Δουλειές του Σπιτιού—Συγκρουόμενες Απόψεις
«ΜΙΣΩ το νοικοκυριό!!!! Και μάλιστα, δεν τα καταφέρνω καθόλου καλά,» «Είναι μια άχαρη, ανιαρή δουλειά που δεν θα απασχολήση ποτέ πάλι το χρόνο μου» απάντησαν δύο από πενήντα χιλιάδες νοικοκυρές που ρωτήθηκαν πρόσφατα σε μια διεθνή έρευνα. Δέκα τοις εκατό απ’ αυτές που ρωτήθηκαν συμφώνησαν.
Εξ άλλου, πολλές ταιριάζουν με την περιγραφή της Τζούλι, που σηκώνεται κάθε πρωί από τα χαράματα για ν’ αρχίση την καθημερινή τελετουργία του καθαρισμού του σπιτιού. Όλα μέσα στο σπίτι της λάμπουν. Όλες οι φίλες της το ζηλεύουν. Μερικές φορές, η Τζούλι σκέπτεται ότι θα έπρεπε να έχη περισσότερο ενδιαφέρον για τα έξω ζητήματα, αλλά λέει αναστενάζοντας: «Πρώτα-πρώτα είμαι νοικοκυρά, και πρέπει να έχωμε ένα καθαρό σπίτι.» Αγωνίζεται για τελειότητα.
Τι διαφορά απόψεων από κείνες που ‘μισούν’ το νοικοκυριό! Επικρατεί στο σπίτι σας κάποια απ’ αυτές τις απόψεις; Είναι κάποια απ’ αυτές τις απόψεις σωστή;
Ασφαλώς η άποψίς σας, ή η άποψις του συντρόφου σας, για το νοικοκυριό, μπορεί να έχη άμεση επίδρασι στην άνεσι και την ευτυχία σας. Ποια είναι όμως η ρεαλιστική άποψις εκείνου το οποίο μερικοί θεωρούν «κατάρα» και άλλοι λένε ότι είναι μία από τις «μεγαλύτερες γυναικείες αρετές»;
Ένας σύζυγος, που μόλις επέστρεψε από ένα ταξίδι για δουλειές το Σαββατοκύριακο, δεν μπορούσε να πιστέψη στα μάτια του. Η κουζίνα έμοιαζε σαν τόπος συμφοράς—η ηλεκτρική κουζίνα ήταν σκεπασμένη με άπλυτες κατσαρόλες και τηγάνια, ο νεροχύτης ήταν γεμάτος βρώμικα πιάτα, το πάτωμα ήταν σκεπασμένο με βρωμιές και λιπαρές ουσίες.
Πέρα από την κουζίνα, είδε το σαλόνι γεμάτο με σκόρπιες εφημερίδες, μπουκάλια και παιγνίδια. Τα δύο μικρά παιδιά του πάλευαν πάνω σε μια μεγάλη στοίβα λερωμένα ρούχα. Και μέσα σε όλο αυτό το χάος, η σύζυγός του, καθισμένη ήρεμα σε μια αναπαυτική πολυθρόνα, με τα πόδια της πάνω σ’ ένα τραπέζι, διάβαζε αναπαυτικά. Είπε: «Σκέφθηκα ότι ο καλύτερος τρόπος για να δης τι κάνω όλη τη μέρα, θα ήταν να μην το κάνω.»
Το νοικοκυριό λοιπόν, είναι σπουδαίο! Ποιος από μας δεν απολαμβάνει να μπαίνη σ’ ένα καθαρό, ήρεμο, τακτοποιημένο σπίτι; Εξ άλλου, η βρωμιά μπορεί να ερεθίζη τον άνθρωπο. Τον απωθεί.
«Αλλά, πράγματι, δεν είναι πιο ουσιώδες να είσθε ένας σύντροφος του συζύγου σας και ενημερωμένη για ότι συμβαίνει στον κόσμο, παρά να δαπανάτε τη ζωή σας σαν μια ‘ταπεινή καθαρίστρια σπιτιού’; Στο κάτω-κάτω, το να περιμένετε από κάποια που έχει μυαλό, να δαπανά όλο το χρόνο της στο νοικοκυριό, δεν είναι δίκαιο», λένε πολλοί. Μπορεί κι εσείς να έχετε την ίδια άποψι.
Εν τούτοις, το να εμποδίσετε το νοικοκυριό από το να γίνη ένα ανιαρό καθήκον που καταναλώνει όλο το χρόνο σας, απαιτεί επιδεξιότητα και πρωτοβουλία—καθόλου μικρή απαίτησις σ’ αυτό τον αιώνα της διανοητικής οκνηρίας. Όπως λέει ένας ειδικός: «Η γυναίκα που αισθάνεται τη σπουδαιότητα να παρέχη στην οικογένειά της άνεσι, μ’ ένα ευχάριστο καλοφροντισμένο σπίτι και καλή διατροφή, είναι ικανή να επιδοθή αμέσως στα καθήκοντά της και να τα κάνη γρήγορα και αποτελεσματικά. Έτσι βρίσκει περισσότερο χρόνο για να είναι σύντροφος στο σύζυγο και στα παιδιά της.»
Μερικές νοικοκυρές μπορούν να σκέπτωνται για άλλα πράγματα ενόσω κάνουν ωρισμένες δουλειές του νοικοκυριού που απαιτούν λίγη μόνο συγκέντρωσι. Παραδείγματος χάρι, μερικές προγραμματίζουν μελλοντικά γεύματα, οργανώνουν το πρόγραμμα της ημέρας ή στοχάζονται πνευματικά ζητήματα.
Γιατί μερικές γυναίκες θεωρούν το νοικοκυριό σαν μια ουσιώδη και αξιοπρεπή υπηρεσία; «Είναι προσωπικό,» απάντησε μια νοικοκυρά με πείρα 21 ετών. Και εξήγησε: «Εγώ κάνω κάτι ατομικό για να ωφελήσω κάποιον άλλο. Ζούμε σ’ ένα κόσμο στον οποίο πάρα πολλά πράγματα είναι απρόσωπα. Δεν βλέπετε το άμεσο καλό της εργασίας σας. Εν τούτοις, το νοικοκυριό επηρεάζει κάποιον άλλο με τρόπο πολύ προσωπικό, και η ικανοποίησις είναι άμεση.» Πολλές επιμελείς νοικοκυρές συμφωνούν. Θεωρούν το νοικοκυριό τους σαν ένα «κόπο αγάπης» για την οικογένειά τους.
Επίσης, υπάρχει ευχαρίστησις να βλέπωμε μια δουλειά που έγινε καλά. «Δεν γνωρίζω κανέναν που βρίσκει το νοικοκυριό απορροφητικό, ικανοποιητικό, μια πρόκλησι. Εν τούτοις, όπως είναι ο θάνατος και οι φόροι, υπάρχει κι αυτό,» είπε με ειλικρίνεια μια μητέρα. Ωμολόγησε όμως ότι: «Αλλά ξέρετε, όταν τα χάλκινα σκεύη λάμπουν και τα τραπέζια αστράφτουν και το σπίτι μυρίζη φρεσκάδα και η φωτιά στο τζάκι αντανακλάται στο γυαλισμένο πάτωμα, νοιώθω ένα αίσθημα υπερηφάνειας και ικανοποιήσεως.»
Μαζί με το «αίσθημα ικανοποιήσεως» είναι η καθαρή συνείδησις, το ότι δεν είναι κανείς πάντοτε υποχρεωμένος να ζητά συγνώμη για την κατάστασι του σπιτιού, και μια αίσθησις αυτοσεβασμού. Όλα αυτά είναι σοβαροί λόγοι για τους οποίους το νοικοκυριό δεν πρέπει να θεωρήται σαν ένα «άχαρο, ανιαρό καθήκον.»
Και τι θα πούμε για άτομα όπως η Τζούλι, που πρέπει να έχη ένα απόλυτα άψογο σπίτι;
Ποιος Είπε ότι Πρέπει να ‘Φάτε’ στο Πάτωμα;
«Αμείλικτα, στο πέρασμα των ετών, έχομε απειληθή ότι αν δεν έχωμε ‘λευκότερη’ μπουγάδα, πεντακάθαρα μαλλιά, ακηλίδωτο πάτωμα, αστραφτερό αυτοκίνητο» ισχυρίζονται δύο Αμερικανοί καθηγητές, παραπονούμενοι για μερικούς διαφημιστές, «δεν ζούμε με το σωστό τρόπο ζωής.» Αυτοί οι ειδικοί βεβαιώνουν ότι «η καθαριότης ως σύμβολο» έχει προξενήσει την τεράστια ζήτησι προϊόντων που μολύνουν το περιβάλλον μας και παρέσυραν πολλές γυναίκες «να διατηρούν καθαρές τις οικογένειές τους, τα σπίτια τους και τους εαυτούς τους σε σχεδόν φανατικό βαθμό.»
Επίσης, μερικές γυναίκες μεγάλωσαν μαθαίνοντας να θεωρούν το νοικοκυριό σαν μια από τις μεγαλύτερες αρετές των γυναικών. Αυτές κυριεύονται από την έμμονη ιδέα να διατηρούν άψογο το σπίτι—άσχετα με το χρόνο που απαιτείται.
«Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να κάνετε την οικογένειά σας και τον εαυτό σας δυστυχισμένους,» λέει το βιβλίο Πώς να Φροντίσετε το Σπίτι Σας, «από το να έχετε το σπίτι τόσο καθαρό ώστε να φοβάται κανείς να καθίση σε μια καρέκλα ή να αγγίξη ένα τραπέζι ή να μπη στο δωμάτιο με τα παπούτσια του.» Φυσικά, αυτό το σχόλιο δεν πρέπει να θεωρηθή σαν ένας λόγος που απαλλάσσει τη νοικοκυρά από το να είναι επιμελής στο να διατηρή καθαρό το σπίτι της, αλλά ποτέ μην ξεχνάτε το λόγο για τον οποίο το κάνετε αυτό—να νοιώθη άνετα η οικογένειά σας. Μη κλέβετε λοιπόν την ηρεμία τους με το να είσθε υπερβολικά απαιτητική.
Ο πιο σημαντικός άνθρωπος που βάδισε ποτέ στη γη, και ήταν ένα πρόσωπο κύρους για εκατομμύρια ανθρώπους, διεσαφήνισε την ισορροπημένη άποψι του νοικοκυριού. Όταν ήταν φιλοξενούμενος δύο αδελφών, ο Ιησούς Χριστός αντιμετώπισε αυτό το έντονο παράπονο: «Κύριε, δεν σε μέλει ότι η αδελφή μου [Μαρία] με αφήκε μόνην να υπηρετώ; ειπέ λοιπόν προς αυτήν να μοι βοηθήση.» Η Μαρία είχε καθήσει «παρά τους πόδας» του Ιησού και «ήκουε τον λόγον αυτού,» η δε αδελφή της Μάρθα έπρεπε να φροντίση για το νοικοκυριό—την ετοιμασία του φαγητού. Η Μάρθα προφανώς νόμιζε ότι αυτό αποτελούσε το πιο σπουδαίο καθήκον της. Αλλά ο Ιησούς διαφώνησε, λέγοντας: «Μάρθα, Μάρθα, μεριμνάς και αγωνίζεσαι περί πολλά· πλην ενός είναι χρεία· η Μαρία όμως εξέλεξε την αγαθήν μερίδα, ήτις δεν θέλει αφαιρεθή απ’ αυτής.»—Λουκ. 10:38-42.
Τα πνευματικά ζητήματα που κήρυττε ο Ιησούς ήσαν πιο σπουδαία από ένα γεύμα με «πολλά.» Ο Ιησούς τόνισε ότι μόνο λίγα πράγματα ή μάλλον ‘ένα’ ίσως πιάτο φαγητό, ήταν ‘ό,τι εχρειάζετο.’ Με άλλα λόγια, κάνετε ότι είναι αναγκαίο ώστε να έχετε χρόνο για πιο πνευματικά ενδιαφέροντα. Πόσο ουσιώδες είναι να το θυμούνται αυτό σήμερα οι νοικοκυρές! Αλλά πώς μπορεί κανείς να πετύχη τέτοια ισορροπία;
Ανάπτυξις μιας Ισορροπημένης Απόψεως
Κατ’ αρχήν, καθορίστε ποια πράγματα έχουν προτεραιότητα. Ποιο έρχεται πρώτο—το σπίτι ή εκείνοι που ζουν σ’ αυτό; Μήπως οι κανόνες σας είναι τόσο απαιτητικοί ώστε οι άλλοι να μην αισθάνωνται άνετα; Μια νοικοκυρά συμπέρανε: «Προμηθέψτε στην οικογένεια απλή, θρεπτική τροφή· καθαρά κρεββάτια· καθαρά ρούχα· κι ένα σπίτι αρκετά καθαρό για άνεσι. Όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα.»
Ποτέ δεν θα μπορέσετε να τελειώσετε όλες τις εργασίες του σπιτιού. Υπάρχει πάντοτε κάτι που πρέπει να γίνη. Αποφασίστε λοιπόν πόσο χρόνο θα αφιερώσετε σ’ αυτό. Κατόπιν κάνετε επιμελώς όσα επιτρέπουν οι δυνάμεις σας. Μερικές γυναίκες δαπανούν κατά μέσον όρο μια ώρα την ημέρα για την τακτοποίησι του σπιτιού τους. Άλλες μπορεί να δαπανούν περισσότερο χρόνο, ανάλογα με τις συνήθειες ζωής της οικογένειας, τις ικανότητές τους, τις δυνάμεις τους και τις περιστάσεις.
Αναγνωρίστε τους περιορισμούς σας. Όπως είπε μια έμπειρη νοικοκυρά: «Όπως συμβαίνει με το χρήμα, έτσι είναι και με το χρόνο και τη δύναμί μας, δεν μπορούμε να δαπανούμε περισσότερα απ’ όσα έχομε. Αν το κάνωμε αυτό, θα καταλήξωμε στο να πληρώσωμε αργά ή γρήγορα. Τόσο μπορούμε και τόσο κάνομε.»
Εν τούτοις, μερικές άλλες νοικοκυρές αγωνίζονται εναντίον μιας άλλης πραγματικής αδυναμίας της «ανθρώπινης ιδιοσυστασίας—της οκνηρίας. Αυτή μπορεί να καθορίση τη στάσι μιας γυναίκας για το νοικοκυριό. Οι δικαιολογίες ενός οκνηρού ατόμου είναι πολύ γνωστές. Η Αγία Γραφή αναφέρει πως ο οκνηρός λέει ότι υπάρχουν πάρα πολλά προβλήματα που παρεμποδίζουν την εργασία του, είναι όπως ένας ‘φράκτης από αγκάθια’ μπροστά του. Ή, είναι πολύ κουρασμένος και ‘αποκαμωμένος’ και δεν μπορεί να καταβάλη περισσότερη προσπάθεια. (Παρ. 15:19· 26:15) Αν διακρίνετε τέτοιες τάσεις στον εαυτό σας, κάνετε κάτι για αυτό. Η ‘πολλή οκνηρία’ μπορεί να οδηγήση στη διάλυσι του σπιτιού—με πολλούς και διάφορους τρόπους!—Εκκλ. 10:18.
«Και πώς μπορώ εγώ να ξέρω αν η πορεία που ακολουθώ είναι ισορροπημένη ή όχι;» μπορεί να σκεφθούν μερικές. Για να βοηθήσωμε, ας εξετάσωμε μια υποδειγματική νοικοκυρά που περιγράφεται στη Βίβλο, στις Παροιμίες κεφάλαιο 31 ΜΝΚ.
Η Υποδειγματική Νοικοκυρά—Μια Εκπληκτική Περιγραφή
Η μητέρα ενός αρχαίου βασιλιά ζωγράφισε μια ζωηρή εικόνα της ιδανικής νοικοκυράς. Αυτή η θεόπνευστη εικόνα διώρθωσε μάλιστα και τους συλλογισμούς του βασιλιά. Είναι αλήθεια ότι περιέγραφε αυτή την ‘ιδανική σύζυγο’ σαν μια που «επαγρυπνεί εις την κυβέρνησιν του οίκου αυτής» και η οποία έκανε πολλά από κείνα που μερικοί θεωρούν ως «γυναικείες δουλειές,» όπως είναι το μαγείρευμα και η ετοιμασία ενδυμάτων. Αλλά το ενδιαφέρον και τα επιτεύγματά της δεν περιωρίζοντο στο σπίτι.—Εδάφια 10, 15, 21, 22, 27.
Παραδείγματος χάρι, αυτή έκανε με προσοχή τα ψώνια, έφερνε τρόφιμα «από μακρόθεν.» Πωλούσε σπιτικά προϊόντα σε εμπόρους. Έκανε ακόμη και κτηματικές εργασίες και φύτεψε αμπελώνα—κάθε άλλο παρά εύκολα καθήκοντα! Πραγματικά, από τα ένδεκα ειδικά έργα που περιγράφεται ότι εκτελεί, τα επτά γίνονταν έξω από το σπίτι της. Πράγματι, δεν ήταν μια γυναίκα «περιορισμένη στο σφουγγάρισμα»!—Εδάφια 13, 14, 16, 18, 24.
Η ζωή της δεν περιστρεφόταν αποκλειστικά στο νοικοκυριό της. «Ανοίγει την χείρα αυτής εις τους πτωχούς και εκτείνει τας χείρας αυτής προς τους ενδεείς.» Ενδιαφερόταν να βοηθή τους άλλους, ακόμη και αυτούς που δεν ήσαν μέλη της οικογενείας της.—Εδάφιο 20.
Μια τέτοια γυναίκα ήταν δύσκολο να βρεθή, αλλά, μια αν βρισκόταν, η αξία της ήταν ανεκτίμητη, «πολύ πιο πολύτιμη από τα κοράλλια.» Το κόκκινο κοράλλι που από παλιά ήταν πολύτιμο για κοσμήματα και για διακοσμητικούς σκοπούς, γενικά ήταν σαν ένα τίποτα σε σύγκρισι με αυτή τη γυναίκα! Μια εργατική, ισορροπημένη νοικοκυρά, που δεν τρώγει τον «άρτον οκνηρίας» και έχει πρόσθετα ενδιαφέροντα έξω από το σπίτι τα οποία ωφελούν την οικογένεια και άλλους που έχουν υλική ή πνευματική ανάγκη, είναι το ίδιο πολύτιμη και σήμερα.—Εδάφια 10, 27.
Αλλά τι γίνεται, αν η νοικοκυρά πρέπει να εργάζεται με πλήρες ωράριο έξω από το σπίτι;
Εργαζόμενες Γυναίκες—Αλλαγή στην Εικόνα
«Είμαι υποχρεωμένη να εργάζωμαι για οικονομικούς λόγους, αλλά θα προτιμούσα να μένω στο σπίτι με το παιδί μου,» παραπονέθηκε μια νοικοκυρά. «Είναι πολύ δύσκολο να προσπαθή μια γυναίκα να είναι σύζυγος, μητέρα και νοικοκυρά ύστερα από εργασία οκτώ ωρών.» Αυτό απηχεί την κατάστασι όλο και περισσότερων γυναικών.
Εν τούτοις, όταν η σύζυγος εργάζεται έξω από το σπίτι τις ίδιες ώρες όπως και ο σύζυγός της, υπάρχει πραγματική ανάγκη κατανοήσεως και βοήθειας από την υπόλοιπη οικογένεια. «Είμαι πολύ τυχερή,» καυχήθηκε μια νεαρή νοικοκυρά που εργάζεται κανονικά, «που έχω ένα σύζυγο ο οποίος πιστεύει ότι ένας ενήλικος δεν πρέπει να τρέχη πίσω από έναν άλλο ενήλικο για να καθαρίση, και ότι οι δουλειές του σπιτιού πρέπει να μοιράζωνται.» Τα παιδιά επίσης μπορούν, και πρέπει, να βοηθούν. Ιδιαίτερα όταν έχουν μόνο τον ένα γονέα και αυτός πρέπει να εργάζεται κανονικά.
Αν οι άλλοι μέσα στην οικογένεια δεν είναι πολύ απαιτητικοί, αλλά αντιθέτως βοηθούν στις δουλειές, το νοικοκυριό είναι σχεδόν διασκέδασι όπως έγραψε μια νοικοκυρά: «Κάθε μέρα ο σύζυγός μου καθαρίζει τη μπανιέρα μετά το ντους που κάνει. Μετά το φαγητό, καθαρίζει και σκουπίζει τα πιάτα, ενώ εγώ καθαρίζω την ηλεκτρική κουζίνα, το τραπέζι και φυλάσσω τα υπολείμματα. . . . Πριν από τρία βράδια ο σύζυγός μου σιδέρωνε ενώ εγώ ετοίμαζα το φαγητό. Μπορούσαμε να μιλάμε για το πώς περάσαμε τη μέρα ενώ συγχρόνως κάναμε αυτές τις δουλειές. . . . Συχνά μαγειρεύομε μαζί και διασκεδάζομε—πίνομε ένα ποτήρι κρασί και μιλάμε. Αν έπρεπε να κάνω μόνη μου τις δουλειές του σπιτιού, είμαι σίγουρη ότι θα το θεωρούσα αγγαρεία.»
Ένας τέτοιος σύζυγος όχι μόνο αποδεικνύει την αγάπη του στη σύζυγό του με αυτή τη βοήθεια, αλλά και δείχνει ενδιαφέρον γι’ αυτή ως προς τον χαρακτηρισμό που της δίνει η Γραφή ως «γυναικείον γένος» και «σκεύος ασθενέστερον.»—1 Πέτρ. 3:7.
Η Ισορροπημένη Άποψις Φέρνει Χαρά
«Χρειάζεται ισορροπία,» συμπέρανε μια πεπειραμένη νοικοκυρά. «Η στάσις σας δεν μπορεί να είναι πολύ σχολαστική, γιατί αλλιώς δεν θα έχετε άνεσι. Ή, αν είσθε πολύ ακατάστατη θα υπάρχουν ερεθισμοί κι από τις δύο πλευρές. Εσείς θα ενοχλήσθε λόγω ενοχής που δεν φροντίσατε το σπίτι, και η οικογένεια θα ενοχλήται διότι θα είναι αναγκασμένη να υποφέρη τη βρωμιά μια ακόμη μέρα.»
Η κατάλληλη ισορροπία δημιουργεί ένα όσο το δυνατόν καθαρό σπίτι, με μια ήρεμη ατμόσφαιρα. Διατηρείτε λοιπόν το νοικοκυριό στην κατάλληλη θέσι του, ούτε πρώτο ούτε τελευταίο. Η ισορροπία αποτελεί το κλειδί, ή, όπως η Γραφή εκθέτει καλά την αρχή: «Η λογικότης σας ας γείνη γνωστή εις πάντας τους ανθρώπους.»—Φιλιπ. 4:5, ΜΝΚ.