i bôlô.b
17. Lelaa Yéhôva a nhôla bés i hônba ngitelepsép nano?
17 Di nyi le kiki Satan nyen a “ñane nkoñ ’isi unu,” ngitelepsép yo y’a ba ndigi. Ndi di nyi le i dilo di nlo, ngitelepsép i ga ba ha bé inyule Bibel i mbôn le Satan a ga “léña i mbégdé.” (Yôhanes 12:31) Yéhôva a nkal bés mu Bañga yé inyuki di mboma ngitelepsép, a nkal ki bés lelaa a ntehe ngitelepsép. (Tjémbi 34:17-19) Ni njel Man wé, Yéhôva a niiga bés kii di nlama boñ i ngéda di ntehe ngitelepsép ni lelaa Ane yé i ga mélés yo i dilo di nlo. (2 Pétrô 3:13) Di kee ni bisu i añal ñañ nlam u Ane ni makénd momasôna, di bemek i ngéda hisi hi ga yon ni ‘mbagi sép ni telepsép.’—Yésaya 9:7.
HIÉMBI 158 “Hi ga lôl i ngeñ!”
a Di nhéñha ngim môl.
b Béñge yak Apendis A, mapep 24-27 i man kaat nunu le Gwés bôt—U yilha ki bo banigil.