Titus — ’Ilissinnut iluaqutissamik suleqatiga’
UKIUNI hundredelinni siullerni ilagiinni kristumiuni ajornartorsiutinik aaqqinniassagaanni sapiissutsimik naalannermillu pisariaqartitsiffiusunik ilaannikkooriarluni pilersoqartarpoq. Suliassaq tamanna Titusip arlaleriarluni iluatsittumik naammassisarsimavaa. Taassuma apustili Paulus suleqatigaa pissutsillu Jehovap periaasiatut ingerlanneqaqqullugit ilungersuussilluarluni allanik ikiuiniartarsimalluni. Taamaattumik Paulusip Korinthimi kristumiut oqarfigisimavai Titus tassaasoq ’taakkununnga iluaqutissamik suleqatini’. — 2 Korintumiut 8:23, NV.
Titus kinaagami? Ajornartorsiutinik aaqqiiniarnermi qanoq annertutigisumik suleqataasarsimava? Taassumalu suliassaminik naammassinneriaasianik qimerluuinerput qanoq iluaqutigisinnaavarput?
Kipineqartarnermik apeqqut
Titus griikeriuvoq kipineqanngitsoq. (Galâsiamiut 2:3)a Paulusip ’uppeqatigiissutsitsigut ernerilluakkaminik’ taammagu Titus apustilit anersaakkut qitornaasa ilagisimassavaat. (Títuse 1:4; naleqqiuguk 1 Timûtiuse 1:2.) Paulus, Barnabas allallu Antiochiamit Syriamiittumeersut ukiup 49-p missaanni kipineqartarneq oqaloqatiginnissutigiartorlugu Jerusalemimukarmata Titus ilaavoq. — apustilit suliait 15:1, 2; Galâsiamiut 2:1.
Isumaqartoqarpoq juutiunngitsut kipineqanngitsut isumataarsimasut Jerusalemimi oqaloqatigiissutigineqartussaammata Titus ilaatinneqarsimasoq, takutinniarlugu juutiunngitsut kipineqaraluarunik kipineqanngikkaluarunilluunniit Guutimut iluarisaalersinnaasut. Jerusalemimi ilagiinnut ilaasut ilaat kristumiunngunngikkallaramik farisiiariusimasut tunngavilersuiniarsimapput oqarlutik juutiunngitsut uppertunngortut pisussaasut kipineqassallutik Mosesillu inatsisai maleruassallugit, tamannali akerlerineqarpoq. Titus juutiunngitsullu allat pinngitsaalillugit kipineqartissagaanni assigiinnassavaa oqarluni Jehovap ajunngissusia pisassarinngisaraluarput Jesus Kristusimullu upperneq pinnatik kisianni inatsisit naapertorlugit suliat annannissamut aalajangiisuusut. Aammattaaq assigiinnassavaa juutiunngitsut, inuilluunniit inuiannit allaneersut, Guutip anersaavanik illernartumik pisimanerannut takussutissanik assortuineq. — apustilit suliait 15:5-12.
Korinthimut aallartitaasoq
Kipineqarnermik apeqqut aalajangiiffigineqareermat Paulus Barnabasilu inunnut inuiannit tamaneersunut oqaluussinissamut tamakkiisumik pisussaatinneqarput. Oqaluussinertik ilutigalugu piitsut eqqaamanissaat ilungersuutigaat. (Galâsiamiut 2:9, 10) Oqaluttuami isumassarsiarititaasumi Titus tulliani eqqaaneqarpoq ukiut arfinillit missaanniittut qaangiuttut iluartunut katersuiniarneq aaqqissuukkiartorlugu Paulusip aallartitaatut Korinthimiinnermini. Titusili tamatuminnga suliaqartillugu pissutsit allat assut najummassimanartut pilerput.
Paulusip Korinthimiunut allagaasigut takusinnaavarput siullermik allattoq taakkunnga kanngunartuliortut ilagisaqqunagit. Kanngunartuliortoq ajortuliaminik peqqissimissutiginninngitsoq akunnerminnit peeqqullugu qinnuigisariaqarpai. Paulusip assut kimittuunik allaffigai, taamaliorporlugooq ’qullilingaarluni’. (1 Korintumiut 5:9-13; 2 Korintumiut 2:4) Tamatuma nalaani Titus Judeami kristumiunut pissakilliortunut katersuiniarnermut ikiuukkiartorluni Korinthimukartinneqarpoq. Immaqa aamma Korinthimiut Paulusip allagaanut qanoq qisuariarnersut paasiniarlugu aallartinneqarpoq. — 2 Korintumiut 8:1-6.
Paulusip unnersuussutiminut Korinthimiut qanoq qisuariassanersut assut pissanngatigaa. Taamaattumillu immaqa Titus Agæerit Imartaatigut umiarsuarmik Korinthimukartippaa sapinngisamik piaartumik tamatuminnga ilisimateqqulluni. Titus ukiuunerani umiarsuarmi angallannerup unitsinneqannginnerani (novembarip qeqqata missaani) tamatuminnga suliassinneqarsimaguni umiarsuarmik Troasimukarsimassaaq imaluunniit nunakkoorluni Hellespontillu ikerasaa (aamma Dardanellinik taaneqartartoq) ikaarlugu angalasimassalluni. Paulus naapiffissamissut isumaqatigiissutigisimasaminnut siusinaarluni apuussimagunarpoq, siilviliortummi perulluliortitsinerat pissutigalugu naatsorsuutigisamit siusinnerusukkut Efesusimit aallartariaqarsimagami. Isumaalulluni Troasimi utaqqigaluareerluni Titusip umiarsuarmik tikinnissaa ilimagiunnaarpaa. Taamaattumik tuaviorluni nunakkut aallarpoq neriulluni aqqutaani Titus naapikkumaarlugu. Paulus Europap nunataanut pigami Via Egnatia-kkoorluni ingerlaqqippoq naggataatigullu Titus Makedoniami naapillugu. Paulusip eqqissiallaatigeqisaanik nuannaajallaatigeqisaanillu Korinthimit nutaarsiassanik nuannersunik Titus tusarliussaqarpoq. Ilagiit apustilip unnersuussutaanut ajunngitsumik qisuariarsimapput. — 2 Korintumiut 2:12, 13; 7:5-7.
Paulusip aallartitami qanoq qisuariarfigineqarnissaa isumakuluutigisimavaa, Guutilli Titus suliassaminik naammassinninnissaanik ikiorsimavaa. Ilagiit Titus ’mianerinnillutik uulillutillu’ ilassisimavaat. (2 Korintumiut 7:8-15, NV) Biibilimik oqaaseqarfiginnittoq W. D. Thomas ima oqarpoq: „Ilimagisariaqarparput Titus, Paulusip naveersinera kimikillisinngikkaluarlugu, pikkorilluni, pissuserilluni ilungersorlunilu Korinthimiut tunngavilersuiffigisimassagai, qularunnaarsinniarsimassagaalu Paulus taamatut allassimasoq taakkununnga anersaakkut ajunngitsussaq kisiat eqqarsaatigalugu.“ Titusip tikeraarnermini Korinthimi kristumiut naalassusiat ajunngitsullu tungaanut allannguinerat pillugit asalersimavai. Nersortarialimmik pissuseqarnerat assut qiimmaallaatigisimavaa.
Titus aamma Korinthimukarsimavoq iluartunut Judeamiittunut katersuiniarneq aaqqissuukkiartorlugu. Tamanna qanoq ingerlasimava? Korintumiunut agdlagkat áipait-nit paasineqarsinnaasutut suliassaq tamannattaaq naammassisimavaa. Allakkat taakku allanneqarsimagunarput Makedoniami ukiumi 55-imi ukiap ingerlanerani, Titusip Paulusillu angalallutik naapinnerata kinguninnguagut. Paulus allappoq Titus, katersuiniarnermik aallarniisimasoq, maanna ikiortissani aqqisigut taaneqanngitsut marluk ilagalugit tamatuminnga naammasinnikkiartorluni aallartinneqartoq. Korinthimiut qanoq ingerlanerat soqutigeqigamiuk tikeraaqqinnissaannut Titus assut pilerivoq. Korinthimukaqqinnermini qularnanngitsumik Paulusip Korinthimiunut allagaasa isumassarsiarititaasut aappaat nassarpai. — 2 Korintumiut 8:6, 17, 18, 22.
Titus aaqqissuussillaqqiinnarani aamma angutaavoq pissutsini ajornakusoortuni suliassanik aaqqinniassagaanni qajassuussisuusariaqarfiusunik suliassinneqarsinnaasoq. Kristumiuuvoq inersimalluartoq, aalajaatsoq sapiitsorlu. Nalunanngitsumik Paulus isumaqarpoq Titus Korinthip ’apustiliinut assut akitsisunut’ atatillugu ajornartorsiutaajuartunik aaqqiiniarnissamut piukkunnartuusoq. (2 Korintumiut 11:5) Titusip taamaattuunera Biibilimi tullianik eqqartorneqarnerani, suliassamut pisariusumut allamut atatillugu eqqartoqqinneqarnerani, uppernarsarneqarpoq.
Kretami
Qularnanngitsumik ukiup 61-ip 64-illu akornanni Paulus Titusimut, taamanikkut qeqertami Manerassuarmiittumi Kretamiittumut, allappoq. Paulusip Titus tamaanga qimassimavaa ’naammatsinneqanngitsut naammatseqqullugit ilagiillu utoqqaanertassaannik ivertitseqqullugu’. Kretamiut ’sallutuutut, nersutipiluttut, aqajaqqerisutut eqiattartutullu’ tusaamasaapput. Taamaattumik Titus aamma Kretamiinnermini sapiittariaqarlunilu najoqqutassanik eqqortunik aalajangiusimannittariaqarpoq. (Títuse 1:5, 10-12) Tamanna suliassaavoq annertuumik akisussaassuseqarfiusoq, qularnanngitsumimmi qeqertami tassani kristumiussutsip ataannarnissaanut aalajangiisuusussaavoq. Paulusip Titus ikiorpaa isumassarsisitaalluni ilitsersuukkamiuk nakkutilliisunngortussani pissutsit suut isiginiassagai. Pissutsit tamakku kristumiunik utoqqaanertanik toqqaanermi suli isiginiarneqartarput.
Biibilimi oqaatigineqanngilaq qanga Titus Kretamit aallarsimanersoq. Tamaaniingaatsiarsimammalli oqaatigineqarpoq Paulusip qinnuigisimagaa Zenas Apollosilu, tamaanga akunnikkallarsimasut, isumagissagai. Titusilli sivisuumik qeqertamiinnissaa siunertaanngilaq. Paulusip pilersaarutigaa Artemas Tykikusiluunniit tamaannartissallugu, Titusillu apustili Nikopolisimi, illoqarfimmi pingaartumi qularnanngitsumik Grækenlandip avannaata kangianiittumi, naapittussaavaa. — Títuse 3:12, 13.
Titusip Biibilimi kingullermik eqqaallatsiarneqarneranit paasisinnaavarput Paulusip, ukiup 65-ip missaaniugunartoq, suliassaqartillugu aallarteqqissimagaa. Tamatumuunakkut Dalmatiamukartitaavoq, Adriaterip Imartaata kangianiittumut ullumikkut Kroatiaasumut. (2 Timûtiuse 4:10) Taamani Titusip sumik suliassinneqarsimaneranik paasitinneqanngilagut, isumaqartoqarporli ilagiinnut tunngasunik suliaqartikkiartorlugu ajoqersuiartortitatullu sulisikkiartorlugu aallartinneqarsimasoq. Taamaappat Kretami suliami assinganik suliaqarsimassaaq.
Kristumiut nakkutilliisut inersimalluartut Titusitut ittut qujamasuutigeqaavut! Biibilimi najoqqutassianik paasisimasaqarluarnerat tamakkuninngalu maleruaanissamut sapiissuseqarnerat ilagiit anersaakkut peqqissusiannut sernissuutaavoq. Taakkua upperneratigut malinniartigik Titusitullu uppeqatitsinnut anersaakkut iluaqutaalluta. — Eprîarit 13:7. (wE 15/11 98)
[Quppernerup ataani ilanngussaq]
a Galâsiamiut 2:3-mi Titus taaneqarpoq griikeriusumik (Helʹlen). Tamanna isumaqarsinnaavoq griikerinik siuaasaqartoq. Oqartoqartarporli griikerit atuakkiortut ilaasa qasseersiut (Helʹle·nes) griikeriunngitsunut griikerisulli oqaluttunut griikerillu kulturiannik pigiliussisimasunut atortaraat. Imaassinnaavoq Titus kingullertut paasillugu griikeriusoq.
[Qupp. 21-mi assiliartaq]
Titus tassaasimavoq suleqat sapiitsoq Korinthimi allamilu kristumiunut anersaakkut iluaqutaasoq