Дайн дажныг хүмүүс эцэс болгож чадах уу?
Хүмүүс янз янзын шалтгаанаар тэмцэж, дайтдаг. Зарим нь улс төр, эдийн засаг, нийгмийг өөрчлөх гэж, нөгөө зарим нь газар нутаг, байгалийн баялаг эзэмшихийн тулд тэмцдэг. Бас үндэстэн, ястан эсвэл шашны ялгаанаас болж зөрчилдөөн гарсаар байна. Энэ бүхнийг эцэслэж, энх тайвныг тогтоохын тулд хүмүүс юу хийж байгаа вэ? Үр дүнд хүрэх болов уу?
Drazen_/E+ via Getty Images
ЭДИЙН ЗАСГИЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ
Зорилго: Ард иргэдийнхээ амьдралын түвшинг сайжруулах. Ингэвэл тэмцэлд хүргэдэг гол хүчин зүйл болох эдийн засгийн тэгш бус байдал тодорхой хэмжээгээр эсвэл бүрэн шийдэгдэнэ.
Яагаад хэцүү вэ? Засгийн газрууд төсөв зардлаа юунд зарцуулдгаа өөрчлөх хэрэгтэй. Дэлхий даяар энх тайвныг тогтоох, энхийг сахиулах үйлсэд 2022 онд 34,1 тэрбум долларыг зарцуулжээ. Гэвч энэ нь тухайн оны цэрэг дайн, зэвсэгт хүчний нийт зардлын дөнгөж 0,4 хувийг эзэлж байв.
«Бид мөргөлдөөн тэмцэл гарахаас урьдчилан сэргийлж, энх тайвныг тогтооход бус, харин хөлд нь өртөгсдөд туслах гэж илүү их мөнгө төгрөг, нөөц бололцоогоо зориулдаг»—Антонио Гутерреш, НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга.
Библид юу гэж байдаг вэ? Засгийн газрууд болон байгууллагууд ядууст тусалж чадах ч ядуурлыг хэзээ ч бүрмөсөн арилгаж чадахгүй (Дэд хууль 15:11; Матай 26:11).
ГЭРЭЭ ХЭЛЭЛЦЭЭР ХИЙХ
Зорилго: Хоёр тал харилцан ашгаа бодон хэлэлцэж, энхийн замаар маргааныг зохицуулах юм уу урьдчилан сэргийлэх.
Яагаад хэцүү вэ? Нэг юм уу хэд хэдэн тал хэлэлцэх, буулт хийх, шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөх хүсэлгүй байж болох юм. Бас энхийн гэрээг амархан зөрчдөг.
«Дипломат үйл ажиллагаа нь дандаа амжилтад хүрдэггүй. Дайныг зогсоох хэлэлцээр учир дутагдалтай байсны улмаас дахин зэвсэгт мөргөлдөөн гарах нь бий»—Рэймонд Ф. Смит, «American Diplomacy».
Библид юу гэж байдаг вэ? Хүмүүс «амар тайвныг хайх» хэрэгтэй (Дуулал 34:14, ШЕ). Гэхдээ «үнэнч бус, ... эвлэршгүй, ... урвагч» хүн өнөөдөр олон (2 Тимот 3:1–4). Ийм учраас зөвийг үйлдэх чин хүсэлтэй улс төрийн удирдагчид ч зөрчилдөөнийг шийдэж чаддаггүй.
ЗЭВСЭГ ХОРОГДУУЛАХ
Зорилго: Зэр зэвсэг, ялангуяа цөмийн, химийн болон биологийн зэвсгийг цөөрүүлэх эсвэл устгах.
Яагаад хэцүү вэ? Улс орнууд хүч нь суларч, өөрсдийгөө хамгаалах чадваргүй болно гэж айгаад зэвсгээ устгадаггүй. Зэр зэвсгээ устгасан ч тэмцэх, дайтах шалтгаан байсаар байдаг.
«Засгийн газрууд “Хүйтэн дайн” дуусахад зэр зэвсгээ устгахаа амласан ч түүнийгээ биелүүлээгүй. Аюулыг багасгах, олон улсын хурцадмал байдлыг намжаах, эцэст нь илүү аюулгүй, амар тайван байдлыг бүрдүүлэх тодорхой алхмууд хийх амлалтаа ч бас биелүүлээгүй»—«Securing Our Common Future: An Agenda for Disarmament», НҮБ-ын Зэвсэг хураах алба.
Библид юу гэж байдаг вэ? Хүмүүс зэвсгээ хаяж, «илдээ анжисны хошуу ... болгон давтах» ёстой (Исаиа 2:4). Гэхдээ энэ нь хангалтгүй. Учир нь хүчирхийлэл гардаг нь хүмүүсийн бодол, зүрхний хандлагатай холбоотой (Матай 15:19).
ХАМТЫН АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ ХАНГАХ
Зорилго: Үндэстнүүд түрэмгийлэгчдийн эсрэг хамтдаа арга хэмжээ авахаар зөвшилцдөг. Онолын хувьд, түрэмгийлэгчид нь олон үндэстний нэгдсэн хүчний эсрэг дайтахгүй.
Яагаад хэцүү вэ? Түрэмгийлэгч нь хамтарсан улсуудын хүчтэй тулна гэсэн айдастай байсан ч дайн эхлүүлдэг. Зөвшилцсөн улс орнууд хүлээсэн үүргээ тэр бүр биелүүлдэггүй бөгөөд түрэмгийлэгчдийн эсрэг хэзээ, хэрхэн дайтахаа тохиролцоогүй байдаг.
«Хэдийгээр хамтын аюулгүй байдал хангах нь ... чухал үүрэгтэйг Үндэстнүүдийн Холбооны Гэрээнд онцолж, бас Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Дүрэмд тусгасан ч аль аль нь нэгэнт бүтэлгүйтсэн»—«Британника нэвтэрхий толь».
Библид юу гэж байдаг вэ? Ер нь олон хүн хүч хавсарвал үр дүнтэй байдаг (Номлогчийн үгс 4:12). Гэхдээ хүний засгийн газрууд болон байгууллагууд энх тайвныг тогтоож, аюулгүй байдлыг хангаж чадахгүй. «Хаад, ноёдод бүү итгэ! Хэнийг ч аврах чадваргүй хүмүүн төрөлхтөнд бүү найд! Хүн гэдэг нь амьсгал тасрах цагтаа газар шороо руугаа эргээд ордог болой. Тэр мөчөөс эхлээд төлөвлөж байсан бүхэн нь оргүй хоосон болдог» (Дуулал 146:3, 4, МБН, 2015).
Улс үндэстнүүд амар тайвныг тогтоох гэж хамаг чадлаараа хичээсэн ч аймшигт дайн үргэлжилсээр.