Manontany ny Tanora Hoe...
Fa nahoana no sarotra amiko ny mifandray amin’ny hafa?
“Io no vato misakana sarotra indrindra tsy maintsy noreseko.” — Christophe.
“Tena irery aho.” — Jessica.
“Nahatsiaro tena ho maty antoka aoka izany aho.” — Christian.
“Naharikoriko ahy izany, nampandraiky narary ahy. Tsy nitsahatra ny nitomany aho.” — Sylvie.
“Very hevitra sy tohina mafy aho.” — Erica.
FIHETSIKA nateraky ny fitrangan’ny loza amin’antambo ve? Tsia, mamohafoha ireo fotoana nampahory niainany tamin’ny fahatanorany ireo olona ireo, noho izy ireo tsy mba nahavita nifandray tamina tanora hafa. Ary raha efa mba nailikiliky ny antokon’olona iray ianao na nandosidosiran’ny tanora izay ho nirinao ho namana, dia fantatrao hoe hatraiza ny mety haha-mafy io tarehin-javatra io.
Ara-dalàna tanteraka ny hitadiavana hifandray amina namana. Milaza ny olombelona ho mananaina mirona hiaraka maro ireo mpandinika ny fiainam-bahoaka; manana fironana voa-janahary hitady hivondrona isika. Mahery indrindra io filana io eo amin’ireo zatovo. Niteny toy izao i Michèle, 14 taona: “Rehefa olona mitovy zavatra mahaliana no iarahana dia tsapa fa ekena sy tsy manana ahiahy ny tena.” Mety hahakasika ny fanatanjahan-tena, ny sakafo, ireo asa any an-tsekoly, ireo fitafiana na ny mozika ireny fitiavan-javatra iombonana ireny. Mety ho fanalana andro tiana indrindra na fifidianana fialam-boly koa no mampifandray ny mpinamana.
Mipoitra ny zava-manahirana rehefa atao fialan-tsiny mba hanilikilihana tanora hafa, zavatra izay mampiseho fahateren-tsaina, ireny fatorana ireny. “Raha tsy manao ilay kiraro “tennis” mety ny tena dia tsy izy izay, hoy i Bernard mahatsiaro. Tsy afaka ny ho anisan’ilay andiany ianao.” Na dia toa mahatsikaiky aza izany, ny hoe tsy maharaka ny toetr’andro rehefa toy izany ny hafa rehetra, dia mety ho tena hankararirary.
Fikambanana manimba
Kanefa, manontania tena hoe: “Voalohany indrindra, moa ve iriko marina ny hikambana amin’io antoko io?” Efa tamin’ireo andron’ny Baiboly no nisy tanora nikomy nanandrana matetika hampiditra tanora hafa ao amin’ny antokony. “Andeha hiaraka isika, hoy izy mba hanintonana azy. Avia mba hiara-miloka eto aminay [Tokony hikambana aminay ianao, MN].” Nanome izao torohevitra manaraka izao anefa ny Baiboly: “Anaka aza miara-dàlana aminy hianao; arovy ny tongotrao tsy hankamin’ny alehany; fa ny tongony mihazakazaka ho amin’ny ratsy.” — Ohabolana 1:11-16.
Toy izany koa fa, amin’izao andro izao, dia mety halaim-panahy hikambana amin’ny antoko iray heverina ho tsara ianao. Kanefa, karazana tanora manao ahoana no mikambana ao? Angamba tia ny milalao izy ireny, saingy mpino ve? Raha mikambana aminy ianao, moa ve hanamafy sa hampahalemy ny fifandraisanao amin’Andriamanitra izany? “Ny fikambanana amin’ny ratsy manimba ny fitondrantena tsara”, hoy ny fampitandremana omen’ny 1 Korintiana 15:33 antsika.
Manontania tena koa ny amin’izay haloanao amin’ny fidiranao ao amin’ny antoko iray. ‘Betsaka ireo hery mitaona tsy maintsy ekena, hoy i Grâce. Fony aho mbola tanora kokoa, dia nanana fahazarana niteny ratsy satria nampirisika ahy tamin’izany ireo namako. Raha ny marina dia nataoko izany satria tsy te hihatakatahana aho.’ Niresaka ny amin’ny tovolahy iray izay nanaraka ambokony mba hekena i Mary Miller ao amin’ny bokiny. An-tsitrapo no tsy nianarany tsara mba hahazoana isa ratsiratsy kokoa “mba tsy hisehoana ho mahay kokoa noho ireo mpiara-mianatra tiany hisakaizana”. — Childstress!
Marina aloha fa tsy misy maha-ratsy ny fanaovana fiezahana antonony mba hifankahazoana amin’ny mpiara-belona amin’ny tena. (Jereo 1 Korintiana 9:19, 23.) Kanefa raha tsy maintsy hifoka, hampiasa zava-mahadomelina, hisotro toaka, hampiasa fiteny maloto, hihomehy amina vazivazy mahamenatra, hanana firaisana, na zavatra hafa mitovy amin’izany vao hifandray amin’ny hafa, dia tsy mety mihitsy! Lasan-davitra loatra izany! Tsy dia tena fahendrena koa ny hamelana tanora hafa hametra amin’ny antsipiriany madinika indrindra ny fomba fiakanjonao, sy ny taovolonao na ny fiteninao.
Ankoatra izany, dia nahazo baiko mba tsy hikambana amin’ireo izay tsy tia an’Andriamanitra ireo kristiana. Mahakasika ireo mpianany, dia hoy i Jesosy: “Halan’izao tontolo izao izy, satria tsy naman’izao tontolo izao, tahaka ahy tsy naman’izao tontolo izao.” (Jaona 17:14). Moa ve tsy tsaratsara kokoa ny mahazo ny fankasitrahan’Andriamanitra, toy izay ny an’ireo namana tsy manompo an’Andriamanitra? — Jereo Jakoba 4:4.
Ny fomba hifandraisana amin’ny namana kristiana
Mety hitranga koa anefa ny hoe sarotra aminao ny mifandray amina namana kristiana, tanora mitovy finoana sy zavatra inoana aminao. Angamba misy antony tsara mahatonga izany.
Ohatra, mety ho tonga vao haingana ao amin’ny faritra iray ianao, ary saro-kenatra na mitandrintandrina amin’ireo vao tonga ny tanora ao. Arakaraka ny hianarany hahafantatra anao, dia mety ho azo antenaina kokoa fa hiova ny toe-javatra. Nandalo izany i Jessica rehefa nifindra monina ny fianakaviany ka tonga tao amin’ny kongregasionan’ny Vavolombelon’i Jehovah iray tsy fantany. Nahatsiaro izy hoe: “Tena tsara fanahy sy nisariaka tamiko ny olona rehetra, kanefa nila herintaona aho na dia izany aza mba tsy hahatsiarovan-tena ho vahiny intsony. Rehefa misaintsaina izany indray aho, dia tsapako fa mitaky fotoana ny famatorana fifandraisana amin’ny hafa.” Manantitrantitra i Jessica fa tamin’ny fandraisana anjara tamin’ny fitoriana isam-baravarana niaraka tamin’ireo mpikambana ao amin’ny kongregasionany vaovao, dia mora kokoa taminy ny nahatsiaro ho voaray.
Misarika ny saina ho amin’ny anton-javatra iray tsy azo anaovana tsirambina i Stéphane raha tiana ny hahazo ny fisakaizan’ny hafa. Hoy izy: “Nandritra ny taona maro dia nihatakatahana aho satria saro-kenatra. Tsapako avy eo fa raha tiako ny hanana namana, dia tokony hanao ny dingana voalohany aho.” Inona no vokany? Amin’izao fotoana izao, dia manana namana tsara maromaro i Stéphane. Ianao koa, afaka ny ho tonga amin’izany ianao, raha manao fiezahana vitsivitsy. Toy izay hiandry ny hafa hitady ny hifankahalala aminao, dia miezaha manao ny dingana voalohany. Manasà tanora vitsivitsy ho any aminao, na koa, manontania ny ray aman-dreninao raha afaka miaraka aminareo amin’ny asa sasantsasany iarahan’ny mpianakavy ireo namanao vaovao. Mety ho fiandohan’ny fisakaizana maharitra izany.
Kanefa, raha tsy mahazo valiny ny fiezahanao dia azo inoana fa noho ny tsy fahazoan-dresaka. Nandosidositra ny apostoly Paoly ireo kristiana tany Jerosalema, satria noheverin’izy ireo fa mbola nanenjika ny kristiana hatrany izy. Tsy maintsy nandrasana izay hampahazava ilay raharaha, vao noraisin’ny kongregasiona i Paoly. (Asa. 9:26-28). Raha toa koa ny tenanao ka iharan’ny fifandisoan-dresaka, angamba noho ny resadresa-poana manimba, maninona raha manao izay ilaina mba hampilamina ilay toe-javatraa?
Na izany aza anefa, dia tsy ireo zava-manahirana rehetra no ho mora voalamina toy izany. Matetika, dia misy aza tanora kristiana manao ilay fahadisoana lehibe mamorona fitokotokoana tsy mahasoa ka manilikilika tsy ara-drariny tanora hafa. Ny toy izany dia mety ho tena hankarary ilay voailikilika. Kanefa amin’ny lafiny iray hafa, izany dia manampy anao hitadidy ao an-tsaina hatrany fa tanora toa anao koa ireo namanao ary tena mbola mila ny hihalehibe alohan’ny hahatratrarana ny fahamatorana. Angamba rehefa mihalehibe izy ireo dia hanary io toe-tsaina tia fitokotokoana io. Kanefa raha mbola tsy mampiseho fihetsika kristiana kokoa ireny tanora ireny, dia tsy isalasalana fa tsaratsara kokoa ho anao ny tsy miditra amin’ny antokony. — Jereo 2 Timoty 2:20, 21.
“Mihalalaha ianareo”
Eo am-piandrasana izany, dia aza avela hampahasosotra anao io toe-javatra io. Afaka manandrana miresaka amin’ireo ray aman-dreninao na amin’ny mpiandraikitra kristiana iray ny amin’izany ianao. Tadidio koa fa mampirisika ny kristiana ‘hifandefitra [hifampizaka, MN]’ ny Baiboly na dia rehefa manana antony ara-drariny hitarainana aza izy ireo. (Kolosiana 3:13). Nahatsiaro toy izao i Stéphanie, izay nailikiliky ny antoko iray: “Nivavaka tamin’i Jehovah aho mba hanomezany ahy hery hiaretana, ary nanandrana ny hijery zavatra mifototra amin’ny zava-misy. Nanandrana koa ny mba tsy halahelo loatra noho io toe-javatra io aho.”
Mampirisika ny kristiana koa mba ‘hanalalaka’ ny faritry ny namany ny Baiboly. (2 Korintiana 6:13). I Jane Norman sy i Myron Harris, mpanao fikarohana, dia nanao izao fanamarihana manaraka izao mikasika ny mpikambana ao amin’ny antoko iray ihany: “Mametra ny faritry ny namany izy ireo ary manary ny fahafahana hianatra ny fomba fisainana sy fanaon’ny olona hafa noho izy ireo.” Misy olon-kafa maro azonao isakaizana, anisan’izany ireo izay be taona kokoa noho ianao.
Ekeo ireo kileman-toetranao
Angamba ilainao koa ny hanaiky ilay zava-misy tsy mora setraina ka hiaiky fa manana antony azo ekena handosidosirana anao ny hafa. I Diane, ohatra, dia nahatsapa fa tsy vitany ny nifandray tamin’ireo tanora kristiana izay manana toe-tsaina araka ny fanahy. Nieboebo ve izy ireny? Tsia. Niaiky toy izao izy: “Niteny sy nitafy toa an’izao tontolo izao aho”, izany hoe tamin’ny fomba iray tsy mendrika ny kristiana. Tamin’izany dia tsara fanahy sy nisariaka taminy ny hafa, saingy nandositra ny fifaneraserana akaiky taminy.
Nanao fiovana sasantsasany teo amin’ny fitondrantenany i Diane. Mahatsiaro izy hoe: “Nahatakatra aho fa nilaina ny hamboleko toetra araka ny fanahy raha tiako ny hamatotra fisakaizana.” Moa ve ilainao koa ny manao fanovana vitsivitsy? Amin’ny fanaovana toy izany, dia tsy ny fisakaizan’ny tanora kristiana fakan-tahaka fotsiny no ho azonao, fa ny an’Andriamanitra koa. — Jereo Ohabolana 27:11.
Mety koa ianao manana toetra mampiavaka izay manidy ny fon’ny hafa. Nahatsiaro i William hoe: “Nanana fironana hiteny be loatra aho ary hiady hevitra ny amin-javatra izay tsy dia tena mahaliana loatra. Rehefa tsapako hoe hatraiza izany no mety hanorisory, dia nanao fiezahana aho mba hiova. Heveriko fa nanampy ahy mba hekena kokoa izany.” Amin’ny fifampidinihana amin’ireo ray aman-dreninao, na koa amin’ny olon-dehibe iray izay itokianao, dia mety ho hitanao fa manana kileman-toetra karazan’izany ianao. Tsy isalasalana fa afaka manatsara ny toe-javatra misy anao ianao amin’ny fahatongavana ho sariaka kokoa fotsiny, na amin’ny tsy firesahana loatra sy amin’ny fihainoana kokoa.
Mankarary indraindray ny tsy fahavitana mifandray amin’ny hafa, saingy azo antoka fa tsy mahafaty akory izany. Matokia fa raha manana toetra soa kristiana ianao ary raha miahy marina ny hafa, dia tsy ho diso sakaiza na oviana na oviana.
[Fanamarihana ambany pejy]
a Jereo ilay lahatsoratra “Que faire si je suis victime du bavardage? ” nivoaka tao amin’ny Réveillez-vous! tamin’ny 22 Jolay 1989.
[Sary, pejy 13]
Mankarary ny ihatakatahana