Fizahana Tontolon’ny Hazo Kanto
AVY AMIN’NY MASOIVOHON’NY MIFOHAZA! ANY GRANDE-BRETAGNE
MALAZA noho ny arboretum (toerana voavoly hazo fanaovana fikarohana) ao aminy i Westonbirt, vohitra iray eo amin’ireo havoana Cotswolds eto Angletera.a Izy io no iray amin’ny fanangonana hazo sy hazo madinika, anisan’ny tranainy indrindra sy ny midadasika indrindra ary ny tsara indrindra eo amin’izao tontolo izao. Andeha isika hijery akaiky kokoa azy io.
Kanto sy fatratra
“Tsy misy tsy mihetsi-po amin’ny maha-kanto sy fatratra ary fanaperana an’itỳ fanangonana itỳ”, hoy i Hugh Angus, ilay mpiandraikitra. Ary raha heverina amin’ny isan’ny mpitsidika izay miverimberina, dia toa marina ny teniny.
Misy hazo sy hazo madinika 18 000, izay efa ho ny antsasaky ny sokajy sy ny karazan-kazo 9 000 maniry ao amin’ny Fehivorintany Ivo (zone tempérée) eo amin’izao tontolo izao, ilay arboretum. Mahazo mandehandeha amin-kalalahana manerana ilay saha misy 240 hektara ireo mpitsidika, kanefa mba hanampiana azy ireo hahazo fahafaham-po be indrindra, dia “nozarainay ho efatra ny Arboretum, ka nanipy hevitra momba ny fotoana tsara hitsidihana ny fizarana tsirairay izahay”, hoy ny fanazavan’ny boky fitarihan-dalana ofisialy. Ho fanampin’izany, dia misy lafiny misongadina manokana, toy ny Tandahatry ny Lokon’ny Fararano, ny Fanangonana Hazo Serizy An-kavoana, sy ny Fanangonana Karazan-kazo Tera-tany, izay samy misy soratra famantarana sy sarintany manondro ny toerany avokoa.
Fahafinaretana isaky ny vanin-taona
Fahafinaretana voajanahary ny tsingerin’ny vanin-taona atỳ amin’ny Ila Bolan-tany Avaratra. Ao amin’ilay arboretum, dia samy manana lafiny manintona ny vanin-taona tsirairay avy. Ny ririnina no fotoana tsara indrindra mba hankasitrahana ny hazo kesika maro isan-karazany sy mba hijerena ny bika mahafinaritra, ny firafitra mahaliana, sy ny loko mahagagan’ny hazo mihitsan-dravina rehefa tsy misy ravina. Aorian’izay, ireo hazo madinika sy hazo mamony amin’ny lohataona — azalées, camélias, magnolias, rhododendrons, sy serizy — dia miseho amin’ny endriny marevaka, ary mampitombo ny hakanton’ny manodidina ireo voninkazo dia mova tsy karipetra.
Mandravina milantolanto ilay arboretum amin’ny fahavaratra, alohan’ny fisehoana manaitran’ny zavamaniry amin’ny fararano. Misy mpitsidika 90 000 eo ho eo mirohotra mankao Westonbirt amin’ny Oktobra mba hijery io fisehoan-javatra manaitra io, izay mampahalaza azy indrindra. Eto dia ireo érables japoney isan-karazany, izay miloko mena midorehitra, no tompon’ny laka amin’ilay fampisehoana.
Maro amin’ireo santionany antitra kokoa amin’ny érables japoney ao Westonbirt no mety ho ny voalohany nampidirina teto nandritra ny vanim-potoana Edo, 1603-1867. Mampalahelo fa tsy misy ny firaketana an-tsoratra an’ireo anarana japoney amin’ireny karazany antitra ireny. Nanjary tsy dia be mpitia ny érables tany Japon, taoriana kelin’ny nampidirana azy teto Eoropa, hany ka tsy azo hamarinina amin’ny fanangonana na ny toeram-pambolena zana-kazo japoney ny anaran’ireny érables nampidirina tany am-boalohany izay mbola velona ireny. Arakaraka ny ihenan’ny érables japoney antitra kokoa no ambolena zana-kazo eo amin’ny toerana malalaka. Saika ny hazo rehetra no manana ravina samy hafa bika sy loko. Nambolena avy tamin’ny voany nangonina avy tamin’ny érables antitra ireo hazo, ary nofantenana mba hamoahana ilay lokony amin’ny fararano. Mba hanomezana azy fiarovana sy aloka, ny érables dia ambolena eo anivon’ny hazo oaka sy hazo kesika matoy. Ireo koa dia manome alokaloka mivolom-bolamena sy maitso, ka amin’izany no anazavan’ny tara-masoandron’ny fararano ny érables.
Fitantanana siantifika
Natomboka tamin’ny naha-fanalana andro manokana ny Arboretum ao Westonbirt tamin’ny 1829, ary lasa fananan’ny Vaomiera Britanika Mikarakara ny Ala tamin’ny 1956. Tsy ny fanomezana fanarian-dia ho an’ny besinimaro ihany no zava-kendren’izy io. Eny tokoa, ny tanjona lehibe indrindra dia ny hampitomboana fanangonana siantifika mifanentana tsara indrindra amin’ny toe-javatra eo an-toerana. Mba hanatontosana izany, dia misy fikarohana atao mba hampitomboan-taranaka, ary zaraina amin’ny saha botanika hafa ny vokatra azo — ny fahombiazana sy ny tsy fahombiazana.
I Westonbirt no nisantatra ny fampiasana fomba filazana isan-javatra atao ao amin’ny ordinatera izay mirakitra an-tsoratra ireo tsipiriany momba ny santionany tsirairay avy — ny niandohany, ny fitomboany avy teo amin’ny voa mandra-pahatongany ho matoy, ny fahasalamany sy izay mety ho fitsaboana aretina, sy ny antony mahafaty azy mihitsy aza. Fanaovan-javatra tena lehibe hafa iray ny fampitomboan-taranaka karazan-kazo tsy fahita firy na tsy mahazatra, anisan’izany ireo ao anatin’ny lisitra ataon’ny Fikambanana Iraisam-pirenena Momba ny Fiarovana ny Natiora sy ny Loharanon-karena Voajanahary hoe tandindomin-doza eo amin’ny tontolo iainany voajanahary. Azo avy any amin’ny toeram-panovozana azo antoka ireo voa mba hanalavirana ny famokarana safiotra, ary atao ho azon’ny arboretums hafa akana ny santionany.
Foibe fanabeazana koa i Westonbirt. Misy ny fandaharana momba ny famantarana hazo, ny lahateny momba ny fandripahana ala, ny fanaovana lahateny mifandimby, sy ny fampisehoana sary diapositives. Amin’ny fotoana sasany ao anatin’ny taona, dia misy fiaraha-midinika arahin-tsary omena isan’andro an’ireo ankizy mpianatra mitsidika.
Eo am-pandaozana tsy fidiny an’ilay arboretum izahay, izay nahazo fanandraman-javatra tsy hay hadinoina, dia mahatsapa faniriana mafy hiverina mba hankafy ny harevaky ny vanin-taona hafa. Ny fizahana io tontolo kanton’ny hazo io dia nanome anay fahatakarana bebe kokoa ny maha-fatratra sy ny maha-zava-dehibe azy eo amin’ny firafitry ny fiainana eto an-tany.
[Fanamarihana ambany pejy]
a Teny iray avy amin’ny teny latina hoe arbor, izay midika hoe “hazo”.
[Sary, pejy 17]
Ambony: “Cyprès”-n’i Lawson
Afovoany: “érable” japoney
Ambany: Sederan’i Liban