Napaut a Biag—Adda Kadi Idiay Okinawa ti Sekreto?
BABAEN ITI MANNURAT TI AGRIINGKAYO! IDIAY JAPAN
◼ Manipud iti 1.3 a milion nga umili kadagiti isla ti Okinawa, Japan, napattapatta a dandani 740 ti agtawen iti 100 wenno nasursurok pay idi 2006—90 a porsiento kadagita ket babbai. Kaipapanan dayta nga iti kada 100,000 nga umili, agarup 50 ti agtawen iti 100 wenno nasursurok pay, sigun iti Okinawa Centenarian Study, nga idadauluan ni Dr. Makoto Suzuki. Kadagiti kababaknangan a pagilian, naibaga a 10 agingga iti 20 ti agtawen iti 100 wenno nasursurok pay iti kada 100,000 nga umili.
Babaen iti dayta nga agtultuloy a panagadal, a maibagbaga nga isu “ti kapautan nga agtultuloy a sangalubongan a panagadal maipapan kadagiti tattao nga agtawen iti 100 wenno nasursurok pay,” naammuan a “nagadu ti nakasalsalun-at kadagiti agtawen iti 100 wenno nasursurok pay.” Tapno maammuantayo no apay, inadal ni Suzuki ken ti grupona ti estilo ti panagbiag ken ti genetiko a kasasaad ti nasurok a 900 a tattao nga agtawen iti 100 wenno nasursurok pay, agraman ti adu pay a taga-Okinawa nga agtawen iti 70 wenno nasursurok pay. Iti dayta a panagsirarak, naammuan a nakuttong dagita a natataengan ngem napigsa ken nasalun-atda, saan a barado dagiti uratda, ken adayo ti posibilidad nga agkanserda wenno agsakit ti pusoda. Kadagidiay met dandanin agtawen iti 100, basbassit ti bilang dagiti agkabaw no idilig kadagiti kasta met laeng ti edadda iti dadduma a narang-ay a pagilian. Ania ti sekreto?
Ti maysa ket ti kasasaad dagiti gene-da. Ngem adda pay dadduma a rason—saanda nga agsigsigarilio, kalkalainganna ti in-inumenda nga arak, ken nasustansia ti taraonda. Saan unay a nataba ti taraon dagiti taga-Okinawa. Ti kaaduanna ket natnateng ken prutas, natural nga amurat, ken nasayaat a taba (omega-3, monounsaturated fat). Kasta met a no manganda, nakaugalianda ti agbussog iti agarup 80 a porsiento laeng. “Isardengmon ti mangan apaman a mariknam a nabsogkan,” kuna ni Dr. Bradley Willcox, a maysa kadagiti mangidadaulo iti panagadal. “Agarup 20 a minuto a naladladaw ti panangibaga ti utekmo a nabsogkan.”
Dagiti umili ti Okinawa ket kanayon a mawatwat ti bagida babaen ti panagmula, inaldaw a pannagna, tradisional a panagsala, wenno dadduma pay nga aktibidad. No maipapan iti personalidadda, naammuan a positibo ken mannakibagay dagitoy nga agtawen iti 100 wenno nasursurok pay. Nalaingda a mangtaming iti pakarigatan, ken “mannakibagayda kadagiti tattao” nangruna dagiti babbai.
“Awan ti milagro nga agas” a mangpapaut iti biag, kuna ni Willcox. Kas ipalgak ti panagadal, dayta ket nainaig iti gene, dieta, panagehersisio, nasayaat nga ugali, “ken kadagiti makapasalun-at a wagas ti panangtaming iti pakarigatan.”