Saan a Kasayaatan a Pamay-an ti Panagbalbaliw
APAMAN a naipasdeken dagiti kababalin, kasano a maibanag ti panagbalbaliw? Siasinot’ pagturonganyo, ket ania dagiti pamay-an a mabalin nga usaren a mamataud iti napaut nga irarang-ay?
Usigentayo dagiti aglablabes nga addang a naus-usaren itatta.
Panangpilit ti Politika
Minilion a tattao itatta ti agbibiag iti sidong dagiti turay a mangtengngel kadagiti kapanunotan ken pagalagadan iti kababalin. Dagita a gobierno usarenda ti pannakabalinda a mangtignay iti panagbalbaliw—dadduma di madmadlaw, daddumat’ inkapilitan. Dadduma usarenda ti pamay-an a panangdoktrina, a masansan pakairamanan ti pammutbuteng, pannakaibalud, ken panangtutuok. Ti panangtengngel iti pagiwarnak ken dadduma a sistema ti edukasion, ikagumaanda a sukatan ti amin a naipasdeken a kapanunotan kadagiti tarigagayan dagiti agdama a natatan-ok nga agturay. Amin nga agkedked inkapilitan a mapukaw. Siasinoman a madi a masursuruan manen mabalin a maipasango iti nakabutbuteng a panangtrato a masansan a mangdadael iti rikna ti indibidual.
Psychosurgery ken Panangtignay ti Koriente
Dadduma a paset ti utek ti nailasin a mangapektar iti espesipiko a rikna ken ugali. Ti psychosurgery ramanenna ti pisikal a panangikkat wenno panangdadael iti tisyu iti dayta a paset ti utek. No naikkaten, pulos a saanton nga agandar dayta a paset ti utekyo, ket aniaman a kababalin nga impluensiaanna mapukawen.
Makuna a rinibribo kadagita nga operasion ti naaramid, nangnangruna kadagiti tattao nga adda sumiasi ken napeggad a seksual a kababalin. Daddumat’ addaan naisingit a babassit nga electrodes iti uneg ti utekda, ket idi naipadalan ti koriente, tinignay dayta wenno linapdanna ti panagandar ti utek iti dayta a paset. Makuna a daytoy baliwanna dagiti rikrikna a mangapektar iti kababalin a tengtenglen dayta a paset iti utek.
Dagiti Droga
Nasaknapen ken masansan a kasapulan ti panangusar ti droga iti sikiatria. Addada dagiti droga a mangpakalma, dagiti droga a mangpaturog, dagiti droga a mangpaalibtak, dagiti droga a mangkorehir ti di panagtimbeng ti kemikal iti utek. Addada met dagiti droga a nausar a mangdusa kadagiti pagbaludan ken kadagiti dadduma nga institusion a mangkorehir. Dagita dua a droga isu ti apomorphine ken Anectine.
Ti apomorphine maipaay kadagiti balud a ti kababalinda maibilang a di kaykayaten. Daytoy pataudenna ti nakaro a pannakaulaw ken panagbakuar. Maibaga iti balud a no dakes manen ti kababalinna, maikkanto manen ti ad-adu nga apomorphine. Daytoy maawagan met iti makarimon a panangagas. Ti anectine pataudenna ti rikna nga agangkit, di pannakaanges ti agpilpilio a balud. Pagarupenna nga isut’ matayen. No agpilionto manen, ad-adu pay ti maited nga Anectine.
Dagitoy kadi ti pamay-an ti panangbalbaliwyo iti kababalinyo?
Kaaduan kadagiti pamay-an nga adda iti ngato labsingenda ti wayawaya nga agpili. Dagitoy ramanenda met ti impluensia dagiti tattao nga addaan iti pannakabalin kadagiti dadduma ngem saan a kanayon a pagimbagan ti panunot dayta a tao. Sapsapulen kadi ti napolitikaan a turay ti pagimbaganna wenno ti pagimbagan ti indibidual? Iti psychosurgery, sino ti mangiggem iti scalpel? Siasino ti mangtengngel iti switch no mausar ti panangtignay ti koriente? Kasanot’ kapaut daytoy a makarimon a panangagas? Mapagtalkan kadi ti mangngagas?
Usigentayo ti ad-adu pay a pagay-ayat a pamay-an.