Na Rai ni iVolatabu
E Vosa Beka Mai Vei Keda na Kalou ena Tadra?
E TUKUNI ni o Elias Howe, o koya e bulia na imatai ni misini ni culacula, a tadra na kena ibulibuli. A kaya o Mozart, na daunivucu rogo, ni a tadra e levu sara na ikabakaba ni nona ivakatagi. Na dauniwainimate kilai o Friedrich August Kekule von Stradonitz e kaya ni a tadra na irairai ni benisini ena kena ibulibuli somidi sara (benzene molecule). E levu era kaya ni dau vakatale ga oqo na nodra tadra. Ena levu na vanua ena veitabagauna sa sivi yani, e dau vakabauti ni tadra e vu ena kaukaua tani. Era vakabauta e so ni rau tautauvata ga na vuravura eda bula tu kina oqo kei na vuravura ni tadra.
Vica na itukutuku ena iVolatabu e dusia ni dau vakadewai mai ena tadra na itukutuku bibi—ni oqo e dua na sala e veitaratara kina na Kalou kei na tamata. (Dauveilewai 7:13, 14; 1 Tui 3:5) Me kena ivakaraitaki, e vakayagataka na tadra na Kalou me veitaratara kina kei Eparama, Jekope, kei Josefa. (Vakatekivu 28:10-19; 31:10-13; 37:5-11) Ena veivakamuai ni Kalou, e tadra kina na tui Papiloni o Nepukanesa e so na tadra vakaparofisai. (Taniela 2:1, 28-45) O koya gona, e tiko beka na vuna vinaka me vakabauti kina ni vosa mai na Kalou ena so na tadra ena gauna sara mada ga oqo?
Tadra Era Vu Vakalou
Na tadra vu vakalou e vakamacalataki ena iVolatabu era sega ni yaco tu ga vakaveitalia. E dina ni so na gauna ena sega ni macala sara vei koya e tadra na ibalebale ni nona tadra. Ia, ena levu na gauna, ena qai vakarautaka o koya “sa vakaraitaka na ka vuni” na ivakamacala ni tadra, me kua ni buawa kina na ibalebale ni tadra. (Taniela 2:28, 29; Emosi 3:7) Na tadra vu vakalou e sega ni dau vereverea qai vakavuveilecayaki tu ga na kena ibalebale me vaka na tadra tale e so.
So na gauna e vakayagataka na tadra na Kalou me taqomaki ira kina e so era vauci tiko ena vakayacori ni nona inaki bibi. Bau tiko e so era sega ni qarava na Kalou e vu vakalou na nodra tadra. Me kena ivakaraitaki, eratou a sega ni muria na kerekere i Eroti, na tui naki ca, na dauraikalokalo eratou a sikovi Jisu, oya me ratou suka tale vua. Baleta? Eratou a vakasalataki ena tadra. (Maciu 2:7-12) Mai rawa kina vei Josefa, na tama i Jisu vakacabecabe me dro totolo i Ijipita kei na nona vuvale, me vaka e vakasalataki kina ena tadra tale ga. Na ka oqo e bula rawa kina na gonelailai o Jisu.—Maciu 2:13-15.
Ena vica na senitiuri tale yani e liu, a tadra kina e dua na fero ni Ijipita e vitu na sola ni sila vinaka kei na vitu na bulumakau yago vinaka ni veidutaitaki kei na vitu na sola ca kei na vitu na bulumakau yago ca sara. A vukei Josefa na Kalou me vakamacalataka na ibalebale dina ni tadra: Ena vitu na yabaki sautu i Ijipita qai muria yani e vitu na yabaki ni dausiga. Era mani vakavakarau rawa kina na Ijipita mera kumuna vakalevu na kakana. Era bau mai vakila na kena yaga na kawa i Eparama nira lai vakaitikotiko sara kina e Ijipita.—Vakatekivu, wase e 41; 45:5-8.
A tadra tale ga o Nepukanesa na tui Papiloni. A tadra na nodra basika kei na nodra na bale tale yani na matanitu qaqa kei vuravura, na ka ena tarai ira vakabibi na tamata ni Kalou. (Taniela 2:31-43) A qai tadra tale ga e muri ni na leqa na nona vakasama, oti, me na qai vinaka tale. A sega ni yalani wale ga e kea na parofisai, e dusia tale ga na tauyavutaki ni Matanitu Vakamesaia ena qai taurivaka na Kalou me vakayacori kina na lomana.—Taniela 4:10-37.
Vakaevei Nikua?
Io, a veitaratara na Kalou kei na so na tamata ena vuku ni tadra. Ia e vakaraitaka na iVolatabu ni dau yaco sara vakavudua na ka oqo. A sega ni taurivaka na tadra na Kalou me sala levu duadua ni nona veitaratara kei na tamata. Levu sara na tamata yalodina ni Kalou era sega ni tadra nona vosa na Kalou vei ira. Nona vakayagataka na tadra na Kalou me veitaratara kina kei na tamata e rawa ni vakatauvatani kei na nona wasea na Wasa Damudamu. Eda kila ni a cakava ga vakadua na ka oya, e sega ni cakava e veigauna kece ena vukudra na nona tamata.—Lako Yani 14:21.
A vakadinata na yapositolo o Paula ni cakacaka tiko na yalo tabu vei ira na tamata ni Kalou ena nona gauna ena levu na sala veivakurabuitaki. E kaya o Paula: “Sa soli vua e dua e na cakacaka ni Yalo Tabu na vosa ni vuku; vua tale e dua na vosa ni kila ka, e na cakacaka talega ni Yalo Tabu; vua tale e dua na vakadinata, e na cakacaka talega ni Yalo Tabu; vua tale e dua nai solisoli me vakabulai ira sa tauvi-mate, e na cakacaka talega ni Yalo Tabu; vua tale e dua me cakava na ka-mana; vua tale e dua me parofisai; vua tale e dua me kila na veiyalo; vua tale e dua na vosa tani eso; vua tale e dua me laveta na vosa tani eso.” (1 Korinica 12:8-10) E sega ni cavuti e ke na tadra e vu vakalou, ia e kena irairai nira a tadra e so na lotu Vakarisito me vakayacori kina na parofisai ni Joeli 2:28 me baleta na soli ni tadra vakalou me isolisoli ni yalo tabu.—Cakacaka 16:9, 10.
Ia e kaya na yapositolo me baleti ira na isolisoli lavotaki oqo: “Na parofisai, ena takali ga; na vosa tani e vuqa, ena mudu ga; na vuku, ena takali ga.” (1 Korinica 13:8) Kena irairai ni wili tale ga ena isolisoli era na “takali” oya na dui sala e dau taurivaka na Kalou me veitaratara kina kei ira na tamata. Ni ratou sa mate na yapositolo, sa oti tale ga na nona vakayagataka na Kalou na isolisoli lavotaki oqo ena vukudra na nona tamata.
Era saga tiko ga edaidai na kenadau mera kila na ibalebale ni tadra kei na kena yaga. Na tikina oqo e sega ni vosa kina na iVolatabu. E tiko ga kina na ivakasala me baleti ira na dau via qara ena nodra tadra e so na ivakadinadina ni vu vakalou na nodra tadra. E kaya na Sakaraia 10:2: “Ko ira na rairai talega era . . . sa tukuna na tadra vakailasu.” E vakasalataka tale ga na Kalou me qarauni na itukutuku e vu mai na kaukaua vuni. (Vakarua 18:10-12) Oya na vuna era sega ni vakanuinui kina na lotu Vakarisito mera dusimaki vakalou ena vuku ni ka era tadra. Era raica na tadra me ka sa dau matau ga ni yacovi keda nida moce.