Meda Marautaka na Noda iNuinui
“[Noda] inuinui ni bula tawamudu e yalataka makawa tu mai na Kalou, o koya e sega ni lasu rawa.”—TAITO 1:2.
RAILESUVI
Eda kila vakacava nira marau e lomalagi ke dua na lumuti e vakacavara ena yalodina na nona bula e vuravura?
Na cava e bibi kina vei ira na so tale na sipi na nodra inuinui na lumuti?
Eda na vakaraitaka vakacava na “yalosavasava” kei na ‘qaravi kalou’ me rawa nida marautaka kina na noda inuinui?
1. E yaga vakacava na inuinui e vakarautaka o Jiova meda vosota kina na ituvaki dredre?
E TUKUNA na yapositolo o Paula ni ‘vu ni noda inuinui na Kalou o Jiova.’ E tukuna tale ga ni o Jiova ena ‘vakasinaiti keda ena marau kece kei na vakacegu ena vuku ni noda vakabauti koya, ena dei tale ga na noda inuinui ena kaukaua ni yalo tabu.’ (Roma 15:13) Ke da nanuma matua na inuinui qori, eda na rawa ni vosota na ituvaki dredre kece e basika, eda na marau tiko ga qai bula vakacegu. Na nodra inuinui na lotu vaKarisito lumuti, e ‘ikelekele ni bula, e dei qai vakaukauataki’ ira na vo ni lotu vaKarisito. (Iper. 6:18, 19) Na noda inuinui e tautauvata kei na dua na ka eda kubeta matua ni drakidrakita na bula, ena uqeti keda tale ga meda kua ni ciri tani meda lai vakatitiqa se me lailai na noda vakabauta.—Wilika Iperiu 2:1; 6:11.
2. Na inuinui cava era vakanamata kina na lotu vaKarisito nikua, na cava mera kauaitaka kina na ‘so tale na sipi’ na nodra inuinui na lumuti?
2 O ira na lotu vaKarisito ena iotioti ni veisiga qo, e tiko na inuinui era dui vakanamata kina. Na ivovo ni lotu vaKarisito lumuti era “qelenisipi lailai” e nodra inuinui mera bula tawamate rawa e lomalagi, mera tui ra qai bete kei Jisu ena nona Matanitu. (Luke 12:32; Vkta. 5:9, 10) Ia o ira na “isoqosoqo levu” era ‘so tale na sipi,’ e nodra inuinui mera bula tawamudu ena vuravura parataisi, ra qai vakamalumalumu ina veiliutaki ni Matanitu vakaMesaia. (Vkta. 7:9, 10; Joni 10:16) Mera kua ni guilecava na so tale na sipi ni nodra vakabulai e vakatau sara ga ena nodra tokoni ira na ‘taci’ Jisu lumuti era se tiko e vuravura. (Maciu 25:34-40) Era na vakaicovitaki na lumuti, na nodra inuinui tale ga na so tale na sipi ena vakayacori. (Wilika Iperiu 11:39, 40.) Ia meda veivosakitaka mada na nodra inuinui na lumuti.
NODRA ‘INUINUI DEI’ NA LUMUTI
3, 4. Era ‘vakasucumi vou’ vakacava na lotu vaKarisito lumuti “ena dua na inuinui e dei,” na cava na inuinui qori?
3 E rua na ivola e vola na yapositolo o Pita vei ira na lotu vaKarisito lumuti qai vakatokai ira mera ‘digitaki.’ (1 Pita 1:1) E vakamatatataka o Pita na inuinui totoka e soli vei ira na qelenisipi lailai. E vola ena imatai ni nona ivola: “Me vakacaucautaki na Kalou, na Tama ni noda Turaga o Jisu Karisito, ni a vakasucumi keda vou ena dua na inuinui e dei me salavata kei na nona loloma levu, ena nona vakaturi Jisu Karisito mai na mate, moni taukena kina e dua na ivotavota e sega ni rusa rawa, e sega ni duka, e sega tale ga ni seavu rawa. E maroroi tu mai lomalagi me nomuni, oni taqomaki ena kaukaua ni Kalou ena nomuni vakabauta na veivakabulai e sa vakarau vakatakilai ena iotioti ni itabagauna. Qo e vakamarautaki kemuni vakalevu.”—1 Pita 1:3-6.
4 O Jiova e digitaki ira na lotu vaKarisito e yalani na kedra iwiliwili mera veiliutaki kei Karisito ena Matanitu vakalomalagi, era ‘vakasucumi vou’ mera luve vakayalo ni Kalou. Qori ena nodra lumuti ena yalo tabu mera tui ra qai bete kei Karisito. (Vkta. 20:6) E tukuna o Pita ni nodra ‘vakasucumi vou’ e rawa kina me nodra na “inuinui e dei,” e vakatoka me “ivotavota e sega ni rusa rawa” e vakarautaki ‘mai lomalagi, e sega ni duka, e sega tale ga ni seavu rawa.’ Macala ga nira ‘marautaka vakalevu’ na lumuti na nodra inuinui e dei! Ia era na rawata ga na nodra inuinui ke ra yalodina tiko ga.
5, 6. Na cava mera yalodina tiko ga kina na lotu vaKarisito lumuti?
5 Ena ikarua ni vola i Pita, a uqeti ira na lotu vaKarisito lumuti mera ‘saga vagumatua mera yalodina, mera okati tiko ga kina kei ira e kaciva qai digitaka na Kalou.’ (2 Pita 1:10) E bibi me laurai vei ira na itovo vaKarisito me vaka na vakabauta, mera gumatua ena sokalou, veilomani vakamataveitacini kei na yalololoma. E tukuna o Pita: “Ke oni vuabale ena ka kece qo, oni na sega ni vakasavuliga se tawavua.”—Wilika 2 Pita 1:5-8.
6 E tukuna o Karisito vei ira na qase ni ivavakoso lumuti e Filatelifia, e Esia Lailai: “Ni o muria na ka o rogoca me baleta noqu vosota, au na maroroi iko ena gauna ni veivakatovolei ena vakilai ena vanua kece e vuravura e tawani, mera vakatovolei kina na tiko e vuravura. Au na lako totolo yani. Mo taura matua tiko ga na ka sa tu vei iko, me kua ni dua e taura nomu isala.” (Vkta. 3:10, 11) Ke tawayalodina e dua na lumuti, ena sega ni rawata na “isala vakatui lagilagi e sega ni ca rawa,” baleta ni yalataki ga qori vei ira na digitaki era yalodina tiko ga me yacova sara na mate.—1 Pita 5:4; Vkta. 2:10.
CURU INA MATANITU VAKALOMALAGI
7. Na inuinui totoka cava a cavuta o Juta ena nona ivola?
7 Rauta na 65 S.K., a volavola o Juta na taci Jisu vakacabecabe vei ira na tacina lotu vaKarisito lumuti, e vakatokai ira mera “kacivi.” (Juta 1; vakatauvatana Iperiu 3:1.) A via vola e liu vei ira e dua na ivola me vakabibitaka kina na inuinui ni veivakabulai era “nuitaka kece” na lotu vaKarisito era kacivi ena Matanitu vakalomalagi ni Kalou. (Juta 3) A mani vola ga eso tale na ka mera vakabibitaka. Ia ena tinitini ni nona ivola lekaleka qo, a cavuta kina na nodra inuinui totoka na lotu vaKarisito lumuti: “Vei koya ena taqomaki kemuni moni kua ni tarabe, ena vakasavasavataki kemuni tale ga ena mata ni nona itutu lagilagi ena marau levu, na Kalou duadua ga na noda iVakabula, ena vuku i Jisu Karisito na noda Turaga, me vakalagilagi ni o koya ga e cecere, e kaukaua, qai tu vua na lewa ena veigauna sa oti, ena gauna qo, kei na veigauna se bera mai.”—Juta 24, 25.
8. Me vaka e cavuti ena Juta 24, eda kila vakacava nira marau vakalevu mai lomalagi ni mate ena yalodina e dua na lumuti?
8 Era vinakata na lotu vaKarisito lumuti me taqomaki ira yadudua o Jiova mai na ka e rawa ni vakaleqai ira. Koya gona, mai na nodra inuinui yavutaki vakaivolatabu, era vakabauta na lumuti ni o Jisu Karisito ena vakaturi ira, rawa kina mera marautaka vakalevu na nodra tu ena mata ni Kalou ena yago uasivi vakayalo. Koya gona, ni mate ena yalodina e dua na lumuti, e sega ni vakatitiqataki ni na ‘vakaturi ena yago vakayalo, e lagilagi qai sega ni vuca rawa.’ (1 Kor. 15:42-44) Ke ra ‘marautaka mai lomalagi na nona veivutuni e dua na ivalavala ca,’ sa na wacava na nodra marau ni vakacavara ena yalodina e dua na taci Karisito lumuti na nona bula e vuravura. (Luke 15:7) Koya gona, ena marau o Jiova, marau o ira kece na ka bula vakayalo yalodina kei koya na lumuti e vakaturi. E ‘marautaka tale ga vakalevu’ na lumuti qori na nona rawata na icovi.—Wilika 1 Joni 3:2.
9. Na sala cava era na ‘vakalougatataki kina vakalevu’ na lumuti yalodina nira curu ina Matanitu vakalomalagi? Ena uqeti ira vakacava na ivovo ni lumuti era se tiko e vuravura na inuinui qori?
9 Me vakataki Juta, e tukuna tale ga o Pita ke ra yalodina tiko ga na lumuti, era na “vakalougatataki vakalevu, ya [nira] na vakadonui [mera] curu ina matanitu tawamudu ni [nodra] Turaga kei na iVakabula o Jisu Karisito.” (2 Pita 1:10, 11) Na nona cavuta o Pita nira na “vakalougatataki vakalevu” na lumuti nira curu ina matanitu vakalomalagi, a rairai vakaibalebaletaka tiko ni na nodra na lagilagi. E rawa tale ga ni kena ibalebale na levu ni veivakalougatataki era na ciqoma mai lomalagi. Nira vakasamataka lesu na lumuti na nodra yalodina voli mai ena dua na gauna, era na marautaka vakalevu ra qai vakavinavinakataka. Na nodra inuinui ena uqeti ira na ivovo ni lumuti era se tiko e vuravura me ‘yadra tiko nodra vakasama.’—1 Pita 1:13.
NODRA ‘INUINUI’ NA SO TALE NA SIPI
10, 11. (a) Na cava na nodra inuinui na so tale na sipi? (b) E sema vakacava na nodra inuinui na so tale na sipi vei Karisito kei na nodra ‘vakatakilai na luve ni Kalou’?
10 A vola na yapositolo o Paula ni nodra inuinui totoka na lumuti era “luve ni Kalou,” oya mera “itaukei vata” kei Karisito. A vakamacalataka tarava na inuinui totoka e vakarautaka o Jiova vei ira na so tale na sipi e sega ni yalani na kedra iwiliwili: “Nira sa nanamaki tu na kabuli kece [kawatamata] ina gauna mera vakaraitaki kina na luve ni Kalou [ira na lumuti]. Sa mai okati tu mera tawayaga na kabuli kece, e dina nira sega ni vinakata, ia e yaco ga ena vuku i koya e vakayacora vei ira. Ena gauna vata qori, era vakanuinui tu mera sereki na kabuli mai na nodra bobula tu ina ca, mera qai vakila na galala lagilagi era vakila tu na luve ni Kalou.”—Roma 8:14-21.
11 O Jiova e solia vei keda na ‘inuinui,’ ena nona yalataka ni na vakabulai keda mai vua na “gata makawa” o Setani na Tevoro. Ena vakayagataka na “kawa” yalataki me cakava kina qori. (Vkta. 12:9; Vkte. 3:15) Na “kawa” qori o Jisu Karisito. (Kala. 3:16) Ena nona mai mate kei na nona vakaturi o Jisu, e rawa nida nuitaka kina meda sereki mai na ivalavala ca kei na mate. Na inuinui tale ga qori era na qai ‘vakaraitaki se vakatakilai kina na luve ni Kalou.’ Era ikarua ni wase ni “kawa” na lumuti, era na qai “vakaraitaki” se vakatakilai ena gauna era vukei Karisito kina ena kena vakarusai na ituvaki ca i Setani. (Vkta. 2:26, 27) Qori era na vakabulai kina na so tale na sipi, o ira qo era bula sivita na veivakararawataki levu.—Vkta. 7:9, 10, 14.
12. Ena yaga vakacava vei ira na kawatamata na nodra vakatakilai na lumuti?
12 Ena vakacegui ira dina na “kabuli” na Veiliutaki i Karisito ena loma ni Duanaudolu na Yabaki! Ena gauna qori, era na qai ‘vakatakilai’ ena dua tale na sala o ira na “luve ni Kalou,” qo mera veiqaravi vakabete kei Karisito, mera vukei keda meda vakila na yaga ni isoro i Jisu. Me vaka nira vakarurugi na “kabuli” ina Matanitu vakalomalagi, era na sereki mai na revurevu ni ivalavala ca kei na mate. Ni toso na gauna era na qai ‘sereki’ tiko vakalalai na kawatamata talairawarawa mai na nodra ‘bobula tu ina ca.’ Koya gona, ke ra yalodina tiko ga vei Jiova ena loma ni Duanaudolu na yabaki, ra qai yalodina ena iotioti ni veivakatovolei, ena volai tawamudu na yacadra ena “ivolavivigi ni bula.” Era na qai “vakila na galala lagilagi era vakila tu na luve ni Kalou.” (Vkta. 20:7, 8, 11, 12) Dua dina na inuinui totoka!
NANUMA MATUA NA NODA INUINUI
13. E rawati ena cava na noda inuinui, ena vakatakilai ni naica o Jisu?
13 Ena rua na ivola a uqeti me vola o Pita, e uqeti ira kina na lumuti kei na so tale na sipi mera nanuma matua na nodra inuinui. A tukuna o Pita ni rawati ga na inuinui qori ena vuku ni loloma soli wale i Jiova, sega ni rawati qori ena ka era cakava. E vola: “Me yadra tiko na nomuni vakasama, ni yalomatua, ni yavutaka nomuni inuinui ena loloma soli wale oni na vakila ena nona vakatakilai o Jisu Karisito.” (1 Pita 1:13) Ena qai vakatakilai na Karisito ena gauna e vakalougatataki ira kina na nona imuri yalodina, kei na nona tauca na lewa i Jiova vei ira na tamata ca.—Wilika 2 Cesalonaika 1:6-10.
14, 15. (a) Na cava meda cakava me rawa nida nanuma matua tiko kina na noda inuinui? (b) Na cava e veivakaroti kina o Pita?
14 Me rawa nida nanuma matua tiko na noda inuinui, e bibi meda kua ni guilecava ni sa voleka na “siga i Jiova,” me laurai tale ga ena noda bula nida kauaitaka tiko na gauna qori. O Jiova ena vakarusa na “lomalagi,” qori na matanitu vakatamata, vakarusa “na vuravura” oya o ira na tamata ca, vakarusa tale ga na “ka era tu kina.” E vola o Pita: “E dodonu moni . . . waraka tiko oni namaka tiko na kena lako mai na siga i Jiova, me na vakawaicalataki kina na lomalagi e kama tiko, era na vakawaicalataki tale ena levu ni katakata na ka era tu e lomalagi kei vuravura!”—2 Pita 3:10-12.
15 Ena sosomitaka na “lomalagi” kei na “vuravura” na “lomalagi vou [Matanitu ni Kalou e veiliutaki kina o Karisito] kei na vuravura vou [kawatamata era bula ena ituvaki vou].” (2 Pita 3:13) E tukuna vakamatata o Pita na ka meda cakava meda “waraka” tiko kina na noda inuinui me baleta na ituvaki vou: “O koya gona kemuni na wekaqu lomani, ni oni waraka tiko na ka kece qo, ni saga sara me raici kemuni o koya ni oni sega ni tauvi duka, oni sega ni vakamelei rawa, oni bula veiyaloni tale ga.”—2 Pita 3:14.
VAKARAITAKA NI O NANUMA MATUA NA INUINUI
16, 17. (a) Eda na vakaraitaka vakacava nida “yalosavasava” da qai dau ‘qaravi Kalou’? (b) Ena vakayacori vakacava na noda inuinui?
16 Meda kua wale ga ni nanuma matua na noda inuinui, me laurai sara ga ena noda bula. Meda kauaitaka na noda ivakarau ni bula me rawa ni vakadonui keda o Jiova. Na “yalosavasava” e okati kina na noda ‘saga me vinaka tiko ga na noda itovo ena kedra maliwa na veimatanitu’ nida cakava na ka e vinakata o Jiova. (2 Pita 3:11; 1 Pita 2:12) E dodonu meda “veilomani.” Qori e okati kina na noda saga ena noda vinaka taucoko meda duavata vakamataveitacini e vuravura, me laurai tale ga ena noda ivavakoso. (Joni 13:35) E cavuta tale ga o Pita ‘na noda qaravi Kalou,’ qo na ka kece eda dau cakava me vinaka kina na noda veiwekani kei Jiova. E okati eke na ivakarau ni noda masu, noda wili iVolatabu e veisiga, vuli vakataki keda, sokalou vakavuvale kei na noda vakaitavi vakalevu ena ‘vunautaki ni itukutuku vinaka ni matanitu ni Kalou.’—Maciu 24:14.
17 Eda vinakata kece me vakadonui keda o Jiova, me vakabulai keda tale ga ena gauna e “vakawaicalataki” kina na ituvaki ca qo. Eda na qai vakadinadinataka na vakayacori ni noda inuinui, na “inuinui ni bula tawamudu e yalataka makawa tu mai na Kalou, o koya e sega ni lasu rawa.”—Taito 1:2.
[iYaloyalo ena tabana 22]
O ira na lotu vaKarisito lumuti era ‘vakasucumi vou ena dua na inuinui e dei’
[iYaloyalo ena tabana 24]
Nanuma matua na nomudou inuinui vakavuvale