Watchtower MIKANDA OYO EZALI NA INTERNET
Watchtower
MIKANDA OYO EZALI NA INTERNET
Lingala
  • BIBLIA
  • MIKANDA
  • MAKITA
  • nwt Balevi 1:1-27:34
  • Balevi

Video ezali awa te.

Esimbi te. Video oyo esali mwa mindɔndɔ.

  • Balevi
  • Biblia—Libongoli ya Mokili ya Sika
Biblia—Libongoli ya Mokili ya Sika
Balevi

BALEVI*

1 Mpe Yehova abengaki Moize mpe alobaki na ye uta na hema ya kokutana+ ete: 2 “Lobá na Bayisraele,* mpe yebisá bango boye: ‘Soki moto moko kati na bino alingi kopesa Yehova likabo oyo euti na banyama ya mboka, akopesa likabo na ye oyo euti na etonga ya bangɔmbɛ to na etonga ya bampate.+

3 “‘Soki apesi likabo ya kotumba oyo euti na etonga ya bangɔmbɛ, akopesa nyama ya mobali oyo ezangi mbeba.+ Akopesa yango ndenge motema na ye etindi ye,+ na ekɔtelo ya hema ya kokutana, liboso ya Yehova. 4 Akotya lobɔkɔ na ye na motó ya likabo ya kotumba, mpe yango ekondimama mpo na bolamu na ye mpo na kozipa masumu na ye.

5 “‘Na nsima esengeli koboma mwana-ngɔmbɛ ya mobali liboso ya Yehova, mpe bana mibali ya Arona, banganga-nzambe,+ bakopesa makila na yango mpe bakomwangisa makila yango na ngámbo nyonso ya etumbelo,+ oyo ezali na ekɔtelo ya hema ya kokutana. 6 Esengeli kolongola mposo ya likabo ya kotumba mpe kokata yango bitenibiteni.+ 7 Bana mibali ya Arona, banganga-nzambe, bakotya mɔtɔ na etumbelo+ mpe bakobongisa nkoni likoló ya mɔtɔ. 8 Bana mibali ya Arona, banganga-nzambe, bakobongisa biteni ya likabo yango+ ná motó mpe mafuta* likoló ya nkoni oyo ezali likoló ya mɔtɔ oyo ezali na etumbelo. 9 Esengeli kosukola misɔpɔ ná makolo na yango na mai, mpe nganga-nzambe akosala ete yango nyonso ebimisa milinga likoló ya etumbelo lokola likabo ya kotumba, likabo oyo etumbami na mɔtɔ, ya nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova.+

10 “‘Soki likabo na ye mpo na likabo ya kotumba euti na etonga ya bana-mpate+ ya mibali to ya bantaba, asengeli kopesa nyama ya mobali oyo ezangi mbeba.+ 11 Yango ekobomama na ngámbo ya nɔrdi ya etumbelo liboso ya Yehova, mpe bana mibali ya Arona, banganga-nzambe, bakomwangisa makila na yango na mipanzi nyonso ya etumbelo.+ 12 Akokata yango bitenibiteni, mpe nganga-nzambe akobongisa yango ná motó na yango mpe mafuta* na yango likoló ya nkoni oyo ezali likoló ya mɔtɔ oyo ezali na etumbelo. 13 Akosukola misɔpɔ ná makolo na mai, mpe nganga-nzambe akopesa yango nyonso mpe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo. Ezali likabo ya kotumba, likabo oyo etumbami na mɔtɔ, ya nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova.

14 “‘Nzokande, soki apesi bandɛkɛ lokola likabo ya kotumba mpo na Yehova, akopesa likabo na ye oyo euti na bipopo* to bana ya bibenga na ye.+ 15 Nganga-nzambe akopesa yango na etumbelo mpe akokata motó na yango na manzaka na ye mpe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo, kasi makila na yango esengeli kosopana na mopanzi ya etumbelo. 16 Asengeli kolongola libenga ya nkingo na yango ná nsala na yango mpe kobwaka yango pene na etumbelo, na ngámbo ya ɛsti, na esika oyo putulu ya mɔtɔ ezali.*+ 17 Akopasola yango na mapapu na yango mpe akokabola yango na biteni mibale te. Na nsima, nganga-nzambe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo, likoló ya nkoni oyo ezali na mɔtɔ. Ezali likabo ya kotumba, likabo oyo etumbami na mɔtɔ, ya nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova.

2 “‘Sikoyo, soki moto* moko apesi Yehova likabo ya mbuma,+ likabo na ye esengeli kozala farini ya malamu, mpe asengeli kosopela yango mafuta mpe kotya olibana likoló na yango.+ 2 Na nsima, akoya na yango epai ya banganga-nzambe, bana mibali ya Arona, mpe nganga-nzambe akotondisa lobɔkɔ na ye na farini yango ya malamu, mafuta na yango ná olibana na yango nyonso, mpe akosala ete yango+ ebimisa milinga likoló ya etumbelo lokola elembo* ya likabo oyo etumbami na mɔtɔ. Likabo ya nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova. 3 Oyo nyonso etikali na likabo ya mbuma,* ezali ya Arona ná bana na ye ya mibali,+ lokola eloko oyo eleki mosantu,+ euti na makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ.

4 “‘Soki opesi likabo ya mbuma oyo etumbami na kati ya etumbelo ya mampa, yango esengeli kozala farini ya malamu, mampa ezangi levire oyo basali lokola lopɛtɛ, oyo basangisi yango na mafuta, to bagalɛti ezangi levire, oyo epakolami mafuta.+

5 “‘Soki likabo na yo ezali likabo ya mbuma oyo ekalingami na kikalungu,+ yango ekozala farini ya malamu, oyo basangisi yango na mafuta, ezangi levire. 6 Yango esengeli kobukama bitenibiteni, mpe okosopela yango mafuta.+ Yango ezali likabo ya mbuma.

7 “‘Soki likabo na yo ezali likabo ya mbuma oyo elambami na nzungu, yango ekosalema na farini ya malamu mpe na mafuta. 8 Osengeli komemela Yehova likabo ya mbuma oyo esalemaki na biloko wana, mpe yango ekopesama epai ya nganga-nzambe, mpe ye akomema yango na etumbelo. 9 Mpe nganga-nzambe akolongola ndambo ya likabo ya mbuma mpo ezala elembo* ya likabo,+ mpe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo, lokola likabo oyo etumbami na mɔtɔ. Likabo ya nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova.+ 10 Oyo etikali na likabo ya mbuma, ezali ya Arona ná bana na ye ya mibali, lokola eloko oyo eleki mosantu, euti na makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ.+

11 “‘Likabo moko te ya mbuma oyo bokopesa Yehova esengeli kotyama levire,+ mpo bosengeli soki moke te kosala ete pɔtɔpɔtɔ ya farini ya ngayi to mafuta ya nzoi ebimisa milinga lokola likabo oyo etumbami na mɔtɔ mpo na Yehova.

12 “‘Bokoki kopesa yango Yehova lokola likabo ya mbuma ya liboso,+ kasi yango esengeli te komemama na etumbelo mpo ezala nsolo moko oyo ezali kosepelisa.*

13 “‘Likabo nyonso ya mbuma, ekotyama mungwa; mpe osengeli te kopesa nzela ete mungwa ya kondimana ya Nzambe na yo ezanga na likabo na yo ya mbuma. Okopesa likabo na yo nyonso ná mungwa.+

14 “‘Soki opesi Yehova likabo ya mbuma oyo euti na biloko ya liboso oyo eteli na elanga, okopesa mbuma ya sika* oyo etumbami na mɔtɔ, mbuma ya sika oyo batutituti, lokola likabo ya mbuma oyo euti na biloko na yo ya liboso oyo eteli na elanga.+ 15 Okotya mafuta likoló na yango mpe okotya olibana likoló na yango. Yango ezali likabo ya mbuma. 16 Nganga-nzambe akosala ete ebimisa milinga mpo ezala elembo* ya likabo,+ elingi koloba, mwa ndambo ya mbuma na yango oyo batutituti ná mafuta, ná olibana na yango nyonso, lokola likabo oyo etumbami na mɔtɔ mpo na Yehova.

3 “‘Soki likabo na ye ezali mbeka ya kimya,*+ mpe soki likabo yango oyo azali kopesa euti na bangɔmbɛ, ezala ngɔmbɛ ya mobali to ya mwasi, asengeli kopesa liboso ya Yehova nyama oyo ezangi mbeba. 2 Akotya lobɔkɔ na ye na motó ya likabo na ye, mpe yango ekobomama na ekɔtelo ya hema ya kokutana; mpe bana mibali ya Arona, banganga-nzambe, bakomwangisa makila na mipanzi nyonso ya etumbelo. 3 Akopesa Yehova eteni ya mbeka ya kimya lokola likabo oyo etumbami na mɔtɔ:+ mafuta+ oyo ezipi misɔpɔ, mafuta nyonso oyo ezingi misɔpɔ, 4 ná mimpíko mibale ná mafuta likoló na yango oyo ezali pene ya mosuni ya eteni ya nse ya mokɔngɔ. Akolongola mpe mafuta ya libale ná mimpíko.+ 5 Bana mibali ya Arona bakosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo, likoló ya likabo ya kotumba oyo etyami na nkoni oyo ezali likoló ya mɔtɔ;+ ezali likabo oyo etumbami na mɔtɔ. Likabo ya nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova.+

6 “‘Soki likabo na ye oyo azali kopesa Yehova lokola mbeka ya kimya euti na bampate, akopesa mpate ya mobali to ya mwasi, oyo ezangi mbeba.+ 7 Soki likabo na ye oyo azali kopesa ezali mwana-mpate ya mobali, akopesa yango liboso ya Yehova. 8 Akotya lobɔkɔ na ye na motó ya likabo na ye, mpe yango ekobomama liboso ya hema ya kokutana. Bana mibali ya Arona bakomwangisa makila na mipanzi nyonso ya etumbelo. 9 Akopesa Yehova mafuta ya mbeka ya kimya, likabo oyo etumbami na mɔtɔ.+ Akolongola mokila mobimba oyo ezali mafutamafuta pene na mokuwa ya mokɔngɔ, mafuta oyo ezipi misɔpɔ, mafuta nyonso oyo ezingi misɔpɔ, 10 ná mimpíko mibale mpe mafuta likoló na yango, oyo ezali pene ya mosuni ya eteni ya nse ya mokɔngɔ. Akolongola mpe mafuta ya libale ná mimpíko.+ 11 Mpe nganga-nzambe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo lokola bilei,* likabo oyo etumbami na mɔtɔ mpo na Yehova.+

12 “‘Soki likabo na ye ezali ntaba, akopesa yango liboso ya Yehova. 13 Akotya lobɔkɔ na ye na motó na yango, mpe yango ekobomama liboso ya hema ya kokutana, mpe bana mibali ya Arona basengeli komwangisa makila na yango na mipanzi nyonso ya etumbelo. 14 Eteni ya likabo oyo akopesa Yehova lokola mbeka oyo etumbami na mɔtɔ ezali mafuta oyo ezipi misɔpɔ, mafuta nyonso oyo ezingi misɔpɔ,+ 15 ná mimpíko mibale mpe mafuta oyo ezali likoló na yango oyo ezali pene ya mosuni ya eteni ya nse ya mokɔngɔ. Akolongola mpe mafuta ya libale ná mimpíko. 16 Nganga-nzambe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo lokola bilei,* likabo oyo etumbami na mɔtɔ mpo ezala nsolo moko oyo ezali kosepelisa.* Mafuta nyonso ezali ya Yehova.+

17 “‘Bosengeli ata moke te kolya mafuta to makila;+ yango ezali mobeko mpo na libela na boumeli ya mabota na bino, na bisika na bino nyonso ya kofanda.’”

4 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 2 “Lobá na Bayisraele boye: ‘Soki moto* moko asali lisumu na nko te+ na makambo nyonso oyo Yehova apekisi:

3 “‘Soki nganga-nzambe, moto oyo atyami mafuta,+ asali lisumu+ mpe amemisi bato ngambo, asengeli kopesa Yehova mwana-ngɔmbɛ ya mobali, oyo ezangi mbeba, lokola likabo mpo na lisumu oyo asali.+ 4 Akomema ngɔmbɛ-mobali na ekɔtelo ya hema ya kokutana+ liboso ya Yehova mpe akotya lobɔkɔ na ye na motó ya ngɔmbɛ-mobali yango, mpe akoboma ngɔmbɛ-mobali yango liboso ya Yehova.+ 5 Bongo nganga-nzambe oyo atyami mafuta,+ akozwa mwa ndambo ya makila ya ngɔmbɛ-mobali yango mpe akomema yango na kati ya hema ya kokutana; 6 mpe nganga-nzambe akozindisa mosapi na ye na makila+ mpe akomwangisa mwa ndambo ya makila yango mbala nsambo+ liboso ya Yehova, liboso ya rido ya esika mosantu. 7 Nganga-nzambe akotya mpe mwa ndambo ya makila yango likoló ya maseke ya etumbelo ya mpaka ya malasi ya nsolo kitoko,+ oyo ezali liboso ya Yehova, na kati ya hema ya kokutana; mpe akosopa makila nyonso oyo etikali ya ngɔmbɛ-mobali yango na nse ya etumbelo ya makabo ya kotumba,+ oyo ezali na ekɔtelo ya hema ya kokutana.

8 “‘Na nsima akolongola mafuta nyonso ya ngɔmbɛ-mobali yango ya likabo mpo na lisumu, akolongola mpe mafuta oyo ezipi misɔpɔ, mpe mafuta nyonso oyo ezingi misɔpɔ, 9 ná mimpíko mibale ná mafuta likoló na yango oyo ezali pene ya mosuni ya eteni ya nse ya mokɔngɔ. Akolongola mpe mafuta ya libale, ná mimpíko.+ 10 Ekozala kaka biteni moko na oyo elongolamaka na ngɔmbɛ-mobali ya mbeka ya kimya.*+ Mpe nganga-nzambe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo ya likabo ya kotumba.

11 “‘Kasi, mposo ya ngɔmbɛ-mobali yango ná mosuni na yango elongo na motó na yango, makolo na yango, misɔpɔ na yango mpe nyɛi na yango+— 12 biloko nyonso oyo etikali ya ngɔmbɛ-mobali yango—akosala ete ebima mwa mosika na kaa, na esika ya pɛto, epai basopaka putulu ya mɔtɔ,* mpe akozikisa yango na mɔtɔ likoló ya nkoni.+ Esengeli kozikisama na esika basopaka putulu ya mɔtɔ.

13 “‘Sikoyo soki liyangani mobimba ya Yisraele ememi ngambo ya lisumu oyo esalemi na nko te,+ kasi lisangá eyebaki te ete basali likambo moko oyo Yehova apekisi,+ 14 mpe na nsima lisumu yango eyebani, lisangá esengeli kopesa mwana-ngɔmbɛ ya mobali ezala likabo mpo na lisumu mpe ekoya na yango liboso ya hema ya kokutana. 15 Bankulutu ya liyangani bakotya mabɔkɔ na bango na motó ya ngɔmbɛ-mobali yango liboso ya Yehova, mpe ngɔmbɛ-mobali yango ekobomama liboso ya Yehova.

16 “‘Na nsima nganga-nzambe, moto oyo atyami mafuta, akomema mwa ndambo ya makila ya ngɔmbɛ-mobali yango na kati ya hema ya kokutana. 17 Nganga-nzambe akozindisa mosapi na ye na makila yango mpe akomwangisa ndambo na yango mbala nsambo liboso ya Yehova, liboso ya rido.+ 18 Na nsima akotya ndambo ya makila yango likoló ya maseke ya etumbelo+ oyo ezali liboso ya Yehova, oyo ezali na hema ya kokutana; mpe akosopa makila nyonso oyo etikali na nse ya etumbelo ya likabo ya kotumba, oyo ezali na ekɔtelo ya hema ya kokutana.+ 19 Akolongola mafuta na yango nyonso, mpe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo.+ 20 Akosala na ngɔmbɛ-mobali yango kaka ndenge asalaki na ngɔmbɛ-mobali mosusu ya likabo mpo na lisumu. Akosala yango ndenge wana, mpe nganga-nzambe akozipa masumu na bango,+ bongo bakolimbisama. 21 Akosala ete ngɔmbɛ-mobali ebima mwa mosika na kaa mpe akozikisa yango, kaka ndenge azikisaki ngɔmbɛ-mobali ya liboso.+ Yango ezali likabo mpo na lisumu, mpo na lisangá.+

22 “‘Ntango nkumu moko+ asali lisumu na nko te, na ndenge asali likambo moko oyo Yehova Nzambe na ye apekisi, mpe amemi ngambo, 23 to soki bayebisi ye ete asali lisumu na ndenge abuki mobeko moko, na yango asengeli komema lokola likabo na ye mwana-ntaba ya mobali, oyo ezangi mbeba. 24 Akotya lobɔkɔ na ye na motó ya mwana-ntaba yango mpe akoboma yango na esika oyo likabo ya kotumba ebomamaka liboso ya Yehova.+ Yango ezali likabo mpo na lisumu. 25 Nganga-nzambe akozwa na mosapi na ye ndambo ya makila ya likabo mpo na lisumu mpe akotya yango likoló ya maseke+ ya etumbelo ya likabo ya kotumba, mpe akosopa makila na yango oyo etikali na nse ya etumbelo ya likabo ya kotumba.+ 26 Akosala ete mafuta na yango nyonso ebimisa milinga likoló ya etumbelo lokola mafuta ya mbeka ya kimya;+ mpe nganga-nzambe akozipa lisumu na ye, bongo akolimbisama.

27 “‘Soki moto* moko kati na bato ya mokili asali lisumu na nko te mpe amemi ngambo ndenge asali likambo moko oyo Yehova apekisi,+ 28 to soki bayebisi ye lisumu oyo asali, na yango asengeli komema mwana-ntaba ya mwasi, oyo ezangi mbeba, mpo na lisumu oyo asali. 29 Akotya lobɔkɔ na ye na motó ya likabo mpo na lisumu mpe akoboma likabo yango mpo na lisumu kaka na esika ya likabo ya kotumba.+ 30 Nganga-nzambe akozwa ndambo ya makila na yango na mosapi na ye mpe akotya yango likoló ya maseke ya etumbelo ya likabo ya kotumba, mpe akosopa makila na yango nyonso oyo etikali na nse ya etumbelo.+ 31 Akolongola mafuta na yango nyonso,+ kaka ndenge balongolaka mafuta na mbeka ya kimya,+ mpe nganga-nzambe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo mpo ezala nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova; mpe nganga-nzambe akozipa lisumu na ye, bongo akolimbisama.

32 “Kasi soki apesi mwana-mpate lokola likabo na ye mpo na lisumu, asengeli komema mwana-mpate ya mwasi, oyo ezangi mbeba. 33 Akotya lobɔkɔ na ye na motó ya likabo mpo na lisumu mpe akoboma yango lokola likabo mpo na lisumu na esika oyo likabo ya kotumba ebomamaka.+ 34 Nganga-nzambe akozwa ndambo ya makila ya likabo mpo na lisumu na mosapi na ye, mpe akotya yango likoló ya maseke ya etumbelo ya likabo ya kotumba,+ mpe akosopa makila na yango nyonso oyo etikali, na nse ya etumbelo. 35 Akolongola mafuta na yango nyonso kaka ndenge balongolaka mafuta ya mwana-mpate ya mobali ya mbeka ya kimya, mpe nganga-nzambe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo, likoló ya makabo ya Yehova, oyo etumbami na mɔtɔ;+ mpe nganga-nzambe akozipa lisumu na ye oyo asali, bongo akolimbisama.+

5 “‘Soki moto* moko azalaki wana ntango likambo esalemi to amoni yango to ayoki yango, mpe babengi ye apesa litatoli,*+ kasi ye alobi yango te, asali lisumu mpe akomema ngambo mpo na libunga na ye.

2 “‘To ntango moto* moko asimbi eloko moko ya mbindo, ezala nyama ya zamba oyo ezali mbindo ekufi to nyama ya mboka oyo ezali mbindo ekufi to ekelamu oyo etondanaka oyo ezali mbindo ekufi,+ moto yango azali mbindo mpe amemi ngambo ata soki ayebi yango te. 3 To soki moto moko kozanga koyeba asimbi mbindo ya moto+—eloko nyonso oyo ekoki kokómisa ye mbindo—mpe ayei koyeba yango, boye amemi ngambo.

4 “‘To soki moto* moko kozanga kokanisa alapi ndai ya kosala likambo moko—ezala mpo na kosala malamu to mabe, ata soki ezali ndenge nini—mpe ayebaki yango te, kasi ayei koyeba ete alapaki ndai kozanga kokanisa, amemi ngambo.*+

5 “‘Soki moto amemi ngambo mpo na moko ya makambo yango, asengeli koyambola+ ndenge oyo asali lisumu. 6 Akomemela mpe Yehova mbeka na ye ya ngambo mpo na lisumu oyo asali,+ elingi koloba, nyama ya mwasi oyo euti na etonga ya bibwɛlɛ, ezala mwana-mpate ya mwasi to mwana-ntaba ya mwasi, mpo ezala likabo mpo na lisumu. Na nsima nganga-nzambe akozipa lisumu na ye.

7 “‘Kasi, soki azali na makoki te ya kozwa mpate, asengeli komemela Yehova bipopo* mibale to bana mibale ya bibenga+ lokola likabo na ye ya ngambo mpo na lisumu, moko likabo mpo na lisumu mpe moko likabo ya kotumba.+ 8 Akomema yango epai ya nganga-nzambe; nganga-nzambe akopesa liboso oyo ezali mbeka mpo na lisumu, akokata motó na yango na manzaka, na liboso ya nkingo na yango, kasi akolongola motó na yango te. 9 Akomwangisa ndambo ya makila ya likabo mpo na lisumu likoló ya mopanzi ya etumbelo, kasi makila oyo etikali, ekosopama na nse ya etumbelo.+ Yango ezali likabo mpo na lisumu. 10 Akopesa oyo mosusu lokola likabo ya kotumba ndenge basalaka;+ mpe nganga-nzambe akozipa lisumu oyo moto yango asali, mpe akolimbisama.+

11 “‘Sikoyo soki azali na makoki te ya kozwa bipopo mibale to bana mibale ya bibenga, asengeli komema lokola likabo na ye mpo na lisumu, moko ya bandambo zomi ya efa*+ ya farini ya malamu mpo ezala likabo mpo na lisumu. Asengeli te kobakisa mafuta likoló na yango to kotya olibana likoló na yango, mpo yango ezali likabo mpo na lisumu. 12 Akomema yango epai ya nganga-nzambe, mpe nganga-nzambe akotondisa lobɔkɔ na ye na yango lokola elembo* ya likabo mpe yango ekobimisa milinga likoló ya etumbelo likoló ya makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ. Yango ezali likabo mpo na lisumu. 13 Nganga-nzambe akozipa lisumu oyo asali, lisumu nyonso kati na masumu yango, mpe akolimbisama.+ Biloko oyo etikali na likabo yango ekokóma ya nganga-nzambe,+ kaka ndenge esalemaka na likabo ya mbuma.’”*+

14 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 15 “Soki moto* moko azangi bosembo na ndenge asaleli biloko mosantu ya Yehova lisumu na nko te,+ akomemela Yehova mpate-mobali moko oyo ezangi mbeba, oyo euti na etonga ya bampate, lokola likabo ya ngambo;+ motuya na yango ya shekele* ya palata ekatami na kolanda shekele ya esika mosantu.*+ 16 Mpe akofuta mpo na lisumu oyo asaleli esika mosantu mpe akobakisa lisusu moko ya bandambo mitano ya motuya yango.+ Akopesa yango nganga-nzambe esika moko na mpate-mobali ya likabo ya ngambo mpo nganga-nzambe azipa lisumu+ na ye, mpe akolimbisama.+

17 “Soki moto* moko asali lisumu na ndenge asali likambo moko kati na makambo nyonso oyo Yehova apesi mitindo ete esengeli kosalema te, ata soki ayebaki yango te, amemi kaka ngambo mpe akozongisa monɔkɔ mpo na libunga na ye.+ 18 Asengeli komema epai ya nganga-nzambe mpate-mobali, oyo ezangi mbeba, oyo euti na etonga ya bampate na kotalela motuya oyo ekatami, mpo ezala likabo ya ngambo.+ Na nsima, nganga-nzambe akozipa masumu na ye mpo na libunga oyo asali na nko te, mpo ayebaki yango te, mpe akolimbisama. 19 Yango ezali likabo ya ngambo. Amemi mpenza ngambo na ndenge asaleli Yehova lisumu.”

6 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 2 “Soki moto* moko asali lisumu mpe azangi mpenza bosembo epai ya Yehova+ na ndenge akosi moninga na ye, mpo na eloko moko oyo basimbisi ye+ to eloko moko oyo babombisi epai na ye to ayibi to mpe abubi moninga na ye, 3 to akuti eloko oyo ebungaki mpe akosi mpo na eloko yango, soki alapi ndai ya lokuta mpo na lisumu nyonso oyo akoki kosala,+ asengeli kosala likambo oyo: 4 Soki asali lisumu mpe amemi ngambo, asengeli kozongisa eloko oyo ayibaki, to abɔtɔlaki, oyo azwaki na kobuba, oyo basimbisaki ye, to eloko oyo ebungaki oyo ye amonaki, 5 to eloko nyonso oyo alapelaki ndai ya lokuta, mpe asengeli kofuta motuya na yango mobimba,+ mpe akobakisa na motuya yango moko ya bandambo mitano na yango. Akopesa yango nkolo na yango na mokolo oyo ngambo na ye eyebani. 6 Mpe akomemela nganga-nzambe mpate-mobali oyo ezangi mbeba, oyo euti na etonga ya bampate na kotalela motuya oyo ekatami, lokola likabo ya ngambo na ye epai ya Yehova, mpo ezala likabo ya ngambo.+ 7 Nganga-nzambe akozipa masumu na ye liboso ya Yehova, mpe akolimbisama mpo na likambo nyonso oyo asalaki, oyo ememisi ye ngambo.”+

8 Yehova akobaki koloba na Moize boye: 9 “Pesá Arona ná bana na ye ya mibali mitindo ete: ‘Mobeko ya likabo ya kotumba yango oyo:+ Likabo ya kotumba ekotikala likoló ya esika oyo mɔtɔ epelaka likoló ya etumbelo butu mobimba tii na ntɔngɔ, mpe mɔtɔ ekokoba kopela na etumbelo. 10 Nganga-nzambe akolata elamba na ye ya mosala, oyo esalemi na lini,+ mpe akolata kupe*+ ya lini na nzoto. Na nsima, asengeli kolongola putulu ya mɔtɔ*+ ya likabo ya kotumba oyo mɔtɔ etumbi likoló ya etumbelo, mpe akotya yango pembeni ya etumbelo. 11 Na nsima akolongola bilamba na ye+ mpe akolata bilamba mosusu, mpe akomema putulu yango ya mɔtɔ na esika ya pɛto, oyo ezali libándá ya kaa.+ 12 Mɔtɔ ekokoba kopela likoló ya etumbelo. Yango esengeli kokufa te. Nganga-nzambe asengeli kotumba nkoni+ likoló na yango ntɔngɔ nyonso mpe kobongisa likabo ya kotumba likoló na yango, mpe akosala ete biteni ya mafuta ya mbeka ya kimya* ebimisa milinga likoló na yango.+ 13 Mɔtɔ ekokoba kopela ntango nyonso likoló ya etumbelo. Esengeli kokufa te.

14 “‘Sikoyo mobeko ya likabo ya mbuma* yango oyo:+ Bino bana mibali ya Arona, bópesa yango liboso ya Yehova, liboso ya etumbelo. 15 Moko na bango akotondisa lobɔkɔ na ye na ndambo ya farini ya malamu ya likabo ya mbuma ná ndambo ya mafuta na yango mpe olibana nyonso oyo ezali likoló ya likabo ya mbuma, mpe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo lokola nsolo moko oyo ezali kosepelisa* mpo ezala elembo* ya likabo epai ya Yehova.+ 16 Arona ná bana na ye ya mibali bakolya oyo etikali.+ Ekolyama lokola limpa ezangá levire, na esika mosantu. Bakolya yango na lopango ya hema ya kokutana.+ 17 Yango esengeli te kotumbama na eloko oyo etyami levire.+ Napesi yango ezala eteni na bango oyo euti na makabo na ngai, oyo etumbami na mɔtɔ.+ Yango ezali eloko oyo eleki mosantu,+ lokola likabo mpo na lisumu mpe lokola likabo ya ngambo. 18 Mwana mobali nyonso oyo azali na kati ya bakitani ya Arona nde akolya yango.+ Yango ezali eteni na bango mpo na libela na boumeli ya mabota na bango, oyo ekouta na makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ.+ Eloko nyonso oyo ekosimba yango,* ekokóma mosantu.’”

19 Yehova alobaki lisusu na Moize boye: 20 “Talá likabo oyo Arona ná bana na ye ya mibali bakopesa Yehova na mokolo oyo Arona akotyama mafuta:+ moko ya bandambo zomi ya efa*+ ya farini ya malamu lokola likabo ya mbuma ya ntango nyonso,+ ndambo na yango na ntɔngɔ mpe ndambo na yango mosusu na mpokwa. 21 Yango ekosalema na mafuta, na kikalungu.+ Okomema yango nsima ya kosangisa yango malamu ná mafuta mpe okopesa yango bitenibiteni lokola eloko oyo etumbami ya likabo ya mbuma, mpo ezala nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova. 22 Na kati ya bana na ye ya mibali, nganga-nzambe oyo akotyama mafuta mpo na kozwa esika na ye,+ akosala mpe bongo. Oyo ezali mobeko mpo na libela: Akosala ete ebimisa milinga lokola likabo mobimba mpo na Yehova. 23 Likabo nyonso ya mbuma ya nganga-nzambe, ekozala likabo mobimba. Esengeli kolyama te.”

24 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 25 “Lobá na Arona ná bana na ye ya mibali: ‘Mobeko ya likabo mpo na lisumu yango oyo:+ Esika likabo ya kotumba ebomamaka,+ likabo ya lisumu mpe ekobomama wana liboso ya Yehova. Ezali eloko moko oyo eleki mosantu. 26 Nganga-nzambe oyo azali kopesa yango mpo na lisumu, akolya yango.+ Ekolyama na esika mosantu na kati ya lopango ya hema ya kokutana.+

27 “‘Eloko nyonso oyo ekotuta mosuni na yango ekokóma mosantu, mpe ntango moto akomwangisa ndambo ya makila na yango likoló ya elamba na ye, osengeli kosukola elamba yango oyo ye akomwangisela makila na esika mosantu. 28 Mbɛki ya mabele oyo balambaki mosuni yango ekobukama. Kasi soki elambamaki na esaleli ya kwivre, esaleli yango esengeli konikama mpe kosukolama na mai.

29 “‘Mobali nyonso oyo azali nganga-nzambe akolya yango.+ Yango ezali eloko oyo eleki mosantu.+ 30 Nzokande, likabo nyonso mpo na lisumu ekolyama te soki ndambo ya makila na yango ememami na kati ya hema ya kokutana mpo na kozipa masumu na esika mosantu.+ Yango ekozikisama na mɔtɔ.

7 “‘Mobeko ya likabo ya ngambo yango oyo:+ Ezali eloko oyo eleki mosantu. 2 Bakoboma likabo ya ngambo na esika oyo babomaka likabo ya kotumba, mpe makila na yango+ esengeli komwangisama na mipanzi nyonso ya etumbelo.+ 3 Nganga-nzambe akopesa mafuta na yango nyonso,+ elingi koloba, mokila na yango ya mafuta, mafuta oyo ezipi misɔpɔ, 4 ná mimpíko mibale mpe mafuta oyo ezali pene ya mosuni ya eteni ya nse ya mokɔngɔ. Akolongola mpe mafuta ya libale nzela moko na mimpíko.+ 5 Nganga-nzambe akosala ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo, ezala likabo oyo etumbami na mɔtɔ mpo na Yehova.+ Yango ezali likabo ya ngambo. 6 Mobali nyonso na kati ya banganga-nzambe akolya yango,+ mpe esengeli kolyama na esika mosantu. Yango ezali eloko oyo eleki mosantu.+ 7 Mobeko ya likabo ya ngambo etali mpe likabo mpo na lisumu; mosuni ya likabo ezali ya nganga-nzambe oyo akozipa na yango masumu.+

8 “‘Ntango nganga-nzambe apesi likabo ya kotumba mpo na moto moko, mposo+ ya likabo ya kotumba oyo moto yango apesi ekokóma ya nganga-nzambe.

9 “‘Likabo nyonso ya mbuma* oyo ekotumbama na etumbelo ya mampa to oyo elambami na nzungu ya libulu to oyo bakalingi na kikalungu,+ ezali ya nganga-nzambe oyo azali kopesa yango. Ekokóma ya ye.+ 10 Kasi likabo nyonso ya mbuma, oyo basangisi na mafuta+ to oyo ekauki,+ ekozala mpo na bana mibali nyonso ya Arona; bango nyonso bakozwa eteni ndenge moko.

11 “‘Sikoyo talá mobeko ya mbeka ya kimya*+ oyo moto akoki kopesa Yehova: 12 Soki apesi yango mpo na komonisa botɔndi,+ akopesa yango nzela moko na mbeka ya kozongisa matɔndi, ekozala mampa oyo ezangi levire oyo basali lokola lopɛtɛ, oyo basangisi na mafuta, bagalɛti oyo ezangi levire oyo epakolami mafuta, mpe farini ya malamu, oyo esangisami malamu lokola bagato oyo basali lokola lopɛtɛ, oyo esangisami na mafuta. 13 Akopesa likabo na ye elongo na mampa oyo etyami levire, oyo basali lokola lopɛtɛ ná mbeka ya kozongisa matɔndi ya bambeka na ye ya kimya.* 14 Akopesa na likabo yango ndambo mokomoko ya likabo lokola eteni oyo esantisami mpo na Yehova; yango ekokóma ya nganga-nzambe oyo amwangisaka makila ya bambeka ya kimya.+ 15 Mosuni ya bambeka na ye ya kimya, oyo ezali mbeka ya kozongisa matɔndi, ekolyama na mokolo oyo akopesa likabo yango. Asengeli kobomba ata eteni moko te tii na ntɔngɔ.+

16 “‘Soki mbeka ya likabo na ye ezali likabo ya elako+ to likabo ya bolingo,+ yango ekolyama na mokolo oyo apesi mbeka na ye, mpe ndambo oyo ekotikala, ekoki mpe kolyama na mokolo oyo elandi. 17 Kasi ndambo nyonso ya mosuni ya mbeka yango oyo ekotikala na mokolo ya misato, ekozikisama na mɔtɔ.+ 18 Nzokande, soki mosuni ata moke ya mbeka na ye ya kimya elyami na mokolo ya misato, moto oyo azali kopesa yango akondimama ata moke te. Mbeka na ye ekondimama te; ezali eloko oyo eboyami, mpe moto* oyo akolya ndambo na yango, akozongisa monɔkɔ mpo na libunga na ye.+ 19 Mosuni oyo etuti eloko nyonso ya mbindo, ekolyama te. Ekozikisama na mɔtɔ. Moto nyonso oyo azali pɛto akoki kolya mosuni oyo ezali pɛto.

20 “‘Kasi moto* nyonso oyo alei mosuni ya mbeka ya kimya, oyo ezali mpo na Yehova, moto* yango asengeli kobomama* na kati ya bato na ye.+ 21 Soki moto* moko asimbi eloko nyonso ya mbindo, ezala mbindo ya moto+ to nyama ya mbindo+ to eloko nyonso ya bosɔtɔ oyo ezali mbindo,+ mpe soki alei ndambo ya mosuni ya mbeka ya kimya, oyo ezali mpo na Yehova, moto* yango asengeli kobomama* na kati ya bato na ye.’”

22 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 23 “Lobá na Bayisraele boye: ‘Bosengeli kolya ata moke te mafuta+ ya ngɔmbɛ-mobali to ya mwana-mpate ya mobali to ya ntaba. 24 Mafuta ya nyama oyo bokuti ekufi yango moko mpe mafuta ya nyama oyo ebomami na nyama mosusu bokoki kosalela yango na ndenge nyonso oyo bolingi, kasi bosengeli ata moke te kolya yango.+ 25 Mpo moto nyonso oyo alei mafuta ya nyama oyo apesi lokola likabo oyo etumbami na mɔtɔ mpo na Yehova, asengeli kobomama* na kati ya bato na ye.

26 “‘Bosengeli te kolya makila ya lolenge nyonso,+ ezala ya ndɛkɛ to ya nyama, na bisika nyonso oyo bozali kofanda. 27 Moto* nyonso oyo alei makila ya lolenge nyonso asengeli kobomama*+ na kati ya bato na ye.’”

28 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 29 “Lobá na Bayisraele boye: ‘Moto nyonso oyo apesi Yehova mbeka na ye ya kimya akomemela Yehova eteni ya likabo na ye oyo euti na mbeka na ye ya kimya.+ 30 Akomemela Yehova na mabɔkɔ na ye mafuta+ ná ntolo na yango lokola likabo oyo etumbami na mɔtɔ, mpe akoningisa yango epai na epai lokola likabo ya koningisa+ liboso ya Yehova. 31 Nganga-nzambe akosala ete mafuta yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo,+ kasi ntolo ekokóma ya Arona ná bana na ye ya mibali.+

32 “‘Bokopesa nganga-nzambe lokolo ya mobali lokola eteni oyo esantisami na bambeka na bino ya kimya.+ 33 Mwana mobali ya Arona oyo akopesa makila ya bambeka ya kimya mpe mafuta, lokolo ya mobali ekokóma eteni na ye.+ 34 Na bambeka ya kimya ya Bayisraele, nazwi ntolo ya likabo ya koningisa mpe lokolo ya eteni oyo esantisami, mpe nazali kopesa yango nganga-nzambe Arona ná bana na ye ya mibali, lokola mobeko ya libela mpo na Bayisraele.+

35 “‘Wana ezalaki eteni ya makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ oyo etyamaki pembeni mpo na banganga-nzambe, mpo na Arona mpe bana na ye ya mibali, na mokolo oyo atyaki bango mpo básalela Yehova lokola banganga-nzambe.+ 36 Yehova apesaki mitindo ya kopesa bango eteni oyo euti na bambeka ya Bayisraele na mokolo oyo atyaki bango mafuta.+ Yango ezali mobeko ya libela mpo na mabota na bango.’”

37 Wana ezali mobeko etali likabo ya kotumba,+ likabo ya mbuma,+ likabo mpo na lisumu,+ likabo ya ngambo,+ mbeka oyo epesami mpo moto atyama na mosala+ mpe mbeka ya kimya,+ 38 kaka ndenge Yehova apesaki Moize mitindo na Ngomba Sinai,+ na mokolo oyo apesaki Bayisraele mitindo ya kopesa Yehova makabo na bango na esobe ya Sinai.+

8 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 2 “Zwá Arona ná bana na ye ya mibali,+ bilamba+ ná mafuta mosantu,+ ngɔmbɛ-mobali ya likabo mpo na lisumu, bampate-mibali mibale mpe kitunga ya mampa oyo ezangi levire,+ 3 mpe yanganisá liyangani mobimba na ekɔtelo ya hema ya kokutana.”

4 Bongo Moize asalaki kaka ndenge Yehova apesaki ye mitindo, mpe liyangani eyanganaki na ekɔtelo ya hema ya kokutana. 5 Sikoyo Moize alobaki na liyangani ete: “Talá likambo oyo Yehova apesi biso mitindo tósala.” 6 Bongo Moize ayaki na Arona ná bana na ye ya mibali mpe asukolaki bango na mai.+ 7 Nsima na yango alatisaki ye zambala,+ akangisaki ye elamba ya kokanga na loketo,+ alatisaki ye kazaka ezangá mabɔkɔ+ mpe alatisaki ye efode+ mpe akangisaki yango na nkamba+ oyo batongi ya efode mpo efanda malamu. 8 Na nsima, atyaki ye libenga ya ntolo+ mpe atyaki Urime ná Tumime+ na kati ya libenga ya ntolo yango. 9 Bongo atyaki tirba+ na motó na ye, mpe atyaki liboso ya tirba yango linzanza ya kongɛnga ya wolo, elembo mosantu ya komipesa na Nzambe,*+ kaka ndenge Yehova apesaki Moize mitindo.

10 Bongo Moize azwaki mafuta mosantu mpe atyaki tabernakle mafuta ná nyonso oyo ezalaki na kati na yango+ mpe asantisaki yango. 11 Na nsima, amwangisaki ndambo na yango mbala nsambo likoló ya etumbelo mpe atyaki etumbelo mafuta ná bisaleli na yango nyonso mpe saani monene ná etɛlɛmiselo na yango mpo na kosantisa yango. 12 Nsukansuka asopaki ndambo ya mafuta mosantu na motó ya Arona mpe atyaki ye mafuta mpo na kosantisa ye.+

13 Moize ayaki na bana mibali ya Arona mpe alatisaki bango bazambala mpe akangisaki bango bilamba ya kokanga na loketo mpe alíngaki na motó na bango eloko ya kolata na motó,+ kaka ndenge Yehova apesaki ye mitindo.

14 Na nsima, ayaki na ngɔmbɛ-mobali ya likabo mpo na lisumu mpe Arona ná bana na ye ya mibali batyaki mabɔkɔ na bango na motó ya ngɔmbɛ-mobali yango ya likabo mpo na lisumu.+ 15 Moize abomaki yango mpe azwaki makila+ na mosapi na ye mpe atyaki yango likoló ya maseke ya etumbelo na mipanzi nyonso mpe apɛtolaki etumbelo na lisumu, kasi ndambo ya makila oyo etikalaki, asopaki yango na nse ya etumbelo, mpo asantisa yango mpo na kozipa masumu na yango. 16 Nsima na yango azwaki mafuta nyonso oyo ezalaki likoló ya misɔpɔ, mafuta ya libale, mimpíko mibale ná mafuta na yango mpe Moize asalaki ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo.+ 17 Na nsima apesaki mitindo ete bázikisa na mɔtɔ, na libándá ya kaa ndambo ya ngɔmbɛ-mobali oyo etikalaki ná loposo na yango, mosuni na yango mpe nyɛi na yango,+ kaka ndenge Yehova apesaki ye mitindo.

18 Sikoyo ayaki na mpate-mobali ya likabo ya kotumba, mpe Arona ná bana na ye ya mibali batyaki mabɔkɔ na bango na motó ya mpate-mobali yango.+ 19 Nsima na yango, Moize abomaki yango mpe amwangisaki makila na mipanzi nyonso ya etumbelo. 20 Akataki mpate-mobali yango bitenibiteni, mpe Moize asalaki ete motó ná biteni mpe mafuta* ebimisa milinga. 21 Asukolaki misɔpɔ ná makolo na mai, mpe Moize asalaki ete mpate-mobali yango mobimba ebimisa milinga likoló ya etumbelo. Yango ezalaki likabo ya kotumba mpo ezala nsolo oyo ezali kosepelisa.* Yango ezalaki likabo oyo etumbami na mɔtɔ mpo na Yehova, kaka ndenge Yehova apesaki Moize mitindo.

22 Bongo ayaki na mpate-mobali ya mibale, mpate-mobali oyo epesamaki mpo bátyama na mosala,+ mpe Arona ná bana na ye ya mibali batyaki mabɔkɔ na bango na motó ya mpate-mobali yango.+ 23 Moize abomaki yango mpe azwaki ndambo ya makila na yango mpe atyaki yango na nsɔngɛ ya litoi ya mobali ya Arona mpe na mosapi ya monene ya lobɔkɔ na ye ya mobali mpe na mosapi ya monene ya lokolo na ye ya mobali. 24 Na nsima Moize ayaki na bana mibali ya Arona mpe atyaki ndambo ya makila na nsɔngɛ ya litoi na bango ya mobali mpe na mosapi ya monene ya lobɔkɔ na bango ya mobali mpe na mosapi ya monene ya lokolo na bango ya mobali; kasi Moize amwangisaki makila oyo etikalaki na mipanzi nyonso ya etumbelo.+

25 Na nsima, azwaki mafuta, mokila ya mafuta, mafuta nyonso oyo ezalaki likoló ya misɔpɔ, mafuta ya libale, mimpíko mibale ná mafuta na yango mpe lokolo ya mobali.+ 26 Na kitunga ya mampa oyo ezangi levire oyo ezalaki liboso ya Yehova, azwaki limpa moko oyo ezangi levire oyo basali lokola lopɛtɛ,+ limpa moko ya mafuta oyo basali lokola lopɛtɛ,+ mpe galɛti moko. Bongo atyaki yango likoló ya biteni ya mafuta mpe na lokolo ya mobali. 27 Nsima na yango atyaki yango nyonso na mabɔkɔ ya Arona mpe na mabɔkɔ ya bana na ye ya mibali mpe abandaki koningisa yango epai na epai, lokola likabo ya koningisa liboso ya Yehova. 28 Na nsima, Moize azwaki yango na mabɔkɔ na bango mpe asalaki ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo, likoló ya likabo ya kotumba. Yango ezalaki mbeka oyo epesami mpo bátyama na mosala mpo ezala nsolo moko oyo ezali kosepelisa.* Yango ezalaki likabo oyo etumbami na mɔtɔ mpo na Yehova.

29 Bongo Moize azwaki ntolo mpe aningisaki yango epai na epai, lokola likabo ya koningisa liboso ya Yehova.+ Eteni ya mpate-mobali yango oyo epesamaki mpo bátyama na mosala, ekómaki eteni ya Moize, kaka ndenge Yehova apesaki Moize mitindo.+

30 Mpe Moize azwaki ndambo ya mafuta mosantu+ ná ndambo ya makila oyo ezalaki likoló ya etumbelo mpe amwangiselaki yango Arona ná bilamba na ye mpe bana na ye ya mibali ná bilamba na bango. Bongo asantisaki Arona ná bilamba na ye mpe bana na ye ya mibali+ ná bilamba na bango.+

31 Na nsima, Moize alobaki na Arona mpe na bana na ye ya mibali ete: “Bólamba+ mosuni na ekɔtelo ya hema ya kokutana, mpe kuna nde bokolya yango ná limpa oyo ezali na kati ya kitunga mpo na kotyama na mosala, kaka ndenge nazwaki mitindo ete: ‘Arona ná bana na ye ya mibali bakolya yango.’+ 32 Ndambo ya mosuni oyo ekotikala ná limpa oyo ekotikala bokozikisa yango na mɔtɔ.+ 33 Bosengeli te kobima na ekɔtelo ya hema ya kokutana na boumeli ya mikolo nsambo, tii na mokolo oyo mikolo na bino ya kotyama na mosala ekokoka, mpo yango ekozwa mikolo nsambo mpo na kotya bino na mosala ya banganga-nzambe.*+ 34 Yehova apesi mitindo ete tósala ndenge tosali lelo mpo na kozipa masumu na bino.+ 35 Bokotikala na ekɔtelo ya hema ya kokutana butu moi, na boumeli ya mikolo nsambo,+ mpe bokokokisa mokumba oyo Yehova apesi bino,+ mpo bókufa te; mpo ezali ndenge wana nde bapesi ngai mitindo.”

36 Mpe Arona ná bana na ye ya mibali basalaki makambo nyonso oyo Yehova apesaki mitindo na nzela ya Moize.

9 Na mokolo ya mwambe,+ Moize abengisaki Arona ná bana na ye ya mibali mpe bankulutu ya Yisraele. 2 Alobaki na Arona boye: “Zwá mwana-ngɔmbɛ moko mpo na likabo mpo na lisumu+ mpe mpate-mobali moko mpo na likabo ya kotumba, oyo ezangi mbeba, mpe pesá yango liboso ya Yehova. 3 Kasi okoloba na Bayisraele boye: ‘Bózwa ntaba-mobali moko mpo na likabo mpo na lisumu ná mwana-ngɔmbɛ moko ná mwana-mpate ya mobali moko, oyo ezangi mbeba, mokomoko ekozala na mbula moko, mpo na likabo ya kotumba, 4 ná ngɔmbɛ-mobali moko ná mpate-mobali moko mpo na bambeka ya kimya,+ mpo na kopesa yango mbeka liboso ya Yehova, mpe likabo ya mbuma*+ oyo esangisami na mafuta, mpo lelo Yehova akobimela bino.’”+

5 Na yango, bamemaki biloko oyo Moize apesaki mitindo liboso ya hema ya kokutana. Na nsima, liyangani mobimba eyaki pene mpe etɛlɛmaki liboso ya Yehova. 6 Mpe Moize alobaki ete: “Talá likambo oyo Yehova apesi mitindo ete bósala, mpo nkembo ya Yehova emonana liboso na bino.”+ 7 Na nsima, Moize alobaki na Arona ete: “Pusaná na etumbelo mpe pesá likabo na yo mpo na lisumu+ mpe likabo na yo ya kotumba, mpo na kozipa masumu na yo moko+ mpe ya ndako na yo; mpe pesá likabo ya bato,+ mpe zipá masumu na bango,+ kaka ndenge Yehova apesi mitindo.”

8 Arona apusanaki nokinoki na etumbelo mpe abomaki mwana-ngɔmbɛ ya likabo mpo na lisumu, oyo ezalaki mpo na ye.+ 9 Na nsima bana mibali ya Arona bapesaki ye makila,+ mpe azindisaki mosapi na ye na makila yango mpe atyaki yango likoló ya maseke ya etumbelo, mpe asopaki makila oyo etikalaki na nse ya etumbelo.+ 10 Asalaki ete mafuta ná mimpíko mpe mafuta ya libale oyo euti na likabo mpo na lisumu ebimisa milinga likoló ya etumbelo, kaka ndenge Yehova apesaki Moize mitindo.+ 11 Mpe na libándá ya kaa azikisaki mosuni ná mposo na mɔtɔ.+

12 Na nsima, abomaki likabo ya kotumba mpe bana mibali ya Arona bapesaki ye makila, mpe amwangisaki yango na mipanzi nyonso ya etumbelo.+ 13 Bapesaki ye biteni ya likabo ya kotumba ná motó na yango, mpe asalaki ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo. 14 Lisusu, asukolaki misɔpɔ ná makolo mpe asalaki ete yango ebimisa milinga likoló ya likabo ya kotumba likoló ya etumbelo.

15 Na nsima, apesaki likabo ya bato mpe azwaki ntaba-mobali ya likabo mpo na lisumu oyo ezalaki mpo na bato, abomaki yango mpe asalaki na yango likabo mpo na lisumu, kaka ndenge asalaki na oyo ya liboso. 16 Mpe apesaki likabo ya kotumba mpe asalaki yango ndenge basalaka.+

17 Na nsima, apesaki likabo ya mbuma;+ atondisaki lobɔkɔ na ye na ndambo na yango mpe asalaki ete yango ebimisa milinga likoló ya etumbelo, longola likabo ya kotumba ya ntɔngɔ.+

18 Nsima na yango abomaki ngɔmbɛ-mobali ná mpate-mobali ya mbeka ya kimya* oyo ezalaki mpo na bato. Na nsima, bana mibali ya Arona bapesaki ye makila mpe amwangisaki yango na mipanzi nyonso ya etumbelo.+ 19 Mpo na biteni ya mafuta ya ngɔmbɛ-mobali yango,+ mokila ya mafuta ya mpate-mobali yango, mafuta oyo ezipaka biloko ya kati, mimpíko ná mafuta ya libale,+ 20 batyaki biteni yango nyonso ya mafuta likoló ya bantolo ya banyama, nsima na yango asalaki ete biteni yango ya mafuta ebimisa milinga likoló ya etumbelo.+ 21 Kasi bantolo ná lokolo ya mobali, Arona aningisaki yango epai na epai, lokola likabo ya koningisa liboso ya Yehova, kaka ndenge Moize apesaki mitindo.+

22 Bongo Arona atombolaki mabɔkɔ na ye epai ya bato mpe apambolaki bango+ mpe akitaki nsima ya kopesa likabo mpo na lisumu ná likabo ya kotumba mpe bambeka ya kimya. 23 Nsukansuka, Moize ná Arona bakɔtaki na hema ya kokutana, na nsima babimaki mpe bapambolaki bato.+

Bongo nkembo ya Yehova emonanaki liboso ya bato nyonso,+ 24 mpe mɔtɔ eutaki epai ya Yehova+ mpe ebandaki kozikisa likabo ya kotumba mpe biteni ya mafuta likoló ya etumbelo. Ntango bato nyonso bamonaki yango, babandaki koganga mpe bakweaki bilongi na nse.+

10 Na nsima, bana mibali ya Arona: Nadabe ná Abihu+ bazwaki moto na moto eloko na ye ya kotya mɔtɔ mpe batyaki mɔtɔ na kati mpe batyaki mpaka ya malasi+ likoló na yango. Mpe babandaki kopesa liboso ya Yehova mɔtɔ oyo endimami te,+ oyo apesaki bango mitindo te básala. 2 Na yango, mɔtɔ ebimaki liboso ya Yehova mpe ezikisaki bango,+ bongo bakufaki liboso ya Yehova.+ 3 Na nsima Moize alobaki na Arona ete: “Talá oyo Yehova alobi: ‘Nakosantisama na kati ya baoyo bazali pene na ngai,+ mpe nakozwa nkembo liboso ya bato nyonso.’” Mpe Arona afandaki nyɛɛ.

4 Bongo Moize abengaki Mishaele ná Elizafane, bana mibali ya Uziele,+ ndeko ya tata ya Arona, mpe alobaki na bango ete: “Bóya, bólongola bandeko na bino liboso ya esika mosantu, bóbimisa bango libándá ya kaa.” 5 Na yango, bayaki mpe babimisaki bango na bazambala na bango tii libándá ya kaa, kaka ndenge Moize ayebisaki bango.

6 Na nsima, Moize alobaki na Arona mpe na Eleazare ná Itamare, bana na ye mosusu ya mibali ete: “Bóboya te kobongisa nsuki ya mitó na bino to kopasola bilamba na bino,+ mpo bókufa te mpe mpo Nzambe asilikela liyangani mobimba te. Bandeko na bino ya ndako mobimba ya Yisraele bakolela baoyo Yehova abomi na mɔtɔ. 7 Bosengeli te kobima na ekɔtelo ya hema ya kokutana noki bókufa, mpo mafuta mosantu ya Yehova ezali likoló na bino.”+ Bongo basalaki ndenge Moize alobaki.

8 Na nsima Yehova alobaki na Arona ete: 9 “Yo ná bana na yo ya mibali bómɛla vinyo te to masanga mosusu oyo elangwisaka, liboso ya kokɔta na hema ya kokutana,+ mpo bókufa te. Yango ezali mobeko mpo na libela na boumeli ya mabota na bino, 10 yango ezali mpo na kokesenisa eloko mosantu ná eloko mpamba mpe eloko ya mbindo ná eloko ya pɛto,+ 11 mpe mpo na koteya Bayisraele mibeko nyonso oyo Yehova alobi na bango na nzela ya Moize.”+

12 Bongo Moize alobaki na Arona, mpe na Eleazare ná Itamare, bana na ye ya mibali oyo batikalaki ete: “Bózwa likabo ya mbuma* oyo etikalaki oyo euti na makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ mpe bólya yango, lokola limpa oyo ezangi levire, pene na etumbelo,+ mpo yango ezali eloko oyo eleki mosantu.+ 13 Bosengeli kolya yango na esika mosantu,+ mpo yango ezali eteni na yo mpe eteni ya bana na yo ya mibali oyo euti na makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ, mpo yango nde mitindo nazwi. 14 Yo ná bana na yo ya mibali mpe bana na yo ya basi, bokolya mpe ntolo ya likabo ya koningisa ná lokolo ya eteni oyo esantisami+ kati na esika ya pɛto,+ mpo ezali eteni na yo mpe eteni ya bana na yo ya mibali oyo euti na bambeka ya kimya ya Bayisraele. 15 Bakomema lokolo ya eteni oyo esantisami mpe ntolo ya likabo ya koningisa, nzela moko na makabo oyo etumbami na mɔtɔ, ya biteni ya mafuta mpo na koningisa likabo ya koningisa epai na epai liboso ya Yehova; mpe yango ekozala eteni mpo na yo mpe bana na yo ya mibali mpo na libela,+ kaka ndenge Yehova apesi mitindo.”

16 Mpe Moize alukaki malamumalamu ntaba-mobali ya likabo mpo na lisumu,+ mpe amonaki ete yango ezikisamaki. Bongo asilikelaki Eleazare ná Itamare, bana mibali ya Arona oyo batikalaki, mpe alobaki: 17 “Mpo na nini bolyaki te likabo mpo na lisumu na esika oyo ezali mosantu,+ mpo yango ezali eloko oyo eleki mosantu mpe ye apesi bino yango mpo bózongisa monɔkɔ mpo na libunga ya liyangani mpe bózipa masumu na bango liboso ya Yehova? 18 Talá! Makila na yango ekɔtisami te na kati ya esika mosantu.+ Bosengelaki mpenza kolya yango na esika mosantu, kaka ndenge nazwaki mitindo.” 19 Arona ayanolaki Moize ete: “Talá! Lelo bapesi likabo na bango mpo na lisumu ná likabo na bango ya kotumba liboso ya Yehova,+ kasi makambo ya boye ekómeli ngai. Bongo soki nalyaka likabo mpo na lisumu lelo, yango elingaki mpenza kosepelisa Yehova?” 20 Ntango Moize ayokaki yango, asepelaki.

11 Na nsima Yehova alobaki na Moize ná Arona ete: 2 “Bóyebisa Bayisraele boye: ‘Bikelamu ya bomoi oyo bokoki kolya kati na banyama nyonso oyo ezali na mabele yango oyo:+ 3 Bokoki kolya ekelamu nyonso oyo sabo na yango ekabwaná na mibale mpe etafunaka* lisusu biloko oyo euti na libumu.

4 “‘Kasi, mpo na banyama oyo etafunaka* lisusu biloko oyo euti na libumu to banyama oyo sabo na yango ekabwaná, talá oyo bosengeli kolya te: kamela, mpo yango etafunaka lisusu biloko oyo euti na libumu, kasi sabo na yango ekabwaná te. Ezali mbindo mpo na bino.+ 5 Ná simbiliki ya mabanga,+ mpo yango etafunaka lisusu biloko oyo euti na libumu kasi sabo na yango ekabwaná te. Ezali mbindo mpo na bino. 6 Ná simbiliki, mpo yango etafunaka lisusu biloko oyo euti na libumu kasi ezali te na sabo oyo ekabwaná. Ezali mbindo mpo na bino. 7 Ná ngulu,+ mpo sabo na yango ekabwaná na mibale, kasi yango ebimisaka biloko na libumu te mpo etafuna yango lisusu. Ezali mbindo mpo na bino. 8 Bosengeli ata moke te kolya mosuni na yango to kosimba yango soki ekufi. Ezali mbindo mpo na bino.+

9 “‘Na eloko nyonso oyo ezali na mai, talá oyo bokoki kolya: Eloko nyonso oyo ezali na binyanyeli mpe ekayi,* ezala na mbu to na bibale, bokoki kolya yango.+ 10 Kasi eloko nyonso na mbu mpe na bibale oyo ezali na binyanyeli te mpe na ekayi* te, ezala ekelamu nyonso ya mai oyo etondanaka mpe ekelamu* nyonso ya bomoi oyo ezali na mai, yango ezali biloko oyo eleki bosɔtɔ mpo na bino. 11 Ɛɛ, yango esengeli kozala biloko ya bosɔtɔ mpo na bino, mpe bosengeli ata moke te kolya mosuni na yango,+ mpe bosengeli koyoka bibembe na yango mabe mpenza.* 12 Eloko nyonso na mai oyo ezali na binyanyeli te mpe na ekayi* te ezali eloko ya bosɔtɔ mpo na bino.

13 “‘Talá bikelamu epumbwaka oyo bokoyoka mabe mpenza; yango esengeli kolyama te mpo ezali biloko ya bosɔtɔ: mpongo,+ kombekombe oyo ekangaka mbisi, engondo ya moindo,+ 14 kombekombe ya motane mpe lolenge nyonso ya kombekombe ya moindo, 15 yanganga* ya lolenge nyonso, 16 maligbanga,* esulungutu, libata ya mbu, lolenge nyonso ya kombekombe ya matɔnɔmatɔnɔ, 17 esulungutu ya moke, lingongo, esulungutu ya matoi milai, 18 libata ya mai, libeki, engondo, 19 nkɔngi, lolenge nyonso ya ndɛkɛ babengi punzebale, hupu mpe ngembo. 20 Ekelamu nyonso ya mapapu oyo etondanaka,* oyo etambolaka na makolo minei, ezali eloko ya bosɔtɔ mpo na bino.

21 “‘Mpo na bikelamu ya mapapu oyo etondanaka, oyo etambolaka na makolo na yango minei, bokolya kaka oyo ezali na makolo, oyo esalisaka yango mpo na kopumbwa.* 22 Oyo bokoki kolya yango oyo: lolenge nyonso ya liyoyo oyo esalaka mibembo, mayoyo mosusu oyo balyaka,+ makelélé, mpe mabanki.* 23 Ekelamu mosusu nyonso ya mapapu oyo etondanaka, oyo ezali na makolo minei, ezali eloko ya bosɔtɔ mpo na bino. 24 Yango ekoki kosala ete bókóma mbindo. Moto nyonso oyo akosimba bibembe na yango, akozala mbindo tii na mpokwa.+ 25 Moto nyonso oyo akomema ata ebembe na yango moko, asengeli kosukola bilamba na ye;+ mpe akozala mbindo tii na mpokwa.

26 “‘Nyama nyonso oyo sabo na yango ekabwaná, kasi na mibale te mpe ezali te nyama oyo etafunaka* lisusu biloko oyo euti na libumu, yango ezali mbindo mpo na bino. Moto nyonso oyo akosimba yango, akozala mbindo.+ 27 Na bikelamu nyonso oyo etambolaka na makolo minei, ekelamu nyonso ya bomoi oyo etambolaka na makolo na yango ezali mbindo mpo na bino. Moto nyonso oyo akosimba bibembe na yango, akozala mbindo tii na mpokwa. 28 Moto oyo akomema bibembe na yango, asengeli kosukola bilamba na ye,+ mpe akozala mbindo tii na mpokwa.+ Ezali mbindo mpo na bino.

29 “‘Talá bikelamu oyo etondanaka na mabele, oyo ezali mbindo: motomba, mpoko,+ lolenge nyonso ya mbambe, 30 jeko, mbambe ya monene, monselekete ya mai, monselekete ya zɛlo, mpe mongingima. 31 Bikelamu yango oyo etondanaka ezali mbindo mpo na bino.+ Moto nyonso oyo akosimba bibembe na yango, akozala mbindo tii na mpokwa.+

32 “‘Sikoyo soki ekufi, eloko nyonso oyo ekokwela yango ekozala mbindo, ezala esaleli ya libaya, elamba, loposo to mwa eteni ya ngɔtɔ.* Esaleli nyonso oyo basaleli esengeli kozindisama na kati ya mai, mpe yango ekozala mbindo tii na mpokwa; na nsima ekokóma pɛto. 33 Soki ekwei na mbɛki ya mabele, bokobuka mbɛki yango, mpe eloko nyonso oyo ezalaki na kati ya mbɛki yango ekozala mbindo.+ 34 Bilei ya lolenge nyonso oyo ekozwa mai oyo euti na mbɛki yango, ekozala mbindo, mpe eloko nyonso ya komɛla oyo ezali na mbɛki yango, ekozala mbindo. 35 Eloko nyonso oyo ebembe na yango ekokwela, ekozala mbindo. Ezala etumbelo ya mampa to lituka, esengeli kobukama mikemike. Ezali mbindo, mpe ekokoba kozala mbindo mpo na bino. 36 Kaka liziba ná libulu oyo babombaka mai nde ekokoba kozala pɛto, kasi moto nyonso oyo akosimba bibembe na yango, akozala mbindo. 37 Soki ebembe na yango ekweli mboto oyo esengeli kolonama, mboto yango ezali pɛto. 38 Kasi soki mai etyami likoló ya mboto mpe soki eteni ya ebembe na yango ekweli yango, mboto yango ezali mbindo mpo na bino.

39 “‘Sikoyo soki nyama oyo bolyaka ekufi, moto nyonso oyo akosimba yango akozala mbindo tii na mpokwa.+ 40 Moto nyonso oyo akolya ebembe na yango, asengeli kosukola bilamba na ye, mpe akozala mbindo tii na mpokwa.+ Moto nyonso oyo akomema ebembe na yango, asengeli kosukola bilamba na ye, mpe akozala mbindo tii na mpokwa. 41 Ekelamu nyonso oyo etondanaka, oyo ezali na mabele, ezali eloko ya bosɔtɔ.+ Yango esengeli kolyama te. 42 Bosengeli te kolya ekelamu nyonso oyo etambolaka na libumu, ekelamu nyonso oyo etambolaka na makolo minei to ekelamu nyonso na mabele, oyo etondanaka mpe oyo ezali na makolo mingi, mpo yango ezali eloko ya bosɔtɔ.+ 43 Bómikómisa* bosɔtɔ te na ekelamu nyonso oyo etondanaka, mpe bómikómisa mbindo te na nzela na yango mpe bókóma mbindo te mpo na yango.+ 44 Mpo nazali Yehova Nzambe na bino,+ mpe bosengeli komisantisa mpe kokóma basantu,+ mpo ngai nazali mosantu.+ Bongo, bosengeli te komikómisa* mbindo na ekelamu nyonso oyo etondanaka, oyo etambolaka na mabele. 45 Mpo nazali Yehova, moto oyo abimisaki bino na mokili ya Ezipito mpo namonisa ete nazali Nzambe na bino,+ mpe bosengeli kozala basantu,+ mpo ngai nazali mosantu.+

46 “‘Wana ezali mobeko mpo na nyama, ekelamu oyo epumbwaka, ekelamu* nyonso ya bomoi oyo etambolaka na kati ya mai mpe mpo na ekelamu* nyonso oyo etondanaka na mabele, 47 mpo na kokesenisa oyo ezali mbindo ná oyo ezali pɛto mpe bikelamu ya bomoi oyo ekoki kolyama ná oyo esengeli kolyama te.’”+

12 Yehova alobaki lisusu na Moize boye: 2 “Yebisá Bayisraele ete: ‘Soki mwasi azwi zemi mpe aboti mwana mobali, akozala mbindo mikolo nsambo, kaka ndenge azalaka mbindo na mikolo oyo azali komona sanza.+ 3 Na mokolo ya mwambe, bakolongola mosuni ya mosutu ya mwana.+ 4 Mikolo 33 oyo ekolanda akokoba komipɛtola na makila na ye. Asengeli te kosimba eloko moko mosantu, mpe asengeli te kokɔta na esika mosantu tii mikolo ya kopɛtolama na ye ekokoka.

5 “‘Soki aboti mwana mwasi, akozala mbindo mikolo 14, kaka ndenge azalaka ntango azali komona sanza. Mikolo 66 oyo ekolanda akokoba komipɛtola na makila na ye. 6 Ntango mikolo ya kopɛtolama na ye ekokoka mpo na mwana mobali to mpo na mwana mwasi, akomema na ekɔtelo ya hema ya kokutana, epai ya nganga-nzambe, mwana-mpate ya mobali oyo ezali na mbula na yango ya liboso mpo ezala likabo ya kotumba+ mpe mwana ya ebenga to epopo* mpo ezala likabo mpo na lisumu. 7 Nganga-nzambe akopesa yango liboso ya Yehova mpe akozipa masumu na ye, mpe akozala pɛto na likambo ya kotanga makila. Wana ezali mobeko mpo na mwasi oyo aboti mwana mobali to mwana mwasi. 8 Soki azali na likoki ya kozwa mpate te, asengeli kozwa bipopo mibale to bana mibale ya bibenga,+ moko mpo na likabo ya kotumba mpe moko mpo na likabo mpo na lisumu, mpe nganga-nzambe akozipa masumu na ye, mpe akozala pɛto.’”

13 Yehova akobaki koloba na Moize mpe na Arona ete: 2 “Soki eloko moko ya kovimba ebimi na loposo ya moto,* to likwanza to litɔnɔ mpe yango ekoki kokóma maladi ya maba*+ na loposo ya nzoto na ye, basengeli komema ye epai ya Arona nganga-nzambe to epai ya moko ya bana na ye ya mibali, banganga-nzambe.+ 3 Nganga-nzambe akotala malamu maladi oyo ezali na loposo na ye. Soki nsuki na esika oyo maladi yango ezali ekómi mpɛmbɛ mpe maladi yango emonani ete ekɔti na nse koleka loposo na ye, yango ezali maladi ya maba. Nganga-nzambe akotala yango malamu, mpe akotánga ye mbindo. 4 Kasi soki litɔnɔ ya loposo na ye ezali mpɛmbɛ mpe emonani ete ekɔti na nse te koleka loposo mpe nsuki na yango ekómi mpɛmbɛ te, nganga-nzambe akotya moto oyo azali na maladi yango mosika na bato mikolo nsambo.+ 5 Nganga-nzambe akotala ye malamu na mokolo ya nsambo, mpe soki emonani ete maladi yango etɛlɛmi, mpe epalangani te na loposo, nganga-nzambe akotya ye mosika na bato mikolo mosusu nsambo.

6 “Nganga-nzambe asengeli kotala ye lisusu malamu na mokolo ya nsambo, mpe soki maladi yango ezali kosila mpe epalangani na loposo te, nganga-nzambe akotánga ye pɛto;+ yango ezalaki kaka likwanza. Moto yango akosukola bilamba na ye mpe akozala pɛto. 7 Kasi soki likwanza* yango epalangani mpenza na loposo nsima ya komonana na ye liboso ya nganga-nzambe mpo andima kopɛtolama na ye, akomonana lisusu* liboso ya nganga-nzambe. 8 Nganga-nzambe akotala yango malamu, mpe soki likwanza yango epalangani na loposo, nganga-nzambe akotánga ye mbindo. Ezali maba.+

9 “Soki maladi ya maba ebimi moto, basengeli komema ye epai ya nganga-nzambe, 10 mpe nganga-nzambe akotala ye malamu.+ Soki eloko ya kovimba ya mpɛmbɛ ezali na loposo mpe yango ekómisi nsuki mpɛmbɛ mpe mpota makasi esalemi+ esika oyo kovimba ezali, 11 yango ezali maba oyo esilaka te na loposo na ye, mpe nganga-nzambe akotánga ye mbindo. Akotya moto yango mosika na bato te,+ mpo azali mbindo. 12 Sikoyo soki maba ebimi na loposo na ye nyonso, mpe ezipi loposo mobimba ya moto oyo azali na maladi yango, banda na motó tii na makolo na ye, epai nyonso oyo nganga-nzambe akoki komona, 13 mpe nganga-nzambe atali ye malamu mpe amoni ete maba ezipi loposo na ye mobimba, akotánga moto yango ya maladi pɛto.* Yango nyonso ekómi mpɛmbɛ, mpe azali pɛto. 14 Kasi ntango nyonso oyo mpota monene ekomonana na kati, akozala mbindo. 15 Soki nganga-nzambe amoni mpota monene, akotánga ye mbindo.+ Mpota monene ezali mbindo. Ezali maba.+ 16 Kasi soki mpota monene yango ekómi lisusu mpɛmbɛ, akoya epai ya nganga-nzambe. 17 Nganga-nzambe akotala ye malamu,+ mpe soki maladi yango ekómi mpɛmbɛ, nganga-nzambe akotánga moto yango ya maladi pɛto. Azali pɛto.

18 “Soki bibɔ ebimi na loposo ya moto mpe yango esili, 19 kasi na esika ya bibɔ yango eloko ya kovimba oyo ezali mpɛmbɛ ebimi to litɔnɔ ya mpɛmbɛ ya mwa motane, asengeli komimonisa epai ya nganga-nzambe. 20 Nganga-nzambe akotala yango malamu,+ mpe soki emonani ete ekɔti na nse koleka loposo mpe nsuki na yango ekómi mpɛmbɛ, nganga-nzambe akotánga ye mbindo. Ezali maladi ya maba oyo ebimi na bibɔ. 21 Kasi soki nganga-nzambe atali yango malamu, mpe amoni ete nsuki ya mpɛmbɛ ezali te na kati mpe yango ekɔti na nse te koleka loposo mpe emonani ete ebandi kokauka, nganga-nzambe akotya ye mosika na bato mikolo nsambo.+ 22 Mpe soki yango epalangani mpenza na loposo, nganga-nzambe akotánga ye mbindo. Ezali maladi. 23 Kasi soki litɔnɔ etikali esika moko mpe epalangani te, ezali kaka kovimba ya bibɔ, nganga-nzambe akotánga ye pɛto.+

24 “To soki moto azali na elembo ya kozika na mɔtɔ na loposo na ye, mpe mosuni monene ya elembo yango ya kozika na mɔtɔ ekómi mpenza litɔnɔ ya mpɛmbɛ ya mwa motane to ya mpɛmbɛ, 25 nganga-nzambe akotala yango malamu. Soki na litɔnɔ yango nsuki ekómi mpɛmbɛ mpe emonani ete ekɔti na nse koleka loposo, ezali maba oyo ebimi na elembo ya kozika na mɔtɔ, mpe nganga-nzambe akotánga ye mbindo. Ezali maladi ya maba. 26 Kasi soki nganga-nzambe atali yango malamu, mpe amoni ete nsuki mpɛmbɛ ezali te na litɔnɔ yango mpe yango ekɔti na nse te koleka loposo mpe ebandi kokauka, nganga-nzambe akotya ye mosika na bato mikolo nsambo.+ 27 Nganga-nzambe akotala ye malamu na mokolo ya nsambo, mpe soki yango epalangani mpenza na loposo, nganga-nzambe akotánga ye mbindo. Ezali maladi ya maba. 28 Kasi soki litɔnɔ etikali esika moko mpe epalangani na loposo mobimba te mpe ebandi kokauka, wana ezali kaka kovimba ya elembo ya mpota, mpe nganga-nzambe akotánga ye pɛto, mpo ezali kovimba ya elembo ya mpota.

29 “Soki maladi ebimi mobali to mwasi na motó to na mbanga,* 30 nganga-nzambe akotala maladi yango malamu.+ Soki emonani ete ekɔti na nse koleka loposo, mpe nsuki ezali ya langi ya mosaka mpe ekómi ya kotánga, nganga-nzambe akotánga moto yango mbindo; ezali maladi ya kolongwa nsuki to mandefu. Ezali maba ya motó to ya mbanga.* 31 Kasi soki nganga-nzambe amoni ete maladi yango ekɔti na nse te koleka loposo mpe nsuki ya moindo ezali na kati na yango te, nganga-nzambe asengeli kotya moto oyo azali na maladi yango mosika na bato mikolo nsambo.+ 32 Nganga-nzambe akotala maladi yango malamu na mokolo ya nsambo, mpe soki esika oyo maladi ezali epalangani te, mpe nsuki ya langi ya mosaka ebimi na kati te mpe emonani ete maladi yango ekɔti na nse te koleka loposo, 33 moto yango asengeli komikokola, kasi akokokola te esika oyo maladi ezali. Na nsima nganga-nzambe akotya moto oyo azali na maladi yango mosika na bato mikolo nsambo.

34 “Na mokolo ya nsambo, nganga-nzambe akotala lisusu maladi yango malamu, mpe soki maladi yango ya kolongwa nsuki mpe mandefu epalangani te na loposo, mpe emonani ete ekɔti na nse te koleka loposo, nganga-nzambe asengeli kotánga ye pɛto, mpe asengeli kosukola bilamba na ye mpe akozala pɛto. 35 Kasi soki maladi yango epalangani mpenza na loposo nsima ya kopɛtolama na ye, 36 nganga-nzambe akotala ye malamu, mpe soki maladi yango epalangani na loposo, nganga-nzambe akolukaluka te nsuki ya langi ya mosaka; moto yango azali mbindo. 37 Kasi soki nsima ya kotala maladi yango malamu mpe emonani ete maladi epalangani te mpe nsuki ya moindo ebimi na kati, maladi yango esili. Azali pɛto, mpe nganga-nzambe akotánga ye pɛto.+

38 “Soki matɔnɔ ebimi mobali to mwasi na loposo* mpe soki matɔnɔ yango ezali mpɛmbɛ, 39 nganga-nzambe akotala bango malamu.+ Soki matɔnɔ oyo ezali na loposo na bango ezali mpɛmbɛ oyo ebandi kokauka, ezali eloko ya kovimba oyo ezangi likama oyo ebimi na loposo. Moto yango azali pɛto.

40 “Soki nsuki ya motó ya mobali ezali kosila mpe akómi libandi, azali pɛto. 41 Soki nsuki oyo ezali liboso na motó na ye ezali kosila mpe akómi libandi esika yango, azali pɛto. 42 Kasi soki mpota moko ya mpɛmbɛ ya mwa motane ebimi na libandi ya motó to ya elongi, ezali maba oyo ebimi na libandi ya motó na ye to ya elongi na ye. 43 Nganga-nzambe akotala ye malamu, mpe soki kovimba ya maladi ya langi ya mpɛmbɛ mpe mwa motane ezali na libandi ya motó na ye to na elongi na ye mpe ezali komonana lokola maba na loposo na ye, 44 azali moto ya maba. Azali mbindo mpe nganga-nzambe asengeli kotánga ye mbindo mpo na maladi oyo ezali na motó na ye. 45 Mpo na moto ya maba oyo azali na maladi yango, bilamba na ye esengeli kopasolama, mpe akobongisa nsuki ya motó na ye te, mpe asengeli kozipa monɔkɔ* mpe kobelela ete: ‘Mbindo, mbindo!’ 46 Akozala mbindo mikolo nyonso oyo azali maladi. Lokola azali mbindo akofanda kaka ye moko. Esika na ye ya kofanda ekozala libándá ya kaa.+

47 “Soki maladi ya maba ezwi elamba, ezala elamba ya lɛnɛ to ya lini, 48 ezala na nsinga oyo basali na yango elamba to na nsinga ya lini mpe ya lɛnɛ oyo elitami, to na loposo to na eloko nyonso oyo esalemi na loposo, 49 mpe soki maladi yango ezali na langi ya mai ya mpɔndu ya mwa mosaka to ya mwa motane ezwi elamba to loposo to nsinga oyo basali na yango elamba to nsinga oyo elitami to eloko nyonso ya loposo, yango euti na maladi ya maba, mpe esengeli komonisa yango epai ya nganga-nzambe. 50 Nganga-nzambe akotala maladi yango malamu, mpe asengeli kotya eloko yango oyo ezwi maladi mosika na bato mikolo nsambo.+ 51 Ntango atali maladi yango malamu na mokolo ya nsambo mpe amoni ete yango epalangani na elamba, na nsinga oyo basali na yango elamba, na nsinga ya lini oyo elitami, to na loposo (ezala eloko nyonso oyo ekoki kosalelama na loposo) maladi yango ezali maba ya mabe, mpe ezali mbindo.+ 52 Asengeli kozikisa elamba yango to nsinga yango oyo basali na yango elamba to nsinga yango ya lɛnɛ to ya lini oyo elitami, to eloko nyonso ya loposo oyo maladi ekoki kobima, mpo ezali maba ya mabe. Esengeli kozikisama na mɔtɔ.

53 “Kasi soki nganga-nzambe atali malamu mpe maladi yango epalangani te na elamba to na nsinga oyo basali na yango elamba to na nsinga oyo elitami to na eloko nyonso ya loposo, 54 nganga-nzambe akopesa mitindo ete básukola eloko oyo ezwi maladi, mpe akotya yango mosika na bato mikolo nsambo mosusu. 55 Nsima ya kosukola malamumalamu eloko oyo ezwi maladi, nganga-nzambe akotala malamu eloko yango. Soki mbongwana esalemi te na ndenge oyo maladi yango ezali komonana, ata soki maladi yango epalangani te, ezali mbindo. Osengeli kozikisa yango na mɔtɔ mpo elyamaki, ezala na nse na yango to na likoló na yango.

56 “Kasi soki nganga-nzambe atali yango malamu mpe eteni na yango oyo ezwi maladi ebandi kokauka nsima ya kosukola yango malamumalamu, akolongola yango na elamba to na loposo to na nsinga oyo basali na yango elamba to na nsinga oyo elitami. 57 Kasi, soki yango ezali kaka komonana na eteni mosusu ya elamba to na nsinga oyo basali na yango elamba to na nsinga oyo elitami to na eloko nyonso ya loposo, ezali kopalangana, osengeli kozikisa na mɔtɔ eloko nyonso oyo ezwi maladi yango.+ 58 Kasi soki maladi yango elongwe na elamba to na nsinga oyo basali na yango elamba to na nsinga oyo elitami to na eloko nyonso ya loposo oyo osukoli, yango esengeli kosukolama mbala ya mibale, mpe ekozala pɛto.

59 “Wana ezali mobeko ya maladi ya maba na elamba ya lɛnɛ to ya lini, to na nsinga oyo basali na yango elamba to na nsinga oyo elitami, to na eloko nyonso ya loposo, mpo na kotánga yango pɛto to mbindo.”

14 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 2 “Oyo ezali mobeko etali moto ya maba na mokolo oyo kopɛtolama na ye ekondimama, ntango akomemama epai ya nganga-nzambe.+ 3 Nganga-nzambe akobima libándá ya kaa, mpe akotala ye malamu. Soki moto ya maba abiki na maladi na ye, 4 mpo apɛtolama, nganga-nzambe akopesa ye mitindo amema bandɛkɛ mibale ya pɛto oyo ezali na bomoi, nzete ya sɛdrɛ, biloko oyo epakolami langi ya motane makasi mpe nzete ya izope.+ 5 Nganga-nzambe akopesa mitindo ete báboma ndɛkɛ moko na kati ya mbɛki ya mabele likoló ya mai oyo ezali kotíyola. 6 Kasi asengeli kozwa ndɛkɛ oyo ezali na bomoi ná nzete ya sɛdrɛ, biloko oyo epakolami langi ya motane makasi mpe nzete ya izope, mpe akozindisa yango nyonso na makila ya ndɛkɛ oyo ebomamaki likoló ya mai oyo ezali kotíyola. 7 Na nsima, akomwangisa yango mbala nsambo likoló ya moto oyo azali komipɛtola na maba mpe akotánga ye pɛto, mpe akotika ndɛkɛ oyo ezali na bomoi ekende na esobe mpenza.+

8 “Moto oyo azali komipɛtola, asengeli kosukola bilamba na ye mpe kokokola nsuki na ye nyonso mpe kosukola na kati ya mai, mpe akozala pɛto. Na nsima, akoki kokɔta na kaa, kasi akofanda libándá ya hema na ye mikolo nsambo. 9 Na mokolo ya nsambo, asengeli kokokola nsuki nyonso na motó na ye mpe na mbanga* na ye mpe na nkiki na ye. Nsima ya kokokola nsuki nyonso, akosukola bilamba na ye mpe akosukola nzoto na ye na kati ya mai, mpe akozala pɛto.

10 “Na mokolo ya mwambe, akozwa bana-mpate mibale ya mibali, oyo ezangi mbeba,+ ná mwana-mpate moko ya mwasi oyo ezangi mbeba, oyo ezali na mbula na yango ya liboso, misato ya bandambo zomi ya efa* ya farini ya malamu oyo basangisi na mafuta lokola likabo ya mbuma,*+ mpe logi* moko ya mafuta;+ 11 mpe nganga-nzambe oyo atángi ye pɛto, akomonisa moto oyo azali komipɛtola ná makabo na ye liboso ya Yehova, na ekɔtelo ya hema ya kokutana. 12 Nganga-nzambe akozwa mwana-mpate mobali moko mpe akopesa yango lokola likabo ya ngambo+ nzela moko na logi moko ya mafuta, mpe akoningisa yango epai na epai, lokola likabo ya koningisa liboso ya Yehova.+ 13 Na nsima, akoboma mwana-mpate yango ya mobali na esika oyo likabo mpo na lisumu ná likabo ya kotumba ebomamaka,+ na esika mosantu, mpo ndenge moko na likabo mpo na lisumu, likabo ya ngambo mpe ezali ya nganga-nzambe.+ Ezali eloko oyo eleki mosantu.+

14 “Nsima na yango, nganga-nzambe akozwa ndambo ya makila ya likabo ya ngambo, mpe akotya yango likoló ya nsɔngɛ ya litoi ya mobali ya moto oyo azali kopɛtolama, mpe likoló ya mosapi monene ya lobɔkɔ na ye ya mobali mpe likoló ya mosapi monene ya lokolo na ye ya mobali. 15 Mpe nganga-nzambe akozwa ndambo ya logi yango ya mafuta+ mpe akosopa yango na lobɔkɔ na ye ya mwasi. 16 Na nsima, nganga-nzambe akozindisa mosapi ya lobɔkɔ na ye ya mobali na mafuta oyo ezali na lobɔkɔ na ye ya mwasi mpe akomwangisa ndambo ya mafuta na mosapi na ye mbala nsambo liboso ya Yehova. 17 Na nsima, nganga-nzambe akozwa ndambo ya mafuta oyo etikali, oyo ezali na lobɔkɔ na ye mpe akotya yango likoló ya nsɔngɛ ya litoi ya mobali ya moto oyo azali komipɛtola mpe likoló ya mosapi monene ya lobɔkɔ na ye ya mobali mpe likoló ya mosapi monene ya lokolo na ye ya mobali, na likoló ya makila ya likabo ya ngambo. 18 Nganga-nzambe akozwa mafuta oyo etikali na lobɔkɔ na ye, akotya yango na motó ya moto oyo azali komipɛtola, mpe nganga-nzambe akozipa masumu na ye liboso ya Yehova.+

19 “Nganga-nzambe akopesa likabo mpo na lisumu+ mpe akozipa masumu ya moto oyo azali komipɛtola na mbindo na ye, mpe na nsima akoboma likabo ya kotumba. 20 Nganga-nzambe akopesa likabo ya kotumba mpe likabo ya mbuma+ likoló ya etumbelo, mpe nganga-nzambe akozipa masumu na ye;+ mpe akozala pɛto.+

21 “Kasi, soki azali mobola mpe azali na biloko mingi te, akozwa mwana-mpate ya mobali moko ezala likabo ya ngambo mpo na likabo ya koningisa mpo na kozipa masumu na ye moko ná moko ya bandambo zomi ya efa* ya farini ya malamu oyo basangisi na mafuta lokola likabo ya mbuma ná logi moko ya mafuta, 22 mpe bipopo* mibale to bana mibale ya bibenga, na kotalela makoki na ye. Moko ekozala likabo mpo na lisumu mpe mosusu likabo ya kotumba.+ 23 Na mokolo ya mwambe,+ akomema yango mpo nganga-nzambe andima kopɛtolama na ye na ekɔtelo ya hema ya kokutana liboso ya Yehova.+

24 “Nganga-nzambe akozwa mwana-mpate mobali ya likabo ya ngambo+ ná logi moko ya mafuta, mpe nganga-nzambe akoningisa yango epai na epai, lokola likabo ya koningisa liboso ya Yehova.+ 25 Na nsima, akoboma mwana-mpate mobali ya likabo ya ngambo, mpe nganga-nzambe akozwa ndambo ya makila ya likabo ya ngambo mpe akotya yango likoló ya nsɔngɛ ya litoi ya mobali ya moto oyo azali komipɛtola, mpe likoló ya mosapi monene ya lobɔkɔ na ye ya mobali mpe likoló ya mosapi monene ya lokolo na ye ya mobali.+ 26 Nganga-nzambe akosopa ndambo ya mafuta na lobɔkɔ na ye moko ya mwasi,+ 27 mpe nganga-nzambe akomwangisa na mosapi ya lobɔkɔ na ye ya mobali ndambo ya mafuta oyo ezali na lobɔkɔ na ye ya mwasi mbala nsambo liboso ya Yehova. 28 Mpe nganga-nzambe akotya ndambo ya mafuta oyo ezali na lobɔkɔ na ye likoló ya nsɔngɛ ya litoi ya mobali ya moto oyo azali komipɛtola, mpe likoló ya mosapi monene ya lobɔkɔ na ye ya mobali mpe likoló ya mosapi monene ya lokolo na ye ya mobali, na bisika oyo atyaki makila ya likabo ya ngambo. 29 Na nsima, nganga-nzambe akozwa mafuta oyo etikali na lobɔkɔ na ye, akotya yango na motó ya moto oyo azali komipɛtola, mpo na kozipa masumu na ye liboso ya Yehova.

30 “Akopesa moko ya bipopo to ya bana ya bibenga, na kotalela makoki na ye,+ 31 akoki kopesa moko lokola likabo mpo na lisumu mpe mosusu lokola likabo ya kotumba+ nzela moko na likabo ya mbuma; mpe nganga-nzambe akozipa masumu ya moto oyo azali komipɛtola liboso ya Yehova.+

32 “Wana ezali mobeko mpo na moto oyo azalaki na maladi ya maba kasi azali na makoki te na ntango oyo kopɛtolama na ye endimami.”

33 Bongo Yehova alobaki na Moize mpe na Arona ete: 34 “Ntango bokokɔta na mokili ya Kanana,+ oyo nazali kopesa bino mpo ezala ya bino,+ mpe soki nasali ete ndako moko ezwa maladi ya maba na mokili na bino,+ 35 nkolo ya ndako yango asengeli koya mpe koyebisa nganga-nzambe ete: ‘Eloko moko lokola maladi emonani na ndako na ngai.’ 36 Nganga-nzambe akopesa mitindo ya kolongola biloko na ndako yango liboso ete aya kotala malamu esika oyo maladi ezali, mpo atánga te eloko nyonso oyo ezali na kati ya ndako mbindo; mpe nsima na yango nganga-nzambe akokɔta mpo na kotalatala ndako yango. 37 Akotala malamu esika oyo maladi ezali, mpe soki bifelo ya ndako ezwi maladi, oyo ezali na matɔnɔ ya langi ya mai ya mpɔndu mpe ya mwa mosaka to ya mwa motane, mpe emonani ete ekɔti na nse koleka etando ya efelo, 38 nganga-nzambe akobima na ndako yango mpe akosala ete bato bázala mosika na ndako yango mikolo nsambo.+

39 “Na nsima, nganga-nzambe akozonga na mokolo ya nsambo mpe akotalatala. Soki maladi yango epalangani na bifelo ya ndako, 40 nganga-nzambe akopesa mitindo ete bálongola mabanga oyo ezali na maladi, mpe bábwaka yango libándá ya engumba, na esika ya mbindo. 41 Na yango akosala ete bápalola bipai nyonso na kati ya ndako yango. Mpɛmbɛ mpe pɔtɔpɔtɔ oyo bapaloli, basengeli kosopa yango libándá ya engumba, na esika ya mbindo. 42 Na nsima, bakozwa mabanga mosusu mpe bakotya yango na esika ya mabanga oyo balongolaki, mpe asengeli kosala pɔtɔpɔtɔ mosusu mpe akopakola yango na ndako.

43 “Soki balongoli mabanga na ndako, bapaloli ndako yango mpe bapakoli yango lisusu pɔtɔpɔtɔ, kasi maladi ezongi mpe ebimi lisusu na ndako, 44 nganga-nzambe akokɔta mpe akotalatala. Soki maladi yango epalangani na kati ya ndako, ezali maba ya mabe+ na kati ya ndako. Ndako yango ezali mbindo. 45 Na nsima, akotinda bábuka ndako mpe bázwa mabanga na yango, mabaya na yango mpe pɔtɔpɔtɔ nyonso ya lima ya ndako mpe bámema yango libándá ya engumba, na esika ya mbindo.+ 46 Kasi moto oyo akokɔta na ndako yango na moko ya mikolo oyo bato bakozala mosika na yango,+ akozala mbindo tii na mpokwa;+ 47 mpe moto oyo akolala na ndako yango asengeli kosukola bilamba na ye, mpe moto oyo akolya na kati ya ndako yango asengeli kosukola bilamba na ye.

48 “Kasi soki nganga-nzambe ayei mpe amoni ete maladi yango epalangani te na kati ya ndako nsima ya kopakola yango pɔtɔpɔtɔ, nganga-nzambe akotánga ndako yango pɛto, mpo maladi esili. 49 Mpo na kopɛtola ndako na mbindo,* akozwa ndɛkɛ mibale, nzete ya sɛdrɛ, biloko oyo epakolami langi ya motane makasi mpe nzete ya izope.+ 50 Akoboma ndɛkɛ moko na kati ya mbɛki ya mabele oyo ezali likoló ya mai oyo ezali kotíyola. 51 Na nsima akozwa nzete ya sɛdrɛ, nzete ya izope, biloko oyo epakolami langi ya motane makasi ná ndɛkɛ oyo ezali na bomoi mpe akozindisa yango na makila ya ndɛkɛ oyo ebomamaki mpe na mai oyo ezali kotíyola, mpe asengeli komwangisa yango mbala nsambo epai ndako ezali.+ 52 Mpe akopɛtola mbindo* ya ndako na makila ya ndɛkɛ, na mai oyo ezali kotíyola, na ndɛkɛ oyo ezali na bomoi, na nzete ya sɛdrɛ, na nzete ya izope, mpe na biloko oyo epakolami langi ya motane makasi. 53 Na nsima, akotika ndɛkɛ oyo ezali na bomoi ekende libándá ya engumba, na esobe mpenza. Akozipa masumu ya ndako, mpe yango ekokóma pɛto.

54 “Wana ezali mobeko etali maladi ndenge na ndenge ya maba, maladi ya kolongwa nsuki to mandefu,+ 55 maba ya elamba+ to ya ndako,+ 56 oyo etali kovimba, makwanza mpe matɔnɔ,+ 57 mpo na koyeba soki eloko moko ezali mbindo mpe soki eloko moko ezali pɛto.+ Wana ezali mobeko mpo na maba.”+

15 Yehova akobaki koloba na Moize mpe na Arona ete: 2 “Bóloba na Bayisraele, mpe bóyebisa bango boye: ‘Soki mobali moko azali na eloko oyo ezali kotanga ye, oyo ebimi na nzoto na ye ya mobali,* eloko yango oyo ezali kotanga ye ekómisi ye mbindo.+ 3 Azali mbindo mpo na eloko oyo ezali kotanga ye, ezala nzoto na ye ya mobali nde ebimisi eloko moko oyo ezali kotanga ye to ekangami na eloko oyo ezali kotanga ye, azali mbindo.

4 “‘Mbeto nyonso oyo moto oyo azali na eloko oyo ezali kotanga ye akolalela ekozala mbindo, mpe eloko nyonso oyo ye akofandela ekozala mbindo. 5 Moto oyo akosimba mbeto yango asengeli kosukola bilamba na ye, mpe asengeli kosukola na mai mpe akozala mbindo tii na mpokwa.+ 6 Moto nyonso oyo afandeli eloko moko oyo moto oyo azali na eloko oyo ezali kotanga ye afandelaki, asengeli kosukola bilamba na ye, mpe akosukola na mai mpe akozala mbindo tii na mpokwa. 7 Moto nyonso oyo asimbi nzoto ya moto oyo azali na eloko oyo ezali kotanga ye asengeli kosukola bilamba na ye, akosukola na mai, mpe akozala mbindo tii na mpokwa. 8 Soki moto oyo azali na eloko oyo ezali kotanga ye abwakeli moto oyo azali pɛto nsoi, moto yango asengeli kosukola bilamba na ye, akosukola na mai, mpe akozala mbindo tii na mpokwa. 9 Eloko nyonso ya kofandela oyo moto oyo azali na eloko oyo ezali kotanga ye amatelaki, ekozala mbindo. 10 Moto oyo akosimba eloko nyonso oyo ekozala na nse na ye akozala mbindo tii na mpokwa, mpe moto nyonso oyo akomema biloko yango akosukola bilamba na ye, akosukola na mai, mpe akozala mbindo tii na mpokwa. 11 Soki moto oyo azali na eloko oyo ezali kotanga ye+ asukoli mabɔkɔ te na mai mpe asimbi moto, moto yango asengeli kosukola bilamba na ye, akosukola na mai, mpe akozala mbindo tii na mpokwa. 12 Mbɛki ya mabele oyo moto oyo azali na eloko oyo ezali kotanga ye akosimba ekobukama, mpe esaleli nyonso ya libaya esengeli kosukolama na mai.+

13 “‘Soki eloko oyo ezalaki kotanga moto yango esili mpe akómi pɛto, akotánga mikolo nsambo nsima ya kosila ya eloko oyo ezalaki kotanga ye, mpe asengeli kosukola bilamba na ye, akosukola nzoto na ye na mai oyo ezali kotíyola, mpe akozala pɛto.+ 14 Na mokolo ya mwambe, akozwa bipopo* mibale to bana mibale ya bibenga+ mpe akoya liboso ya Yehova na ekɔtelo ya hema ya kokutana mpe akopesa yango nganga-nzambe. 15 Mpe nganga-nzambe akopesa yango likabo, moko lokola likabo mpo na lisumu mpe mosusu lokola likabo ya kotumba, mpe nganga-nzambe akozipa masumu na ye liboso ya Yehova mpo na eloko oyo ezalaki kotanga ye.

16 “‘Sikoyo soki mai ya mibali ebimi mobali moko, asengeli kosukola nzoto na ye mobimba na mai mpe akozala mbindo tii na mpokwa.+ 17 Asengeli kosukola na mai elamba nyonso mpe loposo nyonso oyo mai ya mibali yango ezwi, mpe ekozala mbindo tii na mpokwa.

18 “‘Soki mobali asangisi nzoto* na mwasi mpe mai ya mibali ebimi ye, basengeli kosukola na mai mpe bakozala mbindo tii na mpokwa.+

19 “‘Soki mwasi moko azali kotanga makila, akotikala mikolo nsambo na mbindo na ye ya komona sanza.+ Moto nyonso oyo akosimba ye akozala mbindo tii na mpokwa.+ 20 Eloko nyonso oyo akolalela na ntango ya mbindo na ye ya komona sanza ekozala mbindo, mpe eloko nyonso oyo akofandela ekozala mbindo.+ 21 Moto nyonso oyo akosimba mbeto ya mwasi yango akosukola bilamba na ye, akosukola na mai, mpe akozala mbindo tii na mpokwa. 22 Moto nyonso oyo akosimba eloko nyonso oyo mwasi yango afandelaki, moto yango asengeli kosukola bilamba na ye, akosukola na mai, mpe akozala mbindo tii na mpokwa. 23 Soki mwasi yango afandelaki mbeto to eloko mosusu, moto oyo akosimba yango akozala mbindo tii na mpokwa.+ 24 Mpe soki mobali alali na ye mpe mbindo na ye ya komona sanza ezwi ye,+ mobali yango akozala mbindo mikolo nsambo, mpe mbeto nyonso oyo mobali yango akolalela ekozala mbindo.

25 “‘Soki mwasi moko azali kotanga makila oyo eumeli mikolo mingi,+ kasi yango ezali te ntango na ye ya komona sanza,+ to soki kotanga makila yango eumeli koleka mbindo na ye ya komona sanza, akozala mbindo mikolo nyonso oyo azali kotanga makila, lokola na mikolo ya mbindo na ye ya komona sanza. 26 Mbeto nyonso oyo akolalela na mikolo nyonso oyo azali kotanga makila, ekokóma lokola mbeto ya mbindo na ye ya komona sanza,+ mpe eloko nyonso oyo akofandela ekokóma mbindo lokola mbindo na ye ya komona sanza. 27 Moto nyonso oyo akosimba yango akozala mbindo, mpe asengeli kosukola bilamba na ye, akosukola na mai, mpe akozala mbindo tii na mpokwa.+

28 “‘Kasi, soki eloko oyo ezali kotanga ye esili, akotánga mikolo nsambo kobanda mokolo oyo eloko oyo ezalaki kotanga ye esilaki, mpe na nsima akozala pɛto.+ 29 Na mokolo ya mwambe, asengeli kozwa bipopo mibale to bana mibale ya bibenga,+ mpe akomema yango epai ya nganga-nzambe na ekɔtelo ya hema ya kokutana.+ 30 Nganga-nzambe akopesa moko likabo mpo na lisumu mpe mosusu likabo ya kotumba, mpe nganga-nzambe akozipa masumu na ye liboso ya Yehova mpo na eloko ya mbindo oyo ezali kotanga ye.+

31 “‘Na bongo, bosengeli kosalisa Bayisraele mpo bázala pɛto, mpo bákufa te na mbindo na bango soki bakómisi tabernakle na ngai, oyo ezali kati na bango mbindo.+

32 “‘Wana ezali mobeko mpo na mobali oyo azali na eloko oyo ezali kotanga ye, mobali oyo akómi mbindo mpo mai ya mibali ebimi ye,+ 33 mwasi oyo azali na mbindo na ye ya komona sanza,+ mobali to mwasi oyo nzoto na ye ezali na eloko oyo ezali kotanga,+ mpe mobali oyo alali na mwasi oyo azali mbindo.’”

16 Yehova alobaki na Moize nsima ya liwa ya bana mibali mibale ya Arona oyo bakufaki mpo bapusanaki liboso ya Yehova.+ 2 Yehova ayebisaki Moize boye: “Lobá na Arona ndeko na yo ete akɔtaka mpambampamba te na esika mosantu+ na nsima ya rido,+ liboso ya ezipeli oyo ezali likoló ya Sanduku, mpo akufa te,+ mpamba te nakomonana na lipata+ likoló ya ezipeli.+

3 “Talá oyo Arona asengeli komema ntango akokɔta na esika mosantu: mwana-ngɔmbɛ ya mobali mpo na likabo mpo na lisumu+ mpe mpate-mobali mpo na likabo ya kotumba.+ 4 Akolata zambala ya lini,+ oyo ezali mosantu, kupe* ya lini+ esengeli kozipa nzoto na ye,* asengeli kokanga elamba ya lini na loketo+ mpe akolínga tirba ya lini na motó.+ Yango ezali bilamba mosantu.+ Akosukola nzoto na ye na mai+ mpe akolata bilamba yango.

5 “Na kati ya liyangani ya Bayisraele, akozwa+ bana-ntaba mibale ya mibali mpo na likabo mpo na lisumu mpe mpate-mobali moko mpo na likabo ya kotumba.

6 “Arona asengeli kopesa ngɔmbɛ-mobali ya likabo mpo na lisumu, oyo ezali mpo na ye moko, mpe akozipa masumu na ye moko+ mpe ya ndako na ye.

7 “Akozwa bantaba-mibali yango mibale mpe akotɛlɛmisa yango liboso ya Yehova na ekɔtelo ya hema ya kokutana. 8 Arona akobwaka mbɛsɛ mpo na bantaba-mibali yango mibale, mbɛsɛ moko mpo na Yehova mpe mbɛsɛ mosusu mpo na Azazele.* 9 Arona akomema ntaba-mobali oyo mbɛsɛ ekwei+ mpo na Yehova, mpe akopesa yango lokola likabo mpo na lisumu. 10 Kasi ntaba-mobali oyo mbɛsɛ ekwei mpo na Azazele, bakotɛlɛmisa yango na bomoi liboso ya Yehova mpo na kozipa masumu likoló na yango, mpo na kotika yango ekende na esobe mpo na Azazele.+

11 “Arona akopesa ngɔmbɛ-mobali ya likabo mpo na lisumu, oyo ezali mpo na ye moko, mpe akozipa masumu na ye moko mpe ya ndako na ye; na nsima akoboma ngɔmbɛ-mobali yango ya likabo mpo na lisumu, oyo ezali mpo na ye moko.+

12 “Na nsima, akozwa eloko ya kotya mɔtɔ+ oyo etondi na makala ya mɔtɔ oyo euti na etumbelo+ oyo ezali liboso ya Yehova, mpe akotondisa mabɔkɔ na ye mibale na putulu ya mpaka ya malasi ya nsolo kitoko,+ mpe akoya na yango na nsima ya rido.+ 13 Lisusu, akotya mpaka ya malasi na mɔtɔ liboso ya Yehova,+ mpe milinga ya mpaka ya malasi ekozipa ezipeli ya Sanduku,+ oyo ezali likoló ya Litatoli,+ mpo akufa te.

14 “Akozwa ndambo ya makila ya ngɔmbɛ-mobali yango+ mpe akomwangisa yango na mosapi na ye liboso ya ezipeli na ngámbo ya ɛsti, mpe akomwangisa ndambo ya makila yango na mosapi na ye mbala nsambo liboso ya ezipeli.+

15 “Na nsima akoboma ntaba-mobali ya likabo mpo na lisumu, oyo ezali mpo na bato,+ mpe akoya na makila na yango na nsima ya rido+ mpe akosala na makila na yango+ ndenge asalaki na makila ya ngɔmbɛ-mobali; akomwangisa yango epai ezipeli ezali mpe liboso ya ezipeli.

16 “Asengeli kozipa masumu ya esika mosantu mpo na mbindo ya Bayisraele mpe mpo na mabunga mpe masumu na bango,+ akosala bongo mpo na hema ya kokutana, oyo ezali na kati na bango, katikati ya misala na bango ya mbindo.

17 “Moto mosusu te asengeli kozala na kati ya hema ya kokutana banda ntango akokɔta mpo na kozipa masumu na esika mosantu tii ntango akobima. Akozipa masumu na ye moko mpe ya ndako na ye+ mpe ya lisangá mobimba ya Yisraele.+

18 “Na nsima akobima mpo na kokende na etumbelo,+ oyo ezali liboso ya Yehova, akozipa masumu na yango, mpe akozwa ndambo ya makila ya ngɔmbɛ-mobali ná ndambo ya makila ya ntaba-mobali mpe akotya yango likoló ya maseke ya etumbelo, na mipanzi na yango nyonso. 19 Lisusu, akomwangisa ndambo ya makila likoló na yango na mosapi na ye mbala nsambo mpe akopɛtola yango mpe akosantisa yango na mbindo ya Bayisraele.

20 “Ntango akosilisa kozipa masumu+ ya esika mosantu mpe ya hema ya kokutana mpe ya etumbelo,+ akopesa lisusu ntaba-mobali oyo ezali na bomoi.+ 21 Arona akotya mabɔkɔ na ye mibale na motó ya ntaba-mobali oyo ezali na bomoi mpe akoyambola likoló na yango mabunga nyonso ya Bayisraele mpe mabe na bango nyonso ná masumu na bango nyonso, mpe akotya yango na motó ya ntaba-mobali yango+ mpe akotika yango ekende na esobe, na lisalisi ya moto oyo abongisami mpo na kosala yango. 22 Ntaba-mobali yango ekomema mabunga na bango nyonso+ na kati ya mokili ekauká,+ mpe akotika ntaba-mobali yango ekende na esobe.+

23 “Na nsima Arona akokɔta na hema ya kokutana mpe akolongola bilamba ya lini oyo alataki ntango akɔtaki na esika mosantu, mpe akotya yango kuna. 24 Akosukola nzoto na ye na mai+ na esika mosantu, akolata bilamba na ye,+ na nsima akobima mpe akopesa likabo ya kotumba mpo na ye+ mpe mpo na bato,+ mpe akozipa masumu na ye moko mpe ya bato.+ 25 Akosala ete mafuta ya likabo mpo na lisumu ebimisa milinga likoló ya etumbelo.

26 “Mobali oyo atikaki ntaba-mobali ekende mpo na Azazele,+ akosukola bilamba na ye mpe akosukola nzoto na ye na mai, mpe nsima na yango nde akoki kokɔta na kaa.

27 “Mpe akotinda bámema libándá ya kaa ngɔmbɛ-mobali ya likabo mpo na lisumu mpe ntaba-mobali ya likabo mpo na lisumu, oyo makila na yango ememamaki na esika mosantu mpo na kozipa masumu, mpe bakozikisa na mɔtɔ mposo na yango ná mosuni na yango mpe nyɛi na yango.+ 28 Moto oyo akozikisa yango, akosukola bilamba na ye, mpe akosukola nzoto na ye na mai, mpe nsima na yango nde akoki kokɔta na kaa.

29 “Oyo ekozala mobeko ya libela mpo na bino: Na mokolo ya zomi ya sanza ya nsambo, bokomiyokisa mpasi,* mpe bosengeli kosala mosala moko te,+ ezala mwana-mboka to mopaya oyo azali kofanda na kati na bino. 30 Na mokolo yango, masumu na bino ekozipama+ mpo bótángama pɛto. Bokozala pɛto mpe masumu na bino nyonso ekolongwa liboso ya Yehova.+ 31 Ezali sabata oyo bokopema mpenza kopema, mpe bosengeli komiyokisa mpasi.+ Ezali mobeko mpo na libela.

32 “Nganga-nzambe oyo atyami mafuta+ mpe atyami mpo asala lokola nganga-nzambe*+ na esika ya tata na ye,+ akozipa masumu mpe akolata bilamba ya lini,+ bilamba mosantu.+ 33 Akozipa masumu ya esika oyo eleki mosantu,+ ya hema ya kokutana+ mpe ya etumbelo;+ mpe akozipa masumu ya banganga-nzambe mpe ya bato nyonso ya lisangá.+ 34 Yango ekozala mobeko ya libela mpo na bino,+ mpo na kozipa masumu ya Bayisraele mbala moko na mbula na likambo etali masumu na bango nyonso.”+

Bongo asalaki kaka ndenge Yehova apesaki Moize mitindo.

17 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 2 “Lobá na Arona mpe na bana na ye ya mibali mpe Bayisraele nyonso, mpe yebisá bango ete: ‘Talá mitindo oyo Yehova apesi:

3 “‘“Soki moto moko ya ekólo Yisraele abomi ngɔmbɛ-mobali to mwana-mpate ya mobali to ntaba-mobali na kati ya kaa to abomi yango libándá ya kaa, 4 na esika amema yango na ekɔtelo ya hema ya kokutana mpo na kopesa yango Yehova lokola likabo liboso ya tabernakle ya Yehova, moto yango akomema ngambo ya makila. Asopi makila, mpe asengeli kobomama* na kati ya bato na ye. 5 Ezali bongo mpo Bayisraele bakomema bambeka na bango, oyo bamesani kopesa na esobe mpenza, epai ya Yehova, na ekɔtelo ya hema ya kokutana, epai ya nganga-nzambe. Bakopesa yango Yehova lokola bambeka ya kimya.+ 6 Mpe nganga-nzambe akomwangisa makila likoló ya etumbelo ya Yehova na ekɔtelo ya hema ya kokutana, mpe akosala ete mafuta ebimisa milinga mpo ezala nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova.+ 7 Boye bakopesa lisusu te bambeka epai ya bademo oyo bazali na lolenge ya bantaba,*+ oyo bazali kosala na bango bondumba.+ Ekozala mobeko ya libela mpo na bino, na boumeli ya mabota na bino.”’

8 “Osengeli koloba na bango ete: ‘Moto nyonso ya ekólo Yisraele to mopaya moko oyo azali kofanda na kati na bino, oyo apesi likabo ya kotumba to mbeka 9 mpe amemi yango te na ekɔtelo ya hema ya kokutana mpo na kopesa yango Yehova, asengeli kobomama* kati na bato na ye.+

10 “‘Soki moto moko ya ekólo Yisraele to mopaya moko oyo azali kofanda na kati na bino, alei ata lolenge moko ya makila,+ nakotɛmɛla mpenza moto* oyo alei makila, mpe nakolongola ye* na kati ya bato na ye. 11 Mpo bomoi* ya ekelamu ya mosuni ezali na kati ya makila,+ mpe ngai moko napesi yango likoló ya etumbelo+ mpo bózipa masumu na bino moko,* mpamba te makila nde ezipaka masumu+ na nzela ya bomoi* oyo ezali na kati na yango. 12 Yango wana nalobi na Bayisraele ete: “Moto* moko te asengeli kolya makila, mpe mopaya moko te oyo azali kofanda na kati na bino+ asengeli kolya makila.”+

13 “‘Soki moto moko kati na Bayisraele to mopaya moko oyo afandi na kati na bino, akangi na bokila nyama ya zamba to ndɛkɛ oyo elyamaka, asengeli kosopa makila na yango+ mpe kozipa yango na putulu. 14 Mpo bomoi* ya lolenge nyonso ya ekelamu ya mosuni ezali makila na yango, mpamba te bomoi* ezali na kati na yango. Na yango, nalobaki na Bayisraele ete: “Bosengeli te kolya makila ya lolenge nyonso ya ekelamu ya mosuni, mpo bomoi* ya lolenge nyonso ya ekelamu ya mosuni ezali makila na yango. Moto nyonso oyo akolya yango, akobomama.”*+ 15 Soki moto* moko, ezala mwana-mboka to moto oyo afandi mopaya, alei nyama oyo bakuti ekufi yango moko to eloko moko oyo nyama ya zamba epasoli,+ asengeli kosukola bilamba na ye mpe kosukola na mai mpe akozala mbindo tii na mpokwa,+ na nsima akozala pɛto. 16 Kasi soki asukoli yango te mpe asukoli nzoto na ye te, akozongisa monɔkɔ mpo na libunga na ye.’”+

18 Yehova akobaki koloba na Moize boye: 2 “Lobá na Bayisraele, mpe yebisá bango ete: ‘Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.+ 3 Bosengeli te kosala makambo ndenge esalemaka na mokili ya Ezipito, epai bofandaki, mpe bosengeli te kosala makambo ndenge esalemaka na mokili ya Kanana, epai nazali komema bino.+ Mpe bosengeli te kolanda ndenge na bango ya kosala makambo. 4 Bosengeli kosalela bikateli na ngai, kotosa mibeko na ngai mpe kotambola na yango.+ Ngai nazali Yehova Nzambe na bino. 5 Bosengeli kobatela mibeko na ngai mpe bikateli na ngai; moto nyonso oyo akosala yango, akozala na bomoi na nzela na yango.+ Ngai nazali Yehova.

6 “‘Moto moko te kati na bino asengeli kosangisa nzoto* na ndeko na ye ya libota.+ Ngai nazali Yehova. 7 Osengeli te kosangisa nzoto na tata na yo, mpe osengeli te kosangisa nzoto na mama na yo. Azali mama na yo, osengeli te kosangisa na ye nzoto.

8 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na mwasi ya tata na yo.+ Yango ekosambwisa tata na yo.*

9 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na ndeko na yo ya mwasi, ezala mwana ya tata na yo to mwana ya mama na yo, ezala abotami na yo ndako moko to abotami na ndako mosusu.+

10 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na mwana mwasi ya mwana na yo ya mobali to na mwana mwasi ya mwana na yo ya mwasi, mpo ezali bolumbu na yo moko.

11 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na mwana mwasi ya mwasi ya tata na yo, oyo azali mwana ya tata na yo, mpo azali ndeko na yo ya mwasi.

12 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na tata-mwasi na yo. Azali ndeko ya makila ya tata na yo.+

13 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na ndeko mwasi ya mama na yo, mpo azali ndeko ya mama na yo ya makila.

14 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na mwasi ya ndeko ya tata na yo. Kosala bongo ekosambwisa ndeko ya tata na yo.* Azali lokola tata-mwasi na yo.+

15 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na mwasi ya mwana na yo.+ Azali mwasi ya mwana na yo, osengeli te kosangisa na ye nzoto.

16 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na mwasi ya ndeko na yo,+ mpo yango ekopesa ndeko na yo nsɔni.*

17 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na mama mpe na mwana na ye ya mwasi.+ Osengeli te kosangisa nzoto na mwana mwasi ya mwana na ye ya mobali to na mwana mwasi ya mwana na ye ya mwasi. Bazali bandeko na ye ya makila; yango ezali etamboli ya nsɔni.

18 “‘Osengeli te kozwa mwasi moko mpo azala mbanda ya ndeko na ye ya mwasi+ mpe kosangisa na ye nzoto ntango ndeko na ye ya mwasi azali naino na bomoi.

19 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na mwasi ntango azali na mbindo na ye ya komona sanza.+

20 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na mwasi ya moninga na yo, okomikómisa mbindo.+

21 “‘Osengeli te kopesa nzela ete moko kati na bana na yo apesama mbeka na Moleke.*+ Osengeli te kotuka nkombo ya Nzambe na yo ndenge wana.+ Ngai nazali Yehova.

22 “‘Mobali asengeli te kosangisa nzoto na mobali mosusu.*+ Ezali likambo oyo eyinamá.

23 “‘Mobali asengeli te kosangisa nzoto na nyama mpo akokóma mbindo na nzela na yango; mwasi moko te asengeli kosangisa nzoto na nyama.+ Ezali kozanga kotosa ndenge oyo makambo ebongisamá.

24 “‘Bómikómisa mbindo te na makambo nyonso wana, mpo bikólo oyo nazali kobengana liboso na bino emikómisaki mbindo na makambo nyonso wana.+ 25 Yango wana mokili ezali mbindo, mpe nakopesa yango etumbu mpo na libunga na yango, mpe mokili ekosanza bato oyo bafandi wana.+ 26 Kasi bino bosengeli kobatela mibeko na ngai mpe bikateli na ngai,+ mpe bosengeli te kosala ata likambo moko na kati ya makambo wana oyo eyinamá, ezala mwana-mboka to mopaya oyo azali kofanda na kati na bino.+ 27 Mpo bato ya mokili oyo bazalaki liboso na bino basalaki makambo nyonso wana oyo eyinamá,+ yango wana mokili ezali mbindo. 28 Na yango, mokili ekosanza bino te ete bokómisi yango mbindo ndenge yango ekosanza bikólo oyo ezalaki liboso na bino. 29 Moto nyonso oyo akosala ata moko ya makambo nyonso wana oyo eyinamá, asengeli kobomama kati na bato na ye. 30 Bosengeli kokokisa mokumba na bino epai na ngai mpe kosala te moko ya mimeseno oyo eyinamá oyo esalemaki liboso na bino,+ mpo bómikómisa mbindo te na nzela na yango. Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.’”

19 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 2 “Lobá na liyangani mobimba ya Bayisraele, mpe yebisá bango ete: ‘Bosengeli kozala basantu, mpo ngai, Yehova Nzambe na bino, nazali mosantu.+

3 “‘Moto nyonso asengeli kotosa* mama na ye mpe tata na ye,+ mpe bokotosa basabata na ngai.+ Ngai nazali Yehova Nzambe na bino. 4 Bósambela te banzambe oyo bazangi ntina+ mpe bómisalela te banzambe ya ebende oyo enyangwisami.+ Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.

5 “‘Sikoyo soki bokopesa Yehova mbeka ya kimya,*+ bópesa na ndenge oyo ekosala ete bóndimama.+ 6 Ekolyama mokolo oyo bokopesa mbeka mpe na mokolo oyo elandi, kasi ndambo oyo ekotikala tii na mokolo ya misato ekozikisama na mɔtɔ.+ 7 Kasi, soki yango elyami na mokolo ya misato, ezali eloko oyo eboyami oyo ekondimama ata moke te. 8 Moto oyo akolya yango, akozongisa monɔkɔ mpo na libunga na ye mpo akómisi eloko mosantu ya Yehova eloko mpamba, mpe moto* yango asengeli kobomama* na kati ya bato na ye.

9 “‘Ntango bokobuka mbuma ya mokili na bino, osengeli te kobuka mbuma nyonso oyo ezali na ndelo ya elanga na yo mpe osengeli te kolɔkɔta mbuma oyo etikalaka na ntango oyo ozali kobuka mbuma.+ 10 Lisusu, osengeli te kobuka mbuma oyo etikali na elanga na yo ya vinyo to kolɔkɔta mbuma oyo epalangani na elanga na yo ya vinyo. Okotika yango mpo na mobola*+ mpe mpo na moto oyo afandi mopaya. Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.

11 “‘Bosengeli koyiba te,+ kokosa te,+ mpe kosalelana te makambo oyo ezangi sembo. 12 Bosengeli te kolapa ndai na nkombo na ngai mpo na likambo ya lokuta,+ mpe kotuka mpenza nkombo ya Nzambe na yo. Ngai nazali Yehova. 13 Osengeli te kobuba moninga na yo,+ mpe osengeli koyiba te.+ Okotikala te na lifuti ya mosali butu mobimba epai na yo tii na ntɔngɔ.+

14 “‘Osengeli te kolakela mabe moto oyo akufá matoi to kotya libaku liboso ya moto oyo akufá miso,+ mpe osengeli kobanga Nzambe na yo.+ Ngai nazali Yehova.

15 “‘Bosengeli te kozanga bosembo na ntango ya kosambisa. Osengeli kopona bilongi te ntango ozali kotalela likambo ya mobola, mpe osengeli te kosepela kaka na mozwi.+ Okosambisa moninga na yo na bosembo.

16 “‘Osengeli te kotambolatambola na kati ya bato na yo mpo na kokosela bato makambo.+ Osengeli te koluka kosopa makila ya moninga* na yo.+ Ngai nazali Yehova.

17 “‘Osengeli te koyina ndeko na yo na motema na yo.+ Okopamela mpenza moninga na yo,+ mpo omema lisumu elongo na ye te.

18 “‘Osengeli te kozongisela bana ya bato na yo mabe+ to kokangela bango nkanda, mpe osengeli kolinga moninga na yo lokola yo moko.+ Ngai nazali Yehova.

19 “‘Bokotosa mibeko na ngai: Osengeli te kosala ete banyama na yo ya mboka ya lolenge mibale esangisa nzoto. Osengeli te kolona mboto ya mitindo mibale na elanga na yo,+ mpe osengeli te kolata elamba oyo esalemi na mitindo mibale ya nsinga, oyo esangisami esika moko.+

20 “‘Sikoyo soki mobali alali na mwasi mpe asangisi na ye nzoto, nzokande mwasi yango azali mosaleli oyo aponami mpo na moto mosusu, mpe soki asikolami naino te mpe bapesi ye bonsomi te, etumbu ekopesama. Kasi bakobomama te, mpo mwasi yango azwaki naino bonsomi te. 21 Mobali yango akomema likabo ya ngambo epai ya Yehova na ekɔtelo ya hema ya kokutana, ekozala mpate-mobali moko ya likabo ya ngambo.+ 22 Nganga-nzambe akozipa masumu na ye na mpate-mobali ya likabo ya ngambo liboso ya Yehova mpo na lisumu oyo asali; mpe lisumu oyo asali ekolimbisama.

23 “‘Soki bokɔti na mokili mpe boloni nzete moko mpo na bilei, bosengeli kotalela mbuma na yango ete ezali mbindo mpe epekisami.* Ekopekisama* mpo na yo na boumeli ya mbula misato. Esengeli kolyama te. 24 Kasi na mbula ya minei, mbuma na yango nyonso ekozala eloko mosantu mpo na kosepela liboso ya Yehova.+ 25 Na nsima, na mbula ya mitano, bokoki kolya mbuma na yango mpo ebotela bino mbuma mingi na ntango ya kobuka mbuma. Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.

26 “‘Bosengeli kolya eloko moko te oyo ezali na makila na kati na yango.+

“‘Bosengeli te koluka koyeba bilembo ya makambo oyo ekoya to kosala misala ya maji.+

27 “‘Bosengeli te kokata nsuki na bino oyo ezali pembenipembeni ya motó,* mpe osengeli te kobebisa ndelo ya mandefu na yo.+

28 “‘Bosengeli te kokatakata nzoto na bino mpo na moto* oyo akufi,+ mpe bosengeli te komikata nzoloko.* Ngai nazali Yehova.

29 “‘Kokómisa mwana na yo ya mwasi ndumba te mpo ekosilisa lokumu na ye,+ mpo ete mokili esala bondumba te mpe etonda te na makambo ya nsɔni.+

30 “‘Bosengeli kotosa basabata na ngai,+ mpe bosengeli kozala na nsɔmɔ* ya esika mosantu na ngai. Ngai nazali Yehova.

31 “‘Bóluka lisalisi te epai ya bato oyo basololaka na bilimo,+ mpe bótuna te bato oyo basakolaka makambo ekoya,+ noki bákómisa bino mbindo. Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.

32 “‘Okotɛlɛma liboso ya nsuki mpɛmbɛ,+ mpe osengeli kopesa moto oyo azali mobange lokumu,+ mpe osengeli kobanga Nzambe na yo.+ Ngai nazali Yehova.

33 “‘Soki mopaya afandi na mokili na bino, bosengeli te komonisa ye mpasi.+ 34 Mopaya oyo azali kofanda epai na bino akokóma na miso na bino lokola mwana-mboka na kati na bino;+ mpe osengeli kolinga ye lokola yo moko, mpo bofandaki bapaya na mokili ya Ezipito.+ Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.

35 “‘Bosengeli te kozanga bosembo ntango bozali kosalela biloko ya komeka bolai, kilo, to bonene.+ 36 Bokozala na bimekeli-kilo ya sikisiki, biloko ya kilo oyo emekami na ndenge ya sikisiki, biloko ya kokauka oyo emekami* na ndenge ya sikisiki mpe biloko ya maimai oyo emekami* na ndenge ya sikisiki.+ Nazali Yehova Nzambe na bino, oyo abimisaki bino na mokili ya Ezipito. 37 Bosengeli kotosa mibeko na ngai nyonso mpe bikateli na ngai nyonso, mpe bosengeli kolanda yango.+ Ngai nazali Yehova.’”

20 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 2 “Okoloba na Bayisraele boye: ‘Moto nyonso na kati ya Yisraele, mpe mopaya nyonso oyo azali kofanda na Yisraele, oyo apesi Moleke moko ya bana na ye, asengeli kobomama mpenza.+ Bato ya mokili bakobamba ye mabanga tii akokufa. 3 Ngai moko nakotɛmɛla moto yango, mpe nakoboma* ye kati na bato na ye, mpo apesi Moleke moko ya bana na ye mpe akómisi esika mosantu na ngai mbindo+ mpe atuki nkombo na ngai mosantu. 4 Soki bato ya mokili yango bakangi miso na bango na nko na likambo oyo moto yango asali ntango apesi Moleke moko ya bana na ye mpe babomi ye te,+ 5 ngai moko nakotɛmɛla mpenza moto yango ná libota na ye.+ Nakoboma* moto yango na kati ya bato na ye ná bato nyonso oyo bazali kosala bondumba na Moleke.

6 “‘Mpo na moto* oyo abaluki mpo na kokende epai ya bato oyo basololaka na bilimo+ mpe epai ya bato oyo basakolaka makambo ekoya+ mpo na kosala na bango bondumba ya elimo, nakotɛmɛla mpenza moto* yango mpe nakoboma* ye kati na bato na ye.+

7 “‘Bosengeli komisantisa mpe kokóma basantu,+ mpo ngai nazali Yehova Nzambe na bino. 8 Mpe bosengeli kobatela mibeko na ngai mpe kotosa yango.+ Ngai Yehova, moto nazali kosantisa bino.+

9 “‘Soki moto moko alakeli tata na ye to mama na ye mabe, akobomama mpenza.+ Lokola alakeli tata na ye to mama na ye mabe, makila na ye ekozala na motó na ye.

10 “‘Mpo na mobali oyo asali ekobo na mwasi ya mobali mosusu: Moto oyo asali ekobo na mwasi ya moninga na ye asengeli mpenza kobomama, mobali ya ekobo ná mwasi ya ekobo.+ 11 Mobali oyo alali na mwasi ya tata na ye, apesi tata na ye nsɔni.*+ Bango mibale basengeli mpenza kobomama. Makila na bango ezali na motó na bango. 12 Soki mobali moko alali na mwasi ya mwana na ye, bango mibale basengeli mpenza kobomama. Batosi te ndenge oyo makambo ebongisamá. Makila na bango ezali na motó na bango.+

13 “‘Soki mobali moko alali na mobali ndenge moto alalaka na mwasi, bango mibale basali likambo oyo eyinamá.+ Basengeli mpenza kobomama. Makila na bango ezali na motó na bango.

14 “‘Soki mobali moko azwi mwasi ná mama ya mwasi yango, ezali etamboli ya nsɔni.+ Basengeli kozikisa ye ná bango na mɔtɔ,+ mpo etamboli ya nsɔni ezala te na kati na bino.

15 “‘Soki mobali moko asangisi nzoto na nyama, asengeli mpenza kobomama, mpe bokoboma nyama yango.+ 16 Soki mwasi moko asangisi nzoto na nyama,+ osengeli koboma mwasi yango ná nyama yango. Basengeli mpenza kobomama. Makila na bango ezali na motó na bango.

17 “‘Soki mobali moko asangisi nzoto na ndeko na ye ya mwasi, mwana ya tata na ye to mwana ya mama na ye, mpe amoni mpenza bolumbu na ye, mpe mwana mwasi yango amoni mpenza bolumbu na ye, yango ezali nsɔni.+ Basengeli kobomama* na miso ya bana ya bato na bango. Apesi ndeko na ye ya mwasi nsɔni.* Asengeli kozongisa monɔkɔ mpo na libunga na ye.

18 “‘Soki mobali moko alali na mwasi oyo azali komona sanza mpe asangisi na ye nzoto, bango mibale bamoni kotanga ya makila yango.+ Bango mibale basengeli kobomama* kati na bato na bango.

19 “‘Osengeli te kosangisa nzoto na ndeko mwasi ya mama na yo to na ndeko mwasi ya tata na yo, mpo yango ezali kopesa ndeko na ye ya makila nsɔni.+ Basengeli kozongisa monɔkɔ mpo na libunga na bango. 20 Moto oyo alali na mwasi ya ndeko mobali ya tata na ye akopesa ndeko mobali ya tata na ye nsɔni.*+ Bakozongisa monɔkɔ mpo na lisumu na bango. Bakokufa kozanga kobota mwana. 21 Soki mobali moko azwi mwasi ya ndeko na ye, ezali likambo moko ya mabe mpenza.+ Apesi ndeko na ye nsɔni.* Bakobota te.

22 “‘Bosengeli kobatela mibeko na ngai mpe bikateli na ngai nyonso+ mpe kotosa yango,+ mpo mokili epai nazali komema bino mpo bófanda, esanza bino te.+ 23 Bosengeli te kotambola na kolanda mibeko ya bikólo oyo nazali kobengana liboso na bino;+ mpo basalaki makambo wana nyonso mpe nazali koyina bango.+ 24 Yango wana, nalobaki na bino ete: “Bokozwa mokili na bango, mpe nakopesa bino yango mpo ezala ya bino, mokili oyo etondi na miliki mpe na mafuta ya nzoi.+ Nazali Yehova Nzambe na bino, ngai moto nakaboli bino na bato ya bikólo mosusu.”+ 25 Bosengeli kokesenisa nyama ya pɛto ná ya mbindo mpe ndɛkɛ ya mbindo ná ya pɛto;+ bosengeli te komikómisa* bosɔtɔ na nyama to na ndɛkɛ to na eloko nyonso oyo etambolaka na mabele, oyo natye yango pembeni mpo na bino, mpo bótalela yango lokola mbindo.+ 26 Bosengeli kozala basantu mpo na ngai, mpo ngai Yehova nazali mosantu,+ mpe nazali kokabola bino na bato ya bikólo mpo bókóma bato na ngai.+

27 “‘Mobali to mwasi oyo asalaka mosala ya kosolola na bilimo to oyo ayebisaka makambo ekoya,* asengeli mpenza kobomama.+ Bato bakobamba ye mabanga tii akokufa. Makila na ye ezali na motó na ye moko.’”

21 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: “Lobá na banganga-nzambe, bana mibali ya Arona, mpe yebisá bango ete: ‘Moto moko te akomikómisa mbindo mpo na moto* oyo akufi na kati ya bato na ye.+ 2 Kasi akoki kosala bongo mpo na ndeko na ye ya makila: mama na ye, tata na ye, mwana na ye ya mobali, mwana na ye ya mwasi, ndeko na ye ya mobali, 3 mpe akoki komikómisa mbindo mpo na ndeko na ye ya mwasi, soki azali ngɔndɔ oyo azali ndeko na ye mpenza, oyo abali naino te. 4 Akoki komikómisa mbindo te mpe komikómisa eloko mpamba mpo na mwasi oyo azali na mobali kati na bato na ye. 5 Banganga-nzambe basengeli te kokata nsuki ya mitó na bango+ to kokokola ndelo ya mandefu na bango, to mpe komikatakata na nzoto na bango.+ 6 Bakozala basantu mpo na Nzambe na bango,+ mpe bakotuka nkombo ya Nzambe na bango te,+ mpo bapesaka makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ, limpa* ya Nzambe na bango, mpe basengeli kozala basantu.+ 7 Basengeli te kobala mwasi ya ndumba,+ mwasi oyo abebisamá, to mwasi oyo libala na ye ekufá,+ mpo nganga-nzambe azali mosantu mpo na Nzambe na ye. 8 Osengeli kosantisa ye,+ mpo ye nde apesaka limpa ya Nzambe na yo. Asengeli kozala mosantu mpo na yo, mpo ngai Yehova, moto oyo azali kosantisa bino, nazali mosantu.+

9 “‘Sikoyo soki mwana mwasi ya nganga-nzambe asali bondumba mpe amikómisi eloko mpamba, azali kokómisa nde tata na ye eloko mpamba. Akozikisama na mɔtɔ.+

10 “‘Nganga-nzambe monene kati na bandeko na ye, oyo mafuta mosantu esopamaki na motó na ye+ mpe oyo atyamaki* mpo na kolata bilamba ya banganga-nzambe,+ akobebisa te nsuki ya motó na ye to kopasola bilamba na ye.+ 11 Akopusana te pene na moto oyo akufi;*+ Akoki komikómisa mbindo te ata mpo na tata na ye mpe mpo na mama na ye. 12 Akobima te na esika mosantu mpe akokómisa te esika mosantu ya Nzambe na ye eloko mpamba,+ mpo elembo ya komipesa na Nzambe, mafuta mosantu ya Nzambe na ye,+ ezali likoló na ye. Ngai nazali Yehova.

13 “‘Asengeli kozwa mwasi oyo azali naino ngɔndɔ.+ 14 Akoki te kobala mwasi oyo mobali akufá, mwasi oyo libala ekufá, mwasi oyo abebisamá, to mwasi ya ndumba; kasi akozwa ngɔndɔ kati na bato na ye mpo azala mwasi na ye. 15 Akokómisa libota na ye mbindo te kati na bato na ye,+ mpo ngai Yehova moto nazali kosantisa ye.’”

16 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 17 “Lobá na Arona ete: ‘Moto moko te kati na libota na yo na boumeli ya mabota na bango, oyo azali na mbeba, akoki kopusana mpo na kopesa limpa ya Nzambe na ye. 18 Soki moto moko azali na mbeba, akoki te kopusana: moto oyo akufá miso to motɛngumi to oyo elongi ebebá* to oyo lokolo to lobɔkɔ eleki molai, 19 moto oyo abukaná lokolo to abukaná lobɔkɔ, 20 oyo azali na etútú* ya mokɔngɔ to aleki mokuse,* to moto oyo azali na maladi na miso to azali na makwanza to na mapaka to oyo mabinzi na ye epanzaná.+ 21 Moto moko te kati na libota ya nganga-nzambe Arona, oyo azali na mbeba, akoki kopusana mpo na kopesa makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ. Lokola azali na mbeba, akoki te kopusana mpo na kopesa limpa ya Nzambe na ye. 22 Akoki kolya limpa ya Nzambe na ye oyo euti na biloko oyo eleki mosantu+ mpe oyo euti na biloko mosantu.+ 23 Kasi, akoki te kokɔta pene na rido,+ mpe akoki te kopusana na etumbelo,+ mpo azali na mbeba; mpe akokómisa te esika mosantu na ngai eloko mpamba,+ mpo ngai Yehova moto nazali kosantisa bango.’”+

24 Na yango, Moize alobaki na Arona ná bana na ye ya mibali mpe na Bayisraele nyonso.

22 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 2 “Lobá na Arona ná bana na ye ya mibali ete bákeba na ndenge ya kosalela* biloko mosantu ya Bayisraele mpe bátuka nkombo na ngai mosantu te+ mpo na biloko oyo bazali kosantisela ngai.+ Ngai nazali Yehova. 3 Lobá na bango ete: ‘Na boumeli ya mabota na bino, moto nyonso na kati ya libota na bino oyo azali mbindo mpe apusani pene na biloko mosantu, oyo Bayisraele bakosantisa mpo na Yehova, moto* yango akobomama* liboso na ngai.+ Ngai nazali Yehova. 4 Moto moko te ya libota ya Arona, oyo azali na maba+ to azali na eloko oyo ezali kotanga ye,+ akoki kolya biloko mosantu tii akokóma pɛto,+ ezala moto oyo asimbi moto nyonso oyo akómisami mbindo na moto* oyo akufi+ to moto oyo azali kobima mai ya mibali,+ 5 to moto oyo asimbi ekelamu nyonso oyo etondanaka oyo ezali mbindo+ to asimbi moto oyo azali mbindo ezala mpo na ntina nini, oyo akoki kokómisa ye mbindo.+ 6 Moto* oyo asimbi ata eloko moko na yango, akozala mbindo tii na mpokwa mpe akoki te kolya moko na biloko mosantu, kasi akosukola na mai.+ 7 Akokóma pɛto ntango moi ekolala, mpe na nsima akoki kolya ndambo ya biloko mosantu, mpo ezali bilei na ye.+ 8 Lisusu, akolya te nyama oyo ekufi yango moko to nyama nyonso oyo epasolami na banyama ya zamba; mpo akomikómisa mbindo.+ Ngai nazali Yehova.

9 “‘Basengeli kokokisa mokumba na bango epai na ngai, mpo básala lisumu te mpe bákufa mpo na yango, mpo bazalaki kotuka biloko mosantu. Ngai Yehova moto nazali kosantisa bango.

10 “‘Moto oyo apesami nzela te* akoki te kolya eloko mosantu.+ Mopaya moko te oyo azali kofanda epai ya nganga-nzambe, to mosali moko te oyo azwaka lifuti, akoki kolya eloko mosantu. 11 Kasi soki nganga-nzambe asombi moto* moko na mbongo na ye, moto yango akoki kolya yango. Baombo oyo babotami na ndako na ye, bakoki mpe kolya bilei na ye.+ 12 Soki mwana mwasi ya nganga-nzambe abali mobali oyo azali nganga-nzambe te,* akoki kolya likabo ya biloko mosantu te. 13 Kasi soki mwana mwasi ya nganga-nzambe akómi mwasi oyo mobali akufá to oyo libala ekufá, mpe azali na bana te, mpe azongi na ndako ya tata na ye lokola na ntango ya bolenge na ye, akoki kolya ndambo ya bilei ya tata na ye;+ kasi moto oyo apesami nzela te* akoki te kolya yango.

14 “‘Sikoyo soki moto alei eloko moko mosantu na nko te, asengeli kobakisa moko ya bandambo mitano ya motuya na yango mpe akopesa nganga-nzambe likabo mosantu yango.+ 15 Boye basengeli te kotuka biloko mosantu oyo Bayisraele bazali kopesa Yehova,+ 16 mpe esala ete bázwa etumbu mpo na ngambo oyo bamemi na ndenge balei biloko mosantu na bango; mpo ngai Yehova moto nazali kosantisa bango.’”

17 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 18 “Lobá na Arona mpe na bana na ye ya mibali mpe na Bayisraele nyonso mpe yebisá bango ete: ‘Soki Moyisraele moko to mopaya moko oyo afandi na Yisraele, apesi Yehova likabo ya kotumba+ mpo na kokokisa bilako na ye, to mpo na kopesa likabo ya bolingo,+ 19 mpo andimama, akopesa nyama moko ya mobali oyo ezangi mbeba,+ oyo euti na etonga ya bangɔmbɛ, bana-mpate ya mibali to bantaba. 20 Bosengeli te kopesa eloko nyonso oyo ezali na mbeba,+ mpo yango ekosala ete bóndimama te.

21 “‘Soki moto apesi Yehova mbeka ya kimya*+ mpo na kokokisa elako to lokola likabo ya bolingo, ekozala nyama oyo ezangi mbeba na etonga ya bangɔmbɛ to ya bampate, mpo na koluka kondimama. Ekozala na mbeba ata moko te. 22 Bosengeli te kopesa nyama oyo ekufá miso, ebukaná, ezali na mpota, ezali na mosɔpi na loposo to na makwanza to na mapaka; bosengeli te kopesa Yehova moko na yango to kotya likabo ya ndenge wana na etumbelo mpo na Yehova. 23 Bokoki kopesa lokola likabo ya bolingo ngɔmbɛ-mobali to mpate oyo lokolo na yango moko eleki molai to eleki mokuse, kasi ekondimama ata moke te lokola likabo mpo na elako. 24 Bosengeli te kopesa Yehova nyama oyo mabinzi na yango efinamá to epanzaná to elongolamá to ekatamá, mpe bokopesa banyama ya ndenge wana te na mokili na bino. 25 Mpe bosengeli te kopesa ata nyama moko na kati ya banyama wana nyonso, oyo euti na lobɔkɔ ya mopaya, mpo ezala limpa ya Nzambe na bino, mpamba te ebebi mpe ezali na mbeba. Ekondimama ata moke te.’”

26 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 27 “Soki ngɔmbɛ-mobali to mwana-mpate ya mobali to ntaba-mobali ebotami, ekotikala elongo na mama na yango mikolo nsambo,+ kasi kobanda mokolo ya mwambe ekondimama na esengo lokola likabo, likabo oyo etumbami na mɔtɔ mpo na Yehova. 28 Mpo na ngɔmbɛ-mobali mpe mpate, bosengeli te koboma yango ná mwana na yango mokolo moko.+

29 “Soki bokopesa mbeka ya kozongisa matɔndi epai ya Yehova,+ bokopesa yango mpo bóluka kondimama. 30 Ekolyama kaka na mokolo yango. Bosengeli te kotika ndambo na yango tii na ntɔngɔ.+ Ngai nazali Yehova.

31 “Bosengeli kobatela mibeko na ngai mpe kosalela yango.+ Ngai nazali Yehova. 32 Bosengeli te kotuka nkombo na ngai mosantu,+ mpe nasengeli kosantisama na kati ya Bayisraele.+ Ngai Yehova moto nazali kosantisa bino,+ 33 moto oyo azali kobimisa bino na mokili ya Ezipito mpo namonisa ete nazali Nzambe na bino.+ Ngai nazali Yehova.”

23 Yehova akobaki lisusu koloba na Moize ete: 2 “Lobá na Bayisraele, mpe yebisá bango boye: ‘Bafɛti+ ya Yehova na bileko oyo etyami, oyo bokosakola,+ ezali mayangani mosantu. Talá bafɛti na ngai na bileko oyo etyami:

3 “‘Mosala ekoki kosalema mikolo motoba, kasi mokolo ya nsambo ezali sabata ya kopema mpenza,+ liyangani moko mosantu. Bokoki kosala mosala ata moko te. Ekozala sabata mpo na Yehova na bisika nyonso oyo bokofanda.+

4 “‘Talá bafɛti ya Yehova na bileko oyo etyami, mayangani mosantu oyo bokosakola na bantango oyo etyami mpo na yango: 5 Na sanza ya liboso, na mokolo ya 14 ya sanza yango,+ na mpokwa, liboso molili ekɔta* ezali Elekeli+ mpo na Yehova.

6 “‘Na mokolo ya 15 ya sanza yango, ezali fɛti ya Limpa ezangi levire mpo na Yehova.+ Bokolya Limpa ezangi levire mikolo nsambo.+ 7 Na mokolo ya liboso, bokosala liyangani moko mosantu.+ Bokosala mosala ya makasi ata moko te. 8 Kasi bokopesa Yehova likabo oyo etumbami na mɔtɔ mikolo nsambo. Na mokolo ya nsambo, ekozala liyangani moko mosantu. Bokosala mosala ya makasi ata moko te.’”

9 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 10 “Lobá na Bayisraele, mpe yebisá bango ete: ‘Ntango bokokɔta na mokili oyo nazali kopesa bino, mpe bokobuka mbuma na yango, bosengeli komemela nganga-nzambe+ liboke ya matiti ya mbuma ya kosala farini ya mbuma ya liboso oyo bobuki.+ 11 Mpe akoningisa epai na epai liboke ya matiti ya mbuma ya kosala farini liboso ya Yehova mpo bóndimama. Nganga-nzambe akoningisa yango epai na epai na mokolo oyo elandi sabata. 12 Na mokolo oyo bokoningisa epai na epai liboke ya matiti ya mbuma ya kosala farini, bosengeli kopesa mwana-mpate ya mobali oyo ezangi mbeba, oyo ezali na mbula na yango ya liboso, lokola likabo ya kotumbela Yehova. 13 Likabo na yango ya mbuma,* ekozala mibale ya bandambo zomi ya efa* ya farini ya malamu oyo esangisami na mafuta, lokola likabo oyo batumbeli Yehova na mɔtɔ, mpo ezala nsolo moko oyo ezali kosepelisa.* Likabo na yango ya masanga ekozala moko ya bandambo minei ya hini* ya vinyo. 14 Bosengeli te kolya limpa, mbuma ya kotumba, to mbuma ya sika tii na mokolo yango, tii bokomema likabo ya Nzambe na bino. Ezali mobeko mpo na libela na boumeli ya mabota na bino, na bisika nyonso oyo bokofanda.

15 “‘Bosengeli kotánga basabata nsambo, kobanda mokolo oyo elandi sabata, kobanda mokolo oyo bomemi liboke ya matiti ya mbuma ya kosala farini ya likabo ya koningisa.+ Ekozala bapɔsɔ ya mibimba. 16 Bokotánga mikolo 50+ tii mokolo oyo elandi sabata ya nsambo, mpe bokopesa Yehova likabo moko ya mbuma ya sika.+ 17 Bokomema na bisika na bino ya kofanda mampa mibale mpo ezala likabo ya koningisa. Ekosalema na mibale ya bandambo zomi ya efa* ya farini ya malamu. Bakotya yango levire+ mpe bakotumbela yango Yehova lokola mbuma ya liboso oyo eteli.+ 18 Mpe bokopesa mampa yango nzela moko na bana-mpate nsambo ya mibali oyo ezangi mbeba, mokomoko ekozala na mbula moko, ná mwana-ngɔmbɛ moko ya mobali ná bampate-mibali mibale.+ Yango ekozala likabo ya kotumba mpo na Yehova nzela moko na likabo ya mbuma ná makabo ya masanga mpo ezala likabo oyo etumbami na mɔtɔ, ya nsolo moko oyo ezali kosepelisa* Yehova. 19 Mpe bosengeli kopesa mwana-ntaba ya mobali likabo mpo na lisumu+ mpe bana-mpate mibale ya mibali, mokomoko ekozala na mbula moko, mpo ezala mbeka ya kimya.*+ 20 Nganga-nzambe akoningisa yango epai na epai nzela moko na mampa ya mbuma ya liboso oyo eteli, lokola likabo ya koningisa liboso ya Yehova, nzela moko na bana-mpate mibale ya mibali. Ekozala eloko moko mosantu mpo na Yehova mpe ekokóma ya nganga-nzambe.+ 21 Na mokolo yango bokosakola+ liyangani moko mosantu mpo na bino. Bokoki kosala mosala ya makasi ata moko te. Ezali mobeko mpo na libela na bisika nyonso oyo bokofanda, na boumeli ya mabota na bino.

22 “‘Ntango bokobuka mbuma ya mokili na bino, osengeli te kobuka mbuma nyonso oyo ezali na ndelo ya elanga na yo mpe okolɔkɔta te mbuma oyo etikalaka na ntango ozali kobuka mbuma.+ Okotika yango mpo na mobola*+ mpe mpo na moto oyo afandi mopaya.+ Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.’”

23 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 24 “Lobá na Bayisraele boye: ‘Na sanza ya nsambo, na mokolo ya liboso ya sanza yango, bokopema mpenza kopema, ekozala mokolo ya kokanisa oyo ekosakolama na nzela ya kobɛta kelelo,+ liyangani moko mosantu. 25 Bokosala mosala ya makasi ata moko te, mpe bokopesa Yehova likabo oyo etumbami na mɔtɔ.’”

26 Yehova alobaki lisusu na Moize ete: 27 “Kasi, mokolo ya zomi ya sanza oyo ya nsambo ezali Mokolo ya kozipa masumu.+ Bokosala liyangani moko mosantu, mpe bokomiyokisa mpasi*+ mpe bokopesa Yehova likabo oyo etumbami na mɔtɔ. 28 Bokosala mosala ata moko te na mokolo yango mpenza mpo ezali mokolo ya kolongola masumu+ na bino liboso ya Yehova Nzambe na bino. 29 Moto* nyonso oyo akomiyokisa mpasi te* na mokolo yango, akobomama* na kati ya bato na ye.+ 30 Mpe nakolongola na kati ya bato na ye moto* nyonso oyo akosala mosala ata moko na mokolo yango. 31 Bosengeli kosala mosala ata moko te. Yango ezali mobeko mpo na libela na boumeli ya mabota na bino, na bisika nyonso oyo bokofanda. 32 Yango ezali sabata oyo bokopema mpenza kopema, mpe bokomiyokisa mpasi*+ na mokolo ya libwa ya sanza yango, na mpokwa. Bokotosa sabata na bino, kobanda mpokwa tii mpokwa.”

33 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 34 “Lobá na Bayisraele ete: ‘Mokolo ya 15 ya sanza oyo ya nsambo ezali fɛti ya Bandako ya matiti* mpo na Yehova mikolo nsambo.+ 35 Mokolo ya liboso ezali liyangani moko mosantu, mpe bokosala mosala ya makasi ata moko te. 36 Mikolo nsambo bosengeli kopesa Yehova likabo oyo etumbami na mɔtɔ. Na mokolo ya mwambe, bokozala na liyangani moko mosantu,+ mpe bokopesa Yehova likabo oyo etumbami na mɔtɔ. Ezali liyangani moko monene. Bokoki kosala mosala ya makasi ata moko te.

37 “‘Wana ezali bafɛti+ ya Yehova na bileko oyo etyami, oyo bokosakola lokola mayangani mosantu,+ mpo na kopesa likabo oyo batumbeli Yehova na mɔtɔ: likabo ya kotumba+ ná likabo ya mbuma+ mpe makabo ya masanga+ na kolanda manaka ya mokolo na mokolo. 38 Yango ebakisami na makabo ya basabata ya Yehova,+ makabo na bino,+ makabo na bino ya elako,+ mpe makabo na bino ya bolingo,+ oyo bokopesa Yehova. 39 Nzokande, na mokolo ya 15 ya sanza ya nsambo, ntango bokobuka mbuma ya mokili yango, bokosala fɛti ya Yehova mikolo nsambo.+ Mokolo ya liboso ekozala mokolo ya kopema mpenza mpe mokolo ya mwambe ekozala mokolo ya kopema mpenza.+ 40 Na mokolo ya liboso, bokozwa mbuma ya nzete minene, mandalala,+ bitape ya nzete oyo ezali na nkasa mingi, mpe nzete ya arava ya lobwaku,* mpe bokosepela+ liboso ya Yehova Nzambe na bino mikolo nsambo.+ 41 Bokosala yango ezala fɛti mpo na Yehova mikolo nsambo na mbula.+ Bokosala yango na sanza ya nsambo; ezali mobeko mpo na libela na boumeli ya mabota na bino. 42 Bokofanda na mwa bandako ya matiti mikolo nsambo.+ Bana-mboka nyonso na Yisraele bakofanda kati na mwa bandako ya matiti, 43 mpo mabota na bino oyo ekoya na nsima eyeba+ ete na mwa bandako ya matiti nde nafandisaki Bayisraele ntango nazalaki kobimisa bango na mokili ya Ezipito.+ Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.’”

44 Na yango, Moize alobaki na Bayisraele mpo na bafɛti ya Yehova na bileko oyo etyami.

24 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 2 “Pesá Bayisraele mitindo ete bámemela yo mafuta ya pɛto ya mbuma ya olive oyo etutami mpo na miinda, mpo miinda ekoba kopela ntango nyonso.+ 3 Arona akobongisa yango mpo epelaka kobanda mpokwa tii na ntɔngɔ liboso ya Yehova ntango nyonso na libándá ya rido ya Litatoli na kati ya hema ya kokutana. Ezali mobeko mpo na libela na boumeli ya mabota na bino nyonso. 4 Akotya miinda na molɔngɔ likoló ya etɛlɛmiselo ya miinda+ ya wolo ya pɛto liboso ya Yehova ntango nyonso.

5 “Okozwa farini ya malamu mpe okosala na yango mampa 12 oyo ezali lokola lopɛtɛ mpe okotumba yango. Mibale ya bandambo zomi ya efa* ekozala mpo na limpa mokomoko. 6 Okotya yango moko likoló ya mosusu na milɔngɔ mibale, motoba motoba,+ likoló ya mesa ya wolo ya pɛto liboso ya Yehova.+ 7 Okotya olibana ya pɛto likoló ya molɔngɔ mokomoko, yango ekozala elembo* ya mampa, likabo+ oyo etumbami na mɔtɔ mpo na Yehova. 8 Na mokolo nyonso ya sabata, akotya yango na molɔngɔ liboso ya Yehova ntango nyonso.+ Ezali kondimana mpo na libela ná Bayisraele. 9 Yango ekokóma ya Arona ná bana na ye ya mibali,+ mpe bakolya yango na esika mosantu,+ mpo ezali eloko oyo eleki mosantu mpo na ye, oyo euti na makabo ya Yehova oyo etumbami na mɔtɔ, lokola mobeko mpo na libela.”

10 Sikoyo na kati ya Bayisraele ezalaki na mwana mobali moko oyo mama na ye azalaki Moyisraele, kasi tata na ye azalaki Moezipito,+ mpe etumba ebimaki kati na mwana mobali yango ná mobali moko Moyisraele na kaa. 11 Mwana mobali ya mwasi Moyisraele yango abandaki kotuka Nkombo* mpe kolakela yango mabe.+ Bongo bamemaki ye epai ya Moize.+ Nzokande, mama na ye ezalaki Shelomite, mwana ya Dibri na libota ya Dani. 12 Na nsima, batyaki ye esika moko boye tii ekateli ya Yehova eyebanaki polele.+

13 Yehova alobaki na Moize ete: 14 “Memá moto oyo alakelaki nkombo na ngai mabe libándá ya kaa, mpe baoyo nyonso bayokaki ye basengeli kotya mabɔkɔ na bango likoló ya motó na ye, mpe na nsima liyangani mobimba esengeli kobamba ye mabanga.+ 15 Mpe okoyebisa Bayisraele ete: ‘Soki moto moko alakeli Nzambe na ye mabe, akozongisa monɔkɔ mpo na lisumu na ye. 16 Na yango, moto oyo atuki nkombo ya Yehova asengeli mpenza kobomama.+ Liyangani mobimba esengeli mpenza kobamba ye mabanga. Moto oyo afandi mopaya oyo atuki nkombo ya Nzambe akobomama ndenge moko na mwana-mboka.

17 “‘Soki moto abomi moto mosusu, asengeli mpenza kobomama.+ 18 Moto oyo abɛti makasi nyama ya mboka,* mpe abomi yango akofuta mpo na yango: bomoi mpo na bomoi.* 19 Soki moto moko azokisi moninga na ye, bakosala ye kaka ndenge ye asali moninga.+ 20 Kobuka mpo na kobuka, liso mpo na liso, lino mpo na lino: kaka ndenge azokisi moninga, ye mpe bakosala ye bongo.+ 21 Moto oyo abɛti makasi nyama moko mpe abomi yango akofuta mpo na yango,+ kasi moto oyo abɛti moto mosusu makasi mpe abomi ye akobomama.+

22 “‘Ekateli ekozala kaka moko mpo na bino, ezala mpo na moto oyo afandi mopaya to mwana-mboka,+ mpo ngai nazali Yehova Nzambe na bino.’”

23 Nsima na yango Moize alobaki na Bayisraele, mpe bamemaki moto oyo alakelaki nkombo ya Nzambe mabe libándá ya kaa, mpe babambaki ye mabanga.+ Bongo Bayisraele basalaki kaka ndenge Yehova apesaki Moize mitindo.

25 Yehova alobaki lisusu na Moize na Ngomba Sinai ete: 2 “Lobá na Bayisraele, mpe yebisá bango boye: ‘Nsukansuka, ntango bokokɔta na mokili oyo nazali kopesa bino,+ mokili yango ekotosa sabata mpo na Yehova.+ 3 Okolona mboto na elanga na yo mbula motoba, mpe okokata bitape ya nzete ya vinyo ya elanga na yo mbula motoba, mpe okobuka mbuma ya mokili.+ 4 Kasi na mbula ya nsambo, ekozala sabata oyo mokili ekopema mpenza kopema, sabata moko mpo na Yehova. Okolona mboto te na elanga na yo mpe okokata te bitape ya nzete na yo ya vinyo. 5 Osengeli te kobuka biloko oyo ekokola yango moko oyo euti na mbuma oyo ekweaki na ntango ya kobuka mbuma, mpe osengeli te kobuka mbuma ya nzete na yo ya vinyo oyo ekatami bitape te. Mokili ekopema mpenza kopema mbula moko. 6 Kasi, okoki kolya biloko oyo mokili ekobimisa na sabata na yango; yo ná baombo na yo ya mibali ná baombo na yo ya basi ná mosali oyo azwaka lifuti mpe baoyo bazali kofanda bapaya elongo na yo bakoki kolya yango, 7 ezala nyama na yo ya mboka mpe ya zamba oyo ezali na kati ya mokili na yo. Eloko nyonso oyo mokili ekobimisa ekoki kolyama.

8 “‘Okotánga sabata nsambo ya bambula, mbula nsambo mbala nsambo, mpe mikolo ya sabata nsambo ya mbula ekozala 49. 9 Na mokolo ya zomi ya sanza ya nsambo okobɛta* liseke makasi; na mokolo ya Kozipa masumu,+ okosala ete makɛlɛlɛ ya liseke eyokana na mokili na bino mobimba. 10 Bosengeli kosantisa mbula ya 50 mpe kosakola bonsomi na mokili epai nyonso oyo bato bafandi.+ Ekokóma Yubilé mpo na bino, mpe moto na moto akozonga na mabele na ye mpe na libota na ye.+ 11 Mbula yango ya 50 ekokóma Yubilé mpo na bino. Bokolona mboto te, bokobuka te mbuma oyo ekokola yango moko, oyo euti na mbuma oyo ekweaki mpe bokobuka te mbuma ya nzete ya vinyo oyo bitape na yango ekatami te.+ 12 Mpo yango ezali Yubilé. Ekozala mosantu mpo na bino. Bokoki kolya kaka biloko oyo ebimi yango moko na mabele.+

13 “‘Na mbula oyo ya Yubilé, moto na moto akozongela mabele na ye.+ 14 Soki otɛki to osombi eloko moko epai ya moninga na yo, bósalelana makambo na bokosi te.+ 15 Okosomba epai ya moninga na yo na kotalela motángo ya bambula nsima ya Yubilé, mpe akotɛkɛla yo na kotalela bambula oyo etikali mpo na biloko ya kobuka.+ 16 Soki bambula oyo etikali ezali ebele, akoki komatisa motuya na yango ya kosomba, mpe soki bambula oyo etikali ezali moke, akokitisa motuya na yango ya kosomba, mpo azali kotɛkɛla yo motángo ya biloko ya kobuka. 17 Moto moko te kati na bino akosalela moninga na ye makambo na bokosi,+ mpe osengeli kobanga Nzambe na yo,+ mpo ngai nazali Yehova Nzambe na bino.+ 18 Soki bozali kotosa mibeko na ngai mpe kosalela bikateli na ngai, bokofanda na kimya na mokili.+ 19 Mokili ekopesa mbuma na yango,+ mpe bokolya ndenge bolingi mpe bokofanda kuna na kimya.+

20 “‘Kasi soki bolobi: “Tokolya nini na mbula ya nsambo lokola tokolona mboto te mpe tokobuka biloko na biso te?”+ 21 Nakotindela bino lipamboli na ngai mpo na mbula ya motoba, mpe mokili ekobimisa biloko oyo ekoki mpenza mpo na mbula misato.+ 22 Na nsima, bokolona mboto na mbula ya mwambe mpe bokolya biloko oyo bobukaki kala tii na mbula ya libwa. Bokokoba kolya biloko yango tii ntango ya kobuka mbuma ya mbula ya libwa ekokoka.

23 “‘Mabele ekotɛkama mpo na libela te,+ mpo mabele ezali ya ngai.+ Na miso na ngai, bozali bato oyo bafandi bapaya mpe bato oyo bautá na mboka mosusu.+ 24 Na mabele mobimba oyo ekozala ya bino, moto oyo atɛki mabele na ye akozala na lotomo ya kosomba yango lisusu.

25 “‘Soki ndeko na yo akómi mobola mpe atɛki ndambo ya mabele na ye, mosikoli oyo azali mpenza ndeko na ye, asengeli koya mpe kosomba lisusu eloko oyo ndeko na ye atɛkaki.+ 26 Soki moto azali na mosikoli te kasi akómi mozwi mpe azwi makoki ya kosikola yango, 27 akotánga motuya na yango kobanda ntango oyo atɛkaki yango mpe akozongisa mbongo oyo etikali epai ya moto oyo asombaki yango. Na nsima akoki kozongisela ye mabele na ye.+

28 “‘Kasi soki azwi makoki te mpo na kozwa yango lisusu, mabele oyo atɛkaki ekotikala epai ya moto oyo asombaki yango tii na mbula ya Yubilé;+ mpe ekozongisama epai na ye na Yubilé, mpe akozwa lisusu mabele na ye.+

29 “‘Sikoyo soki moto moko atɛki ndako na kati ya engumba oyo ezali na bifelo, lotomo na ye ya kosikola yango ekoumela tii na nsuka ya mbula oyo atɛkaki yango; lotomo na ye ya kosikola yango+ ekoumela mbula mobimba. 30 Kasi soki esombami lisusu te na nsuka ya mbula mobimba, ndako oyo ezali na kati ya engumba oyo ezali na efelo ekokóma eloko ya moto oyo asombi yango na boumeli ya mabota na ye oyo ekoya na nsima. Ekozongisama na Yubilé te. 31 Nzokande, bandako ya bamboka oyo ezali na bifelo te zingazinga na yango ekotalelama te lokola eteni ya bilanga ya mokili. Lotomo ya kosikola yango ekokoba kozala, mpe na Yubilé ekozongisama.

32 “‘Mpo na bandako ya Balevi oyo ezali kati na bingumba na bango,+ Balevi bakozala na lotomo ya kosikola yango mpo na libela. 33 Soki eloko oyo ezali ya Balevi esombami lisusu te, ndako oyo etɛkami na engumba oyo ezali ya bango ekozongisama mpe na Yubilé,+ mpo bandako ya bingumba ya Balevi ezali ya bango na kati na Bayisraele.+ 34 Lisusu, elanga ya esika ya koleisa bibwɛlɛ matiti+ oyo ezali zingazinga ya bingumba na bango ekoki kotɛkama te, mpo ezali eloko na bango mpo na libela.

35 “‘Soki ndeko na yo oyo azali pene na yo akómi mobola mpe akokoka komisalisa te, osengeli kosunga ye+ kaka ndenge okosala na moto oyo afandi mopaya mpe moto oyo autá na mboka mosusu+ mpo atikala na bomoi elongo na yo. 36 Kozwa te matabisi to benefisi ya lokoso epai na ye.+ Osengeli kobanga Nzambe na yo,+ mpe ndeko na yo akotikala na bomoi elongo na yo. 37 Osengeli te kopesa ye mbongo na yo mpo na kozwa benefisi+ to kopesa bilei na yo mpo na kozwa benefisi na lokoso. 38 Nazali Yehova Nzambe na bino, ngai moto nabimisaki bino na mokili ya Ezipito+ mpo na kopesa bino mokili ya Kanana, mpo na komonisa ete nazali Nzambe na bino.+

39 “‘Soki ndeko na yo oyo azali pene na yo akómi mobola mpe asengeli komitɛka epai na yo,+ osengeli te kotinda ye asala mosala lokola moombo.+ 40 Zwá ye lokola mosali oyo azwaka lifuti,+ lokola moto oyo autá na mboka mosusu. Akosalela yo tii na mbula ya Yubilé. 41 Na nsima akobima epai na yo, elongo na bana na ye,* mpe akozonga na libota na ye. Akozonga na mabele ya bankɔkɔ na ye.+ 42 Mpo bazali baombo na ngai oyo nabimisaki na mokili ya Ezipito.+ Bakomitɛka te ndenge moombo atɛkamaka. 43 Osengeli te komonisa ye mpasi,+ mpe osengeli kobanga Nzambe na yo.+ 44 Moombo na yo ya mobali mpe moombo na yo ya mwasi akouta na kati ya bikólo oyo ezali zingazinga na bino, na kati na yango okoki kosomba moombo ya mobali to moombo ya mwasi. 45 Lisusu, bokoki kosomba baombo kati na bana ya bato oyo bautá na mboka mosusu oyo bazali kofanda bapaya elongo na bino,+ kati na bango mpe kati na mabota na bango oyo bakobotama na mokili na bino, mpe bakokóma eloko na bino. 46 Bokoki kotika bango lokola libula epai ya bana na bino nsima na bino mpo bázwa bango lokola eloko na bango ya libula mpo na libela. Bokoki kosalela bango lokola basali, kasi bosengeli te komonisa bandeko na bino Bayisraele mpasi.+

47 “‘Kasi soki moto oyo afandi mopaya to moto oyo autá na mboka mosusu oyo azali elongo na yo akómi mozwi, mpe ndeko na yo oyo azali elongo na ye akómi mobola mpe asengeli komitɛka epai ya moto oyo afandi mopaya to epai ya moto oyo autá na mboka mosusu oyo azali elongo na yo, to epai ya moto moko ya libota ya moto oyo afandi mopaya, 48 akokoba kozala na lotomo ya kosikolama ata nsima ya komitɛka. Moko ya bandeko na ye akoki kosomba ye lisusu,+ 49 to ndeko mobali ya tata na ye to mwana mobali ya ndeko mobali ya tata na ye akoki kosomba ye lisusu, to ndeko na ye nyonso oyo azali na ye makila moko, moto moko ya libota na ye, akoki kosomba ye lisusu.

“‘To soki ye moko akómi mozwi, akoki mpe komisomba.+ 50 Akotánga ná moto oyo asombaki ye, banda mbula oyo amitɛkaki epai na ye tii na mbula ya Yubilé,+ mpe mbongo oyo basombaki ye ekokokana na motángo ya bambula.+ Mikolo oyo akokoba kozala elongo na ye ekotángama lokola mikolo ya mosala ya mosali oyo azwaka lifuti.+ 51 Soki bambula mingi etikali, akofuta motuya ya mbongo oyo asombamaki na yango na kotalela bambula oyo etikali. 52 Kasi soki etikali kaka bambula moke tii na mbula ya Yubilé, ye moko akotánga mpe akofuta motuya oyo asombamaki na yango na kotalela bambula oyo etikali. 53 Akokoba kosalela ye mbula na mbula lokola mosali oyo azwaka lifuti; mpe bokokeba ete bámonisa ye mpasi te.+ 54 Kasi soki akoki te komisomba lisusu na ndenge wana, akobima na mbula ya Yubilé,+ ye ná bana na ye* elongo na ye.

55 “‘Mpo Bayisraele bazali baombo na ngai moko. Bazali baombo na ngai oyo nabimisaki na mokili ya Ezipito.+ Ngai nazali Yehova Nzambe na bino.

26 “‘Bosengeli te komisalela banzambe oyo bazangá ntina,+ mpe bosengeli te kotɛlɛmisa mpo na bino ekeko*+ to likonzí ya losambo, mpe bosengeli te kotya na mokili na bino libanga oyo ezali na bililingi+ oyo ebongisami malamu mpo bógumbamela yango;+ mpo ngai nazali Yehova Nzambe na bino. 2 Bosengeli kotosa basabata na ngai mpe bokozala na nsɔmɔ* ya esika mosantu na ngai. Ngai nazali Yehova.

3 “‘Soki bokobi kotambola na mibeko na ngai mpe kotosa mitindo na ngai mpe kosalela yango,+ 4 nakonɔkisela bino mbula na ntango na yango,+ mpe mokili ekobimisa mbuma na yango,+ mpe nzete ya elanga ekobota mbuma na yango. 5 Eleko na bino ya kotutatuta mbuma ekokende tii na eleko ya kobuka mbuma ya vinyo, mpe eleko ya kobuka mbuma ya vinyo ekokende tii na eleko ya kolona mboto; mpe bokolya limpa ndenge bolingi mpe bokofanda na kimya na mokili na bino.+ 6 Nakotya kimya na mokili yango,+ mpe bokolala kozanga ete moto moko abangisa bino,+ mpe nakolongola banyama mabe ya zamba na mokili, mpe mopanga ya etumba ekoleka na mokili na bino te. 7 Bokolanda mpenza banguna na bino, mpe bakokwea liboso na bino na mopanga. 8 Mitano na kati na bino bakolanda banguna 100, mpe 100 na kati na bino bakolanda banguna 10 000, mpe bokolonga banguna na bino na mopanga.+

9 “‘Nakomonisela bino boboto* mpe nakosala ete bóbota mingi mpe nakokómisa bino mingi,+ mpe nakokokisa kondimana na ngai na bino.+ 10 Ntango bozali kokoba kolya biloko oyo bobukaki na mbula oyo eleki, ekosɛnga bólongola biloko ya kala mpo na kotika esika na biloko ya sika. 11 Mpe nakotya tabernakle na ngai na kati na bino,+ mpe nakosundola* bino te. 12 Nakotambola na kati na bino mpe nakozala Nzambe na bino,+ mpe bino bokozala bato na ngai.+ 13 Nazali Yehova Nzambe na bino, oyo abimisaki bino na mokili ya Ezipito mpo bózala lisusu baombo na bango te, mpe nabukaki banzete ya ekanganeli na bino, natambwisaki bino lokola bato oyo bazali na bonsomi.*

14 “‘Kasi, soki boyokeli ngai te mpe botosi te mitindo nyonso wana,+ 15 mpe soki bobwaki mibeko na ngai,+ mpe soki boyini* bikateli na ngai mpo bósalela te mitindo na ngai nyonso, mpe botosi te kondimana na ngai,+ 16 bongo, ngai, nakosalela bino makambo oyo: Nakopesa bino etumbu ya kotungisama, na tibɛrkiloze ná fiɛvrɛ makasi, oyo ekobebisa miso na bino mpe ekolɛmbisa bino mingi.* Bokolona mboto na bino kaka mpamba, mpo banguna na bino bakolya yango.+ 17 Nakobwaka bino,* mpe banguna na bino bakolonga bino;+ mpe baoyo bazali koyina bino bakonyata bino,+ mpe bokokima wana moto moko te azali kolanda bino.+

18 “‘Soki ata bongo boyokeli ngai te, nakopesa bino etumbu koleka mbala nsambo mpo na masumu na bino. 19 Nakosilisa lolendo na bino ya makasi mpe nakokómisa likoló na bino lokola ebende+ mpe mabele na bino lokola kwivre. 20 Nguya na bino ekosila kaka mpamba, mpo mabele na bino ekobimisa mbuma na yango te,+ mpe nzete ya mabele ekobota mbuma te.

21 “‘Kasi, soki bozali kokoba kotɛmɛla ngai na etamboli na bino, bozali koboya koyokela ngai, nakobɛta bino koleka mbala nsambo na kotalela masumu na bino. 22 Nakotinda na kati na bino banyama ya zamba oyo efandaka na esobe,+ mpe yango ekosilisa bana na bino,+ banyama na bino ya mboka mpe ekokitisa motángo na bino, mpe babalabala na bino ekokóma esobe.+

23 “‘Soki atako bongo boboyi nasembola bino,+ mpe bokobi kaka kotɛmɛla ngai na etamboli na bino, 24 wana ngai mpe nakotɛmɛla bino, ngai moko nakobɛta bino mbala nsambo mpo na masumu na bino. 25 Nakomemela bino mopanga oyo ekozongisa mabe mpe ekokata kondimana.+ Soki boyangani kati na bingumba na bino,+ nakotinda maladi na kati na bino, mpe bokopesama na lobɔkɔ ya monguna.+ 26 Ntango nakobebisa bisika na bino ya kobomba* limpa,*+ basi zomi bakotumba limpa na bino kaka na etumbelo moko ya mampa mpe bakopesa bino mwa limpa oyo bameki na kilo;+ bokolya, kasi bokotonda te.+

27 “‘Soki atako bongo boyokeli ngai te, mpe bokobi kaka kotɛmɛla ngai na etamboli na bino, 28 nakotɛmɛla bino makasi mpenza,+ mpe ngai moko nakopesa bino etumbu mbala nsambo mpo na masumu na bino. 29 Bongo bokolya mosuni ya bana na bino ya mibali mpe ya bana na bino ya basi.+ 30 Nakosilisa bisika na bino nyonso oyo etombwaná ya losambo,+ mpe nakobuka bitumbelo na bino ya mpaka ya malasi mpe nakolalisa bibembe na bino likoló ya bikeko na bino ya bosɔtɔ*+ oyo ekotikala; mpe nakoyina* bino mpenza.+ 31 Nakopesa bingumba na bino na mopanga+ mpe nakotika bisika mosantu na bino mpamba, mpe nakoyoka te nsolo ya bambeka na bino oyo ezali kosepelisa.* 32 Ngai moko nakosala ete mokili etikala mpamba,+ mpe banguna na bino oyo bazali kofanda na kati na yango bakotikala monɔkɔ polele mpo na yango.+ 33 Mpe nakopalanganisa bino na kati ya bikólo,+ nakobimisela bino mopanga;+ mpe mokili na bino ekotikala mpamba,+ mpe bingumba na bino ekobebisama mpenza.

34 “‘Na ntango yango mokili ekofuta basabata na yango mikolo nyonso oyo yango ekotikala mpamba, wana bino bokozala na mokili ya banguna na bino. Na ntango yango mokili ekopema,* mpo esengeli kofuta basabata na yango.+ 35 Mikolo nyonso oyo yango ekotikala mpamba, ekopema, mpo epemaki te na boumeli ya basabata na bino ntango bozalaki kofanda na yango.

36 “‘Mpo na baoyo bakotikala na kati na bino,+ nakosala ete mitema na bango ezanga mpenza elikya na mikili ya banguna na bango; makɛlɛlɛ ya lokasa oyo mopɛpɛ ezali komema epai na epai ekokimisa bango, mpe bakokima lokola moto oyo azali kokima mopanga mpe bakokwea, wana moto moko te azali kolanda bango.+ 37 Bakobɛtisana libaku lokola baoyo bazali kokima mopanga, wana moto moko te azali kolanda bango. Bokokoka te kotɛlɛma liboso ya banguna na bino.+ 38 Bokokufa na bikólo,+ mpe mokili ya banguna na bino ekosilisa bino. 39 Baoyo bakotikala kati na bino, bakopɔla na mikili ya banguna na bino+ mpo na libunga na bango. Ya solo, bakopɔla mpo na mabunga ya batata na bango.+ 40 Na nsima bakoyambola libunga na bango+ mpe libunga ná kozanga bosembo ya batata na bango mpe bakondima ete bazangaki bosembo ndenge batɛmɛlaki ngai na etamboli na bango.+ 41 Lisusu, ngai natɛmɛlaki bango+ ndenge namemaki bango na mokili ya banguna na bango.+

“‘Mbala mosusu, mitema na bango oyo ekatamá ngenga te* ekomikitisa,+ mpe na nsima bakofuta libunga na bango. 42 Mpe nakokanisa kondimana na ngai na Yakobo,+ mpe kondimana na ngai na Yisaka+ mpe nakokanisa kondimana na ngai na Abrahama,+ mpe nakokanisa mokili yango. 43 Ntango nyonso oyo basundolaki mokili yango, ezalaki kofuta basabata na yango,+ mokili etikalaki mpamba, wana bango bazalaki te, mpe bango moko bazalaki kofuta mpo na libunga na bango, mpo babwakaki bikateli na ngai, mpe bayinaki* mibeko na ngai.+ 44 Kasi atako bongo, ntango bakozala na mokili ya banguna na bango, nakobwaka bango libela te+ mpe nakoyina bango te kino kosilisa bango nyɛɛ, yango ekokata kondimana na ngai+ na bango mpo ngai nazali Yehova Nzambe na bango. 45 Mpo na bolamu na bango nakokanisa kondimana oyo nasalaki na bankɔkɔ na bango,+ baoyo nabimisaki na mokili ya Ezipito na miso ya bikólo,+ mpo na komonisa ete nazali Nzambe na bango. Ngai nazali Yehova.’”

46 Wana ezali malako, bikateli mpe mibeko oyo Yehova atyaki kati na ye ná Bayisraele na Ngomba Sinai, na nzela ya Moize.+

27 Yehova akobaki koloba na Moize ete: 2 “Lobá na Bayisraele mpe yebisá bango boye: ‘Soki moto moko asali elako moko monene+ mpo na kopesa Yehova moto lokola likabo* na kotalela motuya oyo ekatami, 3 motuya oyo ekatami mpo na mobali ya mbula kobanda 20 tii 60 ekozala shekele* 50 ya palata na kolanda shekele ya esika mosantu.* 4 Kasi soki ezali mwasi, motuya oyo ekatami ekozala shekele 30. 5 Soki moto yango azali na mbula kobanda 5 tii 20, motuya oyo ekatami mpo na mobali ekozala shekele 20 mpe mpo na mwasi shekele 10. 6 Soki mbula ebandi na sanza moko tii mbula mitano, motuya oyo ekatami mpo na mobali ekozala shekele mitano ya palata mpe mpo na mwasi ekozala shekele misato ya palata.

7 “‘Soki mbula ebandi na 60 tii na likoló motuya oyo ekatami mpo na mobali ekozala shekele 15 mpe mpo na mwasi shekele 10. 8 Kasi soki moto yango azali mpenza mobola mpe akokoka te kofuta motuya oyo ekatami,+ akotɛlɛma liboso ya nganga-nzambe, mpe nganga-nzambe akokata motuya na ye. Nganga-nzambe akokata motuya na kolanda makoki ya moto oyo azali kosala elako.+

9 “‘Soki elako yango etali nyama oyo ebongi kopesama likabo epai ya Yehova, nyonso oyo ekoki kopesama epai ya Yehova ekokóma eloko mosantu. 10 Akoki te kotya mosusu na esika na yango to kopesa oyo ezali malamu na esika ya oyo ezali mabe to oyo ezali mabe na esika ya oyo ezali malamu. Kasi soki apesi nyama moko na esika ya nyama mosusu, ezala nyama ya liboso ná oyo apesaki na esika na yango, nyonso mibale ekokóma eloko moko mosantu. 11 Soki ezali nyama ya mbindo+ oyo ekoki te kopesama epai ya Yehova lokola likabo, akotɛlɛmisa nyama yango liboso ya nganga-nzambe. 12 Nganga-nzambe akokata motuya na yango soki ezali malamu to mabe. Motuya oyo nganga-nzambe akokata nde ekotikala. 13 Kasi soki alingi kosomba yango lisusu, asengeli kobakisa moko ya bandambo mitano na motuya oyo ekatami.+

14 “‘Sikoyo soki moto moko asantisi ndako na ye lokola eloko moko mosantu mpo na Yehova, nganga-nzambe akokata motuya na yango, soki yango ezali malamu to mabe. Na kotalela motuya oyo nganga-nzambe akateli yango, ntalo na yango ekozala bongo.+ 15 Kasi soki moto oyo asantisi ndako na ye alingi kosomba yango lisusu, asengeli kobakisa moko ya bandambo mitano ya mbongo na motuya oyo ekatami, mpe yango ekokóma ya ye.

16 “‘Soki moto asantisi ndambo ya elanga ya mabele na ye epai ya Yehova, motuya ekokatama na kotalela mboto oyo ekoki kolonama kuna: homɛrɛ* moko ya mboto ya ɔrje ekozala shekele 50 ya palata. 17 Soki asantisi elanga na ye banda na mbula ya Yubilé,+ motuya oyo ekatami ekotikala bongo. 18 Soki asantisi elanga na ye nsima ya Yubilé, nganga-nzambe akotángela ye ntalo na kotalela bambula oyo etikali tii na mbula ya Yubilé oyo ekolanda, mpe ntalo ekokitisama na motuya oyo ekatami.+ 19 Kasi soki moto oyo asantisaki yango alingi kosomba elanga yango lisusu, asengeli kobakisa moko ya bandambo mitano ya mbongo likoló ya motuya oyo ekatami, mpe yango ekotikala ya ye. 20 Sikoyo soki asombi elanga yango lisusu te mpe etɛkami epai ya moto mosusu, ekoki kosombama lisusu te. 21 Ntango elanga yango ekozongisama na Yubilé, ekokóma eloko moko mosantu mpo na Yehova, lokola elanga oyo epesamá na ye. Ekokóma eloko ya banganga-nzambe.+

22 “‘Soki moto asantiseli Yehova elanga oyo asombi, kasi ezali te na kati ya mabele oyo azwaki epai ya batata na ye,+ 23 nganga-nzambe akotángela ye motuya ya mbongo tii na mbula ya Yubilé, mpe akopesa motuya oyo ekatami kaka na mokolo yango.+ Yango ezali eloko moko mosantu mpo na Yehova. 24 Na mbula ya Yubilé, elanga ekozongisama epai ya moto oyo asombaki yango, epai ya moto oyo azali nkolo ya mabele yango.+

25 “‘Motuya nyonso ekokatama na kolanda shekele ya esika mosantu. Shekele moko ekozala gera 20.*

26 “‘Kasi moto moko te akosantisa mwana ya liboso ya banyama, mpo ebotami lokola mwana ya liboso mpo na Yehova.+ Ezala ngɔmbɛ-mobali to mpate, yango ezali ya Yehova.+ 27 Nzokande, soki yango ezali kati na banyama ya mbindo mpe asikoli yango na kotalela motuya oyo ekatami, akobakisa moko ya bandambo mitano likoló na yango.+ Kasi soki esombami lisusu te, ekotɛkama na kotalela motuya oyo ekatami.

28 “‘Kasi eloko moko te oyo epesami mpo na libebi, oyo moto apesi Yehova, oyo euti na biloko na ye ekoki kosombama lisusu to kotɛkama, ezala euti na moto to nyama to elanga na ye. Eloko nyonso oyo epesami mpo na libebi ezali eloko eleki mosantu mpo na Yehova.+ 29 Nzokande, moto moko te oyo atyami pembeni mpo na libebi akoki kosikolama.+ Asengeli mpenza kobomama.+

30 “‘Moko ya bandambo zomi* nyonso+ ya mokili yango, ezala oyo euti na mboto ya mabele mpe na mbuma ya nzete, ezali ya Yehova. Ezali eloko moko mosantu mpo na Yehova. 31 Soki moto moko alingi kosomba lisusu eteni moko ya bandambo zomi, akobakisa moko ya bandambo mitano likoló na yango. 32 Mpo na moko ya bandambo zomi nyonso ya etonga ya bangɔmbɛ mpe ya bampate, nyonso oyo elekaka na nse ya nzete ya mobateli, nyama ya zomi* ekokóma eloko moko mosantu mpo na Yehova. 33 Akotala te soki ezali malamu to mabe, mpe akopesa nyama mosusu te na esika na yango. Kasi soki alingi mpenza kopesa nyama mosusu na esika na yango, ezala nyama ya liboso mpe oyo bapesi na esika na yango ekokóma eloko moko mosantu.+ Yango ekoki kosombama lisusu te.’”

34 Wana ezali mibeko oyo Yehova apesaki Moize mpo na Bayisraele na Ngomba Sinai.+

Ebengami mpe “Levitike.”

Lil., “bana ya Yisraele.”

To, “mafuta oyo ezali zingazinga ya mimpíko.”

To, “oyo ezali kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

To, “mafuta oyo ezali zingazinga ya mimpíko.”

To, “oyo ezali kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

Lolenge moko ya ebenga ya zamba oyo ezalaka moke.

To, “putulu ya mɔtɔ oyo etondi na mafuta,” elingi koloba, putulu oyo esangani na mafuta ya bambeka.

To, “oyo ezali kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

To, “molimo.”

To, “likambo ya kokanisa.”

To, “oyo ezali kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

To, “mbuma ya kosala farini.”

To, “lokola eteni ya ekaniseli.”

To, “oyo ezali kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

To, “oyo ezali kokitisa motema.” Lil., “kopemisa.”

To, “mitó ya mbuma ya mobesu.”

To, “lokola eteni ya ekaniseli.”

Talá Ndimbola ya maloba.

To, “oyo ezali kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

Lil., “limpa,” elingi koloba, eteni ya mbeka ya kimya oyo ezali ya Nzambe.

Lil., “limpa,” elingi koloba, eteni ya mbeka ya kimya oyo euti na Nzambe.

To, “oyo ezali kokitisa motema.” Lil., “kopemisa.”

To, “molimo.”

Talá Ndimbola ya maloba.

To, “putulu ya mɔtɔ oyo etondi na mafuta,” elingi koloba, putulu oyo esangani na mafuta ya bambeka.

To, “molimo.”

To, “oyo ezali kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

To, “molimo.”

Lil., “mongongo ya elakeli mabe (ndai).” Ntango mosusu, koloba likambo etali libunga, oyo esangisi mpe maloba ya elakeli mabe mpo na moto oyo asali libunga to motatoli oyo aboyi kotatola.

To, “molimo.”

To, “molimo.”

Yango emonani lokola ete akokisi ndai na ye te.

Lolenge moko ya ebenga ya zamba oyo ezalaka moke.

Moko ya bandambo zomi ya efa = 2,2 L. Ap. B14.

To, “likambo ya kokanisa.”

To, “mbuma ya kosala farini.”

To, “molimo.”

Shekele moko = 11,4 g. Talá Ap. B14.

To, “na kolanda shekele mosantu.”

To, “molimo.”

To, “molimo.”

To, “bilamba ya nse.”

To, “putulu ya mɔtɔ oyo etondi na mafuta,” elingi koloba, putulu oyo esangani na mafuta ya bambeka.

Talá Ndimbola ya maloba.

To, “mbuma ya kosala farini.”

To, “oyo ezali kokitisa motema.” Lil., “kopemisa.”

To, “likambo ya kokanisa.”

To, “makabo.”

Moko ya bandambo zomi ya efa = 2,2 L. Talá Ap. B14.

To, “oyo ezali kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

To, “mbuma ya kosala farini.”

Talá Ndimbola ya maloba.

Talá Ndimbola ya maloba.

To, “molimo.”

To, “molimo.”

To, “molimo.”

Lil., “kolongolama.”

To, “molimo.”

To, “molimo.”

Lil., “kolongolama.”

Lil., “kolongolama.”

To, “Molimo.”

Lil., “kolongolama.”

To, “motole mosantu.”

To, “mafuta oyo ezali zingazinga ya mimpíko.”

To, “oyo ezali kokitisa motema.” Lil., “kopemisa.”

To, “oyo ezali kokitisa motema.” Lil., “kopemisa.”

Lil., “kotondisa lobɔkɔ na bino.”

To, “mbuma ya kosala farini.”

Talá Ndimbola ya maloba.

To, “mbuma ya kosala farini.”

To, “enyamutaka.”

To, “enyamutaka.”

To, “bitɛku.”

To, “bitɛku.”

To, “molimo.”

To, “nkɛlɛ.”

To, “bitɛku.”

To, “korbo.”

To, “otrishe.”

To, “Nyama ya mikemike nyonso.”

Lil., “oyo ezali na makolo ya kopumbwa likoló ya makolo na yango, oyo epumbwaka na yango na mabele.”

Na bisika mosusu babɛngaka yango “lipalela to likɔnkɔ.”

To, “enyamutaka.”

Talá Ndimbola ya maloba.

To, “Bókómisa milimo na bino.”

To, “kokómisa milimo na bino.”

To, “molimo.”

To, “molimo.”

Lolenge moko ya ebenga ya zamba oyo ezalaka moke.

Lil., “loposo ya mosuni ya moto.”

Liloba ya Ebre oyo ebongolami na “maladi ya maba” ezali na ndimbola monene. Ekoki kosangisa maladi ndenge na ndenge ya loposo oyo ekoki kozwa moto mosusu. Ekoki mpe kosangisa maladi mosusu oyo ezalaka na bilamba mpe na bandako.

To, “maladi.”

To, “mpo na mbala ya mibale.”

To, “akoloba ete moto yango akoki kopesa moto mosusu maladi te.”

To, “emɛku.”

To, “emɛku.”

Lil., “loposo ya mosuni na bango.”

To, “monzomba.”

To, “emɛku.”

Misato ya bandambo zomi ya efa = 6,6 L. Tála Ap. B14.

To, “mbuma ya kosala farini.”

Logi moko = 0,31 L. Talá Ap. B14.

Moko ya bandambo zomi ya efa = 2,2 L. Tála Ap. B14.

Lolenge moko ya ebenga ya zamba oyo ezalaka moke.

Lil., “lisumu.”

Lil., “lisumu.”

Lil., “mosuni na ye.”

Lolenge moko ya ebenga ya zamba oyo ezalaka moke.

Lil., “alali.”

To, “elamba ya nse.”

To, “bolumbu na ye.”

Mbala mosusu elimboli, “ntaba-mobali oyo ebungi.”

To, “bokoyokisa milimo na bino mpasi.” Mbala mingi maloba yango emonisaka lolenge mingi oyo moto ye moko andimi komipimela, na ndakisa kokila bilei.

Lil., “oyo lobɔkɔ na ye ekotondisama na nguya.”

Lil., “kolongolama.”

To, “oyo ezali kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

Lil., “bantaba.” Mbala mosusu, bato oyo bazalaki kosambela bademo yango bazalaki kokanisa ete ezalaki bikelamu oyo ezalaka na nsuki mpe na lolenge ya ntaba.

Lil., “kolongolama.”

To, “molimo.”

To, “nakoboma ye.”

To, “molimo.”

To, “ya milimo na bino.”

To, “molimo.”

To, “Molimo.”

To, “molimo.”

To, “molimo.”

To, “molimo.”

Lil., “akolongolama.”

To, “molimo.”

Lil., “komona bolumbu,” awa mpe na bisika mosusu oyo elandi.

Lil., “ezali bolumbu ya tata na yo.”

Lil., “okomona bolumbu ya ndeko mobali ya tata na yo.”

Lil., “ezali bolumbu ya ndeko na yo.”

Talá Ndimbola ya maloba.

Lil., “kolala na mobali mosusu ndenge alalaka na mwasi.”

Lil., “kobanga.”

Talá Ndimbola ya maloba.

To, “molimo.”

Lil., “kolongolama.”

To, “moto ya mpasi.”

To mbala mosusu, “osengeli te kokanga mabɔkɔ ntango bomoi ya moninga ezali na likama.”

Lil., “lokola mosutu ya moto oyo ekatami ngenga te.”

Lil., “Ekokatama ngenga te.”

To, “kokata nsuki ya mpakatoi.”

To, “molimo.” Awa liloba ya Ebre nèphèsh elimboli moto oyo akufi.

To, “komikata mpo na kokoma na nzoto.”

Lil., “kobanga.”

Lil., “efa ya sikisiki.” Talá Ap. B14.

Lil., “hini ya sikisiki.” Talá Ap. B14.

Lil., “nakolongola.”

Lil., “Nakolongola.”

To, “molimo.”

To, “molimo.”

Lil., “nakolongola.”

Lil., “amoni bolumbu ya tata na ye.”

Lil., “kolongolama.”

Lil., “amoni bolumbu ya ndeko na ye ya mwasi.”

Lil., “kolongolama.”

Lil., “akomona bolumbu ya ndeko mobali ya tata na ye.”

Lil., “amoni bolumbu ya ndeko na ye.”

To, “kokómisa milimo na bino.”

To, “oyo azali na elimo ya kosakola makambo ekoya.”

To, “molimo.”

To, “bilei,” yango ezali komonisa bambeka.

Lil., “lobɔkɔ na ye etondisamaki na nguya.”

To, “molimo nyonso oyo ekufi.” Awa liloba ya Ebre nèphèsh etyami esika moko na liloba ya Ebre oyo elimboli “kokufa.”

Lil., “oyo zolo epasuká.”

To, “monkundu.”

To mbala mosusu, “akɔndakɔndá.”

Lil., “bázala mosika na.”

To, “molimo.”

Lil., “akolongolama.”

To, “molimo.”

To, “Molimo.”

Lil., “Mopaya moko te,” elingi koloba, moto oyo azali na libota ya Arona te.

To, “molimo.”

To, “abali mopaya.”

Lil., “mopaya moko te,” elingi koloba, moto oyo azali na libota ya Arona te.

Talá Ndimbola ya maloba.

Lil., “kati na mpokwa mibale.”

To, “mbuma ya kosala farini.”

Mibale ya bandambo zomi ya efa = 4,4 L. Talá Ap. B14.

To, “kokitisa motema.” Lil., “kopemisa.”

Hini moko = 3,67 L. Talá Ap. B14.

Mibale ya bandambo zomi ya efa = 4,4 L. Talá Ap. B14.

To, “kokitisa motema ya.” Lil., “kopemisa.”

Talá Ndimbola ya maloba.

To, “moto ya mpasi.”

To, “bokoyokisa milimo na bino mpasi.” Mbala mingi maloba yango emonisaka lolenge mingi oyo moto ye moko andimi komipimela, na ndakisa kokila bilei.

To, “Molimo.”

To mbala mosusu, “akokila bilei te.”

Lil., “akolongolama.”

To, “molimo.”

To, “bokoyokisa milimo na bino mpasi.”

To, “Ndako mpo na mwa ntango.”

To, “wadi.” Talá Ndimbola ya maloba.

Mibale ya bandambo zomi ya efa = 4,4 L. Talá Ap. B14.

To, “likambo ya kokanisa.”

Elingi koloba, nkombo Yehova, ndenge emonisami na vɛrsɛ 15 mpe 16.

To, “mpe moto oyo abɛti makasi molimo ya nyama.”

To, “molimo mpo na molimo.”

To, “okoyula.”

Lil., “bana na ye ya mibali.”

Lil., “bana na ye ya mibali.”

To, “ekeko oyo eyemami.”

Lil., “kobanga.”

Lil., “Nakotala bino.”

To, “molimo na ngai ekosundola.”

Lil., “natambwisaki bino alima.”

To, “milimo na bino eyini.”

To, “milimo na bino.”

Lil., “Nakotɛmɛla bino.”

Lil., “lingenda.” Mbala mosusu elobeli mangenda oyo bazalaki kosalela mpo na kokɔtisa mampa oyo ezalaki lokola lopɛtɛ mpo na kobomba yango.

To, “bilei.”

Liloba ya Ebre oyo ebongolami na bosɔtɔ ekoki mpe komonisa nyɛi. Ezali komonisa eloko oyo eboyami mpenza.

To, “molimo na ngai ekoyina.”

To, “kokitisa motema.” Lil., “kopemisa.”

To, “ekotosa sabata.”

To, “mitema makasi na bango.”

To, “milimo na bango eyinaki.”

To, “molimo.”

Shekele moko = 11,4 g. Talá Ap. B14.

To, “na kolanda shekele mosantu.”

Homɛrɛ moko = 220 L. Talá Ap. B14.

Gera moko = 0,57 g. Talá Ap. B14.

To, “dime.”

To, “motó ya zomi.”

    Mikanda na Lingala (1984-2026)
    Bimá
    Kɔtá
    • Lingala
    • Kotindela moto
    • Makambo oyo olingi
    • Copyright © 2025 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ndenge ya kosalela
    • Kobomba makambo ya moto
    • Kobongisa makambo na yo
    • JW.ORG
    • Kɔtá
    Kotindela moto