Jehovap oqaasia uumavoq
Hoseap allagaanit pingaarnersat
NAGGUEQATIGIISSORTAT quliusut naalagaaffianni avannarliusumi, Israelimi, ilumoortumik pallorfiginnittoqarunnaangajavissimavoq. Jeroboami II-p naalakkersuinerata nalaani Israeli pigissaarfiuvoq, toquneratali kingorna pigissaarfiujunnaariartupallappoq. Tamatuma kingorna ullut eqqissiviilliorfiulerput politikkikkullu allanngorarfiulerlutik. Kunngit tulliuttut arfiniliusut ilaat sisamat toqutaapput. (2 Kunngit 14:29; 15:8-30; 17:1-6) Ukiut eqqissiviilliorfiusut tamakku tamakkingajallugit ukiuni 59-ini, ukiumi 804-mi u.n.s. aallartilluni, Hosea pruffiititut kiffartorpoq.
Hoseakkut aappariinneranni pisut Jehovap Israelimut oqaatseriitsumut misigissusiinut takorlooruminartumik siumut assersuutaapput. Tusarliussami Hoseap saqqummiussaani Israelip unioqqutitsineri qulaarneqarput aamma Israelimut Judamullu eqqartuussutit siulittuutinngorlugit saqqummiunneqarlutik. Tamakkua tamaasa Hoseap oqaatsit kimittuut takorlooruminartullu atorlugit, qajassuussillunili misiginneqataallunilu, Biibilip atuagartaani nammineq aterminik taaguutilimmi allappai. Hoseap allagaani tusarliussaq, Guutip oqaasianut isumassarsiarititaasumut ilaasoq, uumavoq sunniissinnaassuseqarlunilu. — Hebræerit 4:12.
„ARNAMIK ALLASIORTUMIK AAPPAQALERIT“
(Hosea 1:1–3:5)
Jehova Hoseamut ima oqarpoq: „Arnamik allasiortumik aappaqalerit.“ (Hosea 1:2) Hosea naalappoq Gomerilu ernertaarfigalugu. Gomerip qitornartaavisa tullii marluk allasiornermi kingunerisaanik qitornartaarigunarpai. Atit, Saammaanneqanngitsoq aamma Innuttarinngisaq, isumaasa ersersippaat Jehovap Israeli nallittorunnaaraa innuttanilu ilumoorfiginninngitsut ajattorai.
Jehovap innuttani pikitsitsiumatuut qanoq misigissuseqarfigai? Hoseamut ima oqarpoq: „Arnaq angutip allap arnaatigisaa allasiortorlu orniguk, asajullu. Taamatut [Jehovap] Israelikkut asavai, naak taakku guutinut allanut saattaraluartut.“ — Hosea 3:1.
Allassimaffiit pillugit apeqqutit akineqartut:
1:1 — Sooq Hoseap pruffiitiunermi nalaani kunngit Judami naalakkersuisuusut sisamat tamaasa taavai, Israelimili naalakkersuisuusoq ataasiinnaq taallugu? Taamaaliorpoq kunngit Daavip kinguaavi kisimik Guutip toqqakkamisut innuttaanut eqqortumik naalakkersuisuusussatut akuerisaammata. Naalagaaffimmi avannarlermi kunngiusut Daavip kinguaarinngilai, Judamili kunngiusut Daavip kinguaarai.
1:2-9 — Ilumut Hoseap arnaq allasiortoq pivaa? Aap, Hoseap arnaq kingusinnerusukkut allasiortoq aappartaaraa. Pruffiiti ilaquttani pillugit oqaluttuarnerminut tunngatillugu oqaaseqanngilaq oqaluttuami sinnattuuneranik takorruugaaneranilluunniit ersersitsisumik.
1:7 — Judap kinguaavi qanga saammaanneqarpat annaanneqarlutillu? Tamanna ukiumi 732-mi u.n.s. kunngi Hizkijap nalaani eqquuppoq. Taamani Jehovap Assyria Jerusalemimut navianartorsiortitsiunnaarsippaa inngili unnuap ataatsip ingerlanerinnaani akeqqat sakkutuuinik 185.000-inik toqoraasikkamiuk. (2 Kunngit 19:34, 35) Taamaalilluni Jehovap Juda aniguisippaa, imaanngitsoq „pisissi, pana, sorsunneq, hestilluunniit hestersullu atorlugit“, inngilili atorlugu.
2:1, 2 — Naalagaaffiup avannarliup Israelip ukiumi 740-mi u.n.s. ajorsartitaanera eqqarsaatigalugu qanoq ililluni Israelikkut Judakkullu ’kattutitinneqarpat’? Ukiumi 607-imi u.n.s. Judakkut Babylonimut aallarussaannginneranni inuppassuit naggueqatigiissortat quliusut naalagaaffianneersut Judaliarsimapput. (2 Nalunaarsuutit 11:13-17; 30:6-12, 18-20, 25) Taakkua kinguaavisa ilaat Judamukartunut ilaapput juutit aallarussaaqqasut nunaminnut ukiumi 537-mi u.n.s. utermata. — Ezra 2:70.
2:23-25 — Jehova ima oqarami suna siulittuutigaa: „[Jizre’eli] naatsiiassatut siaruarterumaarpara nunanni. Saammaakkumaarpara“? Hoseap Gomerimit ernertaava siulleq Jizre’elimik ateqarpoq. (Hosea 1:2-4) Ateq taanna isumaqarpoq ’Guuti siaruarteriumaarpoq’, siulittuutaavorlu Jehovap ukiumi 537-mi u.n.s. amiakkuusut aalajaatsut katersoriarlugit Judami naatsiiassatut siaruarteriumaarneranik. Nunami ukiuni 70-ini inoqarsimanngitsumi maanna karrinik aamma viinnimik uuliamillu nutaanik inerititaqalissaaq. Pruffiiti taalliortorpalaartumik oqarpoq naatitassat pitsaasut tamakkua nunap inuussutissartai qinnutigissagaat, nunallu qilak sialummik qinnuigissagaa. Taava qilaap Guuti qinnuigissavaa sialuttalinnik nuiaqalerseqqullugu. Tamakku tamarmik pissapput amiakkuusut nunaminnut utertut pisariaqartitaat naammattumik matussuserneqarniassammata. Paulusip Petrusillu ersersippaat Hosea 2:25 Israelikkunnut anersaakkut ittunut kinguleruttunut tunngasoq. — Romamiut 9:25, 26; 1 Petrusi 2:10.
Ilinniarfigisinnaasavut:
1:2–9; 3:1, 2. Eqqarsaatigiuk Hosea nuliami aappariinnarneratigut Guutip piumasaatut iliornermini qanoq inuttut pilliuteqarsimassasoq. Guutip piumasaatut iliornermut tunngatillugu uagut nammineq piumanerusatta isumakkeernissaannut qanoq piumassuseqartigaagut?
1:6-9. Soorlu Jehovap uinikkut allasiornerit uumigigai taamatuttaaq anersaakkut allasiornerit uumigai.
1:7; 2:1, 2; 2:16-25. Jehovap Juda Israelilu pillugit siulittuutaa eqquuppoq. Jehovap oqaasii eqquuttuaannarput.
2:18, 21, 23-25; 3:1-4. Jehovap ilumoortumik allamik isumataartut isumakkeerfigiumavai. (Nehemia 9:17) Jehovatut allanut misiginneqataasuusariaqarlutalu naallittuisuusariaqarpugut.
„[JEHOVAP] NUNAP INUI UNNERLUUTIGAI“
(Hosea 4:1–14:1)
„[Jehovap] nunap inui unnerluutigai.“ Sooq? „Nunamimi sallusuissuseqanngilaq ilumoorsuseqarnanilu, Guutimik ilisimasaqartoqanngilaq.“ (Hosea 4:1) Israelimi inuit tunussisimasut peqquserluttuliorsimapput, aammik kuisisimapput aamma uinikkut anersaakkullu allasiorsimapput. Guutimut ikiortissarsiornatik „Egypteni ikiortisereriarlugu aamma Assyriamukarnialerput“. — Hosea 7:11.
Jehova ima eqqartuussivoq: ’Israeli nungulluni nerineqassaaq.’ (Hosea 8:8) Naalagaaffik Juda pisuussuteqanngitsuunngilaq. Hosea 12:3-mi ima allassimavoq: „[Jehovap] Juda unnerluutigaa. Jaaku pillarumavaa inuuserisaa pillugu, akiniarpaa qanoq iliornerinut naapertuuttumik.“ Kingumulli aaqqissuugaalluartunngoqqissaaq, Guutimi ima neriorsuivoq: ’Uneriffimmit kingumut pissavakka; toqumit utertissavakka.’ — Hosea 13:14, 1900/1961.
Allassimaffiit pillugit apeqqutit akineqartut:
6:1-3 — Kinaana ima oqartoq: „[Jehovamut] uterniarta“? Jehovamut uternissaminnut kajumissaaqatigiittut tassaasinnaapput Israelikkut ilumuunngitsut. Taamaappat allamik isumataartuusaarsimassapput. Ilumoorfiginnillutik tunniusimanerat sivikingaarami qarsupingaaramilu „assigaa ullaap pujua, kanerneq nungujaartartoq“. (Hosea 6:4) Oqaluttorli aamma tassaasinnaavoq Hosea ilungersorluni Jehovamut uteqqusisoq. Qanorluunniit nassuiagassaagaluarpat Israelikkut naggueqatigiissortaasa quliusut naalagaaffianni innuttaasut oqaatseriitsut ilumoorlutik peqqissiminerminnik Jehovamullu uternerminnik ersersitsinissaat pisariaqarpoq.
7:4 — Israelikkut allasiortut qanoq ilillutik ’iffiorfittut kissaqisutut’ ippat? Pilerissusiata ajortup qanoq sakkortutigineranut assersuut erseqqissaataavoq.
Ilinniarfigisinnaasavut:
4:1, 6. Guutimit akuerineqarnerup attatiinnarnissaa kissaatigigutsigu, taanna pillugu ilisimasaqarnerujartuinnartariaqarpugut ilikkakkagullu malillugit inuulluta.
4:9-13. Jehovap kinguaassiuutitigut inuunerluttut pallorfiginninnermullu minguttuumut peqataasut iluarisaanngitsutut eqqartuutissavai. — Hosea 1:4.
5:1. Guutip innuttaanut siuttuusut tunussinermut akuersaanngilluinnartariaqarput. Taamaanngikkunik guutipilussiornermut peqataatitsilersinnaapput taamaalillutillu taakkununnga ’napiaaniutaalerlutik nigarniutaalerlutillu’.
6:1-4; 7:14, 16. Oqaasiinnakkut allamik isumataarneq ilumoortuusaarnerullunilu iluaqutaanngilaq. Unioqqutitsisoq Guutimit nallittorneqassaguni ilumoortumik allamik isumataartariaqarpoq, tamannalu ersersinneqartarpoq ’qutsinnermut’, tassa pallorfiginninnermut qutsissisitamut, saannikkut. Iliuusii Guutip najoqqutassiaanut qutsissunut naapertuuttariaqarput. — Hosea 7:16, 1900/1961.
6:6. Ajortuliortuaannarneq ilumoorfiginnilluni tunniusimannginnermut ersiutaavoq, pilliutinit anersaakkut ittunit sunilluunniit soqutaajunnaarsinneqarsinnaanngitsoq.
8:7, 13; 10:13. ’Inuup siaruartikkani aamma katersorumaarai’ pillugit najoqqutassiaq Israelikkunnut guutipilussiortunut aamma eqquuppoq. — Galatiamiut 6:7.
8:8; 9:17; 14:1. Naalagaaffik avannarleq pillugu siulittuut eqquuppoq taqqavani illoqarfiit pingaarnersaat, Samaria, Assyriamiunit tigusarineqarmat. (2 Kunngit 17:3-6) Guutip oqarnermisut iliornissaa oqaatsiminillu naammassinninnissaa qularinngisinnaavarput. — 4 Mosesi 23:19.
8:14. Jehovap ukiumi 607-imi u.n.s. ’Judap illoqarfippassui innermik’ aallartitsivigai siulittuutigineqartutut Babylonimiut atorlugit Jerusalemi aserormassuk Judalu inuerutitimmassuk. (2 Nalunaarsuutit 36:19) Guutip oqaasia eqquuttuaannarpoq. — Josva 23:14.
9:10. Israelikkut Guutimut ilumoortumut tunniulluinnarsimasuugaluarlutik „Ba’al-Peorimut pillutillu Kanngunartumut pigisassanngortipput“. Taakkua maligassiuinerlunnerat ilinniarfigigutsigu Jehovamullu tunniulluinnarnitsinni neriorsuuterput unioqqutinngisaannarutsigu silatusaassaagut. — 1 Korinthimiut 10:11.
10:1, 2, 12. Ilumoortuusaartuunata Guuti pallorfigisariaqarparput. ’Naapertuilluartuulluta naatsiiassaatitsinnik siaruarterisarutta Guutip ilumoorfiginnilluni tunniusimanera naapertorlugu katersuisassaagut.’
10:5. Bet-Aveni (isumaqartoq ’ajussutsip illua’) Betelimut, isumaqartumut ’Guutip illuanut’, nikaginninniutitut atorneqarpoq. Nersuteeraq guutipilussiorfigisartik Bet-Avenimiittoq aallarussaasunit nassarneqarmat, Samariamiut aliasuutigingaarpaat pallorfiginninnermi atortagartik annaagamikku. Guutipilummut uumassuseqanngitsumut imminulluunniit illersorsinnaanngitsumut tatiginninneq silatusaarnerunngilluinnarpoq. — Tussiaat 135:15-18; Jeremia 10:3-5.
11:1-4. Jehovap innuttani tamatigut asannittumik pisarpai. Guutimut naalatsigitinneq artorsaataanngisaannarpoq.
11:8-11. Innuttaminut pallorfiginninnermik ilumoortumik pilersitseqqinnissaq pillugu Jehovap oqaasia ’susaarluni utinngilaq’. (Esaja 55:11) Babylonimut allarussaaqqaneq ukiumut 537-mut u.n.s. killeqarpoq, amiakkuusullu Jerusalemimut uterput. (Ezra 2:1; 3:1-3) Jehovap pruffiitit aqqutigalugit oqaasiisa tamarmik eqquunnissaat qularnanngilluinnarpoq.
12:6. Ilumoorfiginnilluta tunniusimanissarput, eqqortuliornissarput Jehovamullu tamatigut neriuffiginninnissarput aalajangiusimalluinnartariaqarparput.
13:6. Israelikkut ’qaarsillaramik makitasuunngorput; taamaattumik [Jehova] puiorpaat’. Imminut qutsissiseqqajaaneq sunaluunniit mianersorfigisariaqarparput.
„[JEHOVAP] AQQUTIGEQQUSAI INNARLUIPPUT“
(Hosea 14:2-10)
Hosea ilungersorluni ima oqarpoq: „Saanniarit, Israeli, [Jehovamut] Guutinnut, ajortuliatimmi naakkiussutigisimavatit. Oqaatsinik nassataqarlusi [Jehovamut] uterniaritsi oqarfigalugulu: ’Ajortulianik tamanik isumakkiisartutit tunissutiginiakkavut ilassikkit; qarlutta inerititaanik tunissagatsigit.’“ — Hosea 14:2, 3.
Unioqqutitsisoq allamik isumataartoq Jehovamut saaffiginnittariaqarpoq, aqqutigeqqusai akuerisariaqarpai qujaniutinillu pilliuteqartariaqarluni. Sooq? Pissutigalugu „Jehovap aqqutigeqqusai innarluipput, iluartut taakkunuuna ingerlasarput“. (Hosea 14:10) Nuannaarutigeqaarput suli amerlanerusut ’ullussani kingullerni uulillutik aggerumaarmata Jehovamut ajunngitsuutaanullu’! — Hosea 3:5, 1900/1961. (wE 9/15 07)
[Qupp. 9-mi assiliartaq]
Hoseakkut ilaqutariittut inuunerat Jehovap innuttaminik pinneriaasianut siumut assersuutaavoq
[Qupp. 11-mi assiliartaq]
Samaria ukiumi 740-mi u.n.s. ajugaaffigineqarmat naggueqatigiissortat quliusut naalagaaffiat Israeli piujunnaarpoq