Hampitsimbadika Ilay Fironana ve ny Katesizy Vaovao Iray?
Avy amin’ny masoivohon’ny Mifohaza! any Italia
“KATESIZY Iray ho An’ny Taona 2000”, “Ny Lisitr’ireo Fahotana Vaovao”, “Endrika Vaovao ho An’ny Eglizy” — ireo dia matoam-baovao sasany hita vao haingana tao amin’ireo gazety italiana, momba ilay Katesizin’ny Eglizy Katolika vaovao, izay efa navoaka tamin’ny fiteny alemanina, espaniola, frantsay, ary italiana hatramin’izao. Tany Italia, dia tafakatra ho 110 000 ny isan’ny lafo tamin’io katesizy io tao anatin’ny roa tokom-bolana latsaka. Mazava ho azy fa ao amin’ny tany katolika iray, izay misy mponina efa ho 58 tapitrisa, izany isa izany dia tsy dia avo loatra. Ny mpanoratra italiana iray dia nilaza fa izay mividy azy io “mba hahitana lisitra fahotana vaovao fotsiny” dia azo antoka fa ho “diso fanantenana”.
Tamin’ny 7 Desambra 1992, ny Papa Jean Paul II dia nanolotra tamin’ny fomba ofisialy ilay boky 450 pejy izay nantsoiny hoe “famintinana ny finoana sy ny fitondran-tena katolika”. Nila enin-taona mahery nanaovana famolavolana sy fanovana tsy nety tapitra ary koa fanakianana be dia be avy amin’ireo Katolika ihany, ny famoahana io boky io. Mazava ho azy fa mampaharitra ilay misterin’ny Tontolon’ireo Fivavahana Lazaina fa Kristiana “ny amin’ny Trinite Masina Indrindra (...), dia ilay mistery fototry ny finoana”, izy io. Milaza koa izy io fa “ny fanahy [âme] ara-panahy tsirairay dia noforonin’Andriamanitra mivantana (...) ary tsy mety maty”. (Ampitahao amin’ny 1 Korintiana 15:28; Matio 24:36; jereo koa ny Ezekiela 18:4, 20.) Nahoana anefa no noheverina fa nilaina ny katesizy vaovao iray?
Hoy ny nosoratan’ny manam-pahaizana katolika iray: “Boky momba ny katesizy maro navoakana toeram-pianarana katesizin’ny diosezy no faran’izay kitoatoa, feno foto-pampianarana diso sy tafahoatra.” Ary anefa dia ireo no nampiasaina an-taonany maro mba hampianarana ireo mpivavaka katolika. Ilay boky katolika hoe La Civiltà Cattolica dia nanambara fa ilay katesizy vaovao dia natao mba hanome “fanampiana lehibe ho fiantohana ny hisian’ny firaisan-tsaina ao amin’ny finoana”, izay voahozongozona tao anatin’ireo am-polony taona farany. Ny tenan’ny papa mihitsy dia nanambara hoe: “Tsy mora ny mahita mialoha izay ho fivoaran-javatra hoentin’io katesizy io. Kanefa, (...) dia mety ho fitaovana sarobidy sy mamokatra ho amin’ny fahalalana lalina kokoa sy ho amin’ny fanavaozana ara-panahy sy ara-pitondran-tena marina, izy io.”
Ho izany tokoa ve no ho izy? Hanafoana ny tsy firaisan-tsain’ny Katolika ve io katesizy io? Ireo fisaratsarahana ireo dia niharihary indrindra teo amin’ny fomba fihetsik’ireo Katolika maneran-tany teo anoloan’ny raharaha momba ny fanalana zaza, ny fomba tsy mampiteraka, ny teolojia ho an’ny fanafahana ary ny fandraisana anjara amin’izay antsoina hoe ady ara-drariny (na dia mitarika ho amin’ny fifamonoan’ny samy Katolika aza izany). Eo amin’ny ambaratonga ambony kokoa, dia nisy fankahalana sy fisaratsarahana niforona teo amin’ny Opus Dei, izay nanjary natanjaka izao sady manana ny fanohanan’ny papa sy ny mpikambana mahery maro ao amin’ny klerjy, sy ny Jezoita, izay tsy tian’ny papa intsony izao.
Moa ve io katesizy io hanova ny fo sy ny fitondran-tenan’ireo mpanao politika sy mpandraharaha italiana an’arivony maro izay voarohirohy tamin’ny fandraisana tsolotra sy ny raharaha nahafa-baraka niseho vao haingana? Hanao ahoana marina ny ho halehiben’ny fiantraikan’io katesizy io eo amin’ny fitondran-tenan’ireo olo-manga mitondra an’i Italia? Raha tsy mahova ny fari-pitondran-tenan’ireo mpitondra izy io, ahoana no anantenana ny hahavoataona ireo Katolika tsotra? Koa satria misy pejy 450 ilay boky — ary tsy ny zavatra tian’ny sarambabem-bahoaka indrindra ny famakian-teny — azo antenaina ve ny hananany vokany maharitra eo amin’ny fitondran-tena?