ಪಾದಟಿಪ್ಪಣಿ
a ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕೊ ಇಲ್ಲವೊ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ, ಯೆಹೋವನು ಇತರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನು ದೇವರ ಮಟ್ಟಗಳ ಕುರಿತು ಅರಿವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಅಜ್ಞಾನವು ಪಾಪದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ತನ್ನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವಂತೆ ಯೇಸು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಯೇಸು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಗಿ ಅವನನ್ನು ಮರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕರ ಕುರಿತು ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದನು. ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಯಾರಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅರಿವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ‘ತಾವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಅರಿಯದವರಾಗಿದ್ದರು.’ ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ವಧೆಯ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು—ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಿಗೆ, ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.—ಯೋಹಾನ 11:45-53; ಹೋಲಿಸಿ ಅ. ಕೃತ್ಯಗಳು 17:30.