Agimtuod Dagiti Agtutubo . . .
Aniat’ Maaramidak iti Nakaad-adu a Homework?
“Ti adu unay a trabaho idiay eskuelaan” ti napili kas ti maysa kadagiti kangrunaan a pakasuronan ti adu nga agtutubo
“No saan a nasayaat ti panangiyurnosmo, adu a panawen ti mapukawmo a mangikeddeng no aniat’ sumaruno nga aramidem”
‘AWAN umdas a panawenmi!’ Kastat’ reklamo ti maysa a grupo dagiti estudiante iti high school. Ti gapu[na]? Dagiti kalikaguman ti eskuelaan ken ti homework. “Mangrugiak nga ageskuela iti alas–8:00 t.b. agingga iti alas–5:30 t.m.,” kunaen ti agtutubo a ni Véronique. “Inton makaawidakon, alas–6:30 t.r. Nagrigat. Pagarup dagiti nagannak a nagsayaat ti biagmi no addakam idiay eskuelaan. Dida la ammo a makauma ken makabannog ti ageskuela, ket no makaawidkamin, adda ditan ti homework.” Kuna pay ti 17-años a ni Sandrine: “Mangbusbusbosak iti dua inggat’ tallo nga oras iti kada rabii maipaay iti homework-ko, agraman kadagiti ngudo ti lawas.”
Agtataeng da Véronique ken Sandrine idiay Francia, a sadiay dagiti agtutubo ket addaan iti maysa kadagiti kaatiddogan nga al-aldaw ti panageskuela idiay Europa. Uray iti adu met a pagilian, makarikna dagiti estudiante iti pannakabannog, pannakapaay, ken pannakapaksuy gapu iti adu unay a pannakadakamat ti panawenda. “Ti adu unay a trabaho idiay eskuelaan” ti napili kas ti maysa kadagiti kangrunaan a pakasuronan ti adu nga agtutubo.
Yantangay rumigrigat ti panagsapul iti panggedan iti kaaduan a paset ti lubong, ikeddeng ti adu nga agtutubo a manggun-od iti nasayaat nga edukasion a kasapulan iti masanguanan a pananggedda. Kas kunaen ti maysa nga estudiante iti high school a ni Violaine: “Nagrigat itan ti sumrek iti desente a panggedan, [isu] a mabigbig itan dagiti agtutubo a masapul nga aramidenda ti maysa a banag—AGADAL!”
Awan Umdas a Panawen?
Nupay kasta, mabigbig dagiti nagaget nga agadal a ti panageskuela kalikagumanna ti adu a panawen ken panagbannog. Ket no maysakay a Kristiano nga agtutubo, adda dadduma nga aramid a makasapul iti panawenyo: itatabuno kadagiti Nakristianuan a gimong, panagadal iti Biblia, ken ti panangiranud ti pammatiyo kadagiti sabsabali. (Juan 17:3; Roma 10:10; Hebreo 10:24, 25) Kuna pay ti Biblia nga adda “panawen ti panagkatawa” ken panagaliwaksay. (Eclesiastes 3:1, 4; 11:9) Kas ti kaaduan nga agtutubo, mabalin a kayatyo nga adda met koma panawenyo nga agaliwaksay. Ngem bassit laeng a panawen ti ibati ti trabahoyo idiay eskuelaan a mangiringpas kadagiti bambanag—basbassit pay ti panawen a mangaramid kadagiti banag a kayatyo.
Nupay kasta, masansan a ti parikut ket saan laeng a ti kurang a panawen. Impakita ti maysa a nabiit pay a panagadal a dua kadagiti kangrunaan a rason no apay adda parikut dagiti estudiante iti high school iti panagadalda isut’ “saan a nasayaat a panangusar iti panawen” ken “kurang a panangurnos [iti bambanag].” Kas natakuatan ti maysa nga agtutubo a ni Olivier, saan laeng a gradoyo ti apektaran ti saan a nasayaat a panangurnosyo iti bambanag. Kunana: “No saan a nasayaat ti panangurnosmo iti bambanag, adu a panawen ti mapukawmo a mangikeddeng iti sumaganad nga aramidem.” Kasano ngarud a maurnosyo ti bagiyo?
Balanse a Panangmatmat iti Trabaho ti Eskuelaan
Umuna iti amin, ikabilyo dagiti aramidyo idiay eskuelaan iti umiso a lugarda. Kunaen kadatayo ti Biblia a “siguraduenyo dagiti napateg a banag.” (Filipos 1:10) Ket no panunotenyo ti maipapan iti dayta, aniat’ rumbeng a kangrunaan a banag iti biagyo? Saan kadi a dagiti naespirituan a rebbengenyo? Gapu ta kinuna ni Jesus kadagiti pasurotna: “Itultuloyyo a biruken nga umuna ti pagarian ti Dios ken ti kinalintegna.” (Mateo 6:33) Kaipapanan dayta ti panangipangpangruna kadagiti Nakristianuan a gimong, panagkararag, panagadal, ken panangasaba iti sabsabali.
Kaipapanan kadi daytoy a saan a napateg dagiti trabaho ti eskuelaan? Saan met. Ngem kas Kristiano, ti kalatyo a pananggun-od iti edukasion saan a tapno maigamerkayo iti sekular a karera. Imbes ketdi, rumbeng a daytat’ panagsursuro kadagiti kinasigo a makatulongto iti karerayo kas ministro ti Dios. Kabayatanna, isagsaganayo ti bagiyo a makagun-od iti panggedan a mangsuporta iti bagiyo, ken nalabit iti pamiliayo iti masanguanan. (1 Tesalonica 4:11, 12; 1 Timoteo 5:8) Ti pannakaammoyo iti daytoy ti tumulong kadakayo a mangaramid iti kasayaatan idiay eskuelaan. Kasta met, masapul nga ikagumaanyo a pabilgen ti espiritualidadyo.
Pudno a makakarit “ti pananggundaway iti panawen” agpaay kadagiti naespirituan a rebbengen, trabaho idiay pagtaengan, panaglinglingay, ken trabaho para idiay eskuelaan, ngem maaramidanyo [dagita].—Efeso 5:15, 16.
Ti Pateg ti Panangipasdek iti Rutina
Maysa a pamay-an a pananggundaway iti panawen isut’ saan a panangsayang ti tiempo iti panagadalyo. Mangted iti adu a makatulong a singasing ti kapitulo 18 ti libro a Salsaludsod nga Iyimtuod Dagiti Agtutubo—Dagiti Sungbat nga Epektibo.a Kas pangarigan, pinadasyo kadin ti maaddaan iti eskediol wenno rutina agpaay iti trabaho para idiay eskuelaan?—Idiligyo ti Filipos 3:16.
“Di pagduaduaan a ti masansan a pakarigatan iti panagadal,” kuna ni Harry Maddox iti librona a How to Study, “isut’ pannakapaay a mangirugi iti regular a naipamaysa a panagadal.” Komustakayo met? Diyo kadi ar-aramiden ti homeworkyo, malaksid no kayatyo nga aramiden dayta—wenno no kumbinienten ti panawenyo a mangaramid iti dayta? Mamakdaar ti Eclesiastes 11:4: “Ti mangpaliiw iti angin dinto agmula; ket ti mangikankano kadagiti ul-ulep dinto agani.”
Napaliiw pay ni Harry Maddox: “Naglaka a palabsen ti panawen nga awan man laeng ti nagapuanan. No dikay mangikeddeng iti masinunuo nga eskediol, mabalin a busbosenyonto ti panawenyo koma nga agadal iti panagbuya iti T.V., panagbasa iti magasin, . . . wenno iti nakaad-adu a banag a pagpampamayanan dagiti nakapuy nga estudiante imbes nga agadalda koma. No adda bukodyo nga eskediol ken surotenyo dayta, addaan bileg dayta a masapul a pagtulnoganyo, ken inton agangay nakairuamanyon nga aramiden dayta, ken pagbalinen a gagangay a paset ti biagyo.”
No naurnos unay ken disiplinadokayo iti panangtaming iti homeworkyo, ad-adunto ti panawenyo. Makatulong met kadakayo ti nasayaat a panagplano ken lapdanna dagiti pakarigatan iti panangaramid kadagiti leksionyo idiay eskuelaan ken dagiti Nakristianuan a rebbengenyo, kas ti itatabuno kadagiti gimong ti kongregasion.
Urnosenyo ti Panawenyo!
Kasano met ngay dagiti banag a masapul nga iringpasyo, kas kadagiti trabaho idiay pagtaengan? Uray kadagitoy, napateg ti kinaurnos. Padasenyo nga iyaplikar dagiti sumaganad a singasing:
Ilistayo dagiti banag nga aramidenyo. Isingasing ti konsultant ti time-management a ni Stephanie Winston ti kanayon a panangitugot iti maibulsa a kuaderno. Usarenyo dayta a pangisuratan “iti tunggal kapanunotan, naituding a trabaho, awag iti telepono, proyekto, trabaho, wenno pakaibaonan—bassit man wenno dakkel, napateg wenno saan—no rumsua dagita.’’ Iti damo a panangmatmat, kasla adu unay ti inlistayo, ngem ti panangiyaplikar kadagiti sumaganad a singasing pabassitennanto dagita.
Urnosenyo dagiti bambanag sigun iti kaskenan. Makatulong daytoy kadakayo a mangipamaysa kadagiti banag a masapul a mairingpas. Kabayatanna, mabalinyo nga ikkaten dagiti banag a makauray wenno diyo maaramidan.
Isaganayo ti maysa nga eskediol. Wen, pagbalinenyo ti listaanyo a plano ti panagtrabaho—naisurat nga eskediolyo. Mabalin a makatulong kadakayo ti maysa a maibulbulsa a kuaderno nga addaan kalendario, wenno diary. Imbes a kednganna ti wayawayayo, ti maysa a nasayaat-pannakabalansena nga eskediol tulongannakayo a mangtengngel iti panawenyo.
Agbalinkayo a realistiko. Babaen iti panangpadas, iringpasyo ti trabahoyo iti kasayaatan a panawen a panangaramid iti sumagmamano a banag. Kas pangarigan, mabalin a makitayo a nasaysayaat nga iyiskediolyo ti panawen nga aramidenyo ti homeworkyo iti agsapa, a ti panunotyo ket alerto pay laeng.
Nupay kasta, bigbigenyo a di kasapulan nga iplanoyo ti tunggal segundo iti biagyo. Ibagayyo ti eskediolyo kadagiti di ninamnama wenno giddato a trabaho. Mangaramidkayo kadagiti panagbaliw no kasapulan, ngem agtalinaedkayo iti eskediolyo no mabalbalin. Pakaammo: Nasaysayaat no ikkanyo ti pawayway ti tunggal panawen a nasken nga iringpasyo ti maysa a trabaho. Mabalin a maibagayyo a kanayon ti aramidyo.
Ikeddengyo ti panangiringpas iti trabaho. Tulongannakayo daytoy a mangliklik iti pagannayasan nga iringpas ti maysa a banag iti ultimo minuto. No adda proyektoyo iti eskuelaan, nasaysayaat no iringpasyo a nasapsapa ngem iti petsa a naikeddeng a mairingpas dayta.
Disiplinaanyo ti bagiyo ken agtalinaedkayo iti eskediolyo. Makagargari ti mapan idiay balay ti gayyemyo iti panawen a masapul nga addakayo idiay pagtaenganyo tapno agadal agpaay iti maudi nga eksamin [idiay eskuelaan]. Ngem no agmulakayo a siiimut iti panawen ti panagadalyo, aganikayto met iti nakababbaba a grado inton agangay. (Idiligyo ti 2 Corinto 9:6.) Kasta pay met a tagiragsakenyonto ti ad-adu a nawaya a panawen ti panagaliwaksay no nairingpasyonton ti trabahoyo. Ti makatulong a prinsipio ket, Masapul nga iyun-una dagiti napateg a banag, iyud-udi ti panagaliwaksay.
Ti panangipaay iti eskediol ken urnos iti bagiyo sapulenna ti panawen, anus, ken umdas a disiplina-iti-bagi, ngem nabagbagaan dagiti Kristiano a watwatenda ti panagteppel iti isuamin a banag. (1 Corinto 9:25) Ti panagsursuro nga agtalinaed iti eskediol ket nasayaat a panangsanay iti daytoy a prinsipio. Mabalin a dagiti ibungana ket pannakapnek iti nagapuanan, ad-adu a panangituray iti biagyo, ken ad-adu a panawen nga aramiden dagiti kayatyo ken masapul nga aramidenyo.
[Footnote]
a Impablaak ti Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc.
[Ladawan iti panid 15]
Mangitudingkayo iti eskediol ti panagadalyo ken surotenyo dayta