Bibel i bi kal le biane bi ga lona yubda
Mam ma m’bô ma mbagal bôt i len ini. Bôt ba ta bé maséé ni mambén ma loñ, jon ba njo sañ le ba boñ ndik kiki bo ba nhoñol. Yak baane bomede, hala wee batéé mambén ni bana bangomin bape, ba nôgla bé bo ni bo, ba ta bé to bebee i neebe mahoñol ma mut numpe. I mam ma mon ma nlona yubda.
Ndi i yubda i yé i Amérika ni i loñ Ngisi yo i yé tôbôtôbô. Inyuki? Inyule Bibel i bi kal le yubda i ga mu biloñ bi gwo biba, ni le ha ngéda i, Ane Djob i ga lona mahéñha hana ’isi.
Yubda “i dilo di nsôk”
Bibel i mpôdôl hélha mbañ i kaat Daniel. Mu mbañ i, Djob a nyeelene bés “i jam li ga bôña i dilo di nsôk.” I mbañ Daniel ini i bé pôdôl bé inyu ngéda yé, ndi inyu mam ma ga yik lo i mbus ngéda, i ngeñ Djob a ga lona mahéñha hana ’isi.—Daniel 2:28.
Djob a bi tinde kiñe Babilôn i emel i mbañ i. Mu eem yé, kiñe i ntehe ôñgba ikeñi i i bé ni gôl, silba, mamuna, biték, ni kei. I mbus ngéda, mpôdôl Daniel a bi kal le ibôdôl i ño ipam makôô, ôñgba i yé yimbne i biane gwobisôna bi bi ga bémbe nkoñ ’isi, yada i mbus yada.a Sôk i nsôk, ngok i i yé yimbne i Ane Djob yon i ga nyugut i ôñgba ikeñi i.—Daniel 2:36-45.
I mbañ i, i nkal le Ane Djob yon i ga yiha biane bi nkoñ ’isi gwobisôna. I Ane i yon Yésu a bi pôdôl banigil bé i ngéda a bi niiga bo i soohe le: “Ane yoñ i loo.”—Matéô 6:10.
Ndi hee ni Bibel i bi kal le biane bi ga lona yubda? Yimbe le mabal ma ôñgba ma bé “pes yada ni kei, ii pes ipe ni ték lima.” (Daniel 2:33) Hana, kei ni ték lima bi yé mpôdnaga, hala a ñunda le ngim ane i ga ba, i i ga ba maselna ni bini biane bipe bi bi bi bôk yo i bisu. Lelaa? Mbañ Daniel i ntoñol le:
I mbañ i, i ñunda le yubda i ga ba mu ane i i yé yimbne i mabal ma ôñgba. I bôt ba yé isi ane i, ba ga boñ mam ma ma ga bômbôs yo.
Mbañ Daniel i nyônôl munu ngéda yés
Mabal ma ôñgba ma yé yimbne i ane i i mbémbe nkoñ ’isi i len ini, yon i yé ane i Amérika ni Ngisi. Lelaa i mam ma mbôña i len ini ma ñunda hala?
Mabal ma titii ma bé “pes yada ni kei, ii pes ipe ni ték lima.” Kei mpôdnaga ni ték lima yon i mboñ le i ane i, i bomb. (Daniel 2:42) I len ini, ane i Amérika ni Ngisi i mbomb inyule bôt bap bomede ba nôgla bé, ini pes i kolbaga ii ipe. Ba nkaa yak kunde, to baane bap ba mpam bé i nôgla inyu ngim mam. Kiki bôt ba biloñ bi gwo biba ba nôgla bé mu biloñ gwap, hala a mboñ le to baane bap ba nla bé boñ ngim mam ba nkit le ba mbôñôl bo.
Kaat Daniel pes 2 i bi kal lelaa biane bi ga ba
Di wan le mam mahogi mbañ Daniel i bi pôdôl ni lelaa ma nyon i len ini:
Mbañ: “Ane i mba nkabak, ndi pes yada i ane i ga let kiki kei.”—Daniel 2:41.
Kii hala nkobla: To hala kiki yubda i yé Amérika ni i loñ Ngisi, i biloñ bi gwo biba bi gwé mintôñ mi gwét mi ngui. Inyu hala nyen bi mbémbe nkoñ ’isi wonsôna, bi gwé toi ngui kiki kei.
Biyônôl
I nwii 2023, hiki loñ i bé ti moni inyu ntôñ wé gwét, ndi Amérika ni Ngisi botama ba bi pémés moni iloo 12 biloñ (ngwañnaga) bi bi bi lôôha pémés moni inyu mintôñ nwap mi gwét.—Institut international de recherche sur la paix de Stockholm.
“Adna i i yé ipôla Amérika ni Ngisi . . . i gwé ngui ngandak iloo to imbe adna. . . . Di nsal ntôñ, di nidnaga, yak i ngéda gwét.”—Ministère de la Défense du Royaume-Uni, Commandement stratégique, avril 2024.
Mbañ: “Kiki dinoo di makôô di di bé pes yada ni kei, ii pes ipe ni ték lima, jon pes ane yada i ga bana ngui, ii pes ipe i bombok.”—Daniel 2:42.
Kii hala a nkobla: To hala kiki Amérika ni Ngisi ba gwé mintôñ mi gwét mi ngui, ba nla bé boñ mam kiki ba ngwés inyule baane ba nlama emble bôt bap ba ba bi pohol bo, ba noñ ki ngim mambén. Ibale i bôt ba mpohol bo ba ta bé maséé ni makidik map, hala a yé a ba ndutu ngandak inyu baane ba, i boñ mam ba gwé ngôñ.
Biyônôl
“Bayimam ma m’bô ba nyigye le i yubda i yé i Amérika i mboñ le ane i Amérika i nla bé boñ ngim mam i nkadba le i mboñ i nkoñ ’isi wonsô, kii bo mam ma nyuñga tole i sôñ bôt.”—“The Wall Street Journal.”
“Yubda i bi lo i loñ Ngisi i nya i maa ngi ba, mam ma bep kayéle bôt ba ngominb ba bi la ha bé boñ mam ba bééna ngôñ inyu hôla bôt.”—Institut pour le Gouvernement.
Mbañ: “Bo [ni mintén mi bôt nwominsôna] ba ga pôdna; ndi to wada a ga adbe bé nuu numpe, ndik kiki kei i mpôdna bé ni ték lima.”—Daniel 2:43, buk isi lipep.
Kii hala a nkobla: I biane bihogi i het bôt bon ba mpohol ñane wap, i yé i pam le ngim bôt i i ta bé i nlôñ u m’bô wo ki wo, i tina kunde ikeñi i yoñ ngim makidik. Ndi to bitelbene bi, bi mbéna bé lémél bangomin ni i bôt ba mpohol baane.
Biyônôl
“I len ini, libim li bôt ba Amérika li ntehe bé mam ma m’bô, to bôt ba m’bô loñge.”—Centre de recherche Pew.
“Munu 50 ma nwii mana, bôt ba loñ Ngisi ba mbôdôl ha bé ane yap ñem, ba mbôdôl bé ki to baéga minlôñ mi m’bô ñem.”—“Centre national de recherche sociale.”
Lelaa mbañ Daniel i ga yon i dilo di nlo?
Kaat Daniel i ñunda le ane i Amérika ni Ngisi yon i mba i mbémbe nkoñ ’isi, i ngéda Ane Djob i ga yiha bini biane bi nkoñ ’isi gwobisôna.—Daniel 2:44.
Yak mbañ i kaat Masoola i nkal le “bikiñe bi nkoñ ’isi wonsôna,” bi ga kodba inyu jôs Yéhôvac Nyambe gwét. I gwét bi gwon Bibel i nsébél le gwét bi Armagédôn,bi yé “gwét bi hilo hikeñi hi Nyambe Nu ngui yosôna.” (Masoola 16:14, 16; 19:19-21) Mu gwét bi, Yéhôva a ga tjé biane bi nkoñ ’isi gwobisôna, nlélém kiki mbañ Daniel i bi pot inyu ôñgba; ane to yada i ga yégle bé.
Inyu biniigana bipe, béñge nkwel unu le, “Qu’est-ce que la bataille d’Armaguédon ?”
Lelaa mbañ i Daniel i nla hôla bés tolakii di ntehe yubda len?
Bibel i bi pôdôl yubda mukété biane bi loñ Amérika ni loñ Ngisi. I yi hala i nhôla we i nok ngim mam i ntagbe munu ngéda yés.
U ga pam i nok inyuki Yésu a bé gwés bé le banigil bé ba yoñ ngaba ni mam ma nkoñ ’isi. (Yôhanes 17:16) U ga kônde ki nok i jam Yésu, kiñe Djob a bi pohol inyu Ane yé, a bi pot i ngéda a bi kal le: “Ane yem i ta bé munu nkoñ ’isi unu.”—Yôhanes 18:36.
U ga ba nkwoog nkaa le Ane Djob i yé bebee ni le i ga lona bisai hana ’isi kiki Djob a mbôn bés.—Masoola 21:3, 4.
U ga bana botñem i ngui inyu mimbônga mi Nyambe, u ga lôôha ha bé tôñ inyu pémsan u tehe ipôla biloñ, i i nlona ngandak yubda hana ’isi.—Tjémbi 37:11, 29.
Mbañ i Daniel i ñunda le ane i Amérika ni Ngisi, i i yé yimbne i mabal ma ôñgba, yon i ga ba ane i nsôk ikété biane bi mbémbe nkoñ ’isi. Ane Djob yon i ga yiha yo, nyoo ngii nyen i ga énél bôt ba binam.
Inyu kônde yi kii Ane Djob i ga bôñôl bôt ba binam, béñge vidéô ini le Kii i yé Ane Djob?
a Béñge i minkéñék mi matila mini le “Bimbe biane Daniel a bi pôdôl?”
b Bôt ba ngomin ba yé “bôt bobasôna ngomin a ngwélél, ba ba nsal inyu ngomin.”—Merriam-Webster’s Unabridged Dictionary.
c Yéhôva a yé jôl li Djob. (Tjémbi 83:18) Béñge nkwel unu le “Njee a yé Yéhôva?”