Ra Taroga na iTabagone . . .
Ena Rawa Vakacava Meu Vakasuka na Neirau Veivosaki?
“Ena yabaki oqo, sa dua na ka na nona domoni au e dua na tagane keirau ivavakoso vata. Au sega ni taleitaki koya. Ia na kena leqa ga niu sega ni kila meu tukuna vakacava vua oqo, meu kua kina ni vakamosia na yalona.”—Ilisapeci.a
“AU VINAKATA meu na kilai iko vinaka. E rawa beka?” O sa sotava beka e dua na cauravou e tukuna vei iko oqori? Ni o se goneyalewab sa wacava nomu marau se dokadokai iko, se sega ni tukuni rawa nomu marau. Rairai o na sega tale ga ni kila na ka mo tukuna ena nomu veilecayaki.
Ni dua e vakaraitaka ni domoni iko, ena dua na ka na curuoso ni lomamu. Vakabibi ke o sa yacova na yabaki ni vakawati, sa rawa tale ga ni o dolea na vosa ni dodomo oqori!c Na ka o na tukuna ena vakatau sara vakalevu vei koya e taroga tiko na taro oqori. Ke o raica ni tamata yalomatua, rairai o na taleitaki koya, ena sega tale ga ni bera nomu vakaio. Ia vakacava ke sega ni yacova na ivakatagedegede me rawa ni o drau veiwatini? Vakacava ke tu vua e vuqa na itovo talei, ia o sega ga ni taleitaki koya?
Vakasamataka tale ga e dua na goneyalewa rau sa veivosaki tiko kei na dua na cauravou, oti qai vakila ni sega ni o koya oqo na kena isa e vaqara tiko me rau na tiko vata ena nona bula taucoko. Ia e tomana tiko ga nodrau veivosaki, e sega ni tinia. E taroga: “Ena rawa vakacava meu vakasuka na neirau veivosaki?”
Ke O Sega ni Domoni Koya
Ena gauna vakapeteriaki, e dau kena ivakarau mera vakawatitaka ga na gone e dua erau digitaka na itubutubu. (Vakatekivu 24:2-4, 8) Ena veivanua vakavalagi era na digitaka ga vakataki ira na lotu Vakarisito na watidra. Ia oqo na ka e vakarota na iVolatabu, na lotu Vakarisito me vakawati ga “kei koya sa nona na Turaga.”—1 Korinica 7:39.
E kena ibalebale oqo mo na vakawati kei na dua ga o drau vakabauta vata, se dua e se sega ni dede nomudrau veibuku? Vakasamataka e dua na ivakaraitaki ena iVolatabu me baleta e dua na goneyalewa e susu ga vakavanua ena dua na koro ena Tokalau e Loma na yacana o Sunemi. Raici koya na tui o Solomoni qai domoni koya vakalevu. Ena gauna e wedevi koya kina o Solomoni, sega wale ga ni vakuakua o goneyalewa, e vakamamasu tale ga vua na marama dauveiqaravi ni tui: “Mo dou kakua ni yavalata, se vakayadrati koya ka’u sa lomana, ka me veitalia ga ko koya.” (Sere i Solomoni 2:7) E sega ni vinakata na goneyalewa yalomatua oqo mera yavalata na yalona me dodomo kina. E sega ni taleitaki Solomoni, baleta ni rau sa veidomoni tiko kei na dua na ivakatawa ni sipi.
Vei ira gona era vakasamataka mera vakawati edaidai era na vulica e ke e dua na lesoni bibi: Mo kua ni dodomo tu ga vakaveitalia. Ke mani balavu na nona veibuku e dua na goneyalewa kei na dua na cauravou, ena lakolako ga sa batabata mai na nona dodomo o goneyalewa. Rairai raica rawa beka e so na malumalumu vua na cauravou. Se sa sega beka ga ni domoni koya. E ka lialia mo kinoca na rai oqori. Ke o saga mo kinoca ena sega ni yali vakadua.d “Au lomatarotaro vakalevu me baleti koya,” e kaya o Camari me baleta na cauravou erau veibuku tiko. “Sega ni vakatitiqa lailai wale ga, ia na kena e vakavuna sara ga meu rere qai nuiqawaqawa ena gauna keirau tiko vata kina.” Mani vakasamataka na goneyalewa oqo me sa tinia nodrau veibuku, baleta gona na lomatarotaro vaka oqo.
Na Vuna e Dredre Kina Mo Tukuna sa Rauta
E rawarawa na kena tukuni ia e dredre na kena vakayacori. Me vaka e kaya o Ilisapeci sa tukuni oti mai, rairai o leqataka ni na vakamosia na yalona. Ia e dodonu ga meda nanumi ira na tani. E uqeti ira na lotu Vakarisito na iVolatabu mera ‘vakaisulu ena dau loloma, ena yalovinaka’ mera cakava tale ga vei ira na tani na ka era vinakata me caka vei ira. (Kolosa 3:12; Maciu 7:12) E kena ibalebale beka oqo mo tomana tiko ga, baleta beka ni o sega ni via vakamosia na yalona na cauravou oqo? Ia ena sega ni dede sa na kila na cauravou oqo na lomamu, ena vakamosia tale ga vakalevu na yalona na nomu sega ni tukutuku vakadodonu. Ena qai ca sara vakalevu ke o vakamautaka wale ga na cauravou oqo, baleta ni o sega ni via vakamosia na yalona. Oqo e sega ni yavu vinaka me tauyavu kina na vakawati.
De o na vakasamataka, ‘ke sega niu vakamautaki koya, sa na sega tale ni dua ena vosaki au.’ E kaya e dua na ulutaga ena ivoladraudrau na Teen, ena rawa ni vakasamataka e dua na goneyalewa: “E sega ni ‘o koya sara oqo,’ ia sa rawa mada ga—o cei e vinakata me tu taudua.” E dau kaukaua sara na noda vinakata meda veitokani kei na dua. Na vakacegui ni gagadre oqo e sega ni kena me mai nomu itokani kina e dua ga e rawa. E okati kina na nomu qara e dua o domona dina e rawa tale ga ni colata na icolacola ni vakawati e tu ena iVolatabu. (Efeso 5:33) Kua gona ni vakusakusa me dua na kemu isa! E vuqa era veivutuni ena nodra vakawati vakatotolo.
Me kena iotioti ga ni so era tomana tiko ga na veibuku dina ga ni levu sara na leqa e kunei vua na cauravou. Era vakasamataka beka, ‘keu solia tale mada vua e dua na gauna lailai, ena rairai veisau.’ E ka vakayalomatua beka oqo? E dau dredre me veisautaki na itovo matau kei na ivalavala ni bula e sa tu vua e dua. Ke vakasauri nona cakava e dua na veisau vakaitamera, o na rawa beka ni kaya ni sa veisau dina? E yalomatua o Keleni nona tinia koso na nodrau veibuku kei na dua na cauravou, ena gauna e raica kina ni sega ni tautauvata na nodrau isausau. “Sa bau dredre dina,” e kaya o koya, “baleta niu sa rui domoni koya. Ia au kila ni dodonu vinaka na ka au cakava.”
Vakamareqeta
Sega ni ka rawarawa nomu vakuakua vua e dua. E vaka ga e dua na ioloolo e tiko kina e dua na iyaya malumalumu sara e dodonu me vakamareqeti. Oqo e so na vakatutu ena rairai yaga.
Dou veivosakitaka kei rau na nomu itubutubu se dua na tacida matua ena ivavakoso. Rairai e rawa ni rau vukei iko mo raica rawa de sa sivia tale na ka o namaka.
Mo vosa vakamatata, vosa tale ga vakadodonu. Me kua ni qai lomatarotaro tiko o koya se cava e lomamu. Levu era na vakasuka ke o tukuna “Me sa yaco e ke.” Ia e rawa sara ga ni o tukuna, “Au kerea mo vosota, au sega ni taleitaki iko dina.” Qarauna me kua ni siqema ni na rawa me veisau na lomamu ke cikevi iko. Ke o tukuna vakadodonu vua ni o sega ni domoni koya, ena sega ni veilecayaki, ena rawarawa tale ga me kinoca nona yalolailai.
Mo veiraurau, yalodina qai yaloqaseqase. Vosa Vakaibalebale 12:18 e kaya: “Sa dua sa vosa me vaka sa suaka e nai seleiwau.” Meda dau vosa vakadodonu, ia e kaya na iVolatabu me “vakatuituinataki e na masima” na noda vosa.—Kolosa 4:6.
Kua ni veisautaka nomu vakatulewa. Rairai ena nodra veikauaitaki na nomu itokani era na uqeti iko mo solia vua na gauna, e baleta nira sega ni kila vinaka na vuna o vakasuka kina. Ia o iko ga o na tamusuka na vua ni nomu vakatulewa, era na wele na nomu itokani, dina nira kauaitaki iko.
Me salavata na ka o tukuna kei na ka o cakava. Ni drau a veitokani vinaka e liu, rairai ena lesu tale nomudrau veimaliwai ena kena ituvaki makawa. E sega ni veiganiti oqori ena sega tale ga ni rawa. Sa domoni iko o koya. E dodonu beka mo vakasamataka ni na rawarawa ni kinoca nona dodomo, me vaka ga e sega ni dua na ka e yaco? Rairai vinaka mo drau kua ni veimaliwai sara vakavoleka, ia ke o drau dau veivosaki wasoma ena talevoni, drau qai veitalanoa vakalevu ena gauna o drau sota kina, ena vakalevutaka ga nona leqa. O sa na vakamosia ga vakalevu na yalona, e vakaraitaka nomu tawaveinanumi.
E uqeti keda na lotu Vakarisito o Paula me dau “vosa dina” na tamata yadua vua na kainona. (Efeso 4:25) Ena rairai dredre oqori, ia ena vukei kemudrau mo drau toso ga i liu.
[iVakamacala e ra]
a Sa veisau e so na yaca.
b Dina ni vagolei na ulutaga oqo vei ira na goneyalewa, ia na ivakavuvuli e tiko kina e baleti ira tale ga na cauravou.
c Na rerevaki ni veibuku nida se gone e vakamacalataki ena itabataba ni Awake!, 22 Janueri, 2001.
d Raica na “Young People Ask . . . ” ena ulutaga “Should We Break Up?” ena Awake!, 22 Julai, 1988.
[Tikina bibi ena tabana e 17]
Mo kua ni dodomo tu ga vakaveitalia
[iYaloyalo ena tabana e 18]
Tukuna vakamatata na lomamu, vakaraitaka tale ga vakadodonu