“Na mokolo na Nkolo”
“NAZALI kati na elimo, na mokolo na Nkolo.” (Emoniseli 1:10) Ezali boye nde ntoma Yoane kati na mokanda na Biblia ya Emoniseli, wana azalaki kati na bobange na ye. Maloba yango mazali kopesa biso nzela na koyeba eleko ya kokokana na bimonaneli wana kitoko oyo asengelaki koyebisa nsima.
Nzokande bato nyonso basepeli te na motindo oyo ya kobongola Emoniseli 1:10. Na ndakisa, Biblia ya Ostervald ebongoli verset yango ete: “Natondaki na elimo, na mokolo moko ya lomingo.” Nzokande mabongoli mingi ya Biblia mazali kobongola maloba na greke oyo tei‘ ky.ri.a.kei’ he‘me‘rai na “mokolo na Nkolo.” Kasi kati na bandimbola (notes), mabongoli mingi mazali koloba ete ezali mokolo ya lomingo. Ezali solo?
Note moko ya balimboli na Biblia ya katolike na allemand, Herders Bibelkommentar, emonisi maloba oyo mazali kolóngisa likanisi yango ete: “Awa [Emoniseli 1:10], elobeli te Mokolo na kosambisa na nsuka, oyo ebéngami mpe ‘Mokolo na Nkolo,’ kasi ezali nde mokolo moko ya poso. Kobanda na ndambo na ekeke ya liboso, baklisto bakómaki kokumisa mokolo ya yambo na poso lokola mokolo basengelaki kokokisa misala na bango ya ntina mpo na Nzambe. (Misala 20:7; 1 Bak. 16:2)” Nzokande, mikapo mibale ya Makomami oyo mipesami na mokanda yango mizali komonisa soko moke te ete baklisto ya ekeke ya liboso bazalaki kotalela mokolo ya yambo na poso lokola “mokolo oyo basengelaki kokokisa misala minene mpo na Nzambe.”
Mokapo ya liboso, Misala 20:7, emonisi bobele ete Paulo, baninga na ye ya mobémbo mpe baklisto ya Toloa bakutanaki mpo na kolya elongo moko na mokolo ya yambo na poso. Lokola Paulo alingaki kokende mokolo molandaki, nde esengelaki koleka mikolo mingi ete amonana lisusu na bango, yango asalelaki libaku wana mpo na kosolola mingi elongo na bango.
Mokapo ya mibale, 1 Bakolinti 16:2, ezalaki kolendisa baklisto ya Kolinti na kobómba mosolo “mokolo ya yambo ya poso nyonso” mpo ete basalisa baoyo bazalaki na bosengá na mboka Yudea. Molimboli na Biblia, Adolf Deissmann amonisi ete mokolo yango mozalaki mbala mosusu mokolo oyo bazalaki kozwa lifuti na mosala. Nzokande, toli na Paulo ezalaki mpenza malamu, mpo ete mosolo mokokaki kosila na boumeli ya poso.
Esika moko te kati na Biblia elobami ete, na eleko na bantoma, baklisto bazalaki kotalela mokolo ya yambo na poso, mokolo oyo mokokani lelo na mokolo ya lomingo, lokola motindo na sabata na boklisto, mokolo oyo mabongisamaki bobele mpo na makita na bango ya losambo ya mbala na mbala. Bobele nsima na kufa ya bantóma nde mokolo ya lomingo eyei kotalelama bongo mpe kobéngama ete, “mokolo na Nkolo.” Yango ezalaki kati na lipengwi oyo lisakolamaki na Yesu mpe na bantoma bango moko.—Matai 13:36-43; Misala 20:29, 30; 1 Yoane 2:18.
Bongo, “mokolo na Nkolo” ezali nini? Ba versets ya zingazinga ya Emoniseli 1:10 emonisi ete Nkolo ya mokolo yango, ezali Yesu. Liloba na Nzambe lizali kokokisa eleko na kosambisama ya mokili mpe na kozongisama na Paradis, na maloba lokola “mokolo na Nkolo na biso Yesu Klisto.”—1 Bakolinti 1:8; 15:24-26; Bafilipi 1:6, 10; 2:16.
Na yango, kati na libongoli na ye Das Neue Testament (Kondimana na Sika), oyo ezali na ba notes, Hans Bruns alobi na sembo nyonso ete: “Bamoko bazali kokanisa ete [Yoane] azali kolobela awa mokolo ya lomingo, nzokande emonani ete azali mpenza kolobela Mokolo monene na Nkolo, oyo ekokisami nkutu na makambo nyonso oyo alobeli na nsima.” W. Vine alobi ete: “‘Mokolo na Nkolo’ . . . ezali Mokolo akomonisa kosambisa na Ye likoló na bato.” Kati na Lexikon zur Bibel (Lexique biblique) na ye, Fritz Rienecker alobi ete “mokolo na Nkolo” emonisi mpenza “mokolo na kosambisa.”
Bososoli malamu ya liloba “mokolo na Nkolo” ezali kopesa biso nzela na kokanga ntina ya mokanda mobimba ya Emoniseli. Lisusu, makambo mazali komonisa ete mokolo yango mosilaki kobanda. Sikawa ezali na ntina mingi mpo na ‘koyoka maloba ya esakweli oyo mazali kati na Emoniseli mpe kobómba makambo oyo makomami kati na yango’!—Emoniseli 1:3, 19.
[Elilingi na lokasa 27]
Ndimbola ya polele mpe ya sika mpo na verset moko na moko ya Emoniseli, epesami kati na mokanda “Révélation: le grand dénouement est proche!” Okoki kosomba mokanda wana kitoko epai na ba Témoins de Jéhovah