JEREMÍAS
1 Kaymi Hilquiaspa churin Jeremiaspa* willakuynin. Hilquiasqa sacerdoten karqan Benjamín ayllupi, Anatoj llaqtapi.+ 2 Judá ayllupi Amonpa+ churin Josías+ chunka kinsayoq wataña kamachikushaqtinmi Jeremiasqa Jehová Diosmanta willakuykunata chaskirqan. 3 Chaskillarqantaqmi Josiaspa churin Jehoiaquin+ Judá ayllupi kamachikushaqtinpas. Josiaspa churin rey Sedequías+ Judá ayllupi chunka jujniyoq wata kamachikuyninkama, pisqa kaq killapi Jerusalén runakuna Babiloniaman apasqa kasqankukama.+
4 Jehová Diosmi rimapayamuwarqan, khaynatan niwarqan:
5 “Manaraq mamaykiq wijsanpi qanta ruwashaspaymi reqsirqaykiña,*+
manaraq naceshaqtiykin t’aqarqaykiña,*+
nacionkunapaq profeta kanaykipaqmi churarqayki”, nispa.
6 Noqataq nirqani: “Tukuy munayniyoq Señorníy Jehová,
noqaqa manan allin rimaqchu kani,+ sinchi waynallaraqmi kani”,+ nispa.
7 Jehová Diostaq niwarqan:
“Ama niychu: Sinchi waynallaraqmi kani, nispaqa.
Rinaykin pikunamanchus kachashayki chaykunamanqa,
lliu kamachisqaykunatan paykunaman willamunki.+
8 Aman manchakunkichu imayna kasqankuta rikuspaqa,+
noqaqa qanwanmi kashani, noqan salvasayki,
noqa Jehová Diosmi chayta nini”,+ nispa.
9 Chaymantataq Jehová Diosqa makinwan simiyta tupaykuwarqan,+ jinaspan Jehová Diosqa niwarqan: “Imachus rimanaykitan simiykiman churani.+ 10 Kunanmi kamachiyki nacionkunata, gobiernokunata t’iranaykipaq ñut’unaykipaq, ch’usaqyachinaykipaq thuninaykipaq, jatarichinaykipaq plantanaykipaqpas”,+ nispa.
11 Jehová Diosmi niwallarqantaq: “Jeremías, ¿imatan rikushanki?”, nispa. Noqataq nirqani: “Almendro* sach’a k’allmatan rikushani”, nispa.
12 Jehová Diostaq niwarqan: “Allintan rikushanki, noqaqa almendro sach’a jinan rijch’asqalla kashani, makillan kashani imachus rimasqayta junt’anaypaq”, nispa.
13 Jujmantan Jehová Diosqa niwallarqantaq: “¿Imatan rikushanki?”, nispa. Noqataq nirqani: “Wichay ladomanta k’iraykamusqa t’impushaq mankatan, uray lado simiyoqta rikushani”, nispa. 14 Jinan Jehová Diosqa niwarqan:
“Llapa llaqtakunapi tiyaqkunapaqmi wichay ladomanta ñak’ariy jamunqa.+
15 Wichay ladomanta gobiernokunaq ayllunkunatan wajachishani, ninmi Jehová Dios.+
Jamuspankun sapankanku Jerusalenpa punkunkunapi trononkuta churanqaku,+
llaqta muyuriq perqakuna contra,
Judá ayllupi kaq llapa llaqtakuna contran jatarinqaku.+
16 Mana allinkunata ruwasqankumantan paykunata juchachasaq,
paykunaqa saqerpariwarqankun,+
yanqa dioskunamanmi sacrificiokunata q’osñichirqanku,+
ruwasqanku idolokunamanmi k’umuykurqanku.+
17 Chhaynaqa alistakuy,* jinaspa willamuy,
sayarispa tukuy ima kamachisqayta paykunaman willamuy,
aman paykunataqa manchakunkichu,+
mana chayqa paykunaq ñaupanpin astawanraq mancharichisayki.
18 Allin perqasqa llaqtata jinan churayki,
fierromanta columnata jina, cobremanta perqata jinan kay suyuq contranpi churayki.+
Judá reykunaq, autoridadkunaq contranpin churayki,
sacerdotekunaq, kay llaqta runakunaq contranpin churayki.+
19 Qan contran maqanakunqaku,
ichaqa manan atipasunkikuchu.
Qanwanmi kashani,+ noqan salvasayki, ninmi Jehová Dios”, nispa.
2 Jehová Diosmi rimapayamuwarqan, paymi niwarqan: 2 “Phaway Jerusalenman willamuy, Jehová Diosmi khaynata nin:
Allintan yuyashani sipas kashaspa munakuwasqaykitaqa,*+
yuyashanin casarakunaykipaq rimanakuspa munakuyniykita rikuchiwasqaykitaqa,+
yuyashanin ch’aki pampapi qatikuwasqaykitaqa,
yuyashanin mana tarpusqa pampapi qhepayta jamusqaykitaqa.+
3 Israelqa ch’uyan Jehová Diospaqqa karqan,+
ñaupaq oqariy cosecha jinan karqan, nispa.
Llapa paykunata oqoykuqkunan juchayoq karqanku,
ñak’ariypin tarikurqanku, ninmi Jehová Diosqa”,+ nispa.
4 Jacobpa mirayninkuna, uyariychis Jehová Diosniykichispa siminta,
Israel llaqta familiakuna, uyariychis Diosniykichista.
5 Jehová Diosmi nin:
“¿Ima mana allintan ñaupa taytaykichiskuna noqapi tarirqanku+ noqamanta karunchakunankupaq?
¿Imatan noqapi tarirqanku mana valeq idolokunata+ yupaychanankupaq?
Chaykunata yupaychaspan paykunapas mana valeqman tukupurqanku.+
6 Manan paykunaqa, ¿maytaq Jehová Diosri,
maytaq Egipto jallp’amanta orqomuwaqninchisri,+
maytaq ch’usaq pampanta, ch’inneq jallp’anta,+
t’oqo-t’oqo pampanta, ch’aki jallp’anta,+
sinchi laqhayaqninta* pusamuwaqninchis Diosri?, nillarqankupaschu.
Manan, ¿maytaq mana runaq purinanta,
mana piqpa tiyananta pusamuwaqninchis Diosri?, nillarqankupaschu.
7 Sumaq huertakunayoq jallp’amanmi apamurqaykichis,
sumaq rurukunata allin kaqkunata mijunaykichispaqmi pusamurqaykichis.+
Qankunan ichaqa jallp’ayta qhellicharqankichis,
millakunamanmi herenciayta tukuchirqankichis.+
8 Sacerdotekunapas manan, ¿maypitaq Jehová Diosri?,+ nillarqankupaschu.
Kamachikuyniykunata yachachiqkunapas manan reqsiwarqankuchu,
michiqkunapas noqa contran jatarirqanku,+
profetakunapas Baalpa* sutinpin profetizarqanku,+
mana ima ruway atiq dioskunatan qatikurqanku.
9 Chayraykun qankunataqa juchachashallasaykichis,+
wawaykichiskunaq wawankunatapas juchachasaqmi, ninmi Jehová Diosqa.
10 Kitin+ runakunaq tiyasqan lamar-qocha ladota riychis, jinaspa qhawamuychis,
Quedar+ ladoman runakunata kachaychis, allinta qhawamuchunku,
¿qankunaq ruwasqaykichista jinachu ruwashanku?
11 ¿Jayk’aqllapas juj nación cambiarqanchu diosninta juj dioswan mana valeqña kashaqtinpas?
Llaqtaymi ichaqa mana valeq kaqkunarayku noqa ancha jatun Diosta wijch’upuwan.+
12 Janaq pacha, admirasqa qhawariy,
manchakuymanta khatatatay,* ninmi Jehová Dios.
13 Llaqtaymi kay iskay mana allin ruwayta ruwan:
Kausay unu pujyunku kashaqtiymi saqerpariwanku,+
paykuna kikinkun rumi-rumipi t’oqokunata ruwakunku,
mana unuq tajyanan t’oqokunatan ruwakunku.
14 Israelqa manan kamachichu, manan kamachi jinapaschu nacerqan ¿riki?
Chhaynaqa, ¿imaraykutaq apasqari karqan, kaqninkunapas qechusqari karqan?
15 Pay contran malta leonkuna qaparin,+
manchakuytan qaparinku.
Jallp’ankuqa mancharikunamanmi tukuchisqa karqan.
Llaqtankupas kanaykusqan karqan, chaypiqa manan pipas tiyanñachu.
16 Nof* runakunapas,+ Tapanés runakunapas+ umayki patapi mijuspan umaykita p’aqlayachishanku.
17 ¿Manachu qanllataq juchayoq kanki khaynapi tarikunaykipaq?
¿Manachu Jehová Diosniykita saqerparisqaykirayku chaykuna pasashasunki?+
¿Manachu ñanninta pusaqniyki Diosta saqerparisqaykirayku chhaynapi tarikushanki?
18 Kunanri, ¿imaraykun Egipto ladoman riyta munashanki?+
¿Imanaqtinmi Sior* unuta ujayta munashanki?
¿Imaraykun Asiria ladoman riyta munashanki?+
¿Imanaqtinmi Éufrates mayu unuta ujayta munashanki?
19 ¿Manachu wananki chay mana allin ruwasqaykiwan?
Diosniyki contra juchallikusqaykimantaqa anyasqan kanayki.
¿Manachu yachanki Jehová Diosniykita saqeyqa mana allinniykipaq kasqanta?
¿Manachu reparanki Diosniykita saqespaqa ñak’ariypi tarikunaykita?+
Qanqa manan chhikallantapas manchakuwarqankichu,+ ninmi tukuy munayniyoq Señor Diosqa, ejercitokunata kamachiq Jehová Diosqa.*
Qantaq nirqanki: Manan serviykimanchu, nispa.
Jinantin alto orqokunapi, jatun raphisapa sach’a+ k’uchukunapin wijch’urayarqanki,
mana p’enqarikuspan qhelli juchata ruwarqanki.+
21 Allinnin mujumanta wiñaq uvasta jinataq plantarqaykiqá,+
ajllasqa allin puka uvas sach’ata jinataq plantarqaykiqá.
¿Imaynapitaq ñaupaypiri mana allin sach’aman, k’ita uvas sach’amanri tukupurqanki?+
22 Sodawanña lejiawanña* maqchikuwaq chaypas, juchaykiqa kaqllan kashanman,
noqapaqqa qhellillan kashanman,+ ninmi tukuy munayniyoq Señor Jehová Dios.
23 ¿Imaynan kunan niwaq: Manan qhellichakurqanichu,
manan Baal dioskunatapas yupaycharqanichu, nispa?
Yuyariy wayq’opi ruwasqaykita,
qhawariy imachus ruwasqaykita.
Usqhaylla phawaq china camello jinan kanki;
yanqapas qasi kayman jaqayman phawaykachaq malta camello jinan kanki.
24 Ch’inneqman yachasqa salqa china asno jinan kanki,
orqo asnota muskhipakuspa puriq china asno jinan kanki.
China asno asnonayachikushaqtinri, ¿pitaq jark’ayta atinman?
Orqo asnopaqpas manan sasa maskhanachu kanqa.
Asnonayachikushaqtinmi orqo asnokunaqa tarinqa.
25 Ama mana valeq kaqkunata maskhaspa chakiykita thantakuychu,
ama kunkaykita unumanta ch’akichiychu.
Qantaq ichaqa ninki: ¡Manan! ¡Manan uyariykimanchu!+
26 Imaynan suwapas jap’ichikuspa p’enqaypi qhepan,
chhaynatan Israel runakunapas p’enqaypi qheparqanku,
reyninkupas umallinkupas p’enqaypin qheparqanku,
sacerdotenkupas profetankupas p’enqaypin qheparqanku.+
27 Qankunaqa sach’atan ninkichis: Taytaymi kanki,+ nispa.
Rumitan ninkichis: Mamaymi kanki, nispa.
Noqaman kutirikamuwanaykichismantaqa qhepancharpariwankichismi.+
Ñak’ariypi tarikuspataq, ¡jamuy, salvawayku!,+ ninkichis.
28 Yau Judá,+ ¿maymi ruwakusqayki diosniykikuna?+
Salvayta atispaqa jamuchunkuyá ñak’ariymanta salvanasuykikupaq.
Diosniykikunaqa llaqtaykikuna jinan askhallaña.
29 ¿Imaraykun noqa contra sayarinkichis?
¿Imaraykun llapaykichis noqa contra jatarinkichis?,+ ninmi Jehová Diosqa.
30 Yanqapaqmi wawaykichiskunatapas wanachirqani.*+
Paykunaqa manan kasukurqankuchu.+
Espadallaykichistaqmi profetaykichiskunatapas wañuchirqan,+
phiña león jinaraqmi oqoykurqan.
31 Israel llaqta, uyariychis Diosniykichis Jehová Diospa rimasqanta:
¿Ch’usaq pampamanchu qanpaq tukupurqani?
¿Manchakunapaq tutayaq jallp’amanchu tukupurqani?
¿Imaraykun nirqankichis: Kunanqa ima munasqaykutan ruwasaqku, nispa?
¿Imaraykun nirqankichis: Manan qanmanqa jayk’aqpas kutimusaqkuñachu,+ nispa?
32 ¿Juj sipas* qonqanmanchu adornonkuna alajankuna churakuyta?
¿Novia qonqanmanchu munay qhasqo* k’uyunanwan churakuyta?
Llaqtaymi ichaqa unayña noqata qonqapuwan.+
33 Yau warmi, qhari sonqo kaspaykin kusata yachanki juj qharikunaman phawayta.
Qanllamantan yacharqanki mana allin ñankunapi puriytaqa.+
34 P’achaykipas wajchakunaq,* mana juchayoq runakunaq yawarninwanmi yawarchasqa kashan.+
Manan paykunataqa wasiykiman jaykuqta rikurqanichu,
p’achaykin ichaqa paykunaq yawarninwan yawarchasqa kashan.+
35 Mana juchayoqmi kani,
manañan Diosqa noqapaq phiñakunñachu, ninkiraqtaq.
Manan juchallikurqanichu nisqaykimantan juchachasayki.
36 ¿Imaraykun kaymanñataq jaqaymanñataq phawaykachashanki?
37 Chaymi umaykita jap’iykukuspa p’enqasqa lloqsimpunki,+
Jehová Diosqa cheqnikunmi confiasqayki suyukunataqa,
manan paykunaqa allin kanaykipaq yanapayta atisunkikumanchu”, nispa.
3 Runakunan tapukunku: “Sichus juj runa esposanta saqepunman, esposantaq jujwan casarakapunman chayri, ¿atinmanchu esposanta saqepuq runa jujmanta chay warmiwan kutinakapuyta?”, nispa.
¿Manachu chay jallp’aqa lliu qhellichasqaña kashan?+
“Qanqa munakuqniykikunawanmi ramera warmi jina purirqanki,+
¿chhayna kashaspachu kunan noqaman kutimuwankiman?” ninmi Jehová Dios.
2 “Qhawariy jaqay q’ara orqokunata.
¿Maypiraqmi mana violachikurqankichu?
Paykunaraykun ñan patakunapi tiyaq kanki,
Arabia runakuna jinan ch’in pampakunapi tiyaq kanki,
ramera warmi jina purispa, mana allinkunata ruwaspa iman kay jallp’ata qhellichashanki.+
3 Chayraykun parapas mana paramunñachu,+
qhepa kaq parapas manan chayamunñachu.
Mana p’enqarikuq qhelli juchapi puriq esposa jinan kanki,
manan chhikallantapas p’enqarikuyta munankichu.+
4 Kunantaq valekushawanki:
¡Taytalláy, sipas kashaspa reqsinakuqmasilláy!+
5 ¿Wiñaypaqchu sintikunki?
¿Wiñaypaqchu phiñasqalla kashanki?, nispa.
Chaytaña nishaspapas,
mana sayk’uspan qanqa mana allin kaqta ruwashallanki”+ ninmi Diosqa.
6 Rey Josiaspa kamachikusqan tiempopin+ Jehová Diosqa niwarqan: “¿Rikurqankichu qhelli juchapi puriq Israelpa ruwasqanta? Llapa alto orqokunapin ramera warmi jina purirqan, jatun raphisapa sach’a-sach’a ukhukunapin chayta ruwarqan.+ 7 Chaykunataña ruwarqan chaypas, noqaqa kutimpuy nishallarqanin,+ paymi ichaqa mana kutimurqanchu. Judapas rikusharqanmi traicionera ñañanpa chay ruwasqanta.+ 8 Chayraykun qhelli juchapi puriq Israelta saqepurqani, jujwan pantasqanraykun+ t’aqanakuy papelta ruwaspa saqepurqani.+ Traicionera Judá ñañanpas manan manchakurqanchu chhayna castigasqa kaytaqa, kaqtan paypas ramera warmi jina purillarqantaq.+ 9 Manan imapas qokurqanchu ramera warmi jina purisqanmanta, rumikunawan sach’akunawan pantay juchata ruwaspan kay jallp’ata qhellichashallarqan.+ 10 Chaykunataña rikushaspapas traicionera Judaqa manan tukuy sonqochu noqaman kutirikamuwarqan, yanqallan kutimuq tukurqan, ninmi Jehová Diosqa”, nispa.
11 Jehová Diosmi niwarqan: “Traicionera Judamantaqa wasanchaq Israelraqmi aswan chanin kasqanta rikuchirqan.+ 12 Wichay ladota riy, jinaspa kay simikunata willamuy:+
”Mana kasukuq Israel, noqaman kutimpuy, ninmi Jehová Dios.+ Noqaqa junt’aqmi kani, manan phiñasqachu qhawasayki,+ manan tukuy tiempochu sintisqalla kashasaq, ninmi Jehová Dios. 13 Juchaykita reqsikuy, Diosniyki Jehová Dios contran juchallikurqanki. Llapa raphisapa sach’a-sach’a ukhukunapin waj llaqtayoqkunawan* qhelli juchata ruwarqanki, manataqmi rimapayasqayta uyarikuyta munarqankichu, ninmi Jehová Diosqa”, nispa.
14 “Mana kasukuq runakuna* kutirikamuwaychis, noqan dueñoykichisqa kani,* sapanka llaqtamantan jujta ajllasaykichis, sapanka familiamantan iskayta ajllasaykichis, jinaspan Sionman apampusaykichis”+ ninmi Jehová Dios. 15 “Munasqayman jina* ruwaq michiqkunatan qosaykichis,+ paykunaqa yachaywan allin yuyaywan iman michisunkichis. 16 Chay p’unchaykunapin suyuntinpi askhallaña kankichis,+ qankunaqa manañan, ¡Jehová Diospa rimanakuynin arca!,* ninkichisñachu. Manan yuyarinkichisñachu, manan watukunkichisñachu, qonqapunkichismi, manañataqmi mosoq rimanakuy arcatapas ruwakunqañachu” ninmi Jehová Dios. 17 “Chay p’unchaykunapin Jerusalenta Jehová Diospa tronon ninqaku,+ llapa nacionkunan juñukamunqaku Jerusalenpi Jehová Diospa sutinta jatunchanankupaq,+ manañan mana kasukuq k’ullu sonqoykichispa munasqanman jinañachu ruwankichis” ninmi Diosqa.
18 Diosmi nin: “Chay p’unchaykunapin Judá llaqtawan Israel llaqtawan kuska purinqaku, kuskan kashanqaku.+ Ñaupa taytankuman herencianku kananpaq qosqay jallp’amanmi wichay lado jallp’amanta kuska jamunqaku.+ 19 Noqaqa ancha kusisqan ajllakurqayki churiykunawan kuska kanaykipaq, sumaq jallp’atan qorqayki, llapa nacionkunamanta aswan munay kaq jallp’atan qorqayki.+ ¡Taytáy!, niwanqan, manan karunchakuwanqachu, nispan nirqani. 20 Ichaqa, imaynan juj warmi qosanta jujwan engañaspa wijch’upun chhaynatan qanpas Israel llaqta engañawarqanki,+ ninmi Jehová Dios”, nispa.
21 Q’ara orqokunapin waqay uyarikun,
Israel llaqtaq waqasqanmi uyarikun,
mañakusqanmi uyarikun,
paykunaqa mana allin ñankunapin purirqanku,
Jehová Diosninkutan qonqapurqanku.+
22 Diosmi nin: “Mana kasukuq runakuna* noqaman kutimuychis,
noqan mana kasukuq sonqoykichista qhaliyachisaq”,+ nispa.
Israel runakunataq ninqaku: “Kaypin kashayku, qanmanmi kutimpushayku,
Jehová, qanmi Diosniykuqa kanki.+
23 Orqokunapi qaparisqaykuqa yanqan,
moqokunapi ch’aqwasqaykuqa yanqan.+
Qanllan Israel llaqtata salvaq Jehová Diosniykuqa kanki.+
24 Wayna kasqayku tiempomantapachan p’enqaypi qhepachiq idoloqa ñaupa taytaykuq sasawan llank’akusqankuta tukurqan,+
chay tiempomantapachan wakankutapas ovejankutapas tukurqan,
tukullarqantaqmi churinkutapas ususinkutapas.
25 P’enqaypin puñusaqku, llakikuyniykutaq qataykuwanqaku,
Jehová Diosniyku contran juchallikurqayku,+
ñaupa taytaykumantapachan juchallikurqayku,
wayna kasqayku tiempomantapachan juchallikurqayku,+
manan Jehová Diosniykuq rimapayawasqankuta kasukurqaykuchu”, nispa.
4 Jehová Diosmi nin: “Israel llaqtalláy, kutimuwaq chayqa,
noqaman kutimuwaq chayqa,
millakunapaq idoloykikunata ñaupaymanta wijch’upuwaq chayqa,
manañan chinkasqa jinañachu puriwaq.+
2 Sichus cheqaqllata, chanillanta juranki:
Wiñaypaq kausaq Jehová Diospa sutinpin jurani, nispa chayqa,
llapa nacionkunan Diosrayku bendecisqa kanqaku,
llapa nacionkunan Diosmanta kusisqa rimanqaku”,+ nispa.
3 Judá runakuna, Jerusalén runakuna, Jehová Diosmi nin:
4 Judá runakuna, Jerusalén runakuna,
Jehová Diosniykichispaq sonqoykichista ch’uyanchaychis,*+
mana chayqa phiñakuyniymi nina jinaraq raurarinqa,
manan pipas thasnuyta atinqachu,
mana allinkuna ruwasqaykichisraykun raurarinqa”,+ nispa.
5 Judá llaqtaman willamuychis, Jerusalén llaqtaman willamuychis.
Qapariychis, suyuntinpi waqrata tocaychis,+
kunkayoqta kallpawan qapariychis:
“Jamuychis, allin perqayoq llaqtakunaman ayqekusunchis.+
6 Sion ladoman k’aspita señalta jina sayachiychis,
usqhaylla pakakunata maskhaychis”, nispa.
Diosmi nin: “Wichay ladomantan ñak’ariyta apamusaq,+
wichay ladomantan ch’usaqyachiqta chayachimusaq.
7 Payqa sach’a-sach’a ukhumanta lloqsimuq león jinan rijurimun,+
nacionkunata ch’usaqyachiqmi lloqsimun.+
Maypichus kasqanmantan lloqsimun jallp’aykita mancharikunaman tukuchinanpaq,
llaqtaykikunatan ch’usaqman tukuchipunqa, rumi montonmanmi tukuchipunqa,
manan pipas chaypiqa tiyanqañachu”,+ nispa.
8 Chayrayku qhasqa p’achawan churakuychis,+
khuyayta waqaychis,* llakikuymanta qapariychis,
Jehová Diospa k’araq phiñakuyninqa manan noqanchismanta karunchakunchu.
9 Jehová Diosmi nin: “Chay p’unchaymi reypa sonqonqa chiriyapunqa,+
autoridadkunaq sonqonpas chiriyapunqan,
sacerdotekunapas mancharikunqakun,
profetakunapas musphanqakun”,+ nispa.
10 Noqataq nirqani: “Ay tukuy munayniyoq Señorníy Jehová, kay llaqtatan,+ Jerusalentan q’otupunki. Qanmi nirqanki: Thajmi kankichis,+ nispa, ñataq espadaqa kunkaykupiña kashasqa”, nispa.
11 Chay tiempopin Judá llaqtatapas Jerusalén llaqtatapas nikunqa:
“Llaqtaymanmi* q’ara orqo ch’in ladomanta sinchi ruphaq wayra chayamunqa,
chay wayraqa manan trigota wayrachinapaqchu ni ch’uyanchanapaqchu jamunqa.
12 Noqaq kamachisqaymi chay wayraqa chay ladomanta sinchi kallpawan jamunqa.
Kunanmi qankunata juchachasaykichis.
13 ¡Qhawariychis! Enemigoykichisqa yana phuyu jinaraqmi jamunqa,
carretankunapas manchachikuq wayra jinaraqmi chayamunqa,+
ankamantapas astawanraqmi caballonkunaqa phawan.+
Jerusalén runakunaqa, ¡imaraqmi noqanchismanta kanqa, ch’usaqyachisqan kashanchis!, ninqakun.
14 Jerusalén llaqta, mana allin kaqmanta sonqoykita ch’uyanchay,
salvasqa kanaykipaq sonqoykita ch’uyanchay.+
¿Jayk’aqkaman mana allin kaqkunapi yuyaykunki?
15 Dan ladomantan willakuy jamun,+
Efraín orqo-orqomantan sinchi llakikunapaq willakuy chayamun.
16 Llapa nacionkunaman chayta willaychis, Jerusalenman chayta willaychis”, nispa.
“Qhawaqkunan* karu llaqtamanta jamushanku,
maqanakuypaqmi Judapi kaq llaqtakuna contra fuerteta qaparinqaku.
17 Chajra qhawaqkuna jinan Jerusalenta jinantin ladomanta muyuykunqaku,+
contraypi sayarisqankumantan muyuykunqaku”+ ninmi Jehová Dios.
18 “Mana allinta ruwasqaykirayku, mana allinta kausasqaykiraykun ñak’arinki.+
Sinchi jatunpunin ñak’ariyniykiqa,
maytan sonqoykita k’irinqa” ninmi Diosqa.
19 ¡Ay imanaykusaqmi! ¡Imaynaraqmi kasaq!
Llakikuymi sonqoyta ñit’iykushawan,
llakikuymantan sonqoy sinchita phataqeshan,
manan ch’inlla kayta atiymanchu,
waqra tocaytan uyarini,
guerrapaq qapariytan uyarini.+
20 Llakikunapaq willakuykunallan uyarikun,
suyuntinmi thunisqa kapun,
qonqayllan karpaykunapas chinkachisqa kapun,
juj ratullapin karpa qatanaykunapas chinkachisqa kapun.+
21 ¿Jayk’aqkaman sayachisqa señal k’aspita rikusaq?
¿Jayk’aqkaman waqra tocayta uyarisaq?+
22 Diosmi nirqan: “Mana kasukuq, uma muyun llaqtayqa,+
mana yuyayniyoq, mana yachayniyoqmi wawaykunaqa,
mana allinta ruwanankupaqqa wapun* kanku,
allin kaqta ruwaytan ichaqa mana yachankuchu”, nispa.
23 Kay jallp’ata qhawariqtiymi ch’usaq mana imayoq kapushasqa,+
janaq pachata qhawariqtiymi k’anchay mana kapusqachu.+
24 Orqokunata qhawariqtiymi chhafchikushasqa,
moqokunan kuyushasqa.+
25 Qhawariqtiymi mana pipas kapusqachu,
llapanmi altonta phalaq animalkunapas ripusqa.+
26 Imaymana mijuypa wiñanan jallp’apas ch’aki pampamanmi tukupusqa,
llaqtakunapas lliumi thunisqa kapusqa,+
Jehová Diosmi chaytaqa ruwasqa,
k’araq phiñakuyninpin chaytaqa ruwasqa.
27 Jehová Diosmi nin: “Kay jallp’aqa purunyachisqan kanqa,+
ichaqa manan llapantapunichu chinkachisaq.
Noqan chayta nini, rimasqaytaqa junt’asaqpunin,
manan yuyaykusqayta cambiasaqchu nitaq pesapakusaqchu.+
29 Caballopi sillaykusqakunata uyarispan llaqtantin runakuna ayqekun,+
flechawan wach’iqkunata uyarispan ayqekun.
Runakunan sach’a-sach’a ukhukunapi pakakun,
qaqa patakunamanmi seqanku.+
Llapa llaqtakunan wijch’usqa kapun,
manañan pipas chaypiqa tiyanñachu”, nispa.
30 Thunisqañan kashanki, ¿imatan kunan ruwanki?
Ñaupaqqa k’anchaq puka p’achaykiwanmi churakuq kanki,
qori alajaykikunawanmi churakuq kanki,
yana pintanawanmi ñawiykita sumaqchaq kanki.
Ichaqa yanqapaqmi sumaqchakuq kanki,+
anchata munakuqniykikunapas cheqnikusunkikun,
kunanqa wañuchiytan munasunkiku.+
31 Nanaywan tarikuq* warmiq kunkanta jinan uyarini,
ñaupaq kaq wawanta onqokuq warmiq qaparisqanta jinan uyarini,
Sionpa ñak’ayllaña samapakusqantan uyarini,
makinkunata jaywarispan payqa+ nin: “¡Imaraqmi noqamanta!
¡Wañuchiqkunaq causanpin sinchi sayk’usqa kashani!”, nispa.
5 Jerusalén llaqtaq callenkunata purimuychis.
Plazankunapi maskhamuychis,
tukuy ladota allinta qhawamuychis,
icha pillatapas tarimuwaqchischu chanin ruwaqta,+
icha pillatapas tarimuwaqchischu junt’aq sonqo kay munaqta,
tarimunkichis chayqa Jerusalén llaqtatan perdonasaq.
2 “¡Wiñaypaq kausaq Jehová Diospa sutinpin jurani!” ninkumanña chaypas, llullakuspan jurashankuman.+
3 Jehová Diosníy, qanqa junt’aq sonqo runatan maskhanki.+
Castigasqaykipas manan paykunataqa nanachirqanchu,*
yaqa llapankutaña chinkachirqanki chaypas, manan kasukurqankuchu.+
4 Noqan sonqoypi nirqani: “Pisi yachayniyoq, wajchakunachá kanku,
paykunaqa manachá Jehová Diospa ñanninta reqsinkuchu,
manachá Diosninkuq kamachikuyninkunata reqsinkuchu,
chaychá mana yuyayniyoq runakuna jina kanku.
5 Chhaynaqa risaq, allin reqsisqa runakunawan rimamusaq,
paykunaqa reqsishankupunichá Jehová Diospa ñanninkunataqa,
yachashankupunichá Diosninkuq kamachikuyninkunataqa.+
Ichaqa llapankun Diosta kasukuy yugota p’akisqaku,
chay yugoq watanantapas p’itisqaku”, nispa.
6 Chayraykun sach’a-sach’a ukhumanta lloqsimuspa juj león paykunaman phawaykun,
ch’in pampakunamanta jamuspan juj lobo* paykunata llik’ishan,
Chay llaqtakunamanta lloqsiqkunaqa llik’irparisqan kanku,
paykunaqa nishutan juchallikurqanku,
askha kutitan qhelli juchata ruwarqanku.+
7 ¿Imaynataq chaykunamantari perdonaykiman?
Wawaykikunapas noqata saqerpariwaspan mana valeq dioskunaq sutinpi juranku.+
Manan imankutapas faltachirqanichu,
paykunan ichaqa jujkunawan pantashallarqanku,
llapankun ramera warmiq wasinta phawarqanku.
8 China caballoq qhepanta phawaq orqo caballo jinan kanku,
sapankankun runamasinkuq warminpa qhepanta phawanku.+
9 “¿Manachu chaykunamanta cuentata mañanay?
¿Manachu chhayna nacionmanta vengakunay?”+ ninmi Jehová Dios.
10 “Uvas chajrankunaman wichaychis, jinaspa chinkachimuychis,
ichaqa aman llapantachu ch’usaqyachimunkichis.+
Ch’ijchimushaqkunata t’iramuychis,
chaykunaqa manan Jehová Diospachu.
11 Israelpas Judapas traicionawarqankun,
pasaqtan traicionawarqanku” nispan nin Jehová Dios.+
12 “Jehová Diosninkuta pisichaspan nishanku:
Payqa manan imatapas ruwanqachu,*+
manan ima sasachakuypas chayamuwasunchu,
manan maqanakuypas ni yarqaypas kanqachu,+ nispa.
13 Profetakunaq rimasqankuqa yanqan,
manan simiytapas jap’ikunkuchu,
paykunaqa rimasqanku jina mana valeq kachunku” ninmi Diosqa.
14 Chaymi ejercitokunata kamachiq Jehová Diosqa nin:
“Chhaynatataq kay runakuna rimashanku chayqa,
rimasqay simiqa nina jinan simiykipi kanqa,+
kay llaqtataq llant’a jina kanqa,
ninan paykunata ruphaykapunqa”,+ nispa.
15 Jehová Diosmi nin: “Israel runakuna,
juj naciontan qankuna contra karumantaraq pusamusaq,+
chay nacionqa ñaupa tiempomantañan karqan,
chay nacionqa unay tiempomantañan karqan,
chay nacionpa rimaynintaqa manan reqsinkichischu,
parlasqankutapas manan entiendenkichischu.+
16 Flecha apanankuqa t’oqorayashaq sepultura jinan,
llapallankun allin maqanakuqkuna kanku.
17 Cosechaykitapas t’antaykitapas mijupunqakun,+
churiykikunatapas ususiykikunatapas wañuchinqakun,
ovejaykikunatapas wakaykikunatapas tukunqakun,
higos sach’aykikunatapas uvas sach’aykikunatapas chinkachinqakun,
confiasqayki allin perqayoq llaqtaykikunatapas thuninqakun”, nispa.
18 Jehová Diosmi nillantaq: “Chhaynaña kaqtinpas chay p’unchaykunapiqa manan llapaykichistachu chinkachisaykichis.+ 19 ¿Imaraykun Jehová Diosninchis kaykunata ruwawanchis?, nispa niqtinkuqa, khaynatan ninki: Imaynan qankunapas saqerpariwarqankichis llaqtaykichispi waj dioskunata servinaykichispaq, chhaynatan qankunapas waj suyupi mana reqsisqaykichis runakunata servinkichis,+ nispa”.
20 Jacobpa miraynin runakunaman willamuychis,
Judá runakunaman kayta willamuychis:
21 “Yau mana yuyayniyoq mana yachayniyoq llaqta,*+ kayta uyariy:
22 ¿Manachu manchakuwankichis?
¿Manachu ñaupaypiqa khatatatanaykichis?,* ninmi Jehová Dios,
noqan aqota churarqani lamar-qochaq linderon* kananpaq,
noqan kamachirqani maykamalla chayananta,
manchakuytaña aytikachakunman chaypas manan wasapanmanchu,
phoqchiqespaña rimarinman chaypas manan lloqsinmanchu.+
23 Kay llaqtan ichaqa mana kasukuq rumi sonqo,
ñanniymanta t’aqakuspan munasqanman jina purin.+
24 Manan sonqollankupipas ninkuchu:
Diosninchis Jehová Diosta manchakusun,
tiempollanpi parata chayachimuwaqninchista manchakusun,
ñaupaq kaq parata qhepa kaq paratapas chayachimuwaqninchista manchakusun,
tiempollanpi cosecha oqarichiwaqninchista manchakusun,+ nispaqa.
25 Mana allinkunata ruwasqaykichisraykun chaykunata mana chaskinkichischu,
juchaykichis jawan allin kaqkunata mana chaskinkichischu.+
26 Millay runakunan llaqtaypi kan,
urpikunata jap’iqkuna jinan makilla qhawashanku,
wañuchinapaq trampakunatan churanku,
runakunatan chaywan jap’inku.
27 Imaynan jaulaqa urpikunawan junt’a kashan,
chhaynan wasinkupas suwakusqankuwan junt’a kashan.+
Chaywanmi qhapaqyapunku, atiyniyoqpas kapunku.
28 Wirallañan kashanku, uyankupas llusk’allañan kashan,
mana allin ruwasqankuqa mana tukukuqmi,
mana taytayoqkunatapas manan yanapankuchu,+
wajchakunapaqpas manan justiciata ruwapunkuchu,+
paykunallan allin kaytaqa munanku”, nispa.
29 “¿Manachu chaykunamanta cuentata mañanay?
¿Manachu chhayna nacionmanta vengakunay?” ninmi Jehová Dios.
30 “Suyupin sinchi admirakunapaq kaqta, millay kaqta ruwakushan:
31 Profetakunan llullakuspa profetizanku,+
sacerdotekunan munasqankuman jina jujkunata pisichanku.
Llaqtaytaq kusisqa chaywan kashan,+
¿imatan ruwankichis chaykunaq tukukuynin chayamuqtin?” ninmi Diosqa.
6 Benjaminpa churinkuna, Jerusalenmanta karupi pakakunata maskhaychis.
Tecoa llaqtapi+ waqrata tocaychis.+
¡Bej-Akerenpi señalta jina ninata jap’ichiychis!
Wichay ladomantan llakikuy jamushan, manchay ñak’ariymi jamushan.+
2 Sion llaqtaqa munay warmi jinan, mana tupaykuna warmi jinan.+
3 Michiqkunan uywakunantin jamunqaku,
Jerusalenpa muyuriqninpin karpakunqaku,+
sapankankun uywankuta chaypi michinqaku.+
4 Paykunan ninqaku: “¡Jerusalenwan maqanakuq rinanchispaq alistakuychis!*
¡Jaku! ¡Chaupi p’unchayta phawaykusunchis!”, nispa.
Jujkunataq ninqaku: “¡Imanasunmi tardeyaykushanñan!
¡Imanasunmi tutayaykushanñan!”, nispa.
5 Jinan paykunaqa nillanqakutaq: “¡Jaku! Tuta horasta phawaykusunchis,
allin perqasqa torrenkunata thunimusunchis”,+ nispa.
6 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin:
“Jerusalenman phawaykunaykichispaq k’ullukunata wit’uychis,
chaykunata perqa k’uchuman montonaychis.+
Chay llaqtaqa castigasqan kanan,
chaypiqa sarunchayllan kashan.+
7 Imaynan unuqa ujanapaq pozopi kashallan,
chhaynan kay llaqtapipas mana allin ruwaykunaqa kashallan.
Chay llaqtapiqa maqanakuyllamantan, mana allin ruwayllamantan uyarikushan,+
onqoykunallatan, ñak’ariyllatan rikushani.
8 Jerusalén llaqta, uyariy anyasqayta,
mana chayqa millakuspan wijch’upusayki,+
mana chayqa ch’usaqmanmi tukuchisayki,
mana runaq tiyananmanmi tukuchisayki”,+ nispa.
9 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin: “Imaynan uvasta pallapanku,*
chhaynatan Israelmanta llapa puchuqkunata juñunqaku.
Uvas pallapaq jina wajmanta uvas sach’akunaman makiykita jaywariy”, nispa.
10 Jinan noqaqa nirqani: “¿Pitan rimapayasaq?
¿Pimanmi willasaq? ¿Pin uyariwanman?
Ninrinkupas tapasqan kashan, manan uyarikunkuchu.+
Jehová Diospa simintaqa pisichankun,+
manan uyariytapas munankuchu.
11 Jehová Diospa phiñakuyninmi noqapi raurarishanraq,
sayk’usqañan kashani, manañan aguantayta atinichu”,+ nispa.
Llapankun jap’isqa kanqaku, qharintin warmintinmi jap’isqa kanqaku,
Machukunapas nishu machukunapas jap’isqan kanqaku.+
12 Wasinkutapas jallp’ankutapas warminkutapas jujkunan jap’ikapunqaku.+
Noqan kay suyu runakunaman makiyta jaywarisaq” ninmi Jehová Dios.
13 “Juch’uypas jatunpas llapankun jujkunata engañaspa qhapaqyanku,+
profetakunapas sacerdotekunapas llapankun llullakuspa suwakunku.+
14 Llaqtaypa k’irinkunatapas* patallantan jampipayanku.
¡Thaj kaypin kashanchis! ¡Thaj kaypin kashanchis!, nispanku.
Manataqmi thaj kayqa kanchu.+
15 ¿P’enqarikunkuchu millakunapaq kaqkunata ruwasqankumanta?
Manan chhikallantapas p’enqarikunkuchu,
manan yachankuchu imachus p’enqakuy kasqanta,+
chayraykun paykunapas jujkuna jina urmanqaku,
muchuchisqaywanmi paykunaqa urmanqaku” ninmi Jehová Diosqa.
16 Jehová Diosmi khaynata nillantaq:
“Ñankuna tupaypi sayaykuspa allinta qhawariychis,
tapurikuychis ñaupa tiempo ñankunamanta,
tapurikuychis mayqenchus allin ñan chayta, jinaspa chayninta puriychis,+
chaypin thaj kayta tarinkichis”, nispa.
Paykunan ichaqa ninku: “Manan chay ñannintaqa puriykumanchu”,+ nispa.
Paykunan ichaqa nirqanku: “Manan uyariykumanchu”,+ nispa.
18 Diosmi nin: “Nacionkuna uyariychis,
juñunasqa runakuna yachaychis,
imakunas paykunawan pasanqa chayta yachaychis.
19 ¡Kay pacha runakuna uyariychis!
Kay suyumanmi ñak’ariyta chayachimusaq,+
mana allinkuna yuyaykusqankumantan chayta ruwasaq,
manan rimapayasqayta kasukurqankuchu,
kamachikuyniykunatan* pisicharqanku.
20 ¿Imapaqñan Saba ladomanta yuraq inciensota* apamuwankichis?
¿Imapaqñan karu llaqtamantaraq sumaq q’apaq plantata apamuwankichis?
Ruphachina ofrendaykichistapas manan munanichu,
sacrificio jaywamuwasqaykichistapas manan chaskiykichismanchu”,+ nispa.
21 Chayraykun Jehová Diosqa nin:
“Kunanmi misk’anakunata churaspa kay llaqtata urmachisaq,
chay misk’anakunawanmi taytantin churintin urmanqaku,
chaywanmi wasimasintin amigontin urmanqaku,
llapankun wañunqaku”,+ nispa.
22 Jehová Diosmi khaynata nin:
“¡Qhawariychis! Wichay ladomantan juj nación jamushan,
sinchi karumantan juj atiyniyoq nación jatarimushan.+
23 Flechana arconkutan, lanzankutan jap’inqaku,
paykunaqa millaymi kanku, mana khuyapayakuqmi kanku,
lamar-qocha jinaraqmi qaparinqaku,
caballo sillapikaman jamunqaku.+
Sion llaqta, guerrapi maqanakuqkuna jinan kashanku,
phawaykamunankupaqmi listo kashanku”, nispa.
24 Chay willakuyta uyarisqanchisraykun
manaña makinchiskunapi kallpa kapunchu,+
manchakuymi atipashawanchis,
nanaywan jap’ichikuq onqoq warmi jinan kashanchis.+
25 Ama jawata lloqsiychu,
ama ñankunapi puriychu,
enemigon espadantin kashan,
tukuy ladopin manchakuy kashan.
27 Diosmi nin: “Qantan* qorita qolqeta ch’uyanchaqta jina llaqtaypi churayki,
allin ch’uyanchaqta jinan churayki,
allintan qhawanayki imayna kausasqankuta.
Cobre jina, fierro jina mana sienteqmi kanku,
llapallankun mana allin ruwaqkuna kanku.
29 Phukunan rupharapun,
ninamantaqa plomollan* lloqsimun,
yanqapaqmi ch’uyanchaqqa llank’an,+
millay runakunaqa kashallankun.+
30 Noqa Jehová Dios paykunata mana chaskisqayraykun+
runakunaqa mana valeq qolqe, nispa ninqaku”, nispa.
7 Jehová Diosmi Jeremiasta rimapayarqan, khaynatan nirqan: 2 “Jehová Diospa wasin punkupi sayaykuspa khaynata willay: Jehová Diosman k’umuykukunaykichispaq kay punkunta jaykuq llapa Judá runakuna, Jehová Diospa siminta uyariychis. 3 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Imayna kasqaykichista, imayna kausasqaykichista allichaychis, chhaynapin kay jallp’allapi kausankichis.+ 4 Ama yanqa rimaykunapi confiaychischu, amataq niychischu: ¡Kayqa* Jehová Diosta yupaychana wasin, Jehová Diosta yupaychana wasin, Jehová Diosta yupaychana wasin!,+ nispaqa. 5 Sichus imayna kasqaykichista, imayna kausasqaykichista allichankichis; sichus runakunaq quejanakusqanta chanillanta juzgankichis;+ 6 sichus waj llaqtayoqkunata, mana taytayoqkunata, viudakunatapas mana sarunchankichischu;+ sichus kay jallp’api mana juchayoq runakunaq yawarninta mana jich’ankichischu, manataq waj dioskunatapas qankunaq mana allinnillaykichispaqtaq qatikunkichischu chayqa,+ 7 ñaupa taytaykichiskunaman wiñaypaq qosqay kay jallp’apin kausachishallasaykichis, nispa”.
8 “Qankunan ichaqa yanqa rimaykunapi confiankichis, yanqan chay rimaykunapi confiasqaykichisqa.+ 9 Suwa kashaspapas,+ runa wañuchiq kashaspapas, jujwan pantaq kashaspapas, llullakuspa jurashaspapas,+ Baalman sacrificiokunata q’osñichishaspapas,+ mana reqsisqaykichis mana valeq dioskunata yupaychashaspapas, 10 ¿jamuwankichismanraqtaqchu sutiyta apaq wasiyman? ¿Tukuy chay millay kaqkunata ruwaq kashaspapas salvasqan kasunchis, niwaqchisraqtaqchu? 11 Qankunaqa sutiyta apaq wasitan suwakunaq t’oqonman tukuchirqankichis,+ noqa kikiymi chaytaqa rikuni” ninmi Jehová Dios.
12 Diosmi nin: “Riychis Siló llaqtata,+ qallariypi maypichus sutiy kananpaq ajllakusqay cheqasta,+ jinaspa rikumuychis Israel llaqtaypa juchanrayku imatachus ruwasqayta.+ 13 Qankunan ichaqa chay mana allin kaqkunata ruwashallarqankichis, sapa kutinña rimapayashaqtiypas manan kasukuwarqankichischu,+ wajamushaqtiypas manan uyariwarqankichischu, ninmi Jehová Dios.+ 14 Imaynatachus Siló llaqtata ruwarqani, chhaynatan confiasqaykichis+ sutiyta apaq wasitapas ruwasaq,+ chhaynallatataqmi ruwasaq qankunaman, ñaupa taytaykichiskunaman qosqay cheqastapas.+ 15 Imaynan llapa wayqeykichiskunata, Efrainpa mirayninta ñaupaymanta wijch’urqani, chhaynatan qankunatapas ñaupaymanta wijch’usaykichis.+
16 ”Qanqa* aman kay llaqtapaq mañakunkichu. Aman rogakamuwankichu, aman wajakamuwankichu, aman valekamuwankichu kay runakunapaqqa,+ noqaqa manan uyarisaykichu.+ 17 ¿Manachu rikunki Judá llaqtakunapi Jerusalenpa callenkunapipas ruwasqankuta? 18 Erqekunan llant’ata pallamunku, taytakunan ninata jap’ichinku, warmikunataq jak’uta masanku Janaq Pacha Reina* nisqaman+ t’anta sacrificiota jaywanankupaq. Noqata phiñachiwanankupaqmi waj dioskunaman vino ofrendata jich’anku.+ 19 Ichaqa, ¿noqatachu mana allinta ruwashawankichis? ¿Icha qankuna kikillaykichistaqchu p’enqaypi qhepanaykichispaq chayta ruwashankichis?,+ ninmi Jehová Dios. 20 Chayraykun tukuy munayniyoq Señorniyki Jehová Dios nin: Coleraytan, k’araq phiñakuyniytan chayachimusaq kay jallp’aman,+ runakunaman uywakunaman, campopi kaq sach’akunaman, chajrakunamanpas. K’araq phiñakuyniyqa raurarinqaraqmi manataqmi imapas thasnunqachu,+ nispa.
21 ”Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Phawaychis, sacrificioykichisman ruphachina ofrendaykichista yapaykamuychis, jinaspa qankuna kikillaykichistaq chay aychata mijukampuychis.+ 22 Egipto jallp’amanta ñaupa taytaykichiskunata orqomusqay p’unchaypiqa manan imatapas nirqanichu, manan imatapas kamachirqanichu ruphachina ofrendakunamantapas ni sacrificiokunamantapas.+ 23 Kaytan ichaqa kamachirqani: Simiyta kasukuychis, noqan Diosniykichis kasaq, qankunataq llaqtay kankichis.+ May ñannintachus purinaykichispaq kamachisaykichis chaynillantan purinaykichis, chhaynapin allillan kankichis,+ nispa. 24 Paykunan ichaqa mana kasukurqankuchu ni uyariqpas tukuwarqankuchu,+ aswanpas munasqallankutan ruwarqanku, k’ulluchakuspan millay sonqonkuq munasqanwan aysachikurqanku.+ Ñaupaqman rinankumantaqa qhepamanmi kutipurqanku, 25 chaytan ñaupa taytaykichiskuna Egipto jallp’amanta lloqsimusqanku p’unchaymanta kunankama ruwashankichis.+ Chayraykun qankunaman llapa kamachiy profetakunata kachamurqaykichis; sapa p’unchaymi, sapa kutinmi kachamurqaykichis.+ 26 Ichaqa manan kasukurqankichischu ni uyariwarqankichispaschu,+ k’ullumanmi tukupurqankichis. Ñaupa taytaykichiskunamantapas aswan mana allintaraqmi ruwarqankichis.
27 ”Qanmi kay rimasqayta paykunaman willanki,+ paykunan ichaqa mana uyarisunkikuchu, wajaqtiykipas manan uyarisunkikuchu. 28 Chaymi paykunata ninki: Kay nacionqa Diosnin Jehová Diospa siminta mana kasukuq nacionmi, wanachisqantapas mana chaskikuq llaqtan. Junt’aq sonqo kayqa chinkapunmi, manañan junt’aq sonqo kaymantaqa rimarillankupaschu,+ nispa.
29 ”Jatun chujchaykita rutukuspa wijch’uy, jinaspa q’ara orqo patakunapi llaki takita takiy, Jehová Diosqa manan chaskinchu kay miraytaqa, phiñachisqankuraykun wijch’upunqa. 30 Judá llaqtaqa cheqnisqay ruwaykunatan ruwarqan, millakunapaq idolonkunata churaspan sutiyta apaq wasita qhellicharqan,+ ninmi Jehová Dios. 31 Hinón* wayq’opin,+ Tofetpin yupaychana patakunata* ruwarqanku, chaypi churinkuta ususinkuta ruphachinankupaq,+ manan chaytaqa kamachirqanichu, manan yuyaykullarqanipaschu.+
32 ”Chayraykun p’unchaykuna chayamushanña, chay p’unchaykunapin manaña chay wayq’otaqa Tófet, Hinón* wayq’o ninqakuñachu, aswanpas Runa Wañuchina wayq’o ninqakun, Tofetpin wañuqkunata p’ampanqaku manaña campopas kanankama,+ ninmi Jehová Dios. 33 Kay llaqta runakunaq ayantaqa phalaq animalkuna kay jallp’api kaq animalkuna iman mijukapunqaku, manan pipas chay animalkunataqa manchachinqachu.+ 34 Judapi kaq llaqtakunamantan, Jerusalenpa callenkunamantan kusikuyta q’ochukuytapas chinkachipusaq, casarakuq qhariq kusikuyninpas casarakuq warmiq kusikuyninpas chinkapunqan.+ Kay suyuqa ch’usaqyachisqan kapunqa”,+ nispa.
8 Jehová Diosmi nin: “Chay tiempopin Judá reykunaq tullunta, autoridadkunaq tullunta, sacerdotekunaq tullunta, profetakunaq tullunta, Jerusalenpi tiyaq runakunaq tulluntapas sepulturamanta orqomunqaku. 2 Jinaspan intiq ñaupanpi, killaq ñaupanpi, janaq pachapi kaq llapa ch’askakunaq ñaupanpi* mast’arparinqaku, chaykunatan paykunaqa munakurqanku, servirqanku, qatikurqanku, maskharqanku, chaykunamanmi k’umuykurqankupas.+ Chay tullukunaqa manan oqarisqachu ni p’ampasqapaschu kanqa, jallp’apaqmi wanu jina kapunqa”,+ nispa.
3 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin: “Kay millay suyumanta puchuqkunata, maykunamanchus ch’eqechisqaypi mana wañuqkunaqa wañuytan mañakunqaku”, nispa.
4 Diosmi niwarqan: “Paykunamanmi khaynata willamunki:
Jehová Diosmi nin: ¿Manachu pipas urmaspa jujmanta sayarinman?
¿Manachu jujnin kutiriqtin jujnin kutirillanmantaq?
5 ¿Imaraykun kay Jerusalén llaqta, mana saqeyta munanchu mana kasukuq kayninta?
Q’otukuq kayninkutan mana saqeyta munankuchu,
manan kutirikamuwayta munankuchu.+
6 Makillan rimasqankuta uyarimusharqani, imayna rimasqankuqa manapunin allinchu kasharqan.
Manan pipas, ¿imatataq kaytari ruwaruni?,+ nirqanchu. Manan pipas mana allinkuna ruwasqanmanta pesapakurqanchu.
Sapankan askha runaq purisqan ñanta puriyta munanku, guerraman phawaq caballokuna jinan kanku.
7 Cigüeñaqa yachanmi jayk’aq maymanpas rinanta,
urpipas, khallwapas,* chiwakupas yachankun jayk’aq kutipunankuta.
Llaqtaymi ichaqa mana reparanchu Diosnin Jehová Diospa juicionta,+ nispa.
8 ¿Imaynataq niwaqchis: Yachaysapan kanchis,
Jehová Diospa yachachikuyninkunapas* noqanchiswanmi kashan, nispa?
Mana allinllapaqmi secretariokunaq qelqanantapas jap’inku.+
9 Yachayniyoqkunapas p’enqachisqan kapunku,+
sinchi mancharisqan kashanku, jap’isqataqmi kanqaku.
¡Qhawariychis!, paykunan Jehová Diospa siminta pisicharqanku,
¿maytaq yachayniyoq kasqankuri?
10 Chayraykun warminkutapas waj qharikunaman qopusaq,
jallp’ankutapas waj runakunamanmi qopusaq,+
juch’uypas jatunpas llapankun jujkunata engañaspa qhapaqyanku,+
profetakunapas sacerdotekunapas llapankun llullakuspa suwakunku.+
11 Llaqtaypa* k’irinkunatapas* patallantan jampipayanku.
¡Thaj kaypin kashanchis! ¡Thaj kaypin kashanchis!, nispanku.
Manataqmi thaj kayqa kanchu.+
12 ¿P’enqarikunkuchu millakunapaq kaqkunata ruwasqankumanta?
Manan chhikallantapas p’enqarikunkuchu,
manan yachankuchu imachus p’enqakuy kasqanta,+
chayraykun paykunapas jujkuna jina urmanqaku,
muchuchisqaywanmi paykunaqa urmanqaku,+ ninmi Jehová Dios.
13 Juñumuspaymi paykunata chinkachipusaq.
Uvas sach’apipas higos sach’apipas manan juj rurullapas qhepanqachu, raphinkunapas ch’akipunqan.
Imaymana qosqaytapas qechupusaqmi, ninmi Jehová Diosqa”, nispa.
14 Paykunataq ninku: “¿Imaraykun kaypi tiyashanchis?
Juñunakusunchis, jaku allin perqasqa llaqtakunaman chaypi wañumunanchispaq.+
Jehová Diosninchisqa wañuchiwasunchismi,
venenoyoq unutan ujachiwanchis,+
Jehová Dios contran juchallikurqanchis.
15 Thaj kausaytan suyakusharqanchis,
ichaqa manan ima allinpas kanchu,
qhaliyachisqa kaytan suyakusharqanchis,
ichaqa sinchi manchakuyllan kashan.+
16 Danmantapachan enemigoq caballonkunaq samaqesqan uyarikun,
orqo caballonkuna wijijijiqtinqa jallp’araqmi kuyurin,
paykunan suyuman jaykuspa lliuta chinkachinku,
llaqtatapas chaypi tiyaq runakunatapas lliutan ch’usaqyachinku”, nispa.
17 “Qhawariychis, mach’aqwaykunatan kachamushaykichis,
picakuq mana mansoyachina mach’aqwaykunatan kachamushaykichis,
chay mach’aqwaykunan kanisunkichis” ninmi Jehová Dios.
18 Llakikuyniyqa mana thaniqmi,
sonqoyqa sinchi k’irisqan kashan.
19 Llaqtaypa* yanapayta mañakusqanmi uyarikun,
karu llaqtamantaraqmi khaynata uyarikun:
“¿Manachu Jehová Dios Sionpi kashan?
¿Manachu reyninpas chaypi kashan?”, nispa.
Diosmi nin: “¿Imaraykun phiñachiwarqankichis thupasqa idoloykichiskunawan?
¿Imaraykun phiñachiwarqankichis waj llaqtayoq mana valeq dioskunata yupaychaspaykichis?”, nispa.
20 Llaqtaymi wajakullantaq: “Cosecha tiempopas pasapunñan, q’oñi tiempopas tukukapunñan,
¡noqanchismi ichaqa mana salvasqachu kanchis!”, nispa.
Sinchi mancharisqan kashani.
22 ¿Manachu Galaadpi ima jampillapas* kan?+
¿Manachu chaypi jampiq kan?+
¿Imaraykun llaqtay* mana qhaliyanchu?+
9 ¡May allinchá kanman umay unu pujyu kanman chayqa!
¡May kusachá kanman ñawiymanta unu phawamunman chayqa!+
Chhayna kaqtinqa llaqtamasiykunaq wañupusqanmantan tuta-p’unchay waqayman.
2 ¡May allinchá kanman ch’inneqpi alojakuna wasi kanman chayqa!
Chhayna kaqtinqa llaqtayta saqespan ripuyman,
paykunaqa llapallankun jujwan pantaqkuna kanku,+
llapallankun traicionerokuna kanku.
3 Qallunkuqa flechana jinan listollaña kashan llullakuspa rimanankupaq,
manan sut’illanta rimay kanchu,
llullakuyllan kay suyupiqa junt’a kashan.+
“Mana allinkunallatan ruwashanku, manan noqataqa kasukuwankuchu”+ ninmi Jehová Dios.
4 “Llapallanku runamasinkumanta cuidakuchunku,
ama wayqenkupipas confiachunkuchu.
5 Llapallankun runamasinkuta q’otunku,
manan pipas sut’illantaqa rimanchu.
Qallunkumanmi llullakuyta yachachinku,+
sayk’unankukaman mana allinkunata ruwashanku.
6 Q’otunakuy ukhupin kausashanki.
Q’otunakuypi purisqankuraykun paykunaqa mana reqsiyta munawarqankuchu” ninmi Jehová Dios.
7 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin:
8 Qallunqa wañuchiq flecha jinan, llullakuspan riman,
simillanmi runamasintaqa thaj kaymanta rimapayan,
sonqon ukhupin ichaqa mana allinta ruwananpaq yuyaykushan”, nispa.
9 “¿Manachu chaykunamanta cuentata mañanay?
¿Manachu chhayna nacionmanta vengakunay?”+ ninmi Jehová Dios.
10 “Orqokunaq imayna kashasqanmantan khuyayta waqasaq,
ch’inneqpi pastokunamantan llaki takita takisaq,
pastokunatan lliuta kanaykapunku, manan pipas chayninta purinñachu,
manañan uywakunaq waqasqanpas uyarikunñachu.
Phalaq animalkunapas ripunkun, uywakunapas ayqekapunkun.+
11 Jerusalentan rumi montonman tukuchipusaq,+
monte alqokunaq tiyananmanmi tukuchipusaq,+
Judá llaqtakunatan purunyachipusaq,
mana piqpa tiyananmanmi tukuchipusaq.+
12 ¿Pin allin yachayniyoq kanman kaykunata entiendenanpaq?
¿Pimanmi Jehová Dios kaykunata willarqan jujkunaman willananpaq?
¿Imaraykun kay jallp’a wañusqa jina kashan?
¿Imaraykun kay jallp’a ruphasqa ch’aki pampa jina kashan?
¿Imaraykun mana pipas chayninta purinñachu?” ninmi Diosqa.
13 Jehová Diosmi nin: “Paykunaman qosqay kamachikuykunatan* pisicharqanku, manan chayman jinachu kausarqanku, manan simiyta kasukurqankuchu. 14 Aswanpas k’ulluchakuspan sonqonkuq munasqanman jina purirqanku,+ taytanku jinan Baal idolokunata qatikurqanku.+ 15 Chayraykun ejercitokunata kamachiq Jehová Diosqa, Israelpa Diosninqa khaynata nin: Ajenjotan kay runakunaman mijuchisaq, venenoyoq unutan ujachisaq.+ 16 Mana reqsisqanku nacionkunamanmi paykunata ch’eqechisaq, manan ni taytankupas chay nacionkunataqa reqsirqankuchu,+ enemigonkuwanmi paykunata qatipachisaq ch’usaqyachisqa kanankukama,+ nispa.
17 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin:
Allin yuyaywan imatapas ruwaychis,
llaki takita takiq warmikunata wajachimuychis,+
allin takiy yachaq warmikunata wajachimuychis.
18 Usqhaylla jamuchunku llaki takita takipuwananchispaq,
chay takikunarayku ñawinchisman weqe junt’aykuchun,
ñawinchismanta weqe phawamuchun.+
19 Sionmantapachan khaynata waqamushanku:+
¡Imaraqmi khaynapi tarikunchis, ch’usaqyachisqan kapunchis!
¡P’enqaypin tarikunchis!
Llaqtanchismantan qarqompuwanchis, wasinchiskunatan thunipunku,+ nispa.
20 Warmikuna, Jehová Diosniykichispa siminta uyariychis.
Ninriykichis Diosniykichispa rimasqanta uyarichun.
Ususiykichiskunaman kay llaki takita yachachiychis,
qankunapura warmikuna kay llaki takita yachachinakuychis.+
21 Wañuymi wasinchisman ventananta jaykumun,
allin perqasqa torrenchiskunamanmi phawaykamun
callekunapi kaq wawakunata apakapunanpaq,
plazakunapi kaq waynakunata apakapunanpaq,+ nispa.
22 Kayta willamuy: Jehová Diosmi khaynata nin:
Campopin runakunaq ayan jallp’apaq wanu jina wijch’usqa kanqa,
rutuqkunaq qhepanpi trigo rutusqa jinan kanqa,
manan pipas oqariqninku kanqachu,+ nispa”.
23 “Yachayniyoqqa ama yachayniyoq kasqanmanta alabakuchunchu,+
atiyniyoqqa ama atiyniyoq kasqanmanta alabakuchunchu,
qhapaqqa ama qhapaq kasqanmanta alabakuchunchu”+ ninmi Jehová Dios.
24 “Pipas alabakuspaqa kaykunamanta alabakuchun:
Noqata reqsiwasqanmanta alabakuchun,+
noqa Jehová Dios kasqayta yachasqanmanta alabakuchun.
Noqaqa mana tukukuq munakuyta* rikuchiqmi kani,
kay jallp’api chanin kaqta, allin kaqta ruwaqmi kani,+
chaykunan noqataqa kusichiwan”+ ninmi Jehová Dios.
25 Jehová Diosmi nin: “Qhawariychis, cuenta mañanay p’unchayqa chayamushanñan. Llapa qhari kayninkupi señalasqa kayta cuerpollankupi rikuchiqkunamantan cuentata mañasaq.+ 26 Egipto runakunamantapas,+ Judá runakunamantapas,+ Edom runakunamantapas,+ Anmón runakunamantapas,+ Moab runakunamantapas,+ ninri pata chujchanku rutusqa ch’inneqpi tiyaq runakunamantapas cuentatan mañasaq.+ Llapa chay nacionkunapas llapa Israelpa mirayninkunapas sonqonkupiqa manan señalasqachu kanku”,+ nispa.
10 Israel runakuna, qankuna contra Jehová Diospa imachus nisqanta uyariychis. 2 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Ama waj nacionkunaq ruwasqanta qatikuychischu,+
ama janaq pachapi señalkunata rikuspaqa mancharikuychischu,
ama waj nacionkunaq mancharikusqanraykuqa mancharikuychischu.+
3 Chay llaqtakunaq costumbrenkunaqa yanqan.
Común sach’allatan wit’umunku,
thupay yachaqtaq herramientanwan chayta thupan.+
5 Chay idolokunaqa pepinillo chajrapi manchachiq saywa jinallan kanku, manan rimayta yachankuchu,+
q’epispa apanan kanku, manan puriyta atinkuchu,+
ama manchakuychischu, manan ima mana allintapas ruwayta atinkuchu,
manan ima allintapas ruwayta atinkuchu”,+ nispa.
6 Jehová Diosníy, manan pipas qan jinaqa kanchu,+
ancha jatunmi kanki, sutiykipas jatunmi, atiyniyoqtaqmi kanpas.
7 Llapa nacionkunaq reynin, ¿manachu llapanku manchakunasuykiku?+ Chhaynapunin kanan.
Llapa nacionkunapi kaq yachaysapakunamantapas reykunamantapas manan pipas qan jinaqa kanchu.+
8 Llapallankun mana yachayniyoq, mana yuyayniyoq kanku,+
k’ullumanta jamuq yachachikuykunaqa yanqan.+
9 Tarsismantan+ llafllayachisqa* qolqeta apamunku, Ufaz ladomantan qorita apamunku.
Chay idolokunaqa artesanoq ruwasqallanmi, qolqe takaqpa ruwasqallanmi.
Azul q’aytumanta, azulniraq puka q’aytumanta ruwasqa p’achawanmi p’achachinku.
Chaykunaqa allin artesanokunaq ruwasqallanmi.
Phiñakusqanraykun jallp’aqa chhafchikunqa,+
manan mayqen nacionpas k’araq phiñakuynintaqa aguantayta atinqachu.
11 * Khaynatan qankunaqa ninkichis:
“Janaq pachatapas kay pachatapas mana ruwaq dioskunaqa chinkachisqan kanqaku,
kay pachamantapas janaq pachaq uranmantapas chinkachisqan kanqaku”,+ nispa.
12 Paymi kay pachata kamaqqa, paymi atiyninwan ruwarqan,
paymi imaymana wiñachiq jallp’ataqa yachaywan ruwarqan,+
paymi janaq pachata allin yuyaywan mast’arirqan.+
13 Pay rimariqtinmi janaq pachapi unukuna qaparin,+
paymi phuyukunata kay pachaq k’uchunkunamantaraq jatarichimun,+
parachimuspan llifllikichimun,
wayratan waqaychananmanta lloqsichimun.+
14 Llapa runakunan mana yuyayniyoq, mana yachayniyoq kanku.
Llapa qolqe takaqkunan uyankuta mana mayman churayta atinqakuchu,+
idolokuna ruwasqankumantan p’enqasqa kanqaku.
Unuyachisqa metalmanta idolonkuqa yanqan,
chay idolokunaqa manan kausankuchu.+
15 Mana imapaq valeq, pujllana jina yanqan chaykunaqa,+
cuentata mañana p’unchay chayamuqtinmi ch’usaqyachisqa kanqaku.
16 Jacobpa Diosninmi* ichaqa mana chaykuna jinachu,
paymi tukuy imaymanata ruwaqqa,
Israelqa herencianpa taunanmi.+
Paypa sutinqa ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi.+
17 Enemigoq muyuykusqan warmi,
q’epiykita pampamanta oqariy.
18 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Kunanmi kay jallp’api tiyaqkunata karuman warak’arparisaq,+
sinchitapunin paykunataqa ñak’arichisaq”, nispa.
19 ¡Imaraqmi noqamanta! ¡Imapiraqmi tarikuni!+
K’iriyqa mana thaniqmi.
Nirqanin: “Kayqa onqoyniychá, aguantanaymi kanqa.
20 Karpaytapas lliutan llik’ipurqanku,
waskhankunatapas lliutan p’itipurqanku,+
wawaykunapas saqerpariwankun, manan kapunkuñachu.+
Manan pipas karpayta sayarichiqpas ni telanta churaqpas kapunñachu.
21 Michiqkunaqa mana yuyayniyoqkunan kanku,+
Jehová Diostapas manan tapurikullankupaschu,+
chayraykun mana imatapas allintachu ruwanku,
ovejankunapas ch’eqechisqan kapun”,+ nispa.
22 ¡Uyariy willakuyta! ¡Chayamushanñan!
Wichay lado jallp’amantan chhafchikuy jamushan,+
Judá llaqtakunatan purunyachinqa, monte alqokunaq tiyananmanmi tukuchinqa.+
23 Diosníy Jehová, allintan noqaqa yachani,
manan runachu ninan maynin ñannintachus purinan chaytaqa,
manan runaq munayninchu chay ñanpi thaskirinallanpas.+
24 Jehová Diosnilláy, chanin kaywan anyaway,
ama phiñakuyniykiwanqa,+ mana chayqa ch’usaqyachiwankimanmi.+
25 Phiñakuyniykitaqa qanta mana kasukuq nacionkunaman chayachiy,+
phiñakuyniykitaqa sutiykita mana oqariq ayllukunaman jich’aykuy.
Jacobtan paykunaqa oqoykurqanku,+
arí, ch’usaqyachinankukaman oqoykurqanku,+
jallp’antapas ch’usaqyachirqankun.+
11 Jehová Diosmi Jeremiasta rimapayarqan, khaynatan nirqan: 2 “¡Llaqta runakuna! ¡Kay rimanakuypa nisqanta uyariychis!
”Judá runakunaman, Jerusalenpi tiyaq runakunaman willay,* 3 Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Ñakasqa kachun kay rimanakuypa nisqanta mana kasukuq runaqa.+ 4 Egiptomanta ñaupa taytaykichista orqomusqay p’unchaymi kamachirqani,+ fierro unuyachina hornomanta orqomuspaymi nirqani:+ Simiyta kasukuychis, tukuy ima nisqayta ruwaychis, llaqtaymi kankichis, noqataq Diosniykichis kasaq.+ 5 Chhaynapi ñaupa taytaykichisman lechepas mielpas askha kasqan jallp’ata qonaypaq+ jurasqayta junt’anaypaq, imaynan kunan p’unchaypas kashan jinata, nispa”.
Noqataq nirqani: “Chhayna kachun* Jehová Diosníy”, nispa.
6 Jehová Diostaq niwarqan: “Tukuy kay simikunata Judá llaqtakunapi, Jerusalenpa callenkunapi willay: Kay rimanakuypa nisqanta uyarispa llapanta junt’aychis. 7 Ñaupa taytaykichiskunata Egipto jallp’amanta orqomusqay p’unchaymantapachan kunankama sapa kutilla rimapayarqaykichis: Simiyta kasukuychis,+ nispa. 8 Paykunan ichaqa mana uyarikurqankuchu ni kasukurqankupaschu, aswanpas millay sonqonkuq munasqanman jinan purirqanku.+ Kasukunankupaq rimanakusqaytaqa manan junt’ayta munarqankuchu, chaymi paykunataqa rimanakuypa nisqanman jina muchuchirqani, nispa”.
9 Jehová Diosmi niwallarqantaq: “Judá runakunan Jerusalenpi tiyaq runakunawan rimanakunku contraypi sayarinankupaq. 10 Paykunaqa ñaupa taytanku jinan mana allinkunata ruwallarqankutaq, ñaupa taytankuqa manan simiyta kasukurqankuchu.+ Paykunapas waj dioskunatan qatikurqanku servirqankupas.+ Israel suyu runakunapas Judá suyu runakunapas ñaupa taytankuwan rimanakusqaytan p’akirqanku.+ 11 Chayraykun Jehová Dios khaynata nin: Ñak’ariytan paykunaman chayachimusaq,+ manan chaymantaqa ayqekuyta atinqakuchu, yanapanaypaq rogakamuwaqtinkupas manan uyarisaqchu.+ 12 Judá runakunaqa, Jerusalenpi tiyaq runakunaqa sacrificiokunata q’osñichisqanku mana valeq dioskunamanmi yanapayta maskhaq rinqaku,+ chay dioskunan ichaqa ñak’ariyninku chayamuqtin mana paykunata salvayta atinqakuchu. 13 Yau Judá, mana valeq diosniykikunaqa llaqtaykikuna jinan askhallaña, p’enqaypi qhepachiq idolopaq ruwasqaykichis altarkunaqa, Baalman sacrificiokunata jaywanaykichispaq ruwasqaykichis altarkunapas+ Jerusalenpa callenkuna jinan askhallaña, nispa.
14 ”Qanqa* aman kay llaqtapaq mañakamuwankichu, aman rogakamuwankichu,+ aman wajakamuwankichu kay runakunaraykuqa, manan paykunataqa uyarisaqchu ñak’ariyninkupi wajakamuwaqtinkupas.
15 ¿Imatan kay munakusqay llaqtay wasiypi ruwashan?
¿Manachu yuyaykusqanman jina imaymana mana allinkunata ruwarqan?
Ñak’ariyniyki chayamuqtin, ¿sacrificiopi jaywasqayki ch’uya aycha jark’aykusunkimanchu?
¿Kusikuwaqchu chaywan?
16 Noqa Jehová Diosmi raphisapa aceituna sach’a nirqayki,
munay allin ruruyoq sach’a nirqaykin.
Rayo t’ojaywan jinaraqmi kanaykusqa karqanki,
paykunan jamuspa k’allmaykikunata p’akirqasunkiku.
17 ”Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, plantaqniyki Diosmi+ willanña tukuy mana allinkuna ruwasqaykimanta ñak’ariy chayamunasuykita, Israel runakunapas Judá runakunapas Baalman sacrificiokunata jaywaspan phiñachiwarqanku”,+ nispa.
18 Jehová Diosníy, qanmi willawarqanki yachanaypaq,
qanmi rikuchiwarqanki imatachus ruwashasqankuta.
19 Noqaqa ñak’anaman apana manso oveja jinan karqani,
manan yacharqanichu contraypi sayarishasqankuta,+ khaynatan nisqaku:
“Kay sach’ata ruruntinta chinkachisunchis,
kausaqkunaq jallp’anmanta wit’usunchis,
sutinta manaña jayk’aqpas yuyarikunanpaq”, nispa.
20 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi ichaqa chanillanta juzgan,
payqa runaq sonqontan t’aqwin, ima yuyaykusqantapas* yachanmi.+
Paykunamanta vengakusqaykita rikuchiway,
qanmanmi quejakuyniyta chayachimuyki.
21 Anatoj runakunan wañuchiyta munawanku,+ ninkutaq: “Ama Jehová Diospa sutinpi profetizaychu,+ mana chayqa wañuchisaykikun”, nispa. Chay runakuna contran Jehová Dios nin, 22 arí, ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi khaynata nin: “Paykunamantan cuentata mañasaq, waynakunan espadawan wañuchisqa kanqaku,+ churinkupas ususinkupas yarqaymantan wañunqaku.+ 23 Manan paykunamantaqa puchuq kanqachu, cuentata mañanay watapin Anatoj runakunamanqa+ ñak’ariyta chayachimusaq”, nispa.
12 Jehová Diosníy, qanqa chanin Diosmi kanki,+
quejakuyniyta chayachimuqtiypas, justicia ruwaymanta rimaqtiypas chaninmi kanki.
Ichaqa, ¿imaraykutaq millay runakunari allillan kanku ima ruwasqankupipas?+
¿Imaraykutaq traicionerokunari mana imamantapas llakikuspalla tiyanku?
2 Qanmi plantarqanki, paykunataq saphichakurqanku,
wiñaruspan rururqanku.
3 Jehová Diosníy, qanqa allintan reqsiwanki,+ qanqa rikushawankin,
sonqoytan t’aqwirqanki, yachankin qanwan kashasqanta.+
Ñak’anapaq ovejakunata jina paykunata t’aqay,
wañuchina p’unchaypaq waqaychay.
4 ¿Jayk’aqkaman kay jallp’a ch’akilla kanqa?
¿Jayk’aqkaman campopi plantakuna naq’epunqa?+
Chaypi tiyaq runakunaq causanpin uywakuna chinkapun,
alton phalaq animalkunapas ch’innipun.
Paykunan ninku: “Diosqa manan yachanchu imachus pasawasun chaytaqa”, nispa.
Thaj kay jallp’api tiyaspaqa manan imatapas manchakunkichu.
Ichaqa, ¿imatan ruwanki Jordán sach’a-sach’api tarikuspa?
6 Taytaykiq wasinpi kaq wayqeykikunan traicionarqasunkiku,+
qan contran qaparirqanku.
Ama paykunapi confiaychu,
sumaqtaña rimapayasunkikuman chaypas.
7 Diosmi nin: “Wasiytan saqepurqani,+ herenciaytan wijch’upurqani,+
munakusqaytan enemigonkunaq makinman entregaykurqani.+
8 Herenciayqa sach’a-sach’api león jinan kapun,
contraypin qaparin.
Chayraykun payta cheqnikapuni.
9 Herenciayqa aycha mijuq color-color phalaq animal jinan,
wakin aycha mijuq phalaq animalkunan wañuchinankupaq muyuykunku.+
Campopi llapa animalkuna, juñukamuychis,
jamuychis mijunaykichispaq.+
Munasqay jallp’aytan purunyachirqanku.
Suyuntinmi ch’usaqyachisqa kapun,
manataqmi pimanpas imapas qokunchu.+
12 Ch’inninta pasaq llapa ñankunatan thuniqkuna jamunku,
Jehová Diosniykiq espadanmi suyuta cantonmanta cantonkama ch’usaqyachishan.+
Manan pipaqpas thaj kay kanchu.
13 Trigotan t’akarqanku, kiskakunatataq cosecharqanku.+
Yanqapaqmi sayk’urqanku.
P’enqaymi cosechanku kanqa,
Jehová Dios k’araqta phiñakusqanraykun chhayna kanqa”, nispa.
14 Jehová Diosmi nin: “Israel llaqtayman herencia qosqayta tupaykuq llapa millay suyukunatan+ kay jallp’amanta wijch’usaq,+ Judá runakunatapas paykuna chaupimantan wijch’usaq. 15 Wijch’usqay qhepamanmi ichaqa khuyapayasaq, jinaspan sapankankuta herencianku kananpaq qosqay jallp’aman kutichimpusaq”, nispa.
16 “Sichus llaqtay jina imatapas ruwanqaku, imaynan llaqtayman yachachirqanku Baalpa sutinpi jurayta chhaynata sutiypi juranqaku, ¡wiñaypaq kausaq Jehová Diospa sutinpin jurani!, nispa chayqa, llaqtay ukhupin tiyapunqaku. 17 Manachus kasukunqaku chayqa ch’usaqyachisaqmi chay nacionta, t’iraspan chinkachipusaq” ninmi Jehová Dios.+
13 Jehová Diosmi niwarqan: “Phaway, linomanta chumpita rantikamuy, jinaspa cinturaykiman watakuy, aman unumanqa challpunkichu”, nispa. 2 Chaymi noqaqa Jehová Diospa niwasqanman jina chay chumpita rantikamuspa cinturayman watakurqani. 3 Chaymantan Jehová Diosqa niwallarqantaq: 4 “Chay cinturaykiman watakusqayki chumpita apay Éufrates mayuman, jinaspa rumi-rumi k’ajtuman pakamuy”, nispa. 5 Jinan Jehová Diospa kamachiwasqanman jina Éufrates mayu cantoman pakamurqani.
6 Askha p’unchaykuna qhepamantaq Jehová Diosqa niwarqan: “Phaway Éufrates mayupi pakamusqayki chumpita maskhamuy”, nispa. 7 Chaymi noqaqa Éufrates mayuta rirqani pakamusqay chumpita orqomunaypaq, chay chumpin ichaqa mana imapaqpas valepusqañachu.
8 Chaymantan Jehová Diosqa rimapayawallantaq, paymi niwarqan: 9 “Jehová Diosmi khaynata nin: Chhaynallatataqmi Judá aylluq jatunchakuyninta Jerusalenpa sinchi jatunchakuynintapas chinkachisaq.+ 10 Kay millay runakunaqa manan simiyta kasukuyta munankuchu,+ k’ulluchakuspan sonqonkuq munasqanman jina kausanku,+ juj dioskunatan qatikunku, k’umuykuspataq yupaychanku, chaymi kay mana valeq chumpi jina kapunqaku. 11 Imaynan chumpiqa runaq cinturanman watasqa kashan, chhaynata Israel llaqtapas Judá llaqtapas noqaman jap’ipakushawanallankutan munarqani; llaqtay kanankupaq,+ kusikunay kanankupaq, sumaq qhawarisqa kanankupaqmi ajllakurqani,+ ichaqa manan kasukuwarqankuchu,+ ninmi Jehová Dios.
12 ”Paykunamanmi willallankitaq: Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Llapa jatun p’uyñukunamanmi vinota junt’achikunan, nispa. Paykunataq nisunki: ¿Manachu yachaykuña llapa jatun p’uyñukunaman vinota junt’achikunanta?, nispa. 13 Qantaq ninki: Jehová Diosmi nin: Jatun p’uyñuman jinan kay suyu runakunaman vinota junt’achisaq;+ Davidpa trononpi tiyaykuq reykunatan, sacerdotekunatan, profetakunatan, Jerusalenpi tiyaq llapa runakunatan sinchitapuni machachisaq. 14 Paykunapuratan takanachisaq, taytakunatapas churikunatapas takanachisaqmi, manan paykunataqa khuyapayasaqchu, manan llakipayasaqchu nitaqmi perdonasaqpaschu; manan imapas jark’awanqachu paykunata chinkachinaypaqqa,+ ninmi Jehová Dios,+ nispa.
15 Makilla uyariychis,
Jehová Diosmi rimarin, ama jatunchakuqchu kaychis.
16 Jehová Diosniykichista jatunchaychis,
manaraq tutayayta apamushaqtin jatunchaychis,
orqokunapi tutayamuqtin manaraq misk’akushaspa jatunchaychis.
Qankunaqa k’anchaytan suyankichis,
paymi ichaqa tutayayta apamunqa,
17 Manachus uyarikuyta munankichis chayqa waqasaqmi,
jatunchakuq kasqaykichismantan pakallapi waqasaq.
Khuyaytan waqasaq, unu jinaraqmi weqeypas phawamunqa.+
Jehová Diospa ovejankunata apakapusqankumantan waqasaq.+
18 Reyta maman reinatawan niy:+ Pampapi tiyaykuychis,
munay coronaykichismi umaykichismanta urmanqa.
19 Uray lado llaqtakunaqa wisq’asqan* kashan,
manan pipas chay llaqtakuna kichaq kanchu.
Llapa Judá runakunatan presota apapunku,
llapankutapunin presota apapunku.+
20 Qhawariy wichay ladomanta jamuqkunata.+
¿Maymi chaskisqayki munay ovejakuna?+
21 ¿Imaninkin qallariymantapacha amigoykipaq qhawarisqaykikunamanta ñak’ariyniyki chayamuqtin?+
¿Manachu nanaywan jap’ichikuq onqoq warmi jinaraq tarikunki?+
22 ¿Imaraykun kaykuna pasawan?, nispapaschá sonqoykipi ninki,+
yachay, jatun juchaykiraykun faldaykiq cantonqa llik’isqa karqan,+
talonniykikunapas sinchi nanaytan aguantarqan.
23 ¿Cus runa* aychanpi colorninta cambianmanchu?
¿Leopardo* ch’eqchi kayninta cambianmanchu?+
Chhayna kaqtinqa atiwaqchischá allin kaq ruwayta,
qankunaqa mana allin kaq ruwayllatan allinta yachankichis.
24 Chayraykun ch’eqechisaykichis ch’inneq wayraq apasqan pajata jina.+
25 Chaymi qanmanqa tupasunki, chaytan qanpaq t’aqarqani.
Noqataqa qonqapuwarqankin,+ llulla yachachikuykunapin confianki,+ ninmi Jehová Dios.
26 Chaymi faldaykita uyaykikama q’allpasayki,
q’alalla kayniykin rikukunqa.+
27 Jujwan pantasqaykin rikukunqa,+
china caballo jina phawaykachaspa qhelli juchata ruwasqaykin rikukunqa.
Orqo patakunapi, campokunapi millakunapaq ruwasqaykitan rikurqani.+
¡Jerusalén llaqta, imaraqmi qanmanta kanqa!
¿Jayk’aqkaman qhellilla kanki?”,+ nispa.
14 Jehová Diosmi Jeremiasman willarqan ch’akiriy tiempo kananmanta.+
2 Judá suyun sinchi llakipi tarikun,+ khuyaytan waqashan,
punkunkunan urmaykapun.
Sinchi llakikuymantan pampaman urmapunku,
Jerusalenmantapachan llakikuymanta qapariy uyarikun.
3 Patronkunan kamachinkuta unu maskhaqta kachanku,
pozokunapin unuta maskhanku, ichaqa manan tarinkuchu,
chu’saq p’uyñuntinmi kutimpunku.
P’enqasqan, llakisqan umankuta tapaykukuspa kashanku.
4 Mana paramusqanraykun pampapas raqraripun,*+
chajra ruwaqkunapas llakisqan kashanku,
umankuta pakaykukuspan kashanku.
5 Campopi tarukapas qholla uñanta wijch’uspan ripun,
mijunanpaq q’achu mana kaqtinmi ripun.
6 Salqa asnokunaqa q’ara orqokunapin kashanku,
monte alqokuna jinan ñak’ayllaña samapakushanku,
mijunankupaq pasto mana kaqtinmi ñawinkupas arphayapun.+
7 Juchaykun contraykupi rimarin,
Jehová Diosniyku, sutiykirayku yanapaykuwayku.+
Juchaykuqa askhapunin,+
qan contran juchallikuyku.
8 Israelpa suyakunan, sinchi llakikuy tiempopi salvaqnin.+
¿Imaraykun waj llaqtayoq jina kay suyupi purikunki?
¿Imaraykun alojarikuq runa jinalla kanki?
9 ¿Imaraykun yuyay chinkasqa runa jina kanki?
¿Imaraykun atiyniyoq kashaspa mana salvayta atiq runa jina kanki?
Amapuni saqerpariwaykuchu.
10 Jehová Diosmi kay llaqtamanta khaynata nin: “Kayman jaqayman phawaykachayllatan munanku,+ manañan chakinkutapas samachinkuñachu.+ Chayraykun noqa Jehová Diosqa mana paykunawan kusikunichu.+ Kunanmi mana allin ruwasqankuta yuyarisaq, juchankumantan cuentata mañasaq”,+ nispa.
11 Jehová Diosmi niwarqan: “Aman mañakamuwankichu kay llaqta allillan kananpaqqa.+ 12 Ayunaspa rogakamuwasqankutaqa manan uyarinichu,+ ruphachina ofrendankutapas jak’u ofrendankutapas manan chaskinichu.+ Espadawan, yarqaywan, millay onqoywan iman paykunata wañuchisaq”,+ nispa.
13 Jinan noqaqa nirqani: “¡Tukuy munayniyoq Señorníy Jehová!, profetakunan nishanku: Manan espadatapas ni yarqaytapas rikunkichischu, Diosmi thaj kayta qosunkichis, nispa”.+
14 Jehová Diostaq niwarqan: “Profetakunaqa llullakuspan sutiypi rimashanku,+ manan noqachu paykunataqa kachamurqani, manan paykunataqa imanispallapas nirqanichu nitaq kamachimunipaschu.+ Paykunaq willasqankuqa yanqan, rijuriymanta willasqankuqa yanqan, sonqonkumanta orqomuspan chaykunataqa llullakuspa rimanku.+ 15 Chayraykun mana noqa kachamushaqtiy sutiypi willaq profetakunata, manan kay suyuqa espadata ni yarqaytapas rikunqachu, nispa niq profetakunatan noqa Jehová Dios nini: Chay profetakunaqa espadawan yarqaywanmi wañuchisqa kanqaku.+ 16 Chay profetakunaq willasqan runakunapas espadawan yarqaywan wañuchisqa kaspan Jerusalenpa callenkunapi wijch’u-wijch’u kanqaku, manan pipas p’ampaqninku kanqachu;+ esposankutapas, churinkutapas, ususinkutapas manan p’ampanqakuchu. Mana allinkuna ruwasqankumantan ñak’ariyta chayachimusaq.+
17 ”Kay simikunata nimuy:
Ñawiykuna weqewan junt’achun,
tuta-p’unchay mana samaspa waqachun,+
llaqtayqa* k’irisqan, thunisqan kashan,+
sinchi k’irisqan kashan.
18 Campoman lloqsispaymi espadawan wañuchisqa runakunata rikuni,+
llaqtaman jaykuspaymi yarqaymanta onqosqa runakunata rikuni,+
profetakunapas sacerdotekunapas mana reqsisqanku jallp’akunapin purikapunku,+ nispa”.
19 Diosniyku, ¿pasaqpaqchu Judá llaqtata negapunki? ¿Cheqnikapunkichu Sionta?+
¿Imaraykun jasut’iwankiku? Kunanqa manan noqaykupaq jampi kanñachu.+
Thaj kausaytan suyakusharqayku,
ichaqa manan ima allinpas karqanchu,
qhaliyachisqa kaytan suyakusharqayku,
ichaqa sinchi manchakuyllan kashan.+
20 Diosniyku Jehová, reqsikuykun juchaykuta,
yachaykun ñaupa taytaykuq mana allinkuna ruwasqankutapas,
qan contran juchallikurqayku.+
21 Sutiykirayku ama negawaykuchu,+
ancha jatun tronoykita ama pisichaychu.
Yuyariy noqaykuwan rimanakusqaykita, amataq qonqaychu.+
22 Nacionkunapi mana valeq idolokunamanta,
¿mayqellanpas parachimuyta atinmanchu?
¿Janaq pacha kikillanmanta parachimunmanchu?
Jehová Diosniyku, qanllan chaykunataqa ruwayta atinki,+
qanllan suyakunaykuqa kanki,
qanllan tukuy chaykunataqa ruwarqanki.
15 Jehová Diosmi niwarqan: “Moisesña, Samuelña jamuwanman chaypas, manan kay llaqtataqa khuyapayaymanchu.+ Ñaupaymanta jatarichunku. Ripuchunku. 2 Sichus nisunkiku: ¿Maytataq risaqkuri?, nispa chayqa, qanmi ninki: Jehová Diosmi khaynata nin:
¡Onqoywan wañunan kaqqa, onqoywan wañumuchun!
¡Espadawan wañunan kaqqa, espadawan wañumuchun!+
¡Yarqaywan wañunan kaqqa, yarqaywan wañumuchun!
¡Preso apasqa kanan kaqqa, preso apasqa kachun!,+ nispa.
3 ”Kay tawa ñak’ariykunatan* chayachimusaq:+ Espadatan chayachimusaq wañuchisqa kanankupaq, alqokunatan kachamusaq ayankuta apanankupaq, phalaq animalkunatataq cuerponkuta mijunankupaq, pampan puriq animalkunatataq puchuqta chinkachinankupaq,+ ninmi Jehová Dios. 4 Ezequiaspa churin Judá rey Manasespa juchanmantan, Jerusalenpi imachus ruwasqanmantan+ llapa suyukunaq mancharikunanman tukuchisaq.+
5 Jerusalén llaqta, ¿pin qanta khuyapayasunki?
¿Pin qanta llakipayasunki?
¿Pin qanmanta tapurikunqa?
6 Noqatan qanqa saqerpariwarqanki, ninmi Jehová Dios.+
Qhepanchawaspaykin* noqamanta karunchakurqanki.+
Makiytan qan contra jaywarisaq, jinaspan ñut’usayki.+
Sayk’uniñan sapa kuti qanta khuyapayaspa.
7 Wayrachinawanmi suyuq punkunkunapi wayrarparichisaykichis.*
Mana wawayoqtan saqesaykichis.+
Llaqtaytan thunichisaq, paykunaqa manan ñanninku saqeyta munankuchu.+
8 Viudakunapas lamar-qocha aqo jinaraqmi kanqaku.
Kuskan p’unchaytan ch’usaqyachiqta paykunaman kachamusaq,
mamakuna contran, waynakuna contran kachamusaq.
Qonqayllan yuyayninkuta chinkachisaq, manchakuywanmi atipachisaq.
9 Qanchis wawayoq warmin yuyayninta chinkachikushan,
ñak’aytan samapakushan,
p’unchayllaraq kashaqtinmi inti jaykupun,
p’enqasqan, pisichasqan chay warmiqa kashan.*
Paykunamanta puchuqkunataqa enemigonkumanmi qopusaq,
espadamanmi entregapusaq, ninmi Jehová Dios”,+ nispa.
10 ¡Imaraqmi noqamanta, mamalláy imapaqmi wachakuwarqanki!+
Ch’aqway ukhullapin, kay suyu runakunawan maqanakuyllapin kashani.
Manan imatapas mañarqanichu nitaqmi mañakurqanipaschu,
ichaqa llapallankun ñakashawanku.
11 Jehová Diosmi nirqan: “Yanapasaykipunin,
noqan enemigomanta pakaykusayki,
sinchi nanay tiempopin, sinchi llakikuy tiempopin pakaykusayki.
12 ¿Pipas fierrota, wichay lado fierrota cobretapas ñut’uyta atinmanchu?
13 Kaqniykikunatan, valorniyoq cosasniykikunatan apakapunqaku,+
mana imallapaqmi apakapunqaku,
llaqtaykikunapi imaymana jucha ruwasqaykimantan apakapunqaku.
14 Enemigoykikunamanmi entregaykusaq,
mana reqsisqa jallp’amanmi apakapunqaku.+
Phiñakuyniymi nina jinaraq raurarishan,
qankuna contran raurarishan”,+ nispa.
15 Diosníy Jehová, qanqa yachankiñan.
Yuyariykuway, qhawarimuway.
Enemigoykunamanta vengakuy.+
Ancha pacienciakuq* kasqaykirayku ama wañunayta munaychu.
Yuyariy qanrayku khayna k’amiwasqanku aguantasqayta.+
16 Simiykikunan tarisqa karqan, chaytan noqaqa mijupurqani,+
simiykikunan anchatapuni sonqoyta kusichiwarqan,
ejercitokunata kamachiq Jehová Dios, noqaqa sutiykitan apani.
17 Manan kusikuyllata maskhaqkunawanqa tiyaykunichu,
manan paykunawanqa kusikunichu.+
Noqaqa atiyniyoq makiykipin kashani, chaymi sapallay tiyaykuni,
noqapas qan jinan mana allin ruwaqkunapaq phiñasqa kashani.+
18 ¿Imaraykun nanayniy mana thaniq, k’iriypas mana jampiy atina?
Manapunin qhaliyanchu.
¿Mana confiana ch’akirapuq pujyumanchu noqapaq tukupunki?
19 Chayraykun Jehová Dios khaynata nin:
“Kutimuwanki chayqa kallpachasaykin,
ñaupaypin sayachisayki.
Allin kaqta mana allin kaqmanta t’aqanki chayqa,
noqaq rantiypi rimaqmi kanki.*
Paykunan qanman kutimusunkiku,
qanmi ichaqa mana paykunaman kutirinaykichu kanqa”, nispa.
20 “Cobremanta perqata jinan kay llaqtaq contranpi churayki.+
Paykunaqa qan contran maqanakunqaku, ichaqa manan atipasunkikuchu,+
noqan qanwan kashani salvanaypaq libranaypaqpas” ninmi Jehová Dios.
21 “Noqan millay runakunaq makinmanta librasayki,
mana khuyapayakuqkunaq makinmantan kacharichisayki” ninmi Diosqa.
16 Jujmantan Jehová Diosqa rimapayamuwarqan, paymi niwarqan: 2 “Aman kay suyupiqa esposata maskhakunkichu, aman churiykikunapas ususiykikunapas kanqachu. 3 Kay suyupi naceq qhari wawakunamanta, warmi wawakunamanta, wachakuqnin mamankumanta, churiyaqnin taytankumantawanmi noqa Jehová Diosqa nini: 4 Millay onqoykunawanmi wañunqaku,+ manan pipas paykunamanta waqanqachu nitaq p’ampanqakupaschu, jallp’apaqmi wanu jina kapunqaku.+ Espadawan wañuchisqan kanqaku, yarqaymantan wañunqaku,+ ayankutaqa phalaq animalkuna kay jallp’api kaq animalkuna iman mijupunqaku, nispa.
5 ”Jehová Diosmi khaynata nin:
Aman mayqen wañuqniyoqpa wasinmanpas jaykunkichu,
aman waqaysiqpas nitaq khuyapayaqpas rinkichu,+ nispa.
Thaj kayniytan kay llaqtamanta qechupuni,
mana tukukuq munakuyniytan,* khuyapayakuyniytan qechupuni,+ ninmi Jehová Dios.
6 Jatunpas juch’uypas llapankun kay suyupiqa wañunqaku.
Manan p’ampasqachu kanqaku,
manan pipas paykunamantaqa waqanqachu,
manan pipas paykunamantaqa cuerponta kuchukunqachu,
manan pipas chujchantapas k’isukunqachu.*
7 Manan pipas wañuqniyoqkunata kallpachananpaq mijunata jaywarinqachu.
Manan pipas sonqon tiyaykunanpaq vino copata jaywarinqachu,
manan pipas taytan wañupusqanmanta, maman wañupusqanmanta vinota jaywarinqachu.
8 Aman fiesta ruwakusqan mayqen wasimanpas jaykunkichu,
aman paykunawan mijuqpas ni ujaqpas tiyaykunkichu.
9 ”Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Qankunaq tiempoykichispin rikushaqtiykichis kay suyumanta kusikuyta q’ochukuytapas chinkachipusaq, casarakuq qhariq kusikuyninpas casarakuq warmiq kusikuyninpas chinkapunqan.+
10 ”Tukuy chaykunata kay llaqta runakunaman willaqtiykin paykunaqa tapusunkiku: ¿Imaraykun Jehová Dios nirqan ñak’ariykunata chayachimuwananchista? ¿Imapin pantarqanchis, ima juchatan Jehová Diosninchis contra ruwarqanchis?,+ nispa. 11 Qantaq ninki: Jehová Diosmi nin: Ñaupa taytaykichiskunan saqerpariwarqanku,+ paykunaqa juj dioskunatan servishallarqanku, chaykunamanmi k’umuykurqanku.+ Noqatan ichaqa qonqapuwarqanku, manan kamachikuyniykunatapas kasukurqankuchu.+ 12 Qankunaqa ñaupa taytaykichiskunamantapas aswan mana allintaraqmi ruwarqankichis,+ kasukuwanaykichismantaqa sapankaykichismi millay k’ullu sonqoykichiswan aysachikurqankichis.+ 13 Chayraykun mana reqsisqaykichis suyuman, ñaupa taytaykichiskunaq mana reqsisqan suyuman wijch’usaykichis,+ chaypin mana reqsisqaykichis dioskunata tuta-p’unchay servinkichis,+ manan noqaqa yanapasaykichischu, nispa.
14 ”Jehová Diosmi nin: ¡Egiptomanta Israel llaqtata orqomuq,+ wiñaypaq kausaq Jehová Diospa sutinpin jurani!, nispa ninanku tukukapunan p’unchaymi chayamushanña. 15 Aswanmi ninqaku: ¡Wichay lado suyumanta, tukuy suyukunaman ch’eqechisqa kasqankumanta Israel llaqtata pusampuq, wiñaypaq kausaq Jehová Diospa sutinpin jurani!, nispa. Jallp’ankumanmi, ñaupa taytankuman qosqay jallp’amanmi kutichimpusaq,+ nispa.
16 ”Jehová Diosmi nin: Askha challwaqkunatan wajachimusaq,
chay challwaqkunan challwata jina paykunata jap’inqaku.
Askha animal jap’iqkunatan wajachimusaq,
chay animal jap’iqkunan orqokunapi, moqo patakunapi paykunata jap’inqaku,
qaqa k’ajtukunapin jap’inqaku.
17 Noqaqa tukuy ima ruwasqankutan rikushani.
Manan noqamantaqa pakakuyta atinkumanchu,
manan juchankutaqa ñawiymanta pakayta atinkumanchu.
18 Ñaupaqtaqa mana allin ruwasqankumantaraqmi, juchankumantaraqmi kutichipusaq.+
Paykunaqa mana kausayniyoq, mana valeq, millay idolonkunawanmi jallp’ayta qhellicharqanku,
ajllakusqay jallp’aytan millakunapaq kaqkunawan junt’achirqanku,+ nispa”.
19 Diosníy Jehová, kallpaymi kanki, pakakunaymi kanki,
sinchi llakikuy tiempopi pakakunaymi kanki.+
Qanmanmi kay pachaq k’uchunkunamantaraq nacionkuna jamusunkiku, jinaspan ninqaku:
“Ñaupa taytanchiskunaqa mana valeq yanqa dioskunamanmi jap’ipakurqanku,
yanqa kaqkunamanmi, mana imapaq valeq kaqkunamanmi jap’ipakurqanku”,+ nispa.
20 ¿Runari atinmanchu dioskuna ruwakuyta?
Ruwakunmanña chaypas, chaykunaqa manan dioschu.+
21 Diosmi nin: “Kunanmi reqsichisaykichis,
kunanmi kallpayoq, atiyniyoq kasqayta rikuchisaykichis,
yachankichismi sutiyqa Jehová Dios kasqanta”, nispa.
17 Diosmi nin: “Judá runakunaq juchanqa fierro cincelwan qelqasqan kashan.
P’alta rumipi jinan sonqonkupi diamantemanta qelqanawan marcasqa kashan,
altarninkuq waqrankunapipas marcasqan kashan.
2 Wawankuqa k’allmasapa sach’a ukhukunapi altarninkunatan yuyarishallanku,
moqo patakunapi+ yupaychasqanku sayashaq k’ullukunatan*+ yuyarishallanku,
3 campopi kaq orqo patakunapi yupaychasqankutapas yuyarishallankun.
Kaqniykikunatan, llapa valorniyoq cosasniykikunatan qechuchisayki,+
llaqtaykikunapi juchallikusqaykimantan yupaychana patakunapi* kaq cosasniykikunata qechuchisayki.+
4 Herenciayki kananpaq qosqay jallp’atan qan kikillaykimanta saqepunki.+
Mana reqsisqayki suyupin enemigoykikunata servichisayki,+
qankunaqa phiñakuyniytan ninata jinaraq raurarichirqankichis,*+
phiñakuyniyqa wiñaypaqmi raurashallanqa”, nispa.
5 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Ñakasqa kachun runallapi confiaq runaqa,*+
ñakasqa kachun runaq kallpallanpi jap’ipakuq runaqa,+
ñakasqa kachun Jehová Diosmanta sonqonta t’aqaq runaqa.
6 Ch’inneqpi wiñaq sapallan sach’a jinan kanqa.
Allin kaq chayamuqtinpas manan rikunqachu,
ch’aki aqo-aqo pampakunapin tiyanqa,
mana piqpa tiyanan kachi pampakunapin tiyanqa.
7 Bendecisqa kachun Jehová Diospi confiaq runaqa,*
saminchasqa kachun Jehová Diosman jap’ipakuq runaqa.+
8 Unuq kasqanpi plantasqa sach’a jinan kanqa,
unu phawasqankama saphichakuq sach’a jinan kanqa.
Ruphayqa manan imananqapaschu,
raphisapallapunin kashanqa.+
Ch’akiriy wata kaqtinpas manan llakikunqachu,
tukuy tiempon rurushallanqa.
¿Pitaq sonqotari reqsinman?
10 Noqa Jehová Diosmi runaq sonqontaqa t’aqwini,+
tukuy ima yuyaykusqantapas* yachanin,
sapankamanmi imayna kasqankuman jina pagapusaq,
imachus ruwasqankuman jinan kutichipusaq.+
11 Mana chaninta ruwaspa qhapaq kayta maskhaq runaqa,+
mana runtusqanta oqllaq p’isaqa* jinan,
allin kallpanpi kashallaqtinraqmi qhapaq kayninqa chinkapunqa,
chhaynapin mana yuyayniyoq kasqan rikukunqa”, nispa.
12 Yupaychananchis ch’uya karpaqa+ qallariymantapachan jatunchasqa karqan.
13 Diosníy Jehová, Israelpa suyakunanmi kanki,
llapa qanta saqeqkunaqa p’enqachisqan kanqaku.
Qanmanta t’aqakuqkunaqa* polvo jinan chinkapunqaku,+
paykunaqa kausay unu pujyunku Jehová Diostan saqepurqanku.+
14 Jampiykuway Jehová Diosnilláy, jinan qhaliyapusaq.
Salvaykuway Diosníy, jinan salvasqa kasaq.+
Qanllatan noqaqa yupaychayki.
15 Wakin runakunan niwanku:
“¿Maytaq Jehová Diospa siminri?+
¡Junt’akuchunyá!”, nispa.
16 Noqan ichaqa qatikushallarqayki, michiqllapunin kasharqanki,
manan ñak’arichiyta chayachimunaykipaqpas mañakamurqaykichu.
Qanqa allintan yachanki simiypa rimasqanta.
¡Rikushaqtiykin tukuy imapas ruwakurqan!
17 Ama saqewaychu, ama sinchita manchachiwaychu.
Qanqa ñak’ariy p’unchaypi pakakunaymi kanki.
18 Qatikachawaqniykuna p’enqachisqa kachunku,+
ama noqataqa p’enqachiwaychu.
Paykuna sinchitaqa manchakuchunku,
ama noqataqa manchachiwaychu.
19 Jehová Diosmi khaynata niwarqan: “Phaway llaqtaq punkunman, Judá reykunaq jaykunan lloqsinan punkuman, chaypi sayaykamuy; llapa Jerusalenpa punkunkunapipas sayaykamullaytaq.+ 20 Jinaspan kayta ninki: Kay punkunkunata jaykuq Judá reykuna, llapa Judá runakuna, Jerusalenpi tiyaq runakuna, uyariychis Jehová Diospa siminta. 21 Jehová Diosmi nin: Cuidakuychis, aman samana p’unchaypiqa imatapas q’epinkichischu+ nitaq Jerusalenmanpas ima cargatapas punkunkunata apaykunkichischu. 22 Aman samana p’unchaypiqa ima q’epitapas wasiykichismanta orqonkichischu, aman imapipas llank’ankichischu.+ Samana p’unchaytaqa ch’uyapaq qhawariychis, imaynan ñaupa taytaykichiskunaman kamachirqani jinata.+ 23 Paykunan ichaqa mana uyarikurqankuchu ni kasukurqankupaschu, k’ulluchakuspan mana kasukuyta munarqankuchu, wanachisqaytapas manan chaskikurqankuchu, nispa.+
24 ”Jehová Diosmi nillantaq: Sichus qankuna kamachisqayman jina ruwankichis, manataq samana p’unchaypi kay llaqtaq punkunkunata ima cargatapas apaykunkichischu, samana p’unchayta ch’uyapaq qhawarispataq mana imapipas llank’ankichischu chayqa,+ 25 Davidpa trononpi tiyaq reykunapas+ autoridadkunapas carretakunapi caballo sillapi iman kay llaqtaq punkunkunata jaykunqaku, paykuna jinan Judá runakunapas Jerusalenpi tiyaqkunapas llaqtaman jaykunqaku,+ wiñaypaqmi kay llaqtapiqa runakuna tiyanqa. 26 Judá llaqtakunamanta, Jerusalenpa muyuriqninmanta, Benjamín ayllumanta,+ uray lado llaqtakunamanta,+ orqo-orqo ladomanta, Négueb ladomanta* iman runakuna jamunqaku. Jehová Diospa wasinmanmi apamunqaku ruphachina ofrendata,+ sacrificiokunata,+ jak’u ofrendakunata,+ yuraq inciensokunata, graciasta qonapaq sacrificiokunata ima.+
27 ”Manachus kasukuwankichis, manachus samana p’unchayta ch’uyapaq qhawarinkichis, samana p’unchaypichus Jerusalenpa punkunkunatapas cargata apaykunkichis chayqa, ninawanmi kay punkukunata kanaykusaq. Jerusalenpa allin perqasqa torrenkunatan ruphaykapunqa,+ manataqmi ninaqa wañunqachu,+ nispa”.
18 Jehová Diosmi Jeremiasta khaynata nirqan: 2 “T’uruwan llank’aq runaq wasinta riy,+ chaypin qanwan rimasaq”, nispa.
3 Chaymi noqaqa t’uruwan llank’aq runaq wasinta jaykurqani, chay runaqa torno patapin mankata ruwashasqa. 4 Chay ruwashasqan mankan ichaqa mana allinchu lloqsirqan, chaymi payqa jujmanta chay t’uruwan llank’ayta qallarirqan, munasqanman jinan juj mankatañataq ruwarqan.
5 Jinan Jehová Diosqa rimapayamuwarqan, khaynatan niwarqan: 6 “Israel runakuna, ¿manachu chay manka ruwaq runa jina qankunawanpas ruwayta atiyman? Israel runakuna, t’uruwan llank’aq runaq makinpi t’uru jinan qankunaqa makiypi kashankichis,+ ninmi Jehová Dios. 7 Sichus juj nacionta, juj gobiernota t’irasayki, thunisayki,+ ch’usaqyachisayki niqtiy 8 chay nación mana allin ruwayninta saqepunqa chayqa, yuyaykusqaytan cambiasaq, manañan piensasqayman jinañachu paykunata ch’usaqyachisaq.+ 9 Ichaqa sichus juj nacionta, juj gobiernota perqasayki, sayachisayki* niqtiy 10 chay nación cheqnisqay ruwaykunata ruwanqa, mana kasukuwanqapaschu chayqa, paykunapaq allinkuna yuyaykusqaytan manaña ruwasaqñachu.
11 ”Kunanqa, ama jinachu kay, Judá runakunaman, Jerusalenpi tiyaq runakunaman kayta willamuy: Jehová Diosmi nin: Qankunata castiganaypaqmi yuyaykushani, imaynata ñak’arichinaypaqmi piensashani. Ama jinachu kaychis, mana allin ñanta saqepuychis, imayna kasqaykichista imayna kausasqaykichistapas allichaychis,+ nispa”.
12 Paykunan ichaqa nirqanku: “¡Yanqan chayqa!+ Noqaykuqa yuyaykusqaykuman jinan ruwasaqku, llapaykun k’ulluchakuspa millay sonqoykuq munasqanwan aysachikusaqku”,+ nispa.
13 Chaymi Jehová Dios khaynata nin:
“Qankuna kikiykichis nacionkunapi tapukamuychis,
¿Pillapas chhayna rimaqta uyarirqanchu?
Sipas Israelqa sinchi millay kaqtan ruwarqan.+
14 ¿Líbano orqopi qaqakunamanta rit’i chinkanmanchu?
¿Karu orqomanta phawamuq unu ch’akinmanchu?
15 Llaqtaymi ichaqa noqata qonqapuwan.+
Mana valeq kaqkunamanmi sacrificiokunata q’osñichinku,+
runakunatan misk’achinku, ñaupa taytankuq purisqan ñankunapin urmachinku,+
juj ladonta purinankupaqmi, mana allichasqa ñankunata purinankupaqmi pantachinku,
16 jallp’ankuta mancharikunaman tukuchinankupaqmi chayta ruwanku,+
silbapayasqa, asipayasqa kanankupaqmi chaytaqa ruwanku.+
Llapa chayninta puriqkunan sinchi admirasqa qhawanqaku, umankuta maywispan qhawanqaku.+
17 Inti lloqsimuy ladomanta jamuq wayra jinan enemigonkuq ñaupanpi ch’eqechisaq.
Sasachakuy p’unchaypi tarikuqtinkupas manan qhawarisaqchu, qhepancharparisaqmi”,+ nispa.
18 Paykunataq nirqanku: “Jamuychis, Jeremiaspa contranpi rimanakusun,+ sacerdotekunaqa yachachishawallasunmi, yachayniyoq runakunaqa yuyaychashawallasunmi, profetakunapas willashallanqakun. Jeremías contra rimasunchis, ama ima nisqantapas uyarisunchu”, nispa.
19 Diosnilláy Jehová, uyariykuway,
enemigoykunaq imachus nisqanta uyariy.
20 ¿Allinchu kanman allin kaqta mana allin kaqwan kutichiy?
T’oqotan ruwanku wañuchiwanankupaq.+
Yuyariy, askha kutitan ñaupaykiman jamurqani,
paykunaq allinninpaqmi rimapayarqayki,
phiñakuyniykita ama paykunaman chayachinaykipaqmi rimapayarqayki.
21 Chhaynaqa, wawankunata yarqaymanta wañuchiy,
espadawan paykunata wañuchiy.+
Warminkupas mana wawayoq, mana qosayoq qhepachunku,+
qharinkupas millay onqoywan wañuchunku,
wayna churinkupas maqanakuypi espadawan wañuchunku.+
22 Suwakunata wasinkuman kachaykuy,
wasinkumanta qaparisqanku uyarikuchun.
Jap’iwanankupaqmi t’oqota ruwanku,
purinaymanmi trampakunata churanku.+
23 Jehová Diosníy, qanqa allintan yachashanki,
rikushankin imakunatachus wañuchiwanankupaq yuyaykushanku chayta.+
Amapuni paykunataqa perdonaychu,
amapuni juchankutaqa qonqaychu.
19 Jehová Diosmi khaynata niwarqan: “Phaway, t’uruwan llank’aq runamanta p’uyñuta rantimuy.+ Wakin llaqta umalliqkunata* wakin umalliq sacerdotekunatawan pusarikuspa 2 Hinón* wayq’ota riy,+ K’arpa* Punku nisqa jaykunaman riy. Chaypin willamunki imatachus nisayki chayta. 3 Khaynatan ninki: Judá reykuna, Jerusalenpi tiyaq runakuna, Jehová Diospa siminta uyariychis. Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin:
”Ñak’ariytan kayman chayachimusaq, pipas chay ñak’ariymanta uyariqqa admirakunqan. 4 Noqata saqerpariwaspan+ paykunaqa kay cheqasta mana reqsiyman tukuchirqanku.+ Chaypin paykunaqa mana reqsisqanku waj dioskunaman, ñaupa taytankuq, Judá reykunaq mana reqsisqan dioskunaman sacrificiokunata jaywarqanku, mana juchayoq runakunaq yawarnintan kaypi jich’arqanku.+ 5 Yupaychana patakunatan Baalpaq ruwarqanku, chaypi wawankuta ruphachinankupaq, ruphachina ofrendata jina Baalman jaywanankupaq.+ Manan chaytaqa kamachirqanichu, manan yuyaykullarqanipaschu.+
6 ”Chayraykun p’unchaykuna chayamushanña, chay p’unchaykunapin manaña kaytaqa Tófet, Hinón* wayq’o ninqakuñachu, aswanpas Runa Wañuchina wayq’o ninqakun,+ ninmi Jehová Dios. 7 Kaypin Judá runakunaq, Jerusalén runakunaq yuyaykusqankuta tatichisaq. Enemigonkun paykunataqa espadawan wañuchinqa, noqan enemigonkuwan atipachisaq, paykunata wañuchiyta munaqkunamanmi entregasaq. Ayankutapas phalaq animalkunamanmi, kay jallp’api kaq animalkunamanmi qaraykusaq.+ 8 Mancharikunamanmi kay llaqtata tukuchisaq, asipayanaman silbapayanamanmi tukuchisaq. Llapa chayninta puriqkunan sinchi mancharisqa qhawanqaku, imaynapi tarikusqanmantan admirasqa qhawanqaku.+ 9 Enemigonkuna, wañuchiyta munaqkuna muyuykuqtinmi sinchita mancharikunqaku, manan imatapas ruwayta atinqakuchu. Churinkuq ususinkuq aychantan mijuchisaq, paykunapuran mijunakunqaku.+
10 ”Chaymantataq qanwan riq runakunaq rikushasqan p’uyñuta p’akinki, 11 jinaspa ninki: Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin: Chhaynatan ruwasaq kay llaqtawan, kay llaqta runakunawanpas, imaynan t’uruwan llank’aqpa ruwasqan p’uyñuta pipas p’akiqtin manaña allichayta atikunchu chhaynan kanqa kay llaqtawanpas ñut’usqa kaqtin. Tofetpin wañuqkunata p’ampanqaku manaña campopas kanankama,+ nispa.
12 ”Chaytan ruwasaq kay cheqaswan, chaypi tiyaqkunawanpas, kay llaqta Tófet jina kapunanpaq, ninmi Jehová Dios. 13 Jerusalenpi wasikunapas Judá reykunaq wasinkunapas Tófet jinan qhelli kapunqa,+ arí, llapa mayqen wasi patakunapis janaq pachapi kaq ch’askakunaman*+ sacrificiokunata jaywarqanku, waj dioskunaman vino ofrendata jaywarqanku, chay wasikunan qhelli kapunqa”,+ nispa.
14 Jeremiasqa Tofetmanta kutimuspan, Jehová Dios profetizananpaq kachasqanmanta kutimuspan Jehová Diospa wasin patioman rirqan, jinaspa llapa runakunata nirqan: 15 “Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Willasqay ñak’ariytan kay llaqtaman, muyuriqninpi kaq juch’uy llaqtakunamanpas chayachimusaq, paykunaqa k’ulluchakuspan simiyta mana kasukurqankuchu,+ nispa”.
20 Jehová Diospa wasinpi umalli Imerpa churin sacerdote Pasjurmi Jeremiaspa profetizasqanta uyarisharqan. 2 Jinan Pasjurqa profeta Jeremiasta maqarqan, jinaspan Jehová Diospa wasinpi, Benjamín Pata Punku nisqapi kaq cepoman* churarqan.+ 3 Qhepantin p’unchay Pasjur Jeremiasta cepomanta kacharipuqtintaq Jeremiasqa nirqan:
“Jehová Diosmi sutiykita cambiasunki, manañan Pasjurñachu kanki, aswanpas Tukuy Ladopi Manchakuy nisqan kapunki.+ 4 Jehová Diosmi khaynata nin: Qan kikiykipaqmi mancharikunaman tukuchisayki, amigoykikunapaqpas manchakuymi kanki. Amigoykikunataqa rikushaqtiykin enemigonkuna espadawan wañuchinqaku.+ Llapa Judá suyutan Babilonia reyman entregaykusaq, paymi Babiloniaman presota apaspa espadawan wañuchinqa.+ 5 Kay llaqtaq llapa kaqninkunata, qhapaq kayninkunata, ancha valorniyoq cosasninkunata, Judá reykunaq ancha valorniyoq cosasninkunata iman enemigonkunaman entregapusaq.+ Paykunan imaymana kaqninkunata qechunqaku, jinaspan Babiloniaman apakapunqaku.+ 6 Pasjur, qanpas wasiykipi llapa tiyaqkunapas preso apasqan kankichis. Babiloniapin wañumunki, chaypin llapa amigoykikunatawan kuska p’ampasunkiku, qanqa llullakuspan paykunaman profetizarqanki,+ nispa”.
7 Diosníy Jehová, qanqa munayllatan engañawasqanki,
mana reparayllan makiykiman urmani.
Aswan kallpayoq kasqaykiraykun atipawanki.+
Kunanqa ch’isiyaqmi asipayawanku,
llapa runakunan noqamanta burlakunku.+
8 Sapa kutinmi ñak’ariymanta, ch’usaqyachiymanta qaparispa willani.
Jehová Diosmanta willasqayraykun k’amiwanku, ch’isiyaqmi asipayawanku.+
Ichaqa nina jinaraqmi simin sonqoypi raurarirqan,
nina jinaraqmi tulluykunata rupharichirqan,
manañan aguantayta atirqaniñachu,
manañan upallakuyta atirqaniñachu.+
10 Mana allin rimaykunatan uyarirqani,
manchakuymi muyuykuwarqan.+
“¡Pay contra rimaychis! ¡Jaku quejamusunchis!” nispan nisharqanku.
“Thajpin kashanchis” niwaqkunan imallapipas pantanayta munasharqanku.+
Nisharqankun: “Imallapipas pantaruqtinqa chay tumpalla paymanta vengakusunchis, jinaspa atipasunchis”, nispa.
11 Jehová Diosmi ichaqa manchakunapaq maqanakuq soldado jina noqawan kasharqan.+
Chaymi qatikachawaqniykunaqa urmanqaku, manan atipawanqakuchu.+
P’enqaypin qhepanqaku, manan imapas munasqankuman jinachu lloqsinqa.
Pisichasqa kasqankuqa wiñaypaqmi kanqa, manan jayk’aqpas qonqasqachu kanqa.+
12 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosníy, qanmi chanin runata reqsinki,
runaq sonqontan t’aqwinki, ima yuyaykusqantapas* yachankin.+
13 ¡Jehová Diosman takiychis! ¡Jehová Diosta jatunchaychis!
Payqa wajchakunatan millay runakunaq makinmanta kacharichirqan.
14 ¡Ojalachá ama naceymanchu karqan!
¡Ojalachá mamayqa ama wachakuwanmanchu karqan!+
15 Ojalachá ama pipas papayman willamunmanchu karqan:
“¡Wawaykin nacerun, qharichan kasqa!”, nispa.
Chhaynapi ama papayta kusichinkumanchu karqan.
16 Chay runaqa Jehová Diospa mana khuyapayaspa ch’usaqyachisqan llaqtakuna jina kachun.
Tutamantankuna qapariyta uyarichun, chaupi p’unchaykuna guerrapaq qapariyta uyarichun.
17 Mamaypa wijsallanpiraq wañukapuyman karqan,
mamaypa wijsan sepulturay kanman karqan,
mamayqa ama jayk’aqpas wachakuwanmanchu karqan.+
18 ¿Ñak’ariyta llakikuyta rikunaypaqchu mamaypa wijsanmanta lloqsimurqani?
¿P’enqasqa wañupunaypaqchu nacemurqani?+
21 Jehová Diosmi Jeremiasta rimapayarqan, rey Sedequías+ Malkiyaq churin Pasjurta,+ Maseyaq churin sacerdote Sofoniastawan kachamuqtin.+ Paykunan Jeremiasta khaynata valekurqanku: 2 “Ama jinachu kay, Jehová Diosta tapuripuwayku Babilonia rey Nabucodonosormi* ñak’arichishawanku.+ Yaqapaschá Jehová Diosqa musphanapaq ruwayninkunawan yanapawankuman, jinaspa payta kutirichipunman”,+ nispa.
3 Jeremiastaq nirqan: “Sedequiasman kayta nimuychis: 4 Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Babilonia reymanta+ defiendekusqaykichis armakunatan qankuna contra churasaq, perqakunaq muyuriqninpi kashaq Caldea runakunawan maqanakunaykichispaq armakunatan contraykichispi jatarichisaq, kay llaqtaq chaupinpin juñusaq.* 5 Noqa kikiymi qankuna contra maqanakusaq,+ kallpasapa makiywanmi, jatun atiyniywanmi, sinchi k’araq phiñakuywanmi maqanakusaq.+ 6 Kay llaqtapi tiyaq runakunatapas uywakunatapas wañuchisaqmi. Millay onqoywan wañuchisqan kanqaku,+ nispa.
7 ”Jehová Diosmi nillantaq: Millay onqoywan, espadawan, yarqaywan ima mana wañuchisqa kaqkunata, kay llaqta runakunata, Judá rey Sedequiasta, kamachinkunata iman Babilonia rey Nabucodonosorpa makinman jap’iykachisaq, enemigonkunaq makinmanmi, wañuchiyta munaqkunaq makinmanmi entregaykusaq.+ Babilonia reymi paykunata espadawan wañuchinqa, manan llakipayanqachu, manan khuyapayanqachu nitaq perdonanqapaschu,+ nispa.
8 ”Kay llaqtata niy: Jehová Diosmi khaynata nin: Ñaupaykichismanmi churani kausay ñanta wañuy ñantawan. 9 Kay llaqtapi qhepakuqkunaqa espadawan wañuchisqan kanqaku, yarqaywan millay onqoywan wañuchisqan kanqaku. Muyuykuqninku Caldea runakunaman entregakuqkunan ichaqa kausashallanqaku, kausaynillankutan salvanqaku,+ nispa.
10 ”Kay llaqtaman allin kaqkunata chayachimunaymantaqa ñak’ariykunatan chayachimusaq.+ Babilonia reymanmi entregasqa kanqa,+ paymi ninawan kanaykapunqa,+ ninmi Jehová Dios.
11 ”Judá reypa wasinpi kaqkuna, Jehová Diospa siminta uyariychis. 12 Davidpa miraynin runakuna, Jehová Diosmi nin:
Sapa tutamantan chanin kaqman sayapakuychis,
engañowan mana allinta ruwaqkunaq makinpi kaqkunata kacharichiychis,+
mana chayqa mana allinkuna ruwasqaykichisraykun sinchita phiñakusaq,
phiñakuyniymi nina jinaraq raurarinqa,+
manan pipas thasnuyta atinqachu,+ nispa.
13 ”Wayq’opi tiyaq, qan contran kaypi kashani,
pampaniraq jallp’api qaqa, contraykipin kashani, ninmi Jehová Dios.
¿Pin noqanchis contra uraykamunman, pin wasinchisman jaykunman?, niqkuna,
14 qankunamantan cuentata mañasaykichis,
ruwasqaykichisman jina cuentata mañasaykichis,+ ninmi Jehová Dios.
Sach’a-sach’ankunatan kanaykusaq,
llapa muyuriqninpi kaqkunatan ruphaykachisaq,+ nispa”.
22 Jehová Diosmi niwarqan: “Judá reypa wasinman* kay willakuyta apay. 2 Khaynatan ninki: Davidpa trononpi tiyaq Judá rey, uyariy Jehová Diospa siminta, kamachiykikunapas, llaqtayki runakunapas, llapa kay punkunkunata jaykuqkunapas uyarichunku. 3 Jehová Diosmi nin: Chanin kaqman, allin kaqman sayapakuychis, engañollawan mana allinta ruwaqkunaq makinpi kaqkunata kacharichiychis. Ama waj llaqtayoqkunata, mana taytayoqkunata, viudakunata sarunchaychischu,+ ama kay jallp’api mana juchayoq runakunaq yawarninta jich’aychischu.+ 4 Kay nisqaytachus kasukunkichis chayqa, Davidpa trononpi tiyaq reykunan carretakunapi+ caballo sillapi ima kay palacioq punkunkunata jaykunqaku, kamachikunantin llaqta runakunantin ima.+
5 ”Ichaqa manachus kasukunkichis kay nisqaykunata chayqa, sutiypin jurani, kay wasin ch’usaqyachisqa kanqa,+ ninmi Jehová Dios.
6 ”Judá reypa wasinwan imachus pasananmantan Jehová Dios nin:
Qanqa Galaad jinan noqapaq kanki,
Líbano orqo punta jinan kanki.
Ichaqa ch’inneqmanmi tukuchisayki,
llaqtaykikunatapas mana piqpa tiyananmanmi tukuchisaq.+
Paykunan allinnin cedro sach’aykikunata wit’unqaku,
ninawanmi kanaykunqaku.+
8 ”Askha nación runakunan kay llaqtanta pasaspa ninakunqaku: ¿Imaraykun Jehová Dios kay jatun llaqtata khaynata ruwarun?,+ nispa. 9 Ninakullanqakutaqmi: Paykunaqa Jehová Diosninkuwan rimanakusqankutan qonqapurqanku, waj dioskunamanmi k’umuykurqanku, chaykunatan yupaycharqanku,+ nispa.
10 Ama wañuqmanta waqaychischu, ama paymanta llakikuychischu.
Aswanpas ripuqmanta khuyayta waqaychis,
payqa manañan kutimunqañachu, manañan nacesqan jallp’ata rikunqañachu.
11 ”Taytan Josiaspa+ rantinpi kamachikushaq Judá rey Salumqa*+ kay llaqtanmantan ripun, paymantan Jehová Dios nin: Manan jayk’aqpas kutimunqañachu. 12 Payqa preso apasqanku llaqtapin wañumunqa, manan kay jallp’ataqa rikunqañachu,+ nispa.
13 ¡Imaraqmi kanqa mana chaninta ruwaspa wasinta ruwakuqmanta!
¡Imaraqmi kanqa mana allinwan altos patapi cuartokuna ruwakuqmanta!
¡Imaraqmi kanqa yanqalla runamasinwan servichikuqmanta, mana pagapuyta munaqmanta!+
14 Paymi nin: Jatun wasitan ruwakusaq,
altos patapi jatun cuartokunayoqtan ruwakusaq,
ventanankunatan churasaq,
ukhu perqankunatan cedro tablawan churasaq,
chaytan pukawan pintasaq, nispa.
15 ¿Wakinkunamanta aswan askha cedro tablawan palacioykita ruwakuspachu, noqaqa kamachikushallasaqmi nishanki?
Taytaykipas allintan mijurqan ujarqan,
ichaqa allin kaqtan, chanin kaqtan ruwarqan,+
chaymi allillan karqan.
16 Payqa wajchakunamanmi sayapakurqan,
sarunchasqakunapaqmi justiciata ruwapurqan,
allillantaqmi ima ruwasqanpas lloqsirqan.
¿Manachu chhaynata ruwanan reqsiwaqniy runaqa?, ninmi Jehová Dios.
17 Qanmi ichaqa mana chaninta ruwaspa tarisqallaykiman ñawiykita sonqoykitapas churanki,
mana juchayoq runakunaq yawarnin jich’ayllapin yuyaykunki,
sarunchaspa jujkunata engañayllapin piensanki.
18 ”Chayraykun Josiaspa churin Judá rey Jehoiaquinmanta+ Jehová Dios nin:
Manan, ¡ay wayqelláy, ay panalláy!, nispa paymanta waqanqakuchu.
Manan, ¡ay patronníy, ay kamachiqníy!, nispa waqanqakuchu.
19 Wañuqtinqa wañusqa asnota jinan saqerparinqaku,+
jawaman aysarparispan wijch’umunqaku,
Jerusalenpa punkunkuna jawamanmi wijch’umunqaku,+ nispa.
20 Líbano orqoman wichaspa qaparimuy,
Basanmanta wajakamuy,
Abarinmantapacha qaparimuy,+
llapa munakuqniykikunan atipasqa kapun.+
21 Allillan kashaqtiykin noqaqa rimapayarqayki.
Qanmi ichaqa nirqanki: Manan kasukuymanchu,+ nispa.
Sipas kasqaykimantapachan chhayna karqanki,
manan jayk’aqpas simiytaqa kasukurqankichu.+
22 Llapa michiqniykikunatan juj wayra apapunqa,+
munakuqniykikunan preso apasqa kanqaku.
Imaymana ñak’ariykunapin tarikunki,
chhaynapin p’enqachisqa, pisichasqa kanki.
23 Yau, qan Líbano wichaypi tiyaq,+
cedro sach’a-sach’api q’esachakuq,+
maytan ñak’arinki nanayniyki chayamuqtin,
maytan ñak’arinki onqokuq warmi jina nanaypi tarikuspa.+
24 Jehová Diosmi nin: Noqa wiñaypaq kausaq Diosmi jurani, Jehoiaquinpa+ churin Judá rey Conías,*+ paña makiypi sellanay anilloña kawaq chaypas orqokuspan wijch’uykiman. 25 Wañuchiyta munasuqniykikunaq makinmanmi entregasayki, manchachiqniykikunaq makinmanmi jap’iykachisayki, Babilonia rey Nabucodonosorpa makinmanmi, Caldea runakunaq makinmanmi entregapusayki.+ 26 Qantapas wachakuqniyki mamaykitapas mana nacesqaykichis jallp’amanmi wijch’usaykichis, chaypin wañumunkichis. 27 Kutimuyta munasqaykichis jallp’amanqa manapuniñan kutimunkichisñachu.+
28 ¿Coniasri mana imapaq valeq p’akisqa mankachu?
¿Mana piqpa munasqan p’uyñuchu?
¿Imaraykun paytapas miraynintapas wijch’unku?
¿Imaraykun mana reqsisqanku jallp’aman wijch’unku?,+ nispa.
29 Kay jallp’api tiyaq runakuna,* uyariychis Jehová Diospa siminta.
30 Jehová Diosmi khaynata nin:
Kay runata mana wawayoqta jina anotachiychis,
kausayninpi mana ima allinman aypaq runata jina churachiychis,
mirayninmantaqa manan mayqellanpas Davidpa trononpiqa tiyaykunqachu,
manan mayqellanpas Judapiqa wajmanta kamachikunqachu,+ nispa”.
23 “¡Imaraqmi kanqa michisqay ovejakunata tukuq michiqkunamanta! ¡Imaraqmi kanqa ovejaykunata ch’eqechiq michiqkunamanta!”+ ninmi Jehová Dios.
2 Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi llaqtanta michiqkuna contra nin: “Qankunaqa ovejaykunatan ch’eqechirqankichis, sapa kutinmi ch’eqechirqankichis, manan qhawarirqankichischu”,+ nispa.
“Chayraykun qankunata castigasaykichis, mana allinta ruwasqaykichismantan castigasaykichis” ninmi Jehová Dios.
3 “May jallp’akunamanchus ch’eqechirqani chaykunamantan puchuq ovejaykunata apakampusaq,+ mijunanku pastonkumanmi kutichimpusaq,+ chaypin askhata miranqaku.+ 4 Paykunata michinanpaqmi allin michiqkunata churasaq.+ Manan imatapas manchakunqakuñachu, manataqmi jujllapas faltanqachu” ninmi Jehová Diosqa.
5 Jehová Diosmi nin: “Davidmanta chanin ch’ijchita* lloqsichimunaypaqmi p’unchaykuna chayamushanña.+ Juj reymi kamachikunqa,+ allin yachaywanmi kamachikunqa, chanin kaqtan, allin kaqtan kay jallp’api defiendenqa.+ 6 Paypa tiemponpin Judaqa salvasqa kanqa,+ Israelpas thajpin tiyanqa.+ Jehová Diosmi justicia ruwapuwaqninchisqa, nispan sutichakunqa”,+ nispa.
7 Jehová Diosmi nin: “¡Egiptomanta Israel llaqtata orqomuq, wiñaypaq kausaq Jehová Diospa sutinpin jurani!, nispa ninanku tukukapunan p’unchaymi chayamushanña.+ 8 Aswanmi ninqaku: ¡Wichay lado suyumanta, tukuy suyukunaman ch’eqechisqa kasqankumanta Israelpa mirayninkunata orqomuq, pusamuq, wiñaypaq kausaq Jehová Diospa sutinpin jurani!, nispa. Noqan juj lado suyukunaman ch’eqechirqani, paykunan ichaqa kikin jallp’ankupi tiyakapunqaku”,+ nispa.
9 Profetakunatan nini:
Sonqoymi k’irisqa kashan.
Tulluykunan khatatatashan,*
machasqa runa jinan kashani,
vinoq atipasqan runa jinan kashani,
Jehová Diosraykun, ch’uya siminraykun chhayna kashani.
10 Kay jallp’aqa jujwan pantaqkunawanmi junt’a kashan.+
Mana allinkunatan ruwanku,
kamachikuq kasqankuraykun munasqankuta ruwanku.
11 Jehová Diosmi nin: “Profetapas sacerdotepas noqa contra jatariqkunan* kanku,+
kikin wasiypipunin tarini mana allin ruwasqankuta”,+ nispa.
12 Jehová Diosmi nin: “Ñanninkuqa llusk’an, tutayaqmi kanqa,+
tanqarpariqtinkun urmaykunqaku.
Cuentata mañanay watapin paykunaman ñak’ariyta chayachimusaq.
13 Samaria profetakunapin millakunapaq kaqta rikuni.+
Baalpa sutinpin profetizanku,
Israel llaqtaytan pantachinku.
14 Jerusalén profetakunapin mana allinkunata rikuni.
Jujwanmi pantanku,+ llullakuspan kausanku,+
millay runakunatan yanapanku,
manan mana allinkuna ruwasqankumantapas pesapakunkuchu.
Noqapaqqa llapankun Sodoma runakuna jina kanku,+
Jerusalenpi tiyaqkunapas Gomorra runakuna jinan kanku”,+ nispa.
15 Chayraykun ejercitokunata kamachiq Jehová Dios profetakuna contra nin:
“Ajenjotan mijuchisaq, venenoyoq unutan tomachisaq.+
Jerusalén profetakunaqa suyuntinmanmi mana allin yachachikuykunata ch’eqerichirqanku”, nispa.
16 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin:
“Ama profetakunaq willasqanta uyariychischu,+
paykunaqa yanqan q’otushasunkichis.
17 Mana respetawaqkunatan nishanku:
Jehová Diosmi nin: Thajpin tiyakunkichis,+ nispa.
Llapa k’ullu sonqonkuq munasqanta ruwaqkunatan nishanku:
Manan ima ñak’ariypas chayamusunkichischu,+ nispa.
18 ¿Pin Jehová Diospa confianza amigonkunawan kasharqan,
chhaynapi siminkunata reparananpaq uyarinanpaqpas?
¿Pin tukuy yuyaywan siminkunata uyarirqan?
19 ¡Qhawariychis! Jehová Diosmantan sinchi atiyniyoq wayra phiñakuywan jatarimunqa;
muyuq wayra jinaraqmi millay runakunaq umankuman uraykamunqa.+
20 Jehová Diospa phiñakuyninqa manapunin thaninqachu,
imachus yuyaykusqanta junt’anankaman mana thaninqachu,
sonqonpa munasqanta ruwanankaman mana tiyaykunqachu.
Qankunaqa tukukuy p’unchaykunapin chayta allinta entiendenkichis.
21 Manan noqaqa profetakunata kacharqanichu, paykunan ichaqa willaq purirqanku.
Manan paykunawanqa rimarqanichu, paykunan ichaqa profetizarqanku.+
22 Sichus confianza amigoykunawan kashankuman karqan chayqa,
simiykunatan llaqtayman uyarichinkuman karqan,
mana allin ñanpi puriyninkuta, mana allin ruwayninkutapas qonqachinkumanmi karqan”,+ nispa.
23 Jehová Diosmi nin: “Manan ladoypi imachus pasashan chayllatachu rikuni, karupi imachus pasashan chaytapas yachanin”, nispa.
24 Jehová Diosmi nin: “¿Runa atinmanchu noqamanta pakakuyta? ¿Kanmanchu mana rikunay pakakunan?”,+ nispa.
Jehová Diosmi nin: “¿Manachu noqa rikushani janaq pachapi, kay pachapi tukuy imatapas?”,+ nispa.
25 Diosmi nin: “Llullakuspa sutiypi willaq profetakunatan uyarini: ¡Kaytan mosqokusqani! ¡Kaytan mosqokusqani!,+ nishaqta. 26 ¿Jayk’aqkaman profetakunaq sonqonpi llullakuspa willay kashallanqa? Llulla sonqonkuq profetankunan kanku.+ 27 Sutiyta llaqtay qonqapunanta munaspan mosqoykunata willanakunku, imaynan taytankupas Baalrayku sutiyta qonqapurqanku jinata.+ 28 Profetaqa mosqokusqanta willakuchun, simiyta chaskiq ichaqa cheqaqllata willachun”, nispa.
“¿Mayqenmi aswan valorniyoq, trigoq tullunchu icha rurunchu?” ninmi Jehová Dios.
29 “¿Manachu simiyqa nina jina?+ ¿Manachu qaqa ñut’una combo jina?”+ nispan nin Jehová Dios.
30 “Rimasqayta suwanakuq profetakuna contran kaypi kashani”+ ninmi Jehová Diosqa.
31 Jehová Diosmi nin: “¡Paymi nin!, nispa rimaq profetakuna contran kaypi kashani”,+ nispa.
32 Jehová Diosmi nillantaq: “Mosqoyninkumanta llullakuspa willaq profetakuna contran kaypi kashani, mosqokusqankuta willaspa, llullakuspa yanqata rimaspan llaqtayta pantachinku”,+ nispa.
“Paykunataqa manan kacharqanichu ni kamachirqanipaschu, chayraykun kay llaqtata mana imapipas yanapanqakuchu”+ ninmi Jehová Diosqa.
33 Diosmi nin: “Sichus mayqen llaqta runapas, profetapas, sacerdotepas tapusunki: ¿Kashanchu Jehová Diospa llasaq willakuynin?,* nispa chayqa, khaynatan ninki: ¡Qankunan llasa q’epiqa kankichis! Chayraykun qankunataqa wijch’upusaykichis,+ ninmi Jehová Dios, nispa. 34 Sichus mayqen profetapas, sacerdotepas, mayqen llaqta runakunapas ninqa: ¡Kayqa Jehová Diospa llasa willakuyninmi!, nispa chayqa, castigasaqmi chay runata familiantapas. 35 Sapankaykichismi runamasiykichista, wayqeykichista nishankichis: ¿Imatan Jehová Dios kutichimurqan? ¿Imanintaq Jehová Diosri?, nispa. 36 Amaña niychischu: Jehová Diospa willakuyninqa llasanmi, nispa; rimasqaykichismi llasa q’epi jinaqa, qankunaqa kausaq Diospa simintan cambiarqankichis, ejercitokunata kamachiq Jehová Diosninchispa simintan cambiarqankichis.
37 ”Khaynatan profetata ninki: ¿Imanispan Jehová Dios kutichimurqasunki? ¿Imaninmi Jehová Dios? 38 Sichus nishallankichis: Jehová Diospa llasa willakuynin, nispa chayqa, Jehová Diosmi nin: Amaña, Jehová Diospa llasa willakuynin, nispa rimaychisñachu nishaqtiypas qankunaqa, kaymi Jehová Diospa llasa willakuynin, nispallapunin rimashankichis; 39 chayraykun qankunata, ñaupa taytaykichiskunaman qosqay llaqtata, qankunaman qosqay llaqtatapas ñaupaymanta oqarispa karuman wijch’umusaykichis. 40 Wiñaypaq p’enqachisqa kaytan, wiñaypaq pisichasqa kaytan apamusaykichis, manan jayk’aqpas chayqa qonqasqachu kanqa,+ nispa”.
24 Babilonia rey Nabucodonosor Jehoiaquinpa+ churin Judá rey Jeconiasta,*+ Judá autoridadkunata, jinallataq rumiwan, maderawan, fierrowan llank’aqkunatapas Jerusalenmanta Babiloniaman presota apapusqan+ qhepamanmi Jehová Diosqa rikuchiwarqan higosniyoq iskay canastakunata, Jehová Diospa wasinpa ñaupanpi. 2 Juj kaq canastapin kasqa ñaupaq ruruy allinnin higoskuna, juj kaq canastapitaq kasqa ismusqa, mana mijunapaq jina higoskuna.
3 Jinan Jehová Diosqa niwarqan: “Jeremías, ¿imatan rikushanki?”, nispa. Noqataq nirqani: “Higostan rikushani, allinnin higoskunaqa sumaqpunin kashan, ismusqa higoskunan ichaqa millaypuni kashan, mana mijunapaq jinapuni”,+ nispa.
4 Chaymi Jehová Diosqa niwarqan: 5 “Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi khaynata nin: Kay allinnin higoskunata jinan Caldea runakunaq jallp’anman preso apachisqay Judá runakunataqa qhawarisaq. 6 Allinninkupaqmi paykunataqa qhawashallasaq, kay llaqtamanmi kutichimpusaq.+ Paykunatan jatarichisaq manataq thunisaqchu, paykunatan plantasaq manataq t’irasaqchu.+ 7 Jehová Dios kasqayta yachanankupaqmi noqata reqsiy munaq sonqota paykunaman qosaq.+ Llaqtaymi kanqaku, noqataq Diosninku kasaq,+ tukuy sonqonkuwanmi noqaman kutimpunqaku.+
8 ”Ismusqa, mana mijunapaq jina kaq higosmantataq+ Jehová Diosqa khaynata nin: Chay ismusqa higosta jinan qhawarisaq Judá rey Sedequiasta,+ autoridadninkunata, kay suyupi qhepaq Jerusalén runakunata, Egipto jallp’api tiyaq runakunatapas.+ 9 Llapa suyukunaq mancharikunanmanmi, llakipayananmanmi tukuchisaq,+ jujkunaq k’aminanmanmi, asipayananmanmi tukuchisaq. Paykunamantan rimaykunata rijurichinqaku, ch’eqechisqay tukuy ladokunapin+ ñakasqa kanqaku.+ 10 Paykunaman ñaupa taytankumanpas qosqay jallp’amanta chinkapunankukaman espadata,+ yarqayta, millay onqoyta+ ima paykunaman chayachimusaq, nispa”.
25 Josiaspa churin Judá rey Jehoiaquin tawa wataña kamachikushaqtinmi,+ rey Nabucodonosorpas Babiloniapi juj wata kamachikushaqtinmi Jeremiasqa Judá runakunapaq willakuykunata chaskirqan. 2 Judá runakunata llapa Jerusalenpi tiyaq runakunatawanmi profeta Jeremías nirqan:
3 “Amonpa churin rey Josías Judapi chunka kinsayoq wataña+ kamachikusqanmanta kunankaman, kay iskay chunka kinsayoq watakunaña Jehová Diosmanta chaskisqay willakuykunata qankunaman willashallarqaykichis, qankunan ichaqa mana uyarikuyta munarqankichischu.+ 4 Jehová Diosqa llapa kamachin profetakunatan sapa kutilla kachamurqasunkichis, qankunan ichaqa mana kasukurqankichischu ni uyarikuqpas tukurqankichischu.+ 5 Paykunan nirqasunkichis: Ama jinachu kaychis, sapankaykichis mana allin ñanta saqepuychis, mana allin ruwayniykichista qonqapuychis,+ chhaynapin unay tiempo kausankichis Jehová Diospa qosqasuykichis jallp’api, ñaupa taytaykichiskunaman unay tiempomantaña qosqan jallp’api. 6 Amaña waj dioskunata serviychischu nitaq k’umuykuychispaschu, ruwasqaykichis idolokunawanmi Diosta phiñachishankichis, sichus chaykunata ruwashallankichis chayqa ñak’ariytan chayachimusunkichis, nispa.
7 ”Jehová Diosmi nin: Qankunaqa manan uyariyta munawarqankichischu, aswanmi mana allinnillaykichispaqtaq ruwasqaykichiskunawan phiñachiwarqankichis,+ nispa.
8 ”Chayraykun ejercitokunata kamachiq Jehová Dios khaynata nin: Simiykunata mana kasukusqaykichisraykun 9 wichay lado llaqtakunata wajachisaq,+ kay suyu contra, kay suyupi tiyaqkuna contra,+ muyuriqninkupi tiyaq nacionkuna contran+ kamachiy Babilonia rey Nabucodonosorta wajachisaq.+ Lliutan thunisaq, mancharikunamanmi tukuchisaq, silbapayanamanmi, asipayanamanmi tukuchisaq, wiñaypaqmi thunisqa kanqa, ninmi Jehová Dios. 10 Kusikuyninkutapas q’ochukuyninkutapas chinkachipusaqmi,+ casarakuq qhariq kusikuynintapas casarakuq warmiq kusikuynintapas chinkachipusaqmi,+ manañan kutanapi kutasqankupas uyarikunqañachu, mecheropas* manan k’anchanqañachu. 11 Llapa kay suyun thunisqa kanqa, mancharikunan kapunqa, Babilonia reytan kay nacionkunaqa qanchis chunka wata servinqaku,+ nispa.
12 ”Jehová Diosmi nin: Qanchis chunka wata junt’akuqtintaq+ Babilonia reymanta chay nacionmantawan cuentata mañasaq,+ mana allinkuna ruwasqankumantan cuentata mañasaq,* wiñaypaqmi Caldea runakunaq jallp’antaqa purunyachipusaq.+ 13 Chay suyu contra llapa rimasqaytan chayachimusaq kay qelqapi qelqakusqanman jina, llapa nacionkunaq contranpi Jeremiaspa profetizasqanman jina. 14 Askha nacionkunan, atiyniyoq reykunan+ paykunataqa kamachinkuman tukuchinqaku,+ noqan juchankumanta mana allinkuna ruwasqankumanta kutichipusaq,+ nispa”.
15 Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi niwarqan: “Kay phiñakuyniy vinoyoq copata jap’iy, jinaspa kachasqay llapa nacionkunaman ujachimuy. 16 Ujaspankun thampiykachanqaku, espadata paykunaman chayachisqayraykun loco jina purinqaku”,+ nispa.
17 Jinan noqaqa Jehová Diospa makinmanta chay copata chaskirqani, jinaspan Jehová Diospa kachawasqan llapa nacionkunaman ujachirqani.+ 18 Ñaupaqtaqa ujachirqani Jerusalenman, Judá llaqtakunaman,+ reyninkunaman, autoridadninkunaman iman, chhaynapi ch’usaqyachisqa, mancharikuna, silbapayasqa, asipayasqa, ñakasqa kanankupaq,+ imaynan kunan p’unchay junt’akunanpaqña kashan jinata. 19 Chaymantataq ujachirqani Egipto rey faraonman, kamachinkunaman, autoridadninkunaman, llapa runankunaman,+ 20 chay suyupi tiyaq waj llaqta runakunaman; Uz jallp’a reykunaman; Filistea jallp’a reykunaman,+ Asquelonman,+ Gazaman, Ecronman, Asdojpi qhepaqkunaman; 21 Edomman,+ Moabman,+ Anmonman;+ 22 Tiro reykunaman, Sidón reykunaman,+ lamar-qocha isla reykunaman; 23 Dedanman,+ Temaman, Buzman, llapa ninri pata chujchanku rutukuqkunaman;+ 24 Arabia reykunaman,+ ch’inneq lado llaqtakunapi reykunaman; 25 Zimrí reykunaman, Elam reykunaman,+ Media reykunaman;+ 26 wichay lado reykunaman, qayllapi kaqman karupi kaqmanpas. Llapallankun ch’ulla-ch’ullamanta ujanqaku, llapa pachantinpi gobiernokunapas; chay qhepamantaq Sesac* rey+ ujanqa.
27 Diosmi niwarqan: “Khaynatan ninki: Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Ujaychis, machaychis, aqtupakuychis, mana sayariy atinaykichiskama wijch’ukuychis,+ espadatan qankuna contra chayachimusaq, nispa. 28 Sichus chay copata mana chaskikuyta munanqakuchu chayqa, khaynatan ninki: Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin: ¡Ujanaykichispunin! 29 Qhawariychis, sutiyta apaq llaqtamantaq ñak’ariyta chayachimusaq+ chayqa, ¿manachu qankunamanpas ñak’ariyta chayachimunallaytaq?,+ nispa.
”Manan castiganaymantaqa salvakunkichischu, pachantinpi tiyaq runakunamanmi espadata chayachimusaq, ninmi ejercitokunata kamachiq Jehová Dios.
30 ”Llapa kay simikunatan profetizanki:
Altomantan Jehová Dios qaparimunqa,
ch’uya tiyananmantapachan kunkanta uyarichimunqa.
Tiyanan contran kallpawan qaparimunqa.
Uvas saruqkuna jinan qaparinqa,
kay jallp’api llapa tiyaqkunata atipaq jinan takinqa.
31 Kay pachaq k’uchunkunakamaraqmi qapariy uyarikunqa,
Jehová Diosmi nacionkuna contra juiciota ruwanqa.
Pay kikinmi llapa runakunata juzganqa,+
millay runakunatan espadaman entreganqa, ninmi Jehová Dios.
32 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi khaynata nin:
¡Qhawariychis! Ñak’ariymi nacionkunaman mast’arikushan,+
sinchi wayran kay pachaq k’uchunkunamantaraq jatarimunqa.+
33 ”Chay p’unchaypi Jehová Diospa wañuchisqankunaqa pachantinpin wijch’u-wijch’u kashanqaku, manan pipas paykunamantaqa waqanqachu nitaq oqarisqapaschu ni p’ampasqapaschu kanqaku. Jallp’apaq wanu jinan kapunqaku, nispa.
34 ”¡Michiqkuna waqaychis, qapariychis!
¡Ñaupaq puriq ovejakuna pampapi qhospaychis,
ñak’asqa ch’eqechisqa kanaykichis tiempon chayamun,
ancha valorniyoq p’uyñu jinan urmankichis!
35 Michiqkunapaqqa manan mayman ayqenanku kanchu,
ñaupaq puriq ovejakunaqa manan imayna ayqekuyta atinqakuchu.
36 ¡Uyariychis! Michiqkunan qaparimushan,
ñaupaq puriq ovejakunan waqamushan,
Jehová Diosmi pastonkuta ch’usaqyachipun.
37 Sumaq thajpi tiyakuna ladokunaqa wañusqa jinan kashan,
Jehová Dios k’araqta phiñakusqanraykun chhayna kashan.
38 Noqaqa tiyananmanta lloqsimuq malta león jinan tiyanayta saqepuni,+
wañuchiq espadaraykun,
k’araq phiñakuyniyraykun jallp’ankuqa mancharikuna kapun”, nispa.
26 Josiaspa churin Judá rey Jehoiaquin+ kamachikuyta qallarisqan tiempopin Jeremiasqa Jehová Diosmanta kay simikunata chaskirqan: 2 “Jehová Diosmi khaynata nin: Jehová Diosniykiq wasin patiopi sayaykuy, jinaspa Jehová Diospa wasinman jamuqkunaman, payta yupaychaq jamuq llapa Judá llaqta runakunaman willay. Llapa kamachisqayta willay, aman juj simitapas pakankichu. 3 Ichapas uyarikuspa sapankanku mana allin ñanta saqepunkuman, chhaynapi mana allinkuna ruwasqankumanta ch’usaqyachinaypaq yuyaykusqayta cambiayman.+ 4 Khaynatan ninki: Jehová Diosmi nin: Sichus mana uyariwankichischu, ñaupaykichisman churasqay kamachikuykunatapas* mana kasukunkichischu, 5 sapa kutillan kachamusqay kamachiy profetakunatapas mana uyarinkichischu, imaynan paykunata mana uyarirqankichischu+ chhaynata chayqa, 6 kay wasitan Siloman jina tukuchisaq,+ kay llaqtata ch’usaqyachispan pachantinpi nacionkunaq ñakaspa oqarikunankuman tukuchisaq,+ nispa”.
7 Jehová Diospa wasinpi Jeremiaspa willasqantaqa sacerdotekunapas, profetakunapas, llapa runakunapas uyarirqankun.+ 8 Llaqtantin runakunaman willananpaq Jehová Diospa kamachisqanta Jeremías willayta tukuqtintaq sacerdotekuna, profetakuna, llaqtantin runakuna ima jap’ispa nirqanku: “Wañunkipunin. 9 ¿Imaraykun, kay wasiqa Siló jinan kapunqa, kay llaqtaqa ch’usaqyachisqan, mana piqpa tiyananmi kapunqa, nispa Jehová Diospa sutinpi profetizarqanki?”, nispa. Jinaspan llaqtantin runakuna Jehová Diospa wasinpi Jeremiasta muyuykurqanku.
10 Judá autoridadkunan chayta uyarispa reypa wasinmanta* Jehová Diospa wasinman rirqanku, jinaspan Jehová Diospa wasinman jaykuna mosoq punku qayllapi tiyaykurqanku.+ 11 Sacerdotekunan profetakunapiwan autoridadkunata llaqta runakunatapas nirqanku: “Kay runaqa wañunanmi,+ uyarisqaykichis jina kay llaqta contran profetizan”,+ nispa.
12 Chaymi Jeremiasqa llapa autoridadkunata llaqta runakunatapas nirqan: “Jehová Diosmi kachamuwarqan llapa uyarisqaykichis simikunata kay wasi contra, kay llaqta contra willanaypaq.+ 13 Chhaynaqa imayna kasqaykichista cambiaychis, mana allinkuna ruwasqaykichista saqepuychis, Jehová Diospa nisqanta kasukuychis, chhaynapin Jehová Diosqa qankunaman ñak’ariyta chayachimunanpaq willachisqanta manaña chayachimunqachu.+ 14 Noqaqa makiykichispin kashani, imachus yuyaykusqaykichista imachus munasqaykichista ruwawaychis. 15 Ichaqa allinta yachaychis, wañuchiwankichis chayqa mana juchayoq runaq yawarninta jich’aspan qankunapas kay llaqta runakunapas juchallikunkichis, Jehová Diospunin noqataqa kachamuwarqan llapa uyarisqaykichis simikunata willanaypaq”, nispa.
16 Jinan autoridadkunaqa llaqta runakunapas sacerdotekunata profetakunatawan nirqanku: “Manan kay runataqa wañuchisunmanchu, Jehová Diosninchispa sutinpin payqa rimapayashawanchis”, nispa.
17 Chaymantapas suyupi wakin umalliqkunan* sayarimurqanku, jinaspa llapa juñunasqa runakunata nirqanku: 18 “Morésej llaqtayoq profeta Miqueaspas+ Judá rey Ezequiaspa+ tiemponpin llapa Judá llaqtaman nirqan: Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin:
Sionqa chajra jina yapusqan* kanqa.
19 ”¿Acaso Judá rey Ezequías llaqta runakunantin chay profetata wañuchirqanchu? ¿Manachu aswanpas Jehová Diosta manchakurqan? ¿Manachu Jehová Diosta rogakurqan? ¿Manachu Jehová Diosqa ñak’ariyta chayachimunanpaq yuyaykusqanta cambiarqan?+ Wañuchispaqa noqanchis kikinchismi jatun ñak’ariypi tarikusunman.
20 ”Quiryaj-Jearin+ llaqtayoq Semayaq churin Uriyapas Jehová Diospa sutinpin willarqan, Jeremiaspa willasqanta jinan kay llaqta contra, kay suyu contra willarqan. 21 Rey Jehoiaquin,+ kallpasapa runankuna, autoridadkuna iman chay willasqanta uyarirqanku, reyqa wañuchiytan munasharqan.+ Uriyaqa chayta yacharuspan mancharikurqan, jinaspan Egiptoman ayqekurqan. 22 Chaymi rey Jehoiaquinqa Acborpa churin Elnatanta+ juj runakunatawan Egiptoman kacharqan. 23 Egiptomanta orqomuspan paykunaqa Uriyata rey Jehoiaquinman aparqanku, reytaq espadawan wañuchirqan,+ jinaspan cuerponta común runakunaq sepulturanman wijch’uykamurqan”, nispa.
24 Safanpa+ churin Aicammi+ Jeremiasta yanaparqan, ama llaqta runakunaman entregasqa kaspa wañuchisqa kananpaq.+
27 Josiaspa churin Judá rey Jehoiaquin kamachikuyta qallarishaqtinmi Jehová Diosqa Jeremiasta rimapayarqan. 2 Jinan Jeremiasqa nirqan: “Jehová Diosmi khaynata niwan: Yugota ruwakuy watanantinta, chaytataq much’uykiman watakuy. 3 Chaymantataq chayta apachinki Edom reyman,+ Moab reyman,+ Anmón reyman,+ Tiro reyman,+ Sidón reyman+ ima. Chaytan apachinki paykunaq sutinpi, Jerusalenpi kashaq Judá rey Sedequiasman jamuqkunawan. 4 Niy patronninkuman kay kamachikuyta apanankupaq:
”Patronniykichismanmi kayta willamunkichis, ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: 5 Noqan jatun atiyniywan, kallpaywan kay jallp’ata, runakunata, pachantinpi kaq animalkunata kamarqani, pi munasqaymanmi qorqani.+ 6 Kunantaq llapa kay suyukunata kamachiy Babilonia rey Nabucodonosorpa makinman jap’ichini,+ campopi kaq salqa animalkunatapas paymi munaychakapunqa. 7 Llapa nacionkunan payta, churinta, nietontapas servinqaku, suyun atipasqa kananpaq tiempo chayamunankama,+ chaymantaqa askha nacionkunan, atiyniyoq reykunan kamachinman tukuchipunqaku,+ nispa.
8 ”Sichus mayqen nacionpas mayqen gobiernopas mana Babilonia rey Nabucodonosorta serviyta munanqachu, manataq Babilonia reypa yugonta kunkanman churakuyta munanqachu chayqa, chay naciontan espadawan,+ yarqaywan, millay onqoywan ima castigasaq, Babilonia reywanmi paykunata ch’usaqyachisaq, ninmi Jehová Dios.
9 ”Diosmi nin: Chhaynaqa ama uyariychischu profetakunata, watuqkunata, mosqokuqkunata, layqakunatapas, paykunan nishasunkichis: Manan Babilonia reytaqa servinkichischu, nispa. 10 Chay willasqankuqa manan cheqaqchu, paykunata uyarinkichis chayqa jallp’aykichismantan karuman apasqa kankichis, noqan ch’eqechisaykichis, jinan wañunkichis.
11 ”Babilonia reypa yugonta kunkanman churakuspa serviq nacionmi ichaqa jallp’allanpi qhepakunqa, chaypin tiyakunqa chajratapas ruwakunqa, ninmi Jehová Dios”, nispa.
12 Judá rey Sedequiastapas kaqtan nillarqanitaq:+ “Babilonia reypa yugonta kunkaykichisman churakuspa payta llaqtantawan serviychis, chhaynapin kausashallankichis.+ 13 ¿Imaraykun qanpas llaqtaykipas Babilonia reyta mana serviq nacionmanta Jehová Diospa nisqan jina espadawan,+ yarqaywan,+ millay onqoywan+ wañuwaqchis? 14 Ama uyariychischu, qankunaqa manan Babilonia reyta servinkichischu niq profetakunata,+ paykunaqa llullakuspan willashasunkichis.+
15 ”Jehová Diosmi nin: Manan noqachu paykunataqa kachamurqani, llullakuspan sutiypi rimashanku, paykunata uyariqtiykichisqa qankunatapas chay profetakunatapas ch’eqechisaykichismi, jinan wañunkichis,+ nispa”.
16 Sacerdotekunata llapa llaqta runakunatawanmi nirqani: “Jehová Diosmi nin: Ama uyariychischu chay llulla profetakunata, paykunan nishanku: ¡Qhawariychis!, ñan Babiloniamantaqa kutichimpunqakuña Jehová Diospa wasinmanta apasqanku cosaskunata,+ nispa. Paykunaqa llullakuspan chayta willashasunkichis.+ 17 Ama uyariychischu. Aswanpas Babilonia reyta serviychis, chhaynapin kausashallankichis.+ ¿Imaraykutaq kay llaqtari thunisqa kanman? 18 Profetachus kanku chayqa, Jehová Diosmantachus simita chaskirqanku chayqa, ejercitokunata kamachiq Jehová Diosta rogakuchunku, Jehová Diospa wasinpi puchuq cosaskunata, Judá reypa wasinpi,* Jerusalenpi puchuq cosaskunata ama Babiloniaman apakapunankupaq, nispa.
19 ”Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi columnakunamanta,+ Jatun Qocha nisqa puruñamanta,*+ carretakunamanta,+ kay llaqtapi puchuq cosaskunamantawan nin. 20 (Chay cosaskunatan Babilonia rey Nabucodonosorqa mana aparqanchu, Jerusalenmanta Jehoiaquinpa churin Judá rey Jeconiasta Judá umallikunata Jerusalén umallikunatapas+ presota Babiloniaman apasqan p’unchaypi). 21 Arí, Jehová Diospa wasinpi, Judá reypa wasinpi, Jerusalenpi puchuq cosaskunamantan ejercitokunata kamachiq Jehová Dios, Israelpa Diosnin nin: 22 Babiloniamanmi chaykunata apakapunqaku,+ chaypin kamunqa noqa watukunay p’unchaykama, chaymantan kayman apakampusaq, jinaspan maypichus kananman churapusaq;+ noqa Jehová Diosmi chayta nini, nispa”.
28 Chay watallapitaqmi, Judá rey Sedequías+ kamachikuyta qallarisqanmanta kinsa wata tawa killaña pasaqtin Gabaonmanta+ Azurpa churin profeta Hananiasqa Jehová Diospa wasinpi, sacerdotekunaq, llaqta runakunaq ñaupanpi Jeremiasta nirqan: 2 “Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Babilonia reypa yugontan p’akisaq.+ 3 Iskay watamantan noqa Jehová Diospa wasiypi kaq cosaskunata Babiloniamanta apakampusaq, chay cosasniykunatan Babilonia rey Nabucodonosorqa kaymanta aparqan,+ nispa. 4 Jehová Diosmi nin: Babilonia reypa yugonta pak’ispan, Jehoiaquinpa+ churin Judá rey Jeconiasta,+ llapa Babiloniaman preso apasqa Judá runakunatawan kutichimpusaq,+ nispa”.
5 Jinan profeta Jeremiasqa Jehová Diospa wasinpi kashaq sacerdotekunaq ñaupanpi, llaqta runakunaq ñaupanpi profeta Hananiasta rimapayarqan. 6 Profeta Jeremiasmi nirqan: “¡Chhayna kachun!* ¡Jehová Dios ruwachun! ¡Jehová Dios willasqaykita junt’achun, Jehová Diospa wasinpi kaq cosaskunata, llapa preso apasqakunata Babiloniamanta apampuspa! 7 Ichaqa, kay willasqayta uyariykuway, llapa llaqta runakunapas uyarichunku. 8 Manaraq qanpas noqapas kashaqtinchismi ñaupa tiempo profetakunaqa willarqankuña askha suyukunapaq, atiyniyoq gobiernokunapaq guerrakuna, ñak’ariykuna, millay onqoykuna kananmanta. 9 Juj profeta thaj kaymanta willan chayqa, willasqan junt’akullaqtinmi yachakunqa Jehová Diospuni kachamusqanta”, nispa.
10 Jinan profeta Hananiasqa profeta Jeremiaspa kunkanmanta yugota orqospa p’akirqan.+ 11 Chaymantataq Hananiasqa llaqta runakunaq ñaupanpi nirqan: “Jehová Diosmi nin: Chhaynallatataqmi iskay watamanta jina, Babilonia rey Nabucodonosorpa nacionkunaq kunkanman churasqan yugota p’akisaq,+ nispa”. Chaymantataq profeta Jeremiasqa ripurqan.
12 Profeta Jeremiaspa kunkanpi kaq yugota profeta Hananías p’akisqan qhepamanmi, Jehová Diosqa Jeremiasta nirqan: 13 “Hananiasta nimuy: Jehová Diosmi nin: Maderamanta yugotan p’akirqanki,+ ichaqa rantinpin fierromanta yugota ruwanki, nispa. 14 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Llapa kay nacionkunaq kunkanmanmi fierromanta yugota churasaq, Babilonia rey Nabucodonosorta servinankupaq,+ campopi kaq salqa animalkunatapas paymanmi qopusaq,+ nispa”.
15 Jinan profeta Jeremiasqa profeta Hananiasta nirqan:+ “¡Hananías, uyariway! Qantaqa manan Jehová Dioschu kachamurqasunki, yanqa willakuykunawanmi llaqta runakunata q’otushanki.+ 16 Chayraykun Jehová Dios nin: Kay jallp’amantan chinkachisayki. Jehová Dios contra runakunata jatarichisqaykimantan kay wata wañunki,+ nispa”.
17 Chay watapin profeta Hananiasqa qanchis kaq killapi wañurqan.
29 Jerusalenmantapachan profeta Jeremías cartata apachirqan, Babiloniapi kaq umalliqkunaman,* sacerdotekunaman, profetakunaman, llaqta runakunamanwan. Paykunatan Nabucodonosorqa Jerusalenmanta presota aparqan, 2 rey Jeconiasta,+ maman reinata,+ reypa palacionpi oficialkunata, Judapi, Jerusalenpi kaq autoridadkunata, rumiwan, maderawan, fierrowan llank’aqkunatapas Jerusalenmanta preso apasqa kasqanku qhepaman.+ 3 Judá rey Sedequiasmi+ Safanpa+ churin Elasata Hilquiaspa churin Guemariastawan Babilonia rey Nabucodonosorman kacharqan, paykunamanmi Jeremiasqa cartata apachirqan. Chaypin nirqan:
4 “Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi Jerusalenmanta Babiloniaman preso apachisqan llapa runakunata nin: 5 Wasikunata ruwakuychis chaypitaq tiyaychis, ruruq sach’akunata plantakuychis chaytataq mijuychis. 6 Esposayoq kaychis, churikunayoq ususikunayoq kaychis; churiykichiskunata casarachiychis, ususiykichiskunatapas casarakunanpaq qoychis, paykunapas wawakunayoq kachunku. Askhata chaypi miraychis, amataq pisiyaychischu. 7 Presota apachisqay llaqtapi thaj kayta maskhaychis, chay llaqtapaq Jehová Diosmanta mañakuychis, chay llaqtapi thaj kay kaqtinqa qankunapas thajpin kankichis.+ 8 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Ama engañachikuychischu qankuna ukhupi kaq profetakunawan watuqkunawanpas,+ ama uyariychischu mosqokuspa willasqankutapas. 9 Llullakuspan sutiypi willashasunkichis, manan noqachu paykunataqa kachamurqani,+ nispan nin Jehová Dios.
10 ”Babiloniapi qanchis chunka wata junt’akuqtinmi qankunata qhawarimusaykichis,+ kayman kutichimpuspaymi promesayta junt’asaq,+ ninmi Jehová Dios.
11 ”Allintan yachani qankunapaq yuyaykusqayta. Thaj kaytan qosaykichis manan ñak’ariytachu.+ Sumaq kausaytan, sumaq suyakuytan qoyta munaykichis,+ ninmi Jehová Dios. 12 Qankunan wajakamuwankichis, mañakuspan asuykamuwankichis, noqataq uyarimusaykichis.+
13 ”Maskhawaspaykichismi tariwankichis,+ tukuy sonqoykichiswan maskhawasqaykichisraykun tariwankichis.+ 14 Noqaqa tarichikusaykichismi,+ ninmi Jehová Dios. Maykunamanchus presota apachirqaykichis chaymantan kutichimpusaykichis, tukuy nacionkunamanta, maykunamanchus ch’eqechirqaykichis chaykunamantan apakampusaykichis.+ Maymantachus apachirqaykichis chaymanmi kutichimpusaykichis,+ ninmi Jehová Dios.
15 ”Qankunan ichaqa nirqankichis: Jehová Diosmi qowarqanchis Babiloniapi profetakunata, nispa.
16 ”Davidpa trononpi tiyaq reymanta,+ Jerusalenpi tiyaq llapa runakunamanta, mana qankunawan preso apasqa wayqeykichiskunamantan Jehová Dios nin: 17 Espadatan, yarqaytan, millay onqoytan paykunaman chayachisaq,+ ismusqa higosman jinan tukuchisaq, mana mijuna higosman jinan tukuchisaq,+ nispa. Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi chhaynata nin.
18 ”Espadawan,+ yarqaywan, millay onqoywan iman paykunata ñak’arichisaq, pachantinpi suyukunaq mancharikunanmanmi tukuchisaq,+ llapa ch’eqechisqay nacionkunapin ñakasqa kayman,+ admirakunaman, silbapayanaman, asipayanaman tukuchisaq.+ 19 Paykunaqa manan sapa kutin kachamusqay kamachiy profetakunawan willachisqayta uyarirqankuchu,+ ninmi Jehová Dios.
”Qankunapas manan uyarikurqankichischu,+ ninmi Jehová Dios.
20 ”Chayrayku noqa Jehová Diospa simiykunata uyariychis, Jerusalenmanta Babiloniaman llapa preso apachisqaykuna uyariychis. 21 Colayaq churin Ajabwan Maseyaq churin Sedequiaswanqa llullakuspan sutiypi willashasunkichis.+ Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi paykunamanta nini: Babilonia rey Nabucodonosorpa makinmanmi entregasaq, paymi ñaupaykichispi wañuchinqa. 22 Paykunata imachus pasasqanwanmi Judamanta Babiloniaman preso apasqa kaqkunaqa ñakaspa ninqaku: ¡Imaynan Sedequiasta Ajabtapas Babilonia rey ninapi kankarqan chhaynata qanwanpas Jehová Dios ruwachun!, nispa. 23 Jujkunaq warminwan pantaspan, mana kamachishaqtiy llullakuspa sutiypi rimaspan+ Israelpi millakunapaq kaqta ruwarqanku.+
”Noqan chayta yachani, noqan chaymanta testigo kani,+ ninmi Jehová Dios”, nispa.
24 Diosmi niwarqan: “Nelanmanta Semayatan+ khaynata ninki: 25 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Jerusalenpi kaq runakunaman, Maseyaq churin sacerdote Sofoniasman,+ llapa sacerdotekunaman iman sutiykipi cartakunata apachirqanki. Chay cartakunapin nirqan: 26 Jehová Diosmi sacerdote Jehoiadapa rantinpi sacerdoteta churasunki Jehová Diospa wasinta qhawarinaykipaq, profetaman tukuq mayqen locotapas cepoman* churanaykipaqwan.+ 27 Chhaynaqa, ¿imaraykutaq mana anyarqankichischu qankuna ukhupi profeta jina rimaq+ Anatoj llaqtayoq Jeremiastari?+ 28 Babiloniamanpas kay willakuytan apachimuwasqaku: ¡Unay tiempon pasanqa! Wasikunata ruwakuychis chaypitaq tiyaychis, ruruq sach’akunata plantakuychis chaytataq mijuychis,+ nispa”.
29 Sacerdote Sofonías+ Jeremiaspa ñaupanpi chay cartata leeqtinmi, 30 Jehová Diosqa Jeremiasta rimapayarqan, nirqanmi: 31 “Llapa preso apasqakunaman kay willakuyta apachiy: Nelanpi tiyaq Semayamantan Jehová Dios khaynata nin: Mana noqa kamachishaqtiy Semaya qankunaman willasqasuykichisraykun, yanqa willakuykunawan engañasqasuykichisraykun,+ 32 noqa Jehová Diosqa nini: Nelanmanta Semayatan miraynintawan castigasaq. Manan ni jujllapas familianmanta kay llaqtapi kausanqachu; Jehová Diosninku contra runakunata jatarichisqanraykun llaqtaypaq allin kaqkuna ruwasqayta mana rikunqachu, ninmi Jehová Dios, nispa”.
30 Kay simikunatan Jeremías Jehová Diosmanta chaskirqan: 2 “Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Juj libropi qelqay llapa imachus nisqayta. 3 Israel llaqtayta Judá llaqtaytawan preso apasqa kasqankumanta apakampunaypaqmi p’unchaykuna chayamushanña,+ ninmi Jehová Dios. Ñaupa taytankuman qosqay jallp’amanmi kutichimpusaq, wajmantan jallp’anku kapunqa,+ ninmi Jehová Dios, nispa”.
4 Jehová Diosmi Israelta Judatawan kaykunata nirqan.
5 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Manchakuymanta qapariyllan uyarikushan,
manchakuyllan kashan, manan thaj kay kanchu.
6 Tapurikuychis, ¿juj qhari onqokunmanchu wawata?
Chhaynaqa, ¿imaraykutaq llapa kallpasapa qharikunata wijsanku jap’iykusqatakama rikushani?
¿Imaraykutaq onqokuq warmi jinari kashanku?+
¿Imaraykutaq uyankuri q’ellullaña kashan?
7 ¡Sinchi manchakunapaq* p’unchaymi chayqa!+
Chay p’unchay jinaqa manan juj p’unchay kanchu.
Sinchi llakikuy tiempon Jacobpaq.
Ichaqa chay manchakuy tiempomantan salvasqa kanqa”, nispa.
8 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin: “Chay p’unchaymi yugonta p’akisaq, kunkanmantan orqopusaq, watanantapas iskaymanmi p’itisaq; waj llaqtayoqkunaqa* manañan payta* kamachinman tukuchinqachu. 9 Paykunaqa noqa Jehová Diosninkutan serviwanqaku, paykunapaq churasqay reyninku Davidtan servinqaku”,+ nispa.
10 Jehová Diosmi nin: “Kamachiy Jacob, ama manchakuychu,
Israel llaqtalláy, ama sinchita mancharikuychu.+
Karu jallp’amantan kutichimpusayki,
preso apasqa kasqanku jallp’amantan mirayniykita kutichimpusaq.+
Jacobqa kutimpunqan, allillanmi kashanqa, thajmi kashanqa,
manan pipas manchachinqachu”,+ nispa.
11 Jehová Diosmi nin: “Qanwanmi kashani, noqan salvasayki.
Ichaqa may nacionkunamanchus ch’eqechirqayki chaykunatan chinkachisaq,+
qantan ichaqa mana chinkachisaykichu.+
Maykamachus wanachinay chaykaman wanachisayki,*
manan jinallaqa kawaqchu, castigasaykipunin”,+ nispa.
12 Jehová Diosmi khaynata nin:
“K’iriykiqa mana thaniqmi,+
k’iriykiqa mana jampiy atinan.
13 Manan pipas qanman sayapakuq kanchu,
manan lleq nishaq k’iriykitaqa jampiyta atikunmanchu.
Manan qanpaqqa jampi kanchu.
14 Llapa anchata munakuqniykikunan qonqapusunki.+
Manañan maskhamusunkikuchu.
Enemigoyki jinan k’irirqayki,+
millay runa jinan castigarqayki,
jatun juchaykimantan, imaymana mana allinkuna ruwasqaykimantan castigarqayki.+
15 ¿Imaraykun k’iriykimanta qaparinki?
¡Nanayniykiqa mana thaniqmi!
Jatun juchaykimantan, imaymana mana allinkuna ruwasqaykimantan+ chaytaqa ruwarqayki.
Llapa ch’utiqniykikunan ch’utisqa kanqaku,
llapa suwaqniykikunan suwasqa kanqaku”,+ nispa.
17 Jehová Diosmi nin: “Pisicharqasunkikuña chaypas,
mana piqpa maskhanan Sion nirqasunkikuña chaypas,+
qhaliyachisaykin, k’iriykitan jampisayki”,+ nispa.
18 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Jacobpa miraynintan preso apasqa kasqankumanta apakampusaq,+
maypichus tiyanankutan khuyapayasaq.
Ñaupa sayasqan moqo patapin llaqtaqa sayarichisqa kanqa,+
allin perqasqa torreqa maychus kananpin kashanqa.
19 Paykunaqa graciasta qoy takikunatan takinqaku, kusisqan kashanqaku.+
20 Jacobpa wawankunaqa ñaupa tiempopi jinan kanqaku,
allin tajyasqa llaqtamanmi ñaupaypi tukuchisaq.+
Noqan sarunchaqninkunata castigasaq.+
21 Umallinqa runankuna ukhullamantataqmi kanqa,
kamachikuqninqa paykuna ukhumantan lloqsinqa.
Asuykamuway, niqtiymi payqa asuykamuwanqa.
Mana chayqa, ¿pitaq payllamanta asuykamuwanman?”,* nispa. Chhaynatan Jehová Dios nin.
22 Diosmi nin: “Qankunan llaqtay kankichis,+ noqataq Diosniykichis kasaq”,+ nispa.
23 ¡Qhawariychis! Jehová Diosmantan sinchi atiyniyoq wayra phiñakuywan jatarimunqa,+
ch’usaqyachiq wayra jinaraqmi, muyuq wayra jinaraqmi millay runakunaq umankuman uraykamunqa.
24 Jehová Diospa k’araq phiñakuyninqa manapunin thaninqachu,
imachus yuyaykusqanta junt’anankaman mana thaninqachu,
sonqonpa munasqanta ruwanankaman mana tiyaykunqachu.+
Qankunaqa tukukuy p’unchaykunapin chayta entiendenkichis.+
31 Jehová Diosmi nin: “Chay tiempopin llapa Israel runakunaq Diosnin kasaq, paykunataq llaqtay kanqaku”,+ nispa.
2 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Espadawan mana wañuq runakunan ch’inneqpi khuyapayasqa karqanku,
samakunan jallp’aman purishaspan Israelqa khuyapayasqa karqan”, nispa.
3 Jehová Diosmi karumantaraq rijuriwarqan, jinaspan niwarqan:
4 Wajmantan sayarichisayki, jinan sayarichisqa kanki.+
Sipas Israel, wajmantan tamborniykita jap’inki,
kusisqan tusuq lloqsinki.+
5 Samaria orqokunapin wajmanta uvasta plantanki,+
uvasta plantaqkunaqa rurusqantan kusisqa mijunqaku.+
6 Efrainpa orqonkunapi qhawaqkunaq qaparinanku p’unchaymi chayamunqa,
¡jaku Sionman, Jehová Diosninchispa kasqanman wichasunchis!, nispa qaparinanku p’unchaymi chayamunqa”,+ nispa.
7 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Jacobman kusisqa takiychis.
Kusisqa takiychis, qankunaqa llapa nacionkunamantapas ñaupaqpin kashankichis.+
Willaychis, Diosta jatunchaspa niychis:
Jehová Diosníy, llaqtaykita salvay, Israelmanta puchuqkunata salvay,+ nispa.
Paykuna ukhupin kashanqa ñausakuna, wist’ukuna,+
onqoq warmikuna, onqokunanku patapi kashaq warmikunapas, llapallankun kuska kashanqaku.
Askhallañan kayman kutimpunqaku.+
9 Waqaykuspan jamunqaku.+
Rogakuwaqtinkun pusasaq,
unuyuq wayq’okunamanmi apasaq,+
mana urmanankupaqmi pampa ñanninkunata pusasaq.
Noqaqa Israelpa taytanmi kani, Efrainqa phiwi* wawaymi”,+ nispa.
10 Nacionkuna, Jehová Diospa siminta uyariychis,
karu islakunapi kayta willaychis:+
“Israelta ch’eqechiqmi paykunata juñumunqa,
imaynan michiqqa ovejanta cuidan, chhaynatan cuidanqa.+
12 Sion orqo pataman jamuspan kusisqa qaparinqaku,+
Jehová Dios imaymana allinkunata qosqanraykun uyankuraq k’ancharinqa,
trigota, mosoq vinota,+ aceiteta chaskisqankumanta,
uña ovejata, uña wakata chaskisqankumantan kusikunqaku.+
13 “Chay tiempopin sipasqa kusisqa tusunqa,
waynakunapas machu runakunawan kuskan kusisqa tusunqaku.+
Waqayninkutan kusikuyman tukuchisaq.+
Sonqochaykuspan llakikuyninkuta q’ochukuyman tukuchisaq.+
14 Askha mijuytan sacerdotekunaman qosaq,
imaymana qosqaywanmi llaqtayqa sajsa kanqa”+ ninmi Jehová Dios.
15 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Ramá llaqtapin+ uyarikun khuyay waqay, sonqo nanayta qapariy;
Raquelmi wawankunamanta waqashan,+
manan pipas sonqonta tiyaykachiyta atinchu,
manañan wawankuna kapunchu”,+ nispa.
16 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Amaña waqaychu, amaña ñawiyki weqeta jich’achunchu,
imachus ruwasqaykimantan premiota chaskinki.
Paykunaqa enemigonkuq jallp’anmantaqa kutimpunqakun,+ ninmi Jehová Dios.
17 Jamuq tiempopaqmi kashan suyakuyniyki,+
wawaykikunaqa jallp’ankumanmi kutimpunqaku,+ ninmi Jehová Dios”, nispa.
18 Diosmi nin: “Efraintan khayna khuyay waqashaqta uyarini:
Anyawarqankin, mana mansoyachisqa torillota jinan yachachiwarqanki.
Kutichimpuway, noqaqa mansoyapusaqmi,
qan Jehová Diosmi Diosniyqa kanki.
P’enqasqan kasharqani, mana valeqpaqmi qhawarikurqani,+
wayna kashaspa mana allinkuna ruwasqaytan q’episharqani”, nispa.
20 “¿Manachu Efrainqa anchata valorasqay churiy, manachu munakusqay waway?+
Imaymanataña pay contra rimani chaypas noqaqa yuyashallanin paytaqa.
Chaymi sonqoyqa paymanta nanan.+
Paytaqa khuyapayasaqpunin” ninmi Jehová Dios.+
21 Diosmi nin: “Marcakunata ñanpi churakuy, señalkunata churakuy.+
Maychus purinayki ñanta allinta reqsiy.+
Sipas Israel kutimpuy, llaqtaykikunaman kutimpuy.
22 Mana junt’aq ususi, ¿jayk’aqkaman iskayanki?
Noqa Jehová Diosmi kay jallp’api mosoq kaqta kamarqani;
juj warmin juj qharita muyupayanqa”, nispa.
23 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: “Preso apasqakunata apampuqtiymi Judá jallp’api llaqtankunapipas wajmanta ninqaku: Chanin tiyana,+ ch’uya orqo+ Jehová Diosmi bendecisunki, nispa. 24 Chaypin llapanku kuska tiyanqaku, Judá suyu llapa llaqtakunantin, chajra llank’aqkuna uywa michiqkuna+ ima. 25 Sayk’usqakunamanmi kallpata qosaq, pisi kallpakunamanmi mijuchisaq”,+ nispa.
26 Chayllamanmi rijch’arispa ñawiyta kicharirqani, misk’itan puñushasqani.
27 Jehová Diosmi nin: “Israel suyuta Judá suyutawan askhayachinay p’unchaykunan chayamushanña, uywankunatapas mirachinaypaqmi p’unchaykuna chayamushanña”,+ nispa.
28 Jehová Diosmi nin: “Imaynan listo kasharqani paykunata t’iranaypaq, ñut’unaypaq, thuninaypaq, ch’usaqyachinaypaq, mana allinta ruwanaypaq;+ chhaynatan listo kashasaq paykunata sayarichinaypaq, plantanaypaq.+ 29 Chay p’unchaykunapiqa manan khaynata ninqakuñachu: Taytakunaña p’osqo k’arku uvasta mijunku chaypas, churinkuq kirunmanmi chayan,*+ nispaqa. 30 Aswanpas pipas p’osqo k’arku uvasta mijuqtinqa kirullanmantaqmi chayanqa. Arí, sapankan juchanmantaqa wañunqa”, nispa.
31 Jehová Diosmi nin: “Israelpa mirayninwan Judapa mirayninwan mosoq rimanakuyta ruwanaypaqmi p’unchaykuna chayamushanña.+ 32 Manan ñaupa taytankuta makinkumanta jap’iykuspa, Egipto jallp’amanta orqomuspa rimanakuyta ruwasqay jinachu kanqa,+ chay rimanakuytan paykunaqa p’akirqanku,+ noqa cheqaq patronninku* kashaqtiy, ninmi Jehová Dios”, nispa.
33 “Chay p’unchaykuna qhepamanmi Israel runakunawan kayta rimanakusaq; kamachikuyniytan paykuna ukhuman churasaq,+ sonqonkupin qelqasaq.+ Noqan Diosninku kasaq, paykunataq llaqtay kanqaku”+ ninmi Jehová Diosqa.
34 “Manañan pipas, ¡Jehová Diosta reqsiychis!,+ nispa runamasintapas ni wayqentapas yachachinqañachu. Llapallankun juch’uypas jatunpas reqsiwanqaku.+ Noqan juchankuta perdonasaq, manañan yuyarisaqñachu”+ ninmi Jehová Dios.
35 Intita p’unchay k’anchananpaq churaq Jehová Diosmi,
killapas ch’askakunapas tuta k’anchananpaq kamachikuykunata churaqmi,
lamar-qochata phoqchiqechiqmi, lamar-qochata qaparichiqmi,
ejercitokunata kamachiq Jehová sutiyoq Diosmi khaynata nin:+
36 “Imaynan chay kamachikuykunaqa mana jayk’aqpas cambianmanchu,
chhaynallataqmi Israelpa mirayninpas wiñaypaq ñaupaypi juj nación kanqa,+ ninmi Jehová Dios”, nispa.
37 Jehová Diosmi khaynata nin: “Janaq pachata mediyta atikullaqtinmi, kay pachaq cimentacionninta qhawayta atikullaqtinmi, Israelpa llapa miraynintaqa imachus ruwasqanmanta wijch’upuyta atiyman, ninmi Jehová Dios”,+ nispa.
38 Jehová Diosmi nillantaq: “P’unchaykunan chayamushanña, Jehová Diospaq Ananel Torre nisqamanta+ Esquina Punku nisqakama+ wajmanta llaqtata sayarichikunanpaq.+ 39 Garef moqokaman medina waskha rectota pasanqa,+ jinaspan Goá ladoman muyurinqa. 40 Jehová Diospaqmi aya wijch’una, uspha* jich’ana wayq’o, chajra ruwana qhata hasta Cedrón wayq’okama,+ inti lloqsimuy ladomantaq Caballo Punku nisqa esquinakama+ ch’uya kanqa.+ Llaqtaqa manan jayk’aqpas t’irasqañachu ni ñut’usqañachu kanqa”, nispa.
32 Judá rey Sedequías chunka wataña kamachikushaqtinmi, Babilonia rey Nabucodonosorpas+ chunka pusaqniyoq wataña kamachikushaqtinmi Jehová Dios Jeremiasta rimapayarqan. 2 Chay tiempopin Jerusalenqa Babilonia reypa soldadonkunawan muyuykusqa kasharqan, profeta Jeremiastaq preso kasharqan Guardiakunaq Pation nisqapi,+ Judá reypa wasinpa* ladonpi. 3 Judá rey Sedequiasmi khaynata nispa wisq’achisqa:+ “¿Imaraykun khaynata willanki? Qanmi ninki: Jehová Diosmi nin: Kay llaqtatan Babilonia reyman entregaykusaq, paymi jap’ikapunqa,+ 4 Judá rey Sedequiaspas manan Caldea runakunamanta ayqeyta atinqachu, Babilonia reypa makinmanmi entregasqa kanqa, uya-uyapura tupaspan paywan rimanqa, nispa.+ 5 Paymi Sedequiasta Babiloniaman apanqa, chaypin kamunqa noqa yuyarimunaykama. Caldea runakunawanña maqanakunkichis chaypas manan atipankichischu,+ ninmi Jehová Dios, nispa”.
6 Jeremiasmi nin: “Jehová Diosmi khaynata niwarqan: 7 Salum tioykiq* churin Janamelmi jamuspa nisunki: Anatoj llaqtapi jallp’ayta rantikuway,+ qanmi ñaupaqta rantikunaykipaq derechoyoq kanki,+ nispa”.
8 Jehová Diospa nisqanman jinan tioypa churin Janamelqa Guardiakunaq Pation nisqaman jamuspa niwarqan: “Benjamín ayllupi Anatoj llaqtapi jallp’ayta rantikuway, qanmi rantikunaykipaq derechoyoq kashanki, ama jinachu kay, rantikapuway”, nispa. Chaywanmi yacharqani Jehová Diospa simin kasqanta.
9 Chaymi Anatoj llaqtapi jallp’ata tioypa churin Janamelmanta rantikapurqani. Qanchis siclo* qolqeta chunka qolqetawanmi payman pesapurqani.+ 10 Chaymantan documentota ruwaspa,+ allinta k’uyuykuspa sellota churarqani, testigokunatataq wajachimurqani firmanankupaq,+ jinaspan balanzapi qolqeta pesarqani. 11 Chaymantataq kamachikuypa nisqanman jina ruwasqay documentota mana wisq’asqa documentotawan jap’ispa 12 Maseyaq churin Neriaspa+ churin Barucman+ entregarqani. Chaytan ruwarqani tioypa churin Janamelpa ñaupanpi, documentota firmaq testigokunaq ñaupanpi, Guardiakunaq Pation nisqapi kashaq llapa judío runakunaq ñaupanpi ima.+
13 Paykunaq ñaupanpin Baructa nirqani: 14 “Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Kay sellasqa documentota mana sellasqa documentotawan t’uru mankapi waqaychamuy, chhaynapi ama imanakunanpaq, nispa. 15 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Kay suyupin jujmanta rantikunqa wasikunata, campokunata, uvas chajrakunata+ ima, nispa”.
16 Neriaspa churin Barucman jallp’a rantisqay documentota qospan Jehová Diosmanta mañakurqani, khaynatan nirqani: 17 “¡Tukuy munayniyoq Señorníy Jehová! Qanmi janaq pachata kay pachatapas jatun atiyniykiwan,+ kallpasapa makiykiwan ruwarqanki. Qanpaqqa manan imapas sasachu. 18 Qanqa waranqa-waranqa miraykaman mana tukukuq munakuyniykita* rikuchinki, ichaqa jinallatan qhawanki taytankuq juchankumanta wawanku ñak’arinanta.+ Qanqa cheqaq Diosmi kanki, ancha jatunmi kanki, atiyniyoqmi kanki, ejercitokunata kamachiq Jehová sutiyoq Diosmi kanki. 19 Yuyaychayniykikunaqa may allinpunin, atiywanmi imatapas ruwanki.+ Qanqa makillan runakunaq imachus ruwasqanta qhawamushanki,+ sapankaman imayna kasqankuman jina, imachus ruwasqankuman jina pagapunaykipaq.+ 20 Egiptopin imaymana milagrokunata señalkunata ruwarqanki, chaytaqa kunankaman yuyarikun, chhaynatan Israelpi, runakuna ukhupipas reqsichikurqanki,+ imaynan kunan p’unchay kashan jinata. 21 Egiptomantan Israel llaqtaykita orqomurqanki señalkunawan, milagrokunawan, jatun atiyniykiwan, kallpasapa makiykiwan, manchakuy ruwaykunawan+ ima.
22 ”Tiempowanqa ñaupa taytankuman qonaykipaq prometesqayki jallp’atan qorqanki,+ maypichus lechepas mielpas askha kan chay jallp’ata.+ 23 Chayman jaykuspan paykunaqa chaypi tiyarqanku, ichaqa manan imachus nisqaykita kasukurqankuchu, manan kamachikuyniykikunaman jinachu purirqanku. Manan nisqaykiman jinachu imatapas ruwarqanku, chayraykun kay ñak’ariykunata paykunaman chayachimurqanki.+ 24 ¡Qhawariy!, runakunan llaqtata jap’ikapunankupaq perqa k’uchuman k’ullukunata montoshanku.+ Espadaraykun,+ yarqayraykun, millay onqoyraykun+ llaqtaqa Caldea runakunaq makinman urmanqa, rikusqayki jina llapa nisqaykikunan junt’akushan. 25 Tukuy munayniyoq Señorníy Jehová, jallp’ata rantikuy, testigokunata wajachiy nispan niwanki, kay llaqta Caldea runakunaq mankinmanña urmanan kashaqtinpas”, nispa.
26 Jinan Jehová Diosqa Jeremiasta nirqan: 27 “Noqaqa llapa runakunaq Diosnin Jehová Diosmi kani, ¿kanmanchu noqapaq imapas mana ruway atina? 28 Chayraykun noqa Jehová Diosqa kayta nini, kay llaqtatan Caldea runakunaq makinman urmachisaq, Babilonia rey Nabucodonosorpa makinmanmi urmachisaq, paymi jap’ikapunqa.+ 29 Kay llaqta contra maqanakuq Caldea runakunan llaqtaman phawaykuspa lliuta kanaykunqaku. Ninawanmi jap’iykachinqaku+ Baalman sacrificiokuna jaywananku wasi patakunata, noqata phiñachiwanankupaqmi chaypi juj dioskunaman vino ofrendakunata jich’arqanku.+
30 ”Israel runakunapas Judá runakunapas wayna kasqankumantapachan cheqnisqay ruwaykunata ruwarqanku,+ Israel llaqtaqa imaymana ruwasqanwanmi phiñachishallawan, ninmi Jehová Dios. 31 Kay llaqtaqa jatarichisqankumanta kunankamapas phiñachishallawanmi,+ chayraykun ñaupaymanta chinkachisqa kanan,+ 32 Israel runakunapas Judá runakunapas imaymana mana allinkunatan ruwarqanku phiñachiwanankupaq, reyninkupas,+ autoridadninkupas,+ sacerdotenkupas, profetankupas,+ Judá runakunapas, Jerusalenpi tiyaqkunapas ruwasqankuwanmi phiñachiwarqanku. 33 Kutirikamuwanankumantaqa sapa kutillanmi qhepanchawarqanku,+ sapa kutillanmi yachachiyta munarqani, ichaqa manan mayqenninkupas uyarikuyta munarqankuchu, manan wanachisqaytapas chaskikuyta munarqankuchu.+ 34 Sutiyta apaq wasitan qhellicharqanku millakunapaq kaq idolonkuta chayman churaspa.+ 35 Chaymantapas Hinón* wayq’opin yupaychana patakunata Baalpaq ruwarqanku,+ chaypi churinkuta ususinkuta ruphachispa Molekman sacrificiota jaywanankupaq,+ manan chaytaqa kamachirqanichu.+ Manan chhayna mana allin kaqta ruwanankupaq kamachiytaqa yuyaykullarqanipaschu. Chhaynatan Judata juchallichirqanku.
36 ”Babilonia reymanmi espadawan, yarqaywan, millay onqoywan jap’iykachisqa kanqa, nispa nisqaykichis kay llaqtamantan Jehová Dios, Israelpa Diosnin nin: 37 May jallp’akunamanchus sinchi k’araq phiñakuyniywan ch’eqechirqani,+ chaykunamantan pusakampusaq, kay jallp’amanmi kutichimpusaq, chaypin mana imata manchakuspa tiyanqaku.+ 38 Paykunan llaqtay kanqaku, noqataq Diosninku kasaq.+ 39 Juj sonqollatan, juj ñanllatan paykunaman qosaq+ tukuy tiempo manchakuwanankupaq, chayqa paykunaq allinninkupaq, wawankuq allinninpaqwanmi kanqa.+ 40 Wiñaypaq rimanakuytan paykunawan ruwasaq;+ allin kaqkunatan paykunapaq ruwashallasaq,+ sonqonkumanmi manchakuyta churasaq, mana noqamanta karunchakunankupaq.+ 41 Allin kaqkunata paykunapaq ruwaspan kusikusaq,+ tukuy sonqoywanmi, tukuy kallpaywanmi, paykunata kay jallp’api tukuy tiempo tiyachisaq,+ nispa.
42 ”Jehová Diosmi khaynata nin: Imaynan ñak’ariykunata kay llaqtaman chayachimurqani, chhaynatan prometesqay allin kaqkunata chayachimusaq.+ 43 Kay jallp’aqa ch’usaqmi, mana runakunayoqmi, mana uywakunayoqmi kapun, Caldea runakunamanmi entregasqa kapun nishankichisña chaypas, wajmantan kay suyupi jallp’akunata rantikunqa,+ nispa.
44 ”Runakunan qolqewan jallp’ata rantikuspa documentota ruwanqaku sellanqaku ima, testigokunatan wajachinqaku Benjamín ayllukunapi,+ Jerusalenpa muyuriqninkunapi, Judapa llaqtankunapi,+ orqo-orqo llaqtakunapi, urayniraq llaqtakunapi,+ uray lado llaqtakunapi ima, preso apasqakunata kutichimpusqayrayku,+ ninmi Jehová Dios”, nispa.
33 Guardiakunaq Pation nisqapi+ preso kashaqtinmi Jehová Diosqa Jeremiasta wajmanta rimapayarqan, nirqanmi: 2 “Kay jallp’ata ruwaq Jehová Diosmi, kay jallp’ata allinta tajyachiq Jehová sutiyoq Diosmi, arí, Jehová Diosmi nin: 3 Wajakamuway, noqan kutichimusayki mana entiendey atina kaqkunatan, jatun musphanakunatan willasayki, mana yachasqaykikunatan willasayki,+ nispa.
4 ”Noqa Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi, kay llaqtapi wasikunamanta, Judá reykunaq thunisqa wasinkunamanta, jallp’a montosqa patanta jaykumuspa espadawan thunisqa wasinkunamanta,+ 5 Caldea runakunawan maqanakuq jamuqkunamanta, coleraypi wañuchisqay runakunata wasipi astawan yapaqkunamanta, mana allin ruwasqankuwan kay llaqtamanta uyayta pakachiwaq runakunamanta ima nini: 6 Jampispan qhaliyachipusaq,+ paykunata qhaliyachispan mana tukurikuq thaj kayta qosaq, manan imatapas manchakunqakuñachu.+ 7 Judamanta preso apasqakunatan, Israelmanta preso apasqakunatan kutichimpusaq,+ qallariypi jinan sayarichipusaq.+ 8 Noqa contra juchallikusqankumantan ch’uyanchasaq,+ mana allinkunata ruwaspa noqa contra llapa juchallikusqankutan perdonapusaq.+ 9 Kay llaqtaq sutinmi kusichiwanqa, kay llaqta jawan alabasqa sumaq qhawarisqa kasaq, pachantinpi nacionkunan allin kaqkuna qosqayta yachanqaku.+ Allin kaqkunata, thaj kayta kay llaqtaman qosqayraykun+ nacionkunaqa manchakunqaku qhatatatanqaku+ ima, nispa.
10 ”Jehová Diosmi khaynata nin: Kay jallp’aqa ch’usaqmi kashan, mana runakunayoqmi, mana uywakunayoqmi kashan, nispa nisqaykichis jallp’apin, arí, ch’usaqyachisqa mana runakunayoq, mana uywakunayoq, mana piqpa tiyanan Judapa llaqtankunapin Jerusalenpa callenkunapin wajmanta uyarikunqa 11 kusikuypas q’ochukuypas,+ casarakuq qhariq kusikuyninpas casarakuq warmiq kusikuyninpas. ¡Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosta gracias niychis, Jehová Diosqa sumaq sonqon;+ mana tukukuq munakuyninqa* wiñay-wiñaypaqmi!,+ niqkunaq kunkanpas wajmantan uyarikunqa, nispa.
”Paykunan graciasta qonapaq ofrendakunata noqa Jehová Diospa wasiyman apanqaku,+ kay jallp’amanta preso apasqakunatan kutichimpusaq, qallariypi jinan imapas kapunqa, ninmi Jehová Dios.
12 ”Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin: Kay ch’in mana runakunayoq mana uywakunayoq jallp’apin, llapa llaqtankunapi iman wajmanta pasto wiñanqa michiqkuna chayman ovejankuta apanankupaq.+
13 ”Orqo-orqo lado llaqtakunapi, urayniraq llaqtakunapi, uray lado llaqtakunapi, Benjamín ayllupi, Jerusalenpa muyuriqninkunapi,+ Judapa llaqtankunapi+ iman michiqkunaqa wajmanta ovejakunata yupanqaku, ninmi Jehová Dios.
14 ”Israelpa mirayninman Judapa mirayninmanwan promesa ruwasqayta junt’anaypaqmi p’unchaykuna chayamushanña,+ ninmi Jehová Dios. 15 Chay p’unchaykunapin, chay tiempopin Davidpaq juj chanin ch’ijchita* ch’ijchichimusaq,+ paymi kay jallp’api chanin kaqta, allin kaqta ruwanqa.+ 16 Chay p’unchaykunapin Judaqa salvasqa kanqa,+ Jerusalenpas thajpin tiyanqa,+ Jehová Diosmi justiciata ruwapuwaqninchisqa, nispan sutichakunqa.+
17 ”Jehová Diosmi khaynata nillantaq: Davidpa mirayninmanta Israelpa trononpi tiyaykuqqa kashallanqapunin,+ 18 Leví ayllu sacerdotekunamantan juj qhari kallanqapuni ruphachina ofrendakunata, jak’u ofrendakunata, sacrificiokunata ima ñaupaypi jaywananpaq, nispa”.
19 Jehová Diosmi Jeremiasta nillarqantaq: 20 “Noqa Jehová Diosmi nini: ¿Qankuna p’akiyta atiwaqchischu p’unchaywanpas tutawanpas rimanakusqayta? ¿Atiwaqchischu jark’ayta p’unchaypas tutapas tiempollanpi chayamunanta?+ 21 Manan. Chhaynallataqmi kamachiy Davidwan rimanakusqaypas mana p’akikunqachu,+ mirayninmanta trononpi kamachikuq reypas manan chinkanqachu,+ Leví ayllu kamachiy sacerdotekunawan rimanakusqaypas manan p’akikunqachu.+ 22 Imaynan cielopi ch’askakunata* mana yupayta atikunmanchu, lamar-qochapi aqotapas mana mediyta atikunmanchu, chhaynatan kamachiy Davidpa miraynintaqa askhayachisaq, serviwaqniy Leví ayllutapas askhayachisaqmi, nispa”.
23 Jehová Diosmi Jeremiasta nillarqantaq: 24 “¿Manachu kay runakunaq nisqanta uyarirqanki? Nishankun: Jehová Diosqa ajllakusqan iskaynin familiakunatan saqepunqa, nispa. Manan llaqtayta respetankuchu, manan juj nacionta jinañachu qhawarinku.
25 ”Jehová Diosmi nin: Noqan p’unchaywanpas tutawanpas rimanakurqani,+ noqan cielopaqpas kay pachapaqpas kamachikuykunata churarqani,+ 26 manan jayk’aqpas saqesaqchu Jacobpa mirayninta kamachiy Davidpa miraynintapas, mirayninmantan kamachikuqkunata ajllashallasaq Abrahanpa, Isaacpa, Jacobpa mirayninpaq. Preso apasqakunatan kutichimpusaq,+ paykunatan khuyapayasaq,+ nispa”.
34 Babilonia rey Nabucodonosor llapa soldadontin, pachantinmanta munayninpi kashaq llapa gobiernokunapas, llapa llaqtakunapas Jerusalén contra, muyuriqninpi kaq llaqtakuna contra maqanakushaqtinmi Jehová Diosqa Jeremiasta rimapayarqan, nirqanmi:+
2 “Jehová Diosmi Israelpa Diosninmi khaynata nin: Phaway Judá rey Sedequiaswan+ rimamuy, payta nimuy: Jehová Diosmi nin: Babilonia reypa makinmanmi kay llaqtata entregaykusaq, paymi ninawan kanaykunqa.+ 3 Qanpas manan makinmanta ayqeyta atinkichu, jap’ispan payman entregaykusunkiku.+ Babilonia reymi uya-uyapura qanwan rimanqa, Babiloniamanmi apasqa kanki, nispa.+ 4 Ichaqa Judá rey Sedequías, Jehová Diospa kay nisqanta uyariy: Jehová Diosmi qanmanta nin: Manan espadawan wañuchisqachu kanki. 5 Thajpin wañukapunki,+ wañupuqtiykiqa ninatan raurachinqaku imaynan taytaykikunapaq, qanmanta ñaupaqta kamachiq reykunapaq raurachiqku jinata, khuyaytan qanmanta waqanqaku: ¡Ay patronnillayku!, nispa. Noqan chaykunata willani, noqa Jehová Diosmi chayta nini, nispa”.
6 Jinan profeta Jeremiasqa tukuy chay simikunata Judá rey Sedequiasman Jerusalenpi willarqan, 7 chay p’unchaykunan Babilonia reypa ejercitonqa Jerusalén contra, Judamanta puchuq llaqtakuna contra maqanakusharqan,+ Judapa allin perqayoq llaqtankunamantaqa Lakiswan+ Azecallawanñan+ kasharqan.
8 Kamachikunata kacharipunapaq+ rey Sedequías llapa Jerusalén runakunawan rimanakusqan qhepamanmi Jehová Diosqa Jeremiasta rimapayarqan. 9 Sapankankun hebreo kamachinkuta kacharipunanku karqan qhariña warmiña kaqtinpas, chhaynapi manaña pipas judío runakunamanta kamachiyoq kanankupaq. 10 Llapa autoridadkunan, llapa runakunan kasukurqanku. Qhari kamachinkuta warmi kamachinkuta kacharipunankupaq rimanakuyta junt’anankupaqmi prometekusqaku, manaña paykunawan servichikunankupaq. Chayta kasukuspan kacharipurqanku. 11 Chaymantan ichaqa kacharipusqanku qhari kamachinkuta warmi kamachinkutapas kutichimurqanku, jinaspa wajmanta servichikurqanku. 12 Chayraykun Jehová Diosqa Jeremiasman siminta chayachimurqan, khaynatan Jehová Diosqa nirqan:
13 “Noqa Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nini: Ñaupa taytaykichiskunata Egipto jallp’api kamachi kasqankumanta+ orqomusqay p’unchaymi paykunawan khaynata rimanakurqani:+ 14 Qanchis kaq watapin kamachiykichis kananpaq rantisqaykichis llapa hebreo wayqeykichiskunata kacharipunkichis, soqta watallan servichikunkichis chaymantaqa libren kapunqaku,+ nispa. Ñaupa taytaykichiskunan ichaqa mana kasuwarqankuchu manan uyariwarqankupaschu. 15 Qankunaqa kay p’unchaykunallan* cambiaspa ñaupaypi allin kaqta ruwarqankichis, runamasiykichistan kacharipurqankichis. Ñaupaypin, sutiyta apaq wasipin rimanakurqankichis. 16 Chaymantan ichaqa munasqankuman jina kacharipusqaykichis qhari kamachiykichista warmi kamachiykichistapas kutichimuspa sutiyta saruncharqankichis,+ wajmantan paykunawan servichikurqankichis, nispa.
17 ”Chayraykun Jehová Dios nin: Qankunaqa manan kasukuwarqankichischu, manan wayqeykichista ni runamasiykichistapas kacharipurqankichischu.+ Kunanmi qankunata kacharipusaykichis, libren kapunkichis espadawan, millay onqoywan, yarqaywan wañunaykichispaq,+ pachantinpi suyukunaq mancharikunanmanmi tukuchisaykichis,+ ninmi Jehová Dios. 18 Paykunaqa malta torota ñak’aspan iskayman kuchurqanku chaupinta pasaspataq ñaupaypi rimanakurqanku, chayta mana junt’aspan rimanakuyniyta p’akirqanku.+ 19 Judá autoridadkuna, Jerusalén autoridadkuna, palaciopi oficialkuna, sacerdotekuna, llapa suyu runakuna iman chay ñak’asqa malta toroq chaupinta pasarqanku. Kaymi paykunawan pasanqa: 20 Enemigonkuq, wañuchiyta munaqkunaq makinmanmi entregasaq. Ayankutaqa phalaq animalkuna kay jallp’api kaq animalkuna iman mijupunqaku.+ 21 Judá rey Sedequiastan autoridadninkunatawan enemigonkuq, wañuchiyta munaqkunaq makinman entregaykusaq, kutipushaq+ Babilonia reypa ejercitonmanmi entregaykusaq.+
22 ”Noqan kamachisaq, noqan kayman paykunata kutichimusaq, kay llaqta contran maqanakunqaku, atipaspan ninawan kanaykapunqaku,+ Judapa llaqtankunatan purunyachisaq, mana piqpa tiyananmanmi tukuchipusaq,+ ninmi Jehová Dios, nispa”.
35 Josiaspa churin Judá rey Jehoiaquinpa+ tiemponpin Jehová Diosqa Jeremiasta nirqan: 2 “Phaway Recab runakunawan+ rimamuy, noqa Jehová Diospa wasiyman paykunata pusay, jinaspa juj kaq mijuna cuartopi vinota jaywariy”, nispa.
3 Chaymi Abaziniaspa churin Jeremiaspa churin Jazaniasta, wayqenkunata, llapa wawankunata, llapa Recab runakunata pusarqani 4 Jehová Diospa wasinman. Igdaliaspa churin profeta* Jananpa churinkunaq mijunan cuartomanmi pusarqani, chayqa Salumpa churin punku qhawaq Maseyaq mijunan cuarto patapin, autoridadkunaq mijunan cuartoq ladonpin kasharqan. 5 Jinan Recab runakunaq ñaupanman vinota vasokunapi, copakunapi junt’ata churaspa nirqani: “Kay vinota ujaykuychis”, nispa.
6 Paykunan ichaqa niwarqanku: “Manan vinotaqa ujaykumanchu, Recabpa churin Jehonadab*+ ñaupa taytaykun khaynata kamachiwarqanku: Aman vinotaqa jayk’aqpas ujankichischu qankunapas ni wawaykichiskunapas. 7 Aman wasikunata ruwakunkichischu, aman imatapas tarpunkichischu, aman uvas chajrakunata ruwankichischu ni maskhankichispaschu, aswanpas karpakunallapin tiyankichis, chhaynapi waj llaqtayoq jina tiyasqaykichis jallp’api unayta kausanaykichispaq, nispa. 8 Chaymi noqaykuqa ñaupa taytayku Recabpa churin Jehonadabpa llapa kamachiwasqankuta kasukushallayku, manan noqaykupas, esposaykupas, churiykupas ni ususiykupas vinotaqa ujaykuchu. 9 Manan wasikunatapas tiyanaykupaq ruwakuykuchu, manan uvas chajraykupas kanchu, manan campoykupas mujuykupas kanchu. 10 Noqaykuqa karpakunallapin tiyayku, ñaupa taytayku Jehonadabpa* llapa kamachiwasqankutan kasukuyku. 11 Babilonia rey Nabucodonosor kay suyu contra jamuqtinmi+ ichaqa ninakurqayku: Jaku, Jerusalenta Caldea runakunaq, Siria runakunaq soldadonkunamanta pakakunanchispaq, nispa. Chaymi kunanqa Jerusalenpi tiyashayku, nispa”.
12 Jinan Jehová Diosqa Jeremiasta nirqan: 13 “Noqa ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nini: Phaway Judá runakunata, Jerusalenpi tiyaq runakunata nimuy: ¿Manachu sapa kutilla nirqaykichis simiyta kasukunaykichispaq?,+ ninmi Jehová Dios. 14 Recabpa churin Jehonadabmi miraynin runakunata kamachirqan vinota ama ujanankupaq, paykunaqa chay kamachikuyninta kasukuspan kunankamapas mana vinota ujankuchu, chhaynatan ñaupa taytankuq kamachikusqanta junt’arqanku.+ Noqaqa sapa kutillanmi rimapayarqaykichis, qankunan ichaqa mana kasukurqankichischu.+ 15 Sapa kutillanmi kamachiy profetakunata kachamuspa+ nichirqaykichis: Ama jinachu kaychis, mana allin ñanta saqepuychis,+ allin kaqta ruwaychis, amaña yanqa dioskunata qatikuychischu ni serviychispaschu. Chhaynapin ñaupa taytaykichiskunaman qankunamanpas qosqay jallp’api kausashallankichis,+ nispa. Qankunan ichaqa mana uyarikurqankichischu ni kasukurqankichispaschu. 16 Recabpa churin Jehonadabpa miraynin runakunaqa ñaupa taytankuq kamachisqantan junt’anku,+ kay llaqtan ichaqa mana uyariwanchu, nispa.
17 ”Chaymi noqa ejercitokunata kamachiq Jehová Dios, Israelpa Diosnin nini: Judaman, Jerusalenpi tiyaqkunamanwanmi nisqay ñak’ariyta chayachisaq,+ rimapayashaqtiypas manan paykunaqa kasukurqankuchu, wajashaqtiypas manan uyarikurqankuchu,+ nispa”.
18 Chaymantan Jeremiasqa Recabpa miraynin runakunata nirqan: “Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Ñaupa taytaykichis Jehonadabpa kamachisqanta kasukusqaykichisraykun, kunanpas llapa imachus nisqanta junt’ashasqaykichisraykun 19 ejercitokunata kamachiq Jehová Diosqa, Israelpa Diosninqa nin: Recabpa churin Jehonadabpa* mirayninmantaqa kallanqapunin ñaupaypi noqata serviwaqqa, nispa”.
36 Josiaspa churin Judá rey Jehoiaquin+ tawa wataña kamachikushaqtinmi Jehová Diosqa Jeremiasta rimapayarqan, khaynatan nirqan: 2 “Juj qelqa k’uyuta jap’ispa chaypi Israel contra, Judá contra,+ llapa nacionkuna contra+ Josiaspa tiemponmantapacha kunankama rimapayasqay llapa simikunata qelqay.+ 3 Judá llaqtaman llapa ñak’ariykuna chayachinayta yachaspaqa yaqapaschá mana allin ñanninkuta saqepunkuman, chhaynapi mana allinkuna ruwasqankuta juchankutapas perdonapuyman”,+ nispa.
4 Jinan Jeremiasqa Neriaspa churin Baructa+ wajarqan Jehová Diospa llapa nisqankunata qelqananpaq, chaymi Barucqa qelqa k’uyupi qelqarqan.+ 5 Chaymantataq Jeremiasqa Baructa nirqan: “Manan Jehová Diospa wasinmanqa jaykuyta atiymanchu, jark’asqan kashani. 6 Chaymi qan jaykunki qelqa k’uyupi qelqachisqay Jehová Diospa siminta alto kunkawan leenaykipaq. Jehová Diospa wasinpin ayunana p’unchaypi leenki llaqta runakuna uyarinanpaq; chhaynatan leenki llaqtankumanta jamuq llapa Judá runakuna uyarinanpaq. 7 Yaqapaschá mañakusqankuta Jehová Dios uyarinman, yaqapaschá mana allin ñanninkuta saqepunkuman, kay llaqtapaq willasqan Jehová Diospa k’araq phiñakuyninqa manchakunapaqpunin”, nispa.
8 Chaymi Neriaspa churin Barucqa profeta Jeremiaspa llapa kamachisqanta ruwarqan; qelqa k’uyupi kaq Jehová Diospa simintan alto kunkawan leerqan Jehová Diospa wasinpi.+
9 Josiaspa churin Judá rey Jehoiaquin+ pisqa wataña kamachikushaqtinmi isqon kaq killapi llapa Jerusalén runakuna, Judapi kaq llaqtankunamanta Jerusalenman jamuq llapa runakunapas Jehová Diospa ñaupanpi ayunanankupaq kamachisqa karqanku.+ 10 Jinan Barucqa Jehová Diospa wasinpi alto kunkawan leerqan qelqa k’uyupi Jeremiaspa nisqanta. Copiaq* Safanpa+ churin Guemariaspa+ mijunan cuartopin llapa llaqta runakunaman leerqan, chayqa kasharqan pataniraq patiopin, Jehová Diospa wasinman jaykuna mosoq punku qayllapi.+
11 Safanpa churin Guemariaspa churin Micayataq qelqa k’uyupi llapa Jehová Diospa siminta uyarispa 12 reypa wasinman* rirqan secretarioq cuartonman. Chaypin tiyasharqanku llapa autoridadkuna; secretario Elisamá,+ Semayaq churin Delayá, Acborpa+ churin Elnatán,+ Safanpa churin Guemarías, Hananiaspa churin Sedequías, llapa wakin autoridadkunapas. 13 Jinan Micayaqa paykunaman willarqan Barucpa qelqa k’uyumanta llaqta runakunaman llapa leesqanta.
14 Chaymi llapa autoridadkuna Jeudita kacharqanku “llaqta runaman leesqayki qelqa k’uyuta aparikuspa jamuy” nispa Baructa nimunanpaq. Jeudiqa Netaniaspa churinmi karqan, Netaniastaq Selemiaspa churin, Selemiastaq Cusipa churin. Chaymi Neriaspa churin Barucqa qelqa k’uyuta aparikuspa chay autoridadkunaq kasqanman rirqan. 15 Paykunataq nirqanku: “Tiyaykuy jinaspa leepuwayku”, nispa. Jinan Barucqa leerqan.
16 Llapa chay simikunata uyarispataq sinchi mancharisqa qhawarinakuspa Baructa nirqanku: “Llapa kay simikunataqa reymanmi willamunanchis”, nispa. 17 Baructan tapurqanku: “Niwayku, ¿imaynatan kay simikunata qelqarqanki? ¿Jeremiaschu qelqachirqasunki?”, nispa. 18 Baructaq nirqan: “Arí, paymi llapa kay simikunata qelqay niwarqan, jinan noqaqa kay qelqa k’uyupi tintawan qelqarqani”, nispa. 19 Autoridadkunan Baructa nirqanku: “Phaway Jeremiaspiwan pakakamuychis, ama pipas yachachunchu maypi kasqaykichista”,+ nispa.
20 Chaymantan qelqa k’uyuta secretario Elisamapa cuartonman waqaychaspa reyman rirqanku, reywan patiopi tupaspataq llapa uyarisqankuta willarqanku.
21 Jinan reyqa Jeudita+ kacharqan qelqa k’uyuta apamunanpaq. Secretario Elisamapa cuartonmanta apamuspan Jeudiqa rey uyarishaqtin, ladonpi kaq autoridadkunapas uyarishaqtin leerqan. 22 Isqon kaq killapi,* chiri tiempopaq ruwakusqan wasipi raurashaq sansaq ñaupanpi rey tiyashaqtinmi chayqa karqan. 23 Kinsa tawa t’aqata Jeudí leeyta tukuqtinmi reyqa secretarioq cuchillonwan chay leesqan parteta kuchuspa raurashaq sansaman wijch’uykuq, chhaynatan ruwarqan llapa qelqa k’uyuta tukunankama. 24 Manan reypas ni llapa chay simikunata uyariq kamachinkunapas mancharikurqankuchu, manan p’achankutapas llik’ikurqankuchu. 25 Elnatanwan,+ Delayawan+ Guemariaswan+ imaña reyta valekurqanku qelqa k’uyuta ama kanananpaq chaypas, reyqa manan uyariqpas tukurqanchu. 26 Aswanpas reypa churin Jeramelta, Azrielpa churin Serayata, Afdelpa churin Selemiasta iman kamachirqan secretario Baructa profeta Jeremiastawan jap’imunankupaq, Jehová Diosmi ichaqa paykunata pakaykurqan.+
27 Jeremiaspa Barucwan qelqachisqan qelqa k’uyuta rey kanasqan qhepamanmi Jehová Diosqa Jeremiasta nillarqantaq:+ 28 “Juj qelqa k’uyupi qelqallaytaq Judá rey Jehoiaquinpa kanasqan qelqa k’uyupi kaq simikunata.+ 29 Judá rey Jehoiaquin contran ninki: Jehová Diosmi nin: Qanmi qelqa k’uyuta kanaspa nirqanki: ¿Imanaqtinmi, Babilonia reyqa jamunqapunin, kay suyutan thuninqa, mana runakunayoqta mana uywakunayoqtan saqenqa, nispa qelqarqanki?,+ nispa. 30 Chayraykun Judá rey Jehoiaquin contra Jehová Dios khaynata nin: Manan paymanta pipas Davidpa trononpi tiyaq kanqachu,+ ayanpas wijch’usqan kanqa, p’unchay ruphaypi, tutataq qasapi.+ 31 Cuentatan mañasaq paymanta, mirayninmanta, kamachinkunamantapas. Paykunaman, Jerusalenpi tiyaq runakunaman, Judá runakunamanwanmi willachisqay ñak’ariyta chayachisaq,+ paykunaqa manan uyarikuyta munarqankuchu,+ nispa”.
32 Jinan Jeremiasqa juj qelqa k’uyuta jap’ispa Neriaspa churin secretario Barucman qorqan,+ chaypin Jeremiasqa Judá rey Jehoiaquin ninapi kanaykusqan qelqa k’uyupi kaq simikunata qelqachirqan.+ Chaymantapas chayman rijch’akuq askha simikunatan yapakullarqantaq.
37 Josiaspa churin Sedequiasmi+ kamachikuyta qallarirqan Jehoiaquinpa churin Coniaspa*+ rantinpi, Babilonia rey Nabucodonosormi Sedequiastaqa Judá suyupi reyta churarqan.+ 2 Paymi ichaqa Jehová Dios profeta Jeremiaswan willachisqan simikunata mana kasukurqanchu, manan kamachinkunapas kay suyu runakunapas kasukurqankuchu.
3 Rey Sedequiasmi Selemiaspa churin Jeucalta+ Maseyaq churin sacerdote Sofoniastawan+ kacharqan profeta Jeremiasta “ama jinachu kay, noqaykurayku Jehová Diosninchismanta mañapuwayku” nispa nimunankupaq. 4 Jeremiasqa manaraqmi wisq’asqachu karqan, chaymi llaqtapi libre purisharqan.+ 5 Faraonpa* ejercitonmi Egiptomanta lloqsimurqan,+ chayta yachaspan Jerusalenta muyuykuq Caldea runakunaqa Jerusalenmanta ripurqanku.+ 6 Jinan profeta Jeremiasqa Jehová Diosmanta kay simikunata chaskirqan: 7 “Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Tapuwanaykichispaq kachamuwaqniykichis Judá reyta nimuychis: Yanapanasuykichispaq jamushaq faraonpa ejercitonqa Egiptomanmi kutipunqa, nacionninmanmi kutipunqa.+ 8 Caldea runakunataq kutimunqaku kay llaqta contra maqanakunankupaq, atipaspan ninawan kanaykunqaku,+ nispa. 9 Jehová Diosmi nin: Ama qankuna kikiykichista engañakuychischu, Caldea runakunaqa ripunqakupunin manan phawaykamuwasunñachu nispa, manan paykunaqa ripunqakuchu. 10 Qankuna contra maqanakuq Caldea runakunaq ejercitontaña atipawaqchis chaypas, k’irisqakunallaña qhepanman chaypas, paykunan karpankumanta lloqsimuspa kay llaqtata ninawan kanaykunkuman,+ nispa”.
11 Faraonpa ejerciton jawa Caldea ejército Jerusalenmanta ripusqan qhepamanmi,+ 12 Jeremiasqa Jerusalenmanta lloqsispa Benjamín aylluman+ rirqan tupaqnin jallp’ata chaypi chaskimunanpaq. 13 Benjamín Punku nisqaman chayaqtinmi ichaqa, Hananiaspa nieton Selemiaspa churin guardiakunaq umallin Iriyaqa profeta Jeremiasta jap’ispa nirqan: “¡Qanqa Caldea runakunaq ladonmantan kashanki!”, nispa. 14 Jeremiastaq nirqan: “¡Manan chhaynachu!, manan Caldea runakunaq ladonmantachu kashani”, nispa. Iriyan ichaqa mana uyariqpas tukurqanchu, aswanmi Jeremiasta jap’ispa autoridadkunaq kasqanman aparqan. 15 Autoridadkunaqa sinchita phiñakuspan Jeremiasta maqaykurqanku,+ jinan carcelman wisq’arqanku,+ chayqa karqan secretario Jehonatanpa wasinmi, chaytan carcelman tukuchipusqaku. 16 Jeremiasqa wasiq pampa toq’onpin askha p’unchaykuna wisq’asqa karqan.
17 Chaymantan rey Sedequiasqa wasinman* pusachimuspa pakallapi tapurqan:+ “¿Imallatapas Jehová Dios nirqasunkichu?”, nispa. Jeremiastaq nirqan: “¡Arí, Babilonia reypa makinmanmi entregasqa kanki!”,+ nispa.
18 Jeremiasqa rey Sedequiastan nillarqantaq: “¿Ima mana allintan ruwarqani qan contra, kamachiykikuna contra, kay llaqta contrapas carcelman wisq’awanaykichispaq? 19 ¿Maytaq, manan Babilonia reyqa qankuna contra kay llaqta contrapas jamunqachu, niq profetaykichiskunari?+ 20 Señorníy, reyníy, ama jinachu kay, uyariykuway. Rogakuykin, mañakusqayta ruwapuway, ama secretario Jehonatanpa wasinmanqa kutichiwaychu,+ chaypiqa wañupusaqmi”,+ nispa. 21 Jinan rey Sedequiasqa kamachikurqan Guardiakunaq Pation nisqaman+ Jeremiasta churaspa qhawanankupaq. Sapa p’unchaymi t’anta ruwaqkunaq callenmanta apamuspa juj muyu t’antata qoqku,+ chaymantaqa manañan llaqtapi t’anta kapurqanchu.+ Jeremiasqa Guardiakunaq Pation nisqallapin kasharqan.
38 Matanpa churin Sefatías, Pasjurpa churin Guedalías, Selemiaspa churin Jucal,+ Malkiyaq churin Pasjur+ iman uyarirqanku llapa llaqta runakunaman Jeremiaspa kay nisqanta: 2 “Jehová Diosmi khaynata nin: Kay llaqtapi qhepakuqqa espadawan wañuchisqan kanqa, yarqaywan millay onqoywan wañuchisqan kanqa.+ Caldea runakunaman entregakuqmi ichaqa kausashallanqa; vidallantan salvakunqa, payqa kausashallanqan,+ nispa. 3 Jehová Diosmi nin: Kay llaqtaqa Babilonia reypa ejercitonmanmi entregasqa kanqa, paymi jap’ikapunqa,+ nispa”.
4 Jinan autoridadkunaqa reyta nirqanku: “Ama jinachu kay, kamachiy kay runata wañuchinankupaq,+ rimasqanwanmi kay llaqtapi qhepaq soldadokunata llapa llaqta runakunatapas pisi kallpayachishan. Kay runaqa manan thaj kaytachu kay llaqtapaq munan, aswanpas ñak’ariytan”, nispa. 5 Rey Sedequiastaq nirqan: “Makiykichispin kashan, ima munasqaykichista paywan ruwaychis, manan reyqa jark’asunkichismanchu”, nispa.
6 Jinan Jeremiasta jap’ispa Guardiakunaq Pation+ nisqapi reypa churin Malkiyaq t’oqonman wijch’uykurqanku, waskhawanmi uraykachirqanku. Chay t’oqopiqa manan unu karqanchu, t’urullan kasharqan, chaymi Jeremiasqa t’uruman chinkaykusharqan.
7 Reypa wasinpi* umalli Ébed-Mélec+ Etiopía runan yacharurqan Jeremiasta t’oqoman wijch’uykusqankuta. Benjamín Punku nisqapin reyqa tiyasharqan.+ 8 Chaymi Ébed-Melecqa reypa wasinmanta lloqsispa reyta nirqan: 9 “¡Señorníy, reyníy, chay runakunaq profeta Jeremiasta ruwasqankuqa sinchi mana allinpunin! T’oqomanmi wijch’uykusqaku, chaypiqa yarqaymantan wañupunqa, manañan llaqtapiqa t’antapas kanñachu”,+ nispa.
10 Jinan reyqa Etiopía runa Ébed-Melecta nirqan: “Phaway kaymanta kinsa chunka runata aparikuspa profeta Jeremiasta t’oqomanta orqomuy manaraq wañurushaqtin”, nispa. 11 Chaymi Ébed-Melecqa runakunata pusarikuspa reypa wasinman rirqan, valorniyoq cosaskunata waqaychana cuartoq ukhunman,+ chaymantan thanta trapokunata mauk’a telakunatawan aparikurqanku, jinan waskhapi uraykachirqanku Jeremiaspa kasqanman. 12 Etiopía runa Ébed-Melectaq Jeremiasta nirqan: “Chay trapokunata telakunatawan wallak’uykiman churakuy, chay patamantaq waskhata”, nispa. Jeremiastaq chayta ruwarqan. 13 Jinan paykunaqa waskhawan aysaspa t’oqomanta orqomurqanku. Chaymantan Jeremiasqa Guardiakunaq Pation nisqapi qhepakurqan.+
14 Rey Sedequiasmi profeta Jeremiasta wajachimurqan Jehová Diospa wasinpi kinsa kaq jaykunaman, chaypin reyqa Jeremiasta nirqan: “Tapuytan munashayki, aman imatapas pakawankichu”, nispa. 15 Jeremiastaq Sedequiasta nirqan: “Willaqtiyqa wañuchiwankimanchá. Yuyaychaqtiypas manan uyariwankimanchu”, nispa. 16 Chaymi rey Sedequiasqa pakallapi Jeremiasman jurarqan: “Wiñaypaq kausaq Jehová Diospa sutinpin, kausayta qowaqninchispa sutinpin jurani, manan noqaqa wañuchisaykichu, manan wañuchiyta munasuqniyki runakunamanpas entregasaykichu”, nispa.
17 Jinan Jeremiasqa Sedequiasta nirqan: “Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi khaynata nin: Sichus Babilonia reypa autoridadninkunaman entregakunki chayqa kausashallankin, kay llaqtapas manan kanasqachu kanqa, qanpas familiaykipas manan wañunkichischu.+ 18 Manachus Babilonia reypa autoridadninkunaman entregakunki chayqa, kay llaqtan Caldea runakunaman entregasqa kanqa, paykunan kanaykunqaku,+ qanpas manan makinkumanta ayqeyta atinkichu,+ nispa”.
19 Rey Sedequiastaq Jeremiasta nirqan: “Caldea runakuna ladomanta kaq judío runakunatan manchakushani. Paykunaman entregawaqtinkuqa imatapasraqchá ruwawankuman”, nispa. 20 Jeremiastaq nirqan: “Manan paykunaman entregasqachu kanki. Jehová Diospa siminta kasukuy, imachus nisqayta ruway, chhaynapin allillan kanki, kausashallankitaqmi kanpas. 21 Manachus entregakunki chayqa, Jehová Diosmi willawan kay pasananta; 22 Judá reypa wasinpi qhepaq llapa warmikunatan Babilonia reypa autoridadninkunaman entreganqaku,+ chay warmikunataq ninqaku:
Confiasqayki* runakunaqa traicionaspan atiparqasunkiku.+
Chakiykikunatan t’uruman chinkaykachirqanku.
Kunanqa kutirispan ripunku, nispa.
23 Llapa esposaykikunatapas wawaykikunatapas Caldea runakunamanmi entreganqaku. Qanpas manan makinkumanta ayqeyta atinkichu, Babilonia reymi jap’isunki,+ causaykipin kay llaqtata kanaykunqaku”,+ nispa.
24 Chaymantan Sedequiasqa Jeremiasta nirqan: “Aman kaymantaqa pimanpas willankichu, mana chayqa wañunkin. 25 Sichus autoridadkuna yacharunqaku qanwan rimasqayta, jamuspataq nisunkiku: Reywan rimasqaykita willawayku, ama imatapas pakawaykuchu, mana chayqa wañuchisaykikun.+ ¿Imatan rey nirqasunki?, nispa chayqa 26 khaynatan ninki: Reytan valekurqani ama Jehonatanpa wasinman kutichiwananpaq, ama chaypi wañunaypaq,+ nispa”.
27 Chay qhepamanmi llapa autoridadkunaqa jamurqanku Jeremiasta tapunankupaq. Paytaq kutichirqan reypa nisqanman jina, chaymi paykunaqa manaña imatapas tapurqankuchu, manan mayqenninkupas uyarisqakuchu reywan rimasqanta. 28 Jeremiasqa Guardiakunaq Pation+ nisqallapin kasharqan Jerusalenta atipananku p’unchaykama, chaypiraqmi payqa kasharqan Jerusalenta atipaqtinkuqa.+
39 Judá rey Sedequías isqon wataña kamachikushaqtinmi chunka kaq killapi Babilonia rey Nabucodonosorqa llapa soldadokunantin jamurqan, jinaspa Jerusalenta muyuykurqan.+
2 Sedequías chunka jujniyoq wataña kamachikushaqtinmi tawa kaq killapi isqon kaq p’unchaypi llaqtaq perqankunata jaykurqanku.+ 3 Babilonia reypa llapa autoridadninkunan jaykuspa Chaupi Punku nisqapi tiyaykurqanku.+ Paykunan karqanku: Nergal-Sarézer sangar, Nebo-Sarsekin rafsarís,* Nergal-Sarézer rafmag,* llapa wakin Babilonia reypa autoridadninkunapiwan.
4 Jinan Judá rey Sedequiasqa llapa soldadonkunantin paykunata rikuspa llaqtamanta ayqekurqanku;+ tutan reypa huertanta, iskay pata perqaq punkunta lloqsirqanku, jinaspa Arabá ladoman riq ñanninta ayqekurqanku.+ 5 Ichaqa Caldea runakunaq soldadonkunan qatipaspa Jericó ch’inneq pampaman ayparqanku,+ jap’ispataq Sedequiastaqa Amaj jallp’api+ Riblá llaqtaman aparqanku,+ maypichus kasharqan Babilonia rey Nabucodonosor chayman, chaypin Nabucodonosorqa Sedequiasta juzgarqan. 6 Jinaspan Babilonia reypa kamachisqanman jina Sedequiaspa churinkunata wañuchirqanku, chaytaqa Sedequiaspa rikushasqanmi ruwarqanku. Judá umallikunatapas reypa kamachisqanman jinan lliuta wañuchillarqankutaq.+ 7 Chaymantataq Sedequiaspa ñawinkunata orqospa cobremanta cadenakunawan watarqan Babiloniaman apananpaq.+
8 Caldea runakunataq reypa wasinta* llaqta runakunaq wasinkunatapas kanaykapurqanku,+ Jerusalenpa perqankunatapas thunipurqankun.+ 9 Soldadokunaq umallin Nebuzaradanmi+ llaqtapi qhepaq runakunata, Babilonia reyta yanapaq Judá ayllu runakunata, llapa puchuq runakunatapas Babiloniaman presota apapurqan.
10 Nishu wajcha runakunata, mana imayoqkunatan ichaqa soldadokunaq umallin Nebuzaradanqa Judá jallp’api saqerqan. Chaymantapas uvas chajrakunata campokunata iman qorqan llank’anankupaq.*+
11 Chaymantataq Babilonia rey Nabucodonosorqa soldadokunaq umallin Nebuzaradanta Jeremiasmanta kaykunata kamachirqan: 12 “Phaway Jeremiasta maskhamuy, aman paytaqa imanankipaschu. Allintan cuidanki, llapa mañakusqantataqmi qonkipas”,+ nispa.
13 Jinan soldadokunaq umallin Nebuzaradán, Nebusazbán rafsarís,* Nergal-Sarézer rafmag,* Babilonia reypa llapa umallinkunapas kamachirqanku 14 Guardiakunaq Pation+ nisqamanta Jeremiasta orqomunankupaq, jinan Safanpa+ churin Aicampa+ churin Guedaliasman+ entregarqanku wasinman apananpaq. Chaymi Jeremiasqa llaqta runakunawan tiyarqan.
15 Jeremías Guardiakunaq Pation+ nisqapi preso kashaqtinmi Jehová Diosqa khaynata nirqan: 16 “Phaway Etiopía runa Ébed-Melecta+ nimuy: Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Kay llaqtapaq rimasqaytaqa junt’asaqmi, ñak’ariytan chayachimusaq, manan allin kaqkunatachu, chaykuna junt’akusqantaqa chay p’unchaymi rikunki, nispa.
17 ”Chay p’unchaymi noqa salvasayki, manan manchakusqayki runakunaq makinmanqa entregasqachu kanki, ninmi Jehová Dios.
18 ”Noqaqa librasaykipunin, manan espadawan wañuchisqachu kanki. Noqapi confiasqaykiraykun+ vidaykita salvanki,+ ninmi Jehová Dios”, nispa.
40 Soldadokunaq umallin Nebuzaradán+ Ramá llaqtamanta+ kacharipuqtinmi Jeremiasqa Jehová Diospa siminta chaskirqan. Cadenawan makin watasqatan chayman apasqa, Jerusalenmantawan Judamantawan Babiloniaman preso apasqakunawan kuskan kasharqan. 2 Jinan soldadokunaq umallinqa Jeremiasta juj ladoman pusaspa nirqan: “Jehová Diosniykin kay ñak’ariyta kayman chayachimunanpaq willarqan, 3 chay willasqanman jinan Jehová Diosqa chayachimun, qankunaqa Jehová Dios contran juchallikurqankichis, manan imachus nisqanta kasukurqankichischu, chaymi khaynapi tarikushankichis.+ 4 Kunanmi chay cadenata makiykimanta orqopusayki. Babiloniaman noqawan riyta munanki chayqa, jaku, noqan qhawarisayki. Mana noqawan Babiloniaman riyta munankichu chayqa, ama riychu. ¡Qhawariy! Suyuntinmi ñaupaykipi kashan, libren kanki maychus munasqaykiman rinaykipaq”,+ nispa.
5 Manaraq ripushaqtinmi Nebuzaradanqa Jeremiasta nirqan: “Safanpa+ churin Aicampa+ churin Guedaliaspa+ kasqanman kutipuy, paytan Babilonia reyqa Judá llaqtakunata umallinanpaq churan, paykunawan tiyamuy, mana chayqa may munasqaykimanpas rillawaqmi”, nispa.
Chaymantan soldadokunaq umallinqa mijuykunata juj regalotawan qoykuspa kacharipurqan. 6 Jinan Jeremiasqa Mizpá llaqtapi+ Aicampa churin Guedaliaspa kasqanman ripurqan, chaypin paywan, suyupi puchuq runakunawan kuska tiyarqan.
7 Tiempowanmi campokunapi soldadokunaq umallinkunaqa yacharurqanku Babilonia reyqa Aicampa churin Guedaliasta suyupi kamachiqta churasqanta, Babiloniaman mana preso apasqa wajchakunata, qharikunata, warmikunata, wawakunatapas paypa makinpi saqesqanta+ ima. 8 Jinan Mizpá llaqtaman rirqanku Guedaliaswan tupaq.+ Netaniaspa churin Ismael,+ Careaq churinkuna Joanán+ Jonatanpiwan, Tanumejpa churin Seraya, Netofá llaqtayoq Efaipa churinkuna, Macaj llaqtayoq runaq churin Jezanías+ ima, paykunawan kuskan runankunapas rirqanku. 9 Jinan Safanpa churin Aicampa churin Guedaliasqa chay umallikunata runankunatawan juraspa nirqan: “Ama manchakuychischu Caldea runakuna serviytaqa. Babilonia reyta servinkichis chayqa, allillanmi kay jallp’api tiyankichis.+ 10 Noqaqa Mizpapin qhepakusaq Caldea runakuna jamuqtin qankunamanta rimanaypaq. Qankunaqa vinota, poqosqa frutakunata,* aceiteta iman juñumunkichis, chaykunatan waqaychanakunapi waqaychankichis, jinaspan jap’ikusqaykichis llaqtakunapi tiyankichis”,+ nispa.
11 Moabpi, Anmonpi, Edompi wakin suyukunapi kaq judío runakunapas uyarirqankun Babilonia rey Judapi qhepaqkunata kamachinanpaq Safanpa churin Aicampa churin Guedaliasta churasqanta. 12 Chaymi judío runakunaqa maykunamanchus ch’eqechisqa karqanku chaykunamanta kutimpurqanku, Judá jallp’amanmi kutimpurqanku, Mizpá llaqtaman Guedaliaspa kasqanman. Chaypin askha vinota poqosqa frutakunata* ima juñurqanku.
13 Careaq churin Joanán campopi kaq soldadokunaq umallinkuna iman jamurqanku Mizpá llaqtaman Guedaliaspa kasqanman. 14 Paykunataq nirqanku: “¿Manachu reparanki Anmón runakunaq+ reynin Balís Netaniaspa churin Ismaelta qan wañuchiqta kachamusqanta?”,+ nispa. Aicampa churin Guedaliasmi ichaqa mana creerqanchu.
15 Jinan Careaq churin Joananqa Mizpá llaqtapi Guedaliasta pakallapi nirqan: “Netaniaspa churin Ismaeltan wañuchimusaq, manan pipas yachanqachu. ¿Imaraykun pay wañuchisunkiman? ¿Imaraykutaq qanman juñukamuq Judá runakunari ch’eqechisqa kankuman? ¿Imaraykun Judá runakunamanta puchuqkuna chinkapunkuman?”, nispa. 16 Aicampa churin Guedaliasmi+ ichaqa Careaq churin Joananta nirqan: “Ama chayta ruwaychu, Ismaelmanta nisqaykiqa manan cheqaqchu”, nispa.
41 Qanchis kaq killapin Ismaelqa+ chunka runakunantin Mizpá llaqtaman+ Aicampa churin Guedaliaspa kasqanman rirqan. Ismaelqa Elisamapa nietonmi karqan, Netaniaspa churin, payqa reypa familianmantan karqan, reypa juj kaq umallin. Mizpapi kuska mijushaqtinkun, 2 Netaniaspa churin Ismaelqa chunka runankunapiwan jatarispa Aicampa churin, Safanpa nieton Guedaliasta espadawan wañuchirqanku. Chhaynatan Ismaelqa Babilonia reypa suyupi churasqan kamachikuqta wañuchirqan. 3 Ismaelqa Mizpá llaqtapi Guedaliaswan kaq judío runakunata Caldea soldadokunatapas wañuchillarqantaqmi.
4 Guedaliasta wañuchisqanku qhepantin p’unchaytaq, manaraq pipas yachashaqtin, 5 pusaq chunka runakuna Shejenmanta,+ Silomanta,+ Samariamanta+ ima jamurqanku. Sunkhanku k’isusqa, p’achanku llik’isqa, mat’asqa cuerpoyoq+ iman chay runakunaqa yuraq inciensota* jak’u ofrendatawan aparikuspa jamurqanku,+ chaytaqa apamurqanku Jehová Diospa wasinman apanankupaqmi. 6 Jinan Mizpá llaqtamanta lloqsispa Netaniaspa churin Ismaelqa paykunaman waqaspa ayparqan. Paykunaq kasqanman chayaspataq nirqan: “Jamuychis Aicampa churin Guedaliasta qhawaykamuychis”, nispa. 7 Llaqtaman jaykuruqtinku jinataq Netaniaspa churin Ismaelqa runankunantin paykunata wañuchirqanku, jinaspa t’oqoman wijch’uykurqanku.
8 Chunka runakunan ichaqa Ismaelta nirqanku: “Ama wañuchiwaykuchu, kashanmi campopi pakasqa trigoyku, cebadayku, aceiteyku, mielniykupas”, nispa. Chaymi paykunataqa mana wayqenkunatawan kuskachu wañuchirqan. 9 Ismaelqa wañuchisqan runakunaq cuerpontan jatun t’oqoman wijch’uykurqan, chay t’oqotaqa Asá reymi ruwasqa Israel rey Basawan maqanakusqan tiempopi.+ Chay t’oqotan Netaniaspa churin Ismaelqa wañuchisqan runakunawan junt’achirqan.
10 Mizpá llaqtapi+ puchuq runakunatan reypa ususinkunatawan Ismaelqa presota apapurqan. Soldadokunaq umallin Nebuzaradanmi Aicampa churin Guedaliasman+ Mizpá llaqtapi puchuq runakunataqa saqesqa. Chay runakunatan Netaniaspa churin Ismaelqa Anmón runakunaq+ jallp’anman chimpananpaq presota apasharqan.
11 Careaq churin Joanán+ paywan kaq soldadokunaq llapa umallinkunapas Netaniaspa churin Ismaelpa millay mana allinkuna ruwasqanta yacharuspan, 12 llapa runakunantin rirqanku Netaniaspa churin Ismaelwan maqanakuq, jinaspan Gabaonpi askha unukunaq* qayllanpi tarirqanku.
13 Careaq churin Joananta paywan riq soldadokunaq llapa umallinkunatapas rikuspan, Ismaelwan kaq runakunaqa anchata kusikurqanku. 14 Jinan Mizpá llaqtamanta+ Ismaelpa presota apasqan runakunaqa Careaq churin Joananwan kutimpurqanku. 15 Netaniaspa churin Ismaelmi ichaqa pusaq runakunantin Joananmanta escaparuspa Anmón runakunaq jallp’anman ripurqanku.
16 Careaq churin Joananqa paywan kaq soldadokunaq umallinkunapiwanmi Mizpamanta puchuq runakunata apapurqanku. Paykunatan Netaniaspa churin Ismaelpa makinmanta qechurqan, Aicampa churin Guedaliasta wañuchisqan qhepaman.+ Gabaonmantan apapurqanku qharikunata, soldadokunata, warmikunata, wawakunata, autoridadkunatapas. 17 Jinaspan Belenpa+ qayllanpi kaq Kimanpi alojakuna wasipi qhepakurqanku, paykunaqa Egiptoman+ chayayta yuyaykuspan chaypiqa qhepakurqanku, 18 Caldea runakunata manchakusqankurayku. Netaniaspa churin Ismaelqa Babilonia reypa suyupi kamachikunanpaq churasqan Aicampa churin Guedaliastan wañuchisqa,+ chayrayku manchasqa kasharqanku.
42 Chaymantan soldadokunaq llapa umallinkuna, Careaq churin Joanán,+ Osayaq churin Jezanías, llapa runakunapas juch’uymanta jatunkama asuykurqanku 2 profeta Jeremiasman, jinaspa nirqanku: “Ama jinachu kay, rogakusqaykuta uyariwayku, noqaykupaqwan kay puchuq runakunapaqwan Jehová Diosniykimanta mañapuwayku, askhan karqayku, kunantaq rikusqayki jina pisillaña kashayku.+ 3 Jehová Diosniyki niwachunku maynin ñanninta rinaykuta ima ruwanaykutapas”, nispa.
4 Profeta Jeremiastaq nirqan: “Allinmi, valekuwasqaykichisman jinan Jehová Diosniykichismanta mañakusaq, imatachus Jehová Dios nimuwanqa chaytaqa llapallanta willasaykichis, manan juj simitapas pakasaykichischu”, nispa.
5 Paykunataq Jeremiasta nirqanku: “Manachus Jehová Dios qanwan willachiwasqankuman jina ruwasaqku chayqa, Jehová Dios noqayku contra junt’aq testigo, cheqaq testigo kachun. 6 Allinña manaña kaqtinpas noqaykuqa Jehová Diosniykuq simintan kasukusaqku, paymanmi kachashaykiku. Jehová Diosniykuq siminta kasukuspaqa allillanmi kasaqku”, nispa.
7 Chunka p’unchay qhepamanmi Jeremiasqa Jehová Diospa siminta chaskirqan. 8 Chaymi Careaq churin Joananta, paywan kaq soldadokunaq llapa umallinkunata, llapa runakunatapas juch’uymanta jatunkama wajachimurqan.+ 9 Nirqantaq: “Qankunan rogakuwarqankichis mañapunaypaq. Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi khaynata nin: 10 Qankuna kay suyupi qhepakunkichis chayqa, noqan sayarichisaykichis manan thunisaykichischu, noqan plantasaykichis manataqmi t’irasaykichischu, ñak’ariyta chayachimusqay jawan llakipayasaykichis.+ 11 Manchakusqaykichis Babilonia reytaqa ama manchakuychischu.+
”Qankunawanmi kashani, ama manchakuychischu, noqan salvasaykichis, makinmantan kacharichisaykichis, ninmi Jehová Dios. 12 Khuyapayasaykichismi,+ paypas khuyapayaspan suyuykichisman kutichipusunkichis.
13 ”Qankunataqchus ninkichis: ¡Manan, manan kay suyupiqa qhepakusaqkuchu!, nispa. Manataqchus Diosniykichis Jehová Diospa siminta kasukunkichis, 14 Egipto jallp’amanmi risaqku,+ chaypiqa manan guerrata rikusaqkuchu, manan waqra tocaytapas uyarisaqkuchu, manan yarqaymantapas kasaqkuchu, chaypin tiyamusaqku, nispachus ninkichis chayqa, 15 Judamanta puchuqkuna, Jehová Diosniykichispa siminta uyariychis. Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Sichus qankuna, Egiptomanpunin ripusaq, nispa chayman tiyaq* ripunkichis chayqa, 16 manchakusqaykichis espadan Egipto jallp’aman aypamusunkichis, manchakusqaykichis yarqaymi Egiptoman aypamusunkichis, chaypin wañunkichis.+ 17 Egiptomanpuni rispa chaypi tiyamuyta munaqkunaqa espadawan, yarqaywan, millay onqoywan iman wañunqaku. Manan jujllapas kausanqachu, manan pipas escapanqachu ñak’ariy chayachisqaymantaqa, nispa.
18 ”Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi khaynata nin: Imaynan Jerusalenpi tiyaqkunaman colerayta k’araq phiñakuyniyta chayachirqani,+ chhaynatan qankunamanpas Egiptoman riqtiykichisqa k’araq phiñakuyniyta chayachimusaq, ñakasqan kankichis, mancharikunamanmi tukuchisaykichis, pisichasqan, asipayasqan kankichis,+ manan jayk’aqpas kay jallp’ata rikunkichisñachu, nispa.
19 ”Judamanta puchuqkuna, Jehová Diosqa qankuna contran riman. Ama Egiptoman riychischu. Allinta reparaychis kunan p’unchay willasqayta, 20 mana kasukuspaykichisqa vidaykichiswanmi pagankichis. Jehová Diosniykumanta mañapuwayku, llapa Jehová Diosniykuq rimasqanta willawayku, noqaykutaq chayta ruwasaqku,+ nispan qankunaqa Jehová Diosniykichisman kachawarqankichis. 21 Kunanmi paypa nisqanta willashaykichis, ichaqa yachanin Jehová Diosniykichispa siminta mana kasukunaykichista, qankunaman llapa willachiwasqanta mana ruwanaykichista.+ 22 Chayrayku allinta yachaychis, maymanchus tiyaq riyta munashankichis chaypiqa espadawan, yarqaywan, millay onqoywan iman wañunkichis”,+ nispa.
43 Runakunaman Jehová Diosninkuq rimasqanta Jeremías willaqtinmi, Jehová Diosninkuq llapa kamachisqanta willayta tukuqtinmi, 2 Osayaq churin Azarías, Careaq churin Joanán,+ llapan jatunchakuq qharikunapas Jeremiasta nirqanku: “¡Rimasqaykiqa manan cheqaqchu! Jehová Diosniykuqa manan, ama Egiptoman ripuychischu, nispa niwanaykikupaqchu kachamurqasunki. 3 Neriaspa churin Barucmi+ contraykupi churashasunki Caldea runakunaq makinman urmanaykupaq, chhaynapi wañuchiwanankupaq otaq Babiloniaman presota apawanankupaq”,+ nispa.
4 Chhaynapin Careaq churin Joananpas, soldadokunaq llapa umallinkunapas, llapa runakunapas Jehová Diospa siminta mana kasukurqankuchu, manan Judá jallp’api qhepakurqankuchu. 5 Aswanpas Careaq churin Joananqa soldadokunaq llapa umallinkunapiwanmi Judamanta puchuq runakunata apapurqanku, chay runakunaqa ch’eqechisqa kasqanku llapa nacionkunamanta Judá jallp’api tiyanankupaq kutimpuqkunan karqanku.+ 6 Aparqankun qharikunata, warmikunata, wawakunata, reypa ususinkunata, soldadokunaq umallin Nebuzaradán+ Aicampa+ churin, Safanpa+ nieton Guedaliasman+ saqesqan runakunatapas, apallarqankutaqmi profeta Jeremiasta Neriaspa churin Baructapas. 7 Jehová Diospa siminta mana kasukuspan Egipto jallp’aman jaykurqanku, Tapaneskamataq+ chayarqanku.
8 Jinan Jeremías Tapanespi kashaqtin Jehová Diosqa nirqan: 9 “Tapanespi faraonpa* wasinman jaykunapi, ladrillomanta ruwasqa p’alta patapi judío runakuna rikushaqtin, jatun rumikunata jap’ispa cementowan p’ampay. 10 Chaymantataq paykunata ninki: Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Kamachiy Babilonia rey Nabucodonosortan wajachisaq,+ kay p’ampasqay rumikuna patapin trononta churasaq, chay patapin payqa kamachikunan karpata churanqa.+ 11 Payqa jamuspan Egipto jallp’aman phawaykunqa.+ Onqoywan wañunan kaqqa onqoywanmi wañunqa, preso apasqa kanan kaqqa preso apasqan kanqa, espadawan wañunan kaqqa espadawanmi wañunqa.+ 12 Ninawanmi jap’iykachisaq Egipto dioskunaq templonkunata;+ paymi dioskunaq wasinkunata kanaykuspa presota apapunqa. Imaynan michiqqa p’achanwan tapaykukun, chhaynatan payqa Egipto jallp’awan tapaykukunqa, mana imanasqan* chaymanta lloqsinqa. 13 Egipto jallp’a Bej-Semes* columnakunatapas ñut’utan ruwanqa, Egipto dioskunaq templonkunatapas ninawanmi kanaykunqa, nispa”.
44 Egipto jallp’api+ tiyaq llapa judío runakunapaqmi, Migdolpi,+ Tapanés llaqtapi,+ Nof llaqtapi,*+ Patrós jallp’api+ tiyaqkunapaqmi Jeremiasqa kay simikunata chaskirqan: 2 “Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Qankunaqa rikurqankichismi Jerusalenman+ Judapa llaqtankunamanwan chayachimusqay ñak’ariykunataqa, kunanqa ch’usaqyachisqan, mana runakunayoqmi kashan.+ 3 Chayqa pasarqan mana allinkunata ruwasqankuraykun, phiñachiwanankupaqmi ñaupa taytaykichiskunaqa+ mana reqsisqaykichis waj dioskunata servirqanku, chaykunamanmi sacrificiokunata jaywarqanku.+ 4 Noqaqa llapa kamachiy profetaykunatan kacharqani, sapa kutillanmi kacharqani nimunankupaq: Ama jinachu kaychis, ama kay cheqnisqay millay kaqkunata ruwaychischu,+ nispa. 5 Paykunan ichaqa mana uyarikurqankuchu ni kasukurqankupaschu, mana allin ruwaykunatan ruwashallarqanku, kaqllan waj dioskunamanpas sacrificiokunata jaywasharqanku.+ 6 Chayraykun coleraypas k’araq phiñakuyniypas jich’aykamusqa karqan, Judapa llaqtankunapin, Jerusalenpa callenkunapin raurarirqan. Chay llaqtakunaqa ch’usaqyachisqan, purunyachisqan karqan, kunan p’unchaykaman chhayna kashan,+ nispa.
7 ”Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: ¿Imaraykun qankuna kikillaykichistaq jatun ñak’ariyman churakunkichis? ¿Imaraykun jinalla qhawawaqchis Judá qharikuna, warmikuna, erqekuna, wawakunapas wañunanta? ¿Manachu munankichis juj pisillapas qankunamanta qhepananta? 8 ¿Imaraykun tiyaq risqaykichis Egipto jallp’api waj dioskunaman sacrificiokunata jaywaspa phiñachiwankichis? Qankunaqa wañunkichismi, ñakasqan kankichis, pachantinpi llapa nacionkunaq k’aminanmanmi tukuchisaykichis.+ 9 ¿Qonqarapunkichischu ñaupa taytaykichiskuna, Judá reykuna,+ esposankupas mana allinkuna ruwasqankuta?+ ¿Qonqarapunkichischu qankunapas esposaykichispas mana allinkuna ruwasqaykichista?+ ¿Qonqarapunkichischu Judá jallp’api, Jerusalenpa callenkunapi mana allinkuna ruwakusqanta? 10 Kunan p’unchaykamapas manan qankunaqa* k’umuykunkichischu, manan manchakuyta rikuchinkichischu,+ manataqmi ñaupa taytaykichiskunaq ñaupanman qankunaq ñaupaykichismanpas churasqay leyniykunaman, kamachikuyniykunaman jinachu kausarqankichis,+ nispa.
11 ”Chayraykun ejercitokunata kamachiq Jehová Diosqa, Israelpa Diosninqa khaynata nin: Ñak’ariytan qankunaman chayachimusaq, llapa Judá runakunatan ch’usaqyachipusaq. 12 Egipto jallp’amanpuni ripuyta munaq Judamanta puchuqkunatan jap’isaq, llapankun Egipto jallp’api wañunqaku.+ Espadawanmi, yarqaywanmi wañunqaku; juch’uymanta jatunkaman espadawan yarqaywan wañunqaku. Ñakasqan kanqaku, mancharikunamanmi tukuchisaq, pisichasqan, k’amisqan kanqaku.+ 13 Imaynan Jerusalenta espadawan, yarqaywan, millay onqoywan ima castigarqani, chhaynatan Egipto jallp’api tiyaqkunatapas castigasaq.+ 14 Egipto jallp’aman tiyaq ripuq Judamanta puchuqkunaqa manan escapanqakuchu, manan Judá jallp’amanqa kutiyta atinqakuñachu. Kutipuytan munanqaku chaypi tiyanankupaq, ichaqa manan kutinqakuchu, pisillan kutipunqaku, nispa”.
15 Jinan yanqa dioskunaman esposankuq sacrificio jaywasqankuta yachaq askha qharikuna, chaypi sayashaq askha esposakuna, Egipto jallp’api+ Patrospi+ tiyaq llapa runakuna ima Jeremiasta nirqanku: 16 “Jehová Diospa sutinpi rimapayawasqaykikutaqa manan kasukusaqkuchu. 17 Aswanpas imatachus rimarqayku chayman jinan ruwasaqku. Janaq Pacha Reinamanmi* sacrificiota jaywasaqku, vino ofrendakunatan jich’asaqku,+ imaynan noqaykupas, ñaupa taytaykupas, reyniykupas, autoridadniykupas Judapa llaqtankunapi, Jerusalenpa callenkunapi ruwarqayku chhaynata. Chaypachan askha mijunayoq, imaymanayoq karqayku, manan ima ñak’ariytapas rikurqaykuchu. 18 Janaq Pacha Reinaman manaña sacrificiokunata jaywasqaykumantapachan, manaña vino ofrendatapas jich’asqaykumantapachan mana imaykupas kanñachu, espadawan yarqaywan iman wañupushayku”, nispa.
19 Warmikunapas khaynatan nillarqankutaq: “Qosaykuq kamachisqanmi Janaq Pacha Reinamanqa sacrificiokunata jaywarqayku, vino ofrendakunatapas jich’arqayku, rijch’aynin t’anta sacrificiokunatapas ruwarqayku, vino ofrendakunatapas paypaq jich’arqayku”, nispa.
20 Jinan Jeremiasqa llapa runakunata qharikunata, esposankuta, rimapayaqnin runakunatapas nirqan: 21 “Qankunapas, ñaupa taytaykichiskunapas, reyniykichiskunapas, autoridadniykichiskunapas, llapa runakunapas Judapa llaqtankunapi, Jerusalenpa callenkunapi+ sacrificiokuna jaywasqaykichistaqa, ¡manan Jehová Diosqa qonqarqanchu, yuyashallarqanmi! 22 Jehová Diosqa manañan aguantayta atirqanchu mana allinkuna ruwasqaykichista millakunapaq ruwasqaykichistapas. Chaymi jallp’aykichisqa ch’usaqyachisqa, mancharikuna, ñakasqa, mana piqpa tiyanan kapurqan, imaynan kunan p’unchaypas kashan jina.+ 23 Qankunan chay sacrificiokunata ruwaspa Jehová Dios contra juchallikurqankichis, manan Jehová Diospa siminta, kamachikuyninkunata, yachachikuyninkunata, yuyarichiyninkunatapas kasukurqankichischu, chayraykun kay ñak’ariykunaqa chayamurqasunkichis, kunan rikusqaykichis jina”,+ nispa.
24 Chaymantapas Jeremiasqa llapa runakunata, llapa warmikunatan nillarqantaq: “Egipto jallp’api kashaq llapa Judá runakuna, Jehová Diospa siminta uyariychis. 25 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: Qankunapas esposaykichispas simiykichiswan rimasqaykichistan makiykichiswan ruwarqankichis, nirqankichismi: Janaq Pacha Reinaman sacrificio jaywanaykupaq, vino ofrendata jich’anaykupaq promesa ruwasqaykutaqa junt’asaqkun,+ nispa. Warmikuna, qankunapas prometekusqaykichistaqa junt’ankichischá, prometekusqaykichisman jinachá ruwankichis, nispa.
26 ”Egipto jallp’api tiyaq llapa Judá runakuna, Jehová Diospa siminta uyariychis: Jehová Diosmi nin: Ancha jatun sutiyraykun jurani, manan Egipto jallp’api mayqen Judá runapas+ sutiypi wajmanta juranqachu: Tukuy munayniyoq wiñaypaq kausaq Señor Jehová Diospa sutinpin jurani,+ nispa. 27 Makillan kashani paykunaman ñak’ariykunata chayachinaypaq, manan allin kaqkunatachu chayachisaq,+ Egipto jallp’api kaq llapa Judá runakunan ch’usaqyanankukama espadawan yarqaywan wañunqaku.+ 28 Pisillan espadamanta salvakuspa, Egipto jallp’amanta Judá jallp’aman kutipunqaku.+ Egipto jallp’api tiyanankupaq jamuq llapa Judá runakunan yachanqaku piqpa siminchus junt’akunqa chayta, noqaq simiychus icha paykunaq siminchus, nispa.
29 ”Jehová Diosmi nin: Kaypi qankunata castiganaypaq, qankuna contra ñak’ariykunata chayachimunaypaq rimasqay junt’akunanta yachanaykichispaqmi, juj señalta qosaykichis. 30 Egipto rey faraón Hofratan enemigonkunaq makinman entregasaq, wañuchiyta munaqkunaq makinmanmi entregasaq, ninmi Jehová Dios, imaynan Judá rey Sedequiasta wañuchiyta munaq enemigon Babilonia rey Nabucodonosorman entregarqani chhaynatan ruwasaq,+ nispa”.
45 Josiaspa churin Judá rey Jehoiaquin tawa wataña kamachikushaqtinmi,+ profeta Jeremiaspa qelqachisqanta+ Neriaspa churin Baruc+ qelqashaqtinmi Jeremiasqa kay simikunata nirqan:
2 “Baruc, Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi qanmanta khaynata nin: 3 Qanmi nirqanki: ¡Imaraqmi noqamanta, Jehová Diosmi nanayniyman llakikuyta yapaykuwan! Sinchi llakikuywanmi sayk’usqaña kashani, manan thaj kayta tarinichu, nispa.
4 ”Paytan ninki: Jehová Diosmi khaynata nin: ¡Qhawariy! Perqasqaytan thunisaq, plantasqaytan t’irasaq, suyuntintan chayta ruwasaq.+ 5 Qanqa allin kaqkunatan qanpaq maskhashanki,* amaña chaykunata maskhaychu, nispa.
”Jehová Diosmi nin: Llapa runakunamanmi ñak’ariyta chayachimusaq,+ qanmi ichaqa maymanña rinki chaypas, vidaykita salvakunki,+ nispa”.
46 Nacionkunawan imachus pasananmanta willakuytan profeta Jeremiasqa Jehová Diosmanta chaskirqan.+ 2 Egiptopaq,+ Éufrates mayu patapi kashaq Egipto rey faraón Nekopa+ soldadonkunapaq. Josiaspa churin Judá rey Jehoiaquin+ tawa wataña kamachikushaqtinmi, Babilonia rey Nabucodonosorqa paykunata Carquemispi atiparqan, paykunatan Dios nin:
3 “Jark’apakuna jatun escudoykichista, juch’uy* escudoykichista alistaychis,
maqanakuq lloqsiychis.
4 Caballopi sillakuqkuna, caballoykichista alistaspa sillakuychis.
Cascoykichista churakuspa maypichus kanaykichispi churakuychis.
Lanzaykichista filoyachiychis, maqanakuna chalecoykichiswan* churakuychis.
5 Jehová Diosmi nin: ¿Imaraykun paykunata sinchi mancharisqata rikushani?
Kutipushankun, soldadonkunaqa atipasqan kapunku.
Soldadonkunaqa qhepankuta mana qhawarikuspan sinchi mancharisqa ayqekunku.
Sinchi manchakuyllan tukuy ladopi kashan.
6 Allin phawaqkunaqa manan ayqeyta atinkuchu,
soldadokunaqa manan escapayta atinkuchu.
Wichay ladopin, Éufrates mayu patapin misk’aspa urmanku,+ nispa.
7 ¿Pin kay Nilo mayu jinaraq wichamushan?
¿Pin kay sinchi phoqchiqeq mayu jinaraq jamushan?
8 Egipton Nilo mayu jinaraq wichamushan,+
phoqchiqeq mayu jinaraqmi jamushan,
nintaq: Wichaspan jallp’ata p’ampasaq,
llaqtatan runakunantinta chinkachisaq, nispa.
9 ¡Caballokuna, wichamuychis!
¡Carretakuna, loco jinaraq phawaychis!
Soldadokuna lloqsillaychisña,
jark’apakuna escudota+ jap’iq Cus runakuna, Puj runakuna lloqsillaychisña,
flechana arcota jap’iq, flechana arcota chutaq+ Lud runakuna+ lloqsillaychisña.
10 ”Chay p’unchayqa tukuy munayniyoq Señorpa, ejercitokunata kamachiq Jehová Diospa p’unchayninmi, enemigonkunamanta vengakunan p’unchaymi. Espadan sajsanankama paykunata wañuchinqa, yawarninkuwan amikunankaman wañuchinqa, tukuy munayniyoq Señormi, ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi wichay ladopi, Éufrates mayu patapi sacrificiota ruwanqa.*+
11 Sipas Egipto, Galaadta wichay,
balsamota maskhamuy.+
Yanqan jampikunataqa maskharqanki,
qanpaqqa manan jampi kanchu.+
12 Nacionkunan pisichasqa kasqaykita yachanku,+
qaparisqaykin jallp’antinpi uyarikun.
Soldadokunan misk’achinakuspa iskayninku urmanku”, nispa.
13 Babilonia rey Nabucodonosor Egipto jallp’aman phawaykunanmantan+ Jehová Diosqa profeta Jeremiasta nirqan:
14 “Egiptopi willaychis, Migdolpi willaychis.+
Nof llaqtapi,* Tapanés llaqtapi willaychis.+
Khaynata niychis: Maychus kanaykichispi churakuychis, alistakuychis,
espadan muyuriqniykichispi kaqkunata lliuta ch’usaqyachinqa.
15 ¿Imaraykun kallpasapa runaykikuna chinkachisqa kapurqanku?
Jehová Dios atipasqanraykun paykunaqa mana sayayta atirqankuchu.
16 Askhan misk’aspa urmashanku.
Jujkuna jujkunawanmi ninakushanku:
Jaku llaqtanchisman kutipusun, jallp’anchisman kutipusun,
millay espadamanta ayqesun, nispa.
17 Chaypin willarqanku:
18 Noqa ejercitokunata kamachiq Jehová sutiyoq reymi nini,
noqa wiñaypaq kausaq Diosmi jurani:
19 Egiptopi tiyaqkuna,
q’epiykichista alistakuychis preso apasqa kanaykichispaq.
Nof llaqtan* mancharikunaman tukuchisqa kanqa,
20 Egiptoqa munay malta waka jinan.
Ichaqa wichay ladomantan ch’uspikuna k’utunanpaq jamunqa.
21 Mink’asqa soldadonkunapas wira torillokuna jinan kanku,
paykunapas kutirispan kuska ayqepunku.
Manan qaqata sayayta atirqankuchu,+
ñak’arinanku p’unchaymi paykunaman chayarqan,
cuentata qonanku tiempon paykunaman chayarqan, nispa.
22 Payqa mach’aqway jinan silbaspa ayqen,
enemigonkunaqa paypa qhepantan hachantin tukuy kallpankuwan phawanqaku,
sach’a wit’uq* runakuna jinan phawanqaku.
23 Sach’a-sach’antan wit’unqaku,
mana jaykuy atina jinaña kashaqtinpas.
Langostakunamantapas* aswan askhan kanku,
mana yupay atiymi kanku, ninmi Jehová Dios.
24 Egipto runakunaqa p’enqachisqan kanqaku,
wichay lado llaqtaq makinmanmi entregasqa kanqaku,+ ninmi Diosqa.
25 ”Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi nin: No+ llaqtaq* Amón+ diosninta, faraonta, Egiptota, diosninkunata,+ reyninkunata iman castigasaq. Arí, faraonta llapa paypi confiaqkunatawanmi castigasaq,+ nispa.
26 ”Wañuchiyta munaqninkunamanmi entregasaq, Babilonia rey Nabucodonosormanmi,+ kamachinkunamanwanmi entregasaq. Chaymantan ichaqa wajmanta ñaupa tiempopi jina runakuna tiyapunqaku, ninmi Jehová Dios.+
27 Qan ichaqa kamachiy Jacob, ama manchakuychu,
Israel llaqtalláy, ama sinchita mancharikuychu.+
Karu jallp’amantan kutichimpusayki,
preso apasqa kasqanku jallp’amantan+ mirayniykita kutichimpusaq.
Jacobqa kutimpunqan, allillanmi kashanqa, thajmi kashanqa,
manan pipas manchachinqachu.+
28 Chhaynaqa kamachiy Jacob, ama manchakuychu, qanwanmi kashani.
May nacionkunamanchus ch’eqechirqayki chaykunatan chinkachisaq,+
qantan ichaqa mana chinkachisaykichu.+
Maykamachus wanachinay chaykaman wanachisayki,*+
manan jinallaqa kawaqchu, castigasaykipunin, ninmi Jehová Diosqa”, nispa.
47 Manaraq Gaza llaqtaman faraón* phawaykushaqtinmi, Jehová Diosqa profeta Jeremiasman willarqan Filistea runakunawan imachus pasananmanta.+ 2 Jehová Diosmi khaynata nin:
“¡Qhawariy! Wichay ladomantan unu jamushan,
wasapaq mayumanmi tukunqa.
Suyumanmi, llapa chaypi kaqkunamanmi junt’aykunqa,
llaqtamanmi runankunantinman junt’aykunqa.
Qharikunan qaparinqaku,
suyupi llapa tiyaqkunan waqanqaku.
3 Caballonkunaq phapatun pampata suenachisqanta uyarispan,
maqanakuna carretankuq chhaqllallallasqanta uyarispan,
ruedankunaq manchakuy suenasqanta uyarispan,
kallpanku pisiyaqtin,
taytakunaqa wawankuta wijch’uspa manaña qhepata qhawarinqakuñachu.
4 Chay jamushaq p’unchayqa llapa Filistea runakunatan ch’usaqyachinqa,+
Tiromantan+ Sidonmantan+ puchuq llapa yanapaqkunata chinkachinqa.
Noqa Jehová Diosmi Filistea runakunata ch’usaqyachisaq,
5 P’aqla uma kaymi, q’ara uma kaymi* Gazaman chayanqa.
Asquelonqa ch’inyachisqan kapun.+
Pampankunamanta puchuqkuna,
¿jayk’aqkaman cuerpoykichista mat’akunkichis?+
6 ¡Jehová Diospa espadan!+
¿Jayk’aqmi qasi kanki?
Waqaychanaykiman kutipuy.
Samallayña, ch’inlla kay.
7 ¿Imaynan qasilla kanman noqa Jehová Dios kamachimushaqtiy?
Asquelón contran, lamar-qocha pata contran noqaqa kachamurqani”,+ nispa.
48 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi Moabmanta+ khaynata nin:
“¡Imaraqmi Nebomanta,+ ch’usaqyachisqan kapun!
Quiryataintan+ p’enqachispa jap’ikapunku.
Allin pakakuna patatan p’enqachispa ñut’upunku.+
2 Manañan pipas Moabtaqa jatunchanñachu.
Esbonpin+ urmachinankupaq khaynata rimanakunku:
Jamuychis chinkachipusun chay nacionta, nispa.
Yau Majmén, qanpas ch’inlla kay,
espadan qatipamushasunki.
3 Oronainmantapachan thunisqa kaymanta qapariy uyarikun,+
chinkachisqa kaymanta qapariymi uyarikun.
4 Moabqa ñut’usqan kapun.
Wawankunaq qaparisqanmi uyarikun.
5 Runakunan mana thaniyta waqaspa Luijman wichashanku.
Oronainman uraykunapin ñak’ariypi tarikuspa llakikuymanta qapariy uyarikun.+
6 ¡Kausayniykichista salvanaykichispaq phawaychis!
Ch’inneqpi enebro sach’a jinan kanaykichis.
7 Ruwasqaykikunapi confiasqaykiraykun,
valorniyoq cosasniykikunapi confiasqaykiraykun qanpas atipasqa kanki.
Kemosqa+ preso apasqan kanqa,
sacerdotekunantin, autoridadninkunantinmi apasqa kanqa.
8 Thuniqqa llapa llaqtakunamanmi jaykunqa,
manan mayqenpas escapanqachu.+
Wayq’o pampan wañunqa, pampaniraq jallp’an ch’usaqyachisqa kanqa,
noqa Jehová Diospa nisqayman jinan chinkachisqa kanqa.
9 Moab suyuman juj marcata churaychis señalta jina,
payqa thunisqa kaspan ayqenqa,
llaqtankunaqa mancharikunamanmi tukuchisqa kanqa,
mana runakunayoqmi qhepapunqa.+
10 ¡Ñakasqa kachun Jehová Diospa kamachisqanta mana tukuy sonqo ruwaqqa!
¡Ñakasqa kachun espadanwan mana wañuchiyta munaqqa!
11 Moab runakunaqa wayna-sipas kasqankumantapachan thajpi tiyasharqanku,
manan jayk’aqpas preso apasqaqa karqankuchu.
P’uyñupi mana kuyuchisqa vino jinan kasharqanku,
mana juj p’uyñuman cambiasqa vino jinan kasharqanku,
chayraykun kaqlla saborninqa kasharqan,
q’apayninpas manan cambiarqanchu.
12 ”Chayraykun p’unchaykuna chayamushanña. Runakunatan kachamusaq paykunata vinota jina jich’anankupaq. Tallispan jatun p’uyñunkunata ñut’unqaku, ninmi Jehová Dios. 13 Imaynan Israel runakuna confiasqanku Betelmanta p’enqakunku,+ chhaynatan Moab runakunapas Kemosmanta p’enqakunqaku.
14 ¿Imaraykun ninkichis: Kallpasapa maqanakuqkunan kayku, liston kashayku guerraman rinaykupaq,+ nispa?
15 Moabqa ch’usaqyachisqan kapun,
llaqtankunamanmi phawaykurqanku,+
allin waynankunatan wañuchirqanku,+
noqa ejercitokunata kamachiq Jehová sutiyoq reymi chayta nini.+
16 Moab runakunaq ñak’ariyninqa chayamunqañan,
urmananqa kayllapiñan kashan.+
17 Muyuriqninpi kaqkunan paykunamanta llakikunqaku,
llapa imayna kasqankuta* reqsiqkunan khuyapayanqaku.
Niychis: ¡Imaynapin atiyniyoq vara p’akikurqan!
¡Imaynapin munay tauna p’akikurqan!, nispa.
18 Yau Dibón llaqta,+
jatunchasqa kasqaykimanta k’umuykuy, ch’akiymanta* tiyaykuy,
Moabta thuniqmi qan contra jamun,
allin perqaykikunatan thuninqa.+
19 Aroer llaqta,+ ñan patapi makilla kashay.
Ayqekushaq qharita, escapakushaq warmita tapuy: ¿Iman pasarun?, nispa.
20 Moabqa p’enqaypin kashan, sinchi mancharisqan kashan.
Waqaychis, qapariychis.
Arnonpi willaychis+ Moab thunisqa kasqanmanta.
21 ”Juicion chayamun pampaniraq jallp’aman,+ Olón llaqtaman, Jáz llaqtaman,+ Mefaj llaqtaman;+ 22 Dibón llaqtaman,+ Nebo llaqtaman,+ Bej-Diblatain llaqtaman; 23 Quiryatain llaqtaman,+ Bej-Gamul llaqtaman, Bej-Meón llaqtaman;+ 24 Queriyoj llaqtaman,+ Bozrá llaqtaman, Moab jallp’api kaq karupi cercapi llapa llaqtakunamanwan.
25 Moabpa kallpantan chinkachipunku,*
makintan p’akipunku, ninmi Jehová Dios.
26 Moabta machachiychis,+ Jehová Dios contra jatunchakusqanmanta.+
Aqtusqanpin lansasqanpin qhospashan,
asipayasqan kashan.
27 ¿Manachu qanqa Israelta asipayarqanki?+
¿Suwakunawanchu purirqan umaykita maywirispa pay contra rimanaykipaq?
28 Moab runakuna llaqtakunata saqespa qaqakunapi tiyaychis,
qaqa qhatakunapi q’esachakuq urpi jina kaychis”, nispa.
29 Moabpa jatunchakuq kasqanmantan uyariyku,
uma oqariq, k’ankaykachaq, orgulloso, jatunchakuq sonqo kasqanmantan uyariyku.+
30 “Jehová Diosmi nin: Yachanin sinchi phiñakuq kasqanta,
rimasqanqa yanqan.
Paykunaqa manan imatapas ruwanqakuchu.
Ch’ijchimuq k’allmaykikunan lamar-qochakamaraq mast’arikurqan.
Lamar-qochakamaraqmi, Jazerkamaraqmi chayarqan.
Poqosqa frutaykimanmi,* cosechana uvasniykimanmi ch’usaqyachiq uraykamun.+
33 Moab jallp’amantan,+ huertamantan kusikuypas q’ochukuypas chinkapun.
Uvas sarunapin vinota ch’akichipuni.
Manañan pipas uvasta saruspa kusikuymanta qaparinqañachu.
Jujniray qapariymi kanqa,+ nispa”.
34 Diosmi nin: “Esbonmanta+ Elealekaman+ qapariy uyarikun.
Nimrin wayq’o unupas ch’akipunqan.+
35 Moabmantan chinkachisaq, yupaychana patakunaman ofrenda apaqkunata,
diosninkuman sacrificio jaywaqkunatan chinkachisaq, ninmi Jehová Dios.
36 Chaymi sonqoyqa Moabmanta flauta* jina waqanqa,+
Quir-Jeres runakunamantan sonqoyqa flauta jina waqanqa.
Qhapaq kaykuna juñusqanmi tukukapunqa.
37 Lliupa umanmi k’isusqa kashan,+
lliupa sunkhanmi k’isusqa kashan.
38 “Jehová Diosmi nin: Moabpa llapa wasi patankunapin,
llapa plazankunapin waqaylla uyarikushan.
Moabtan ñut’urqani,
wijch’unapaq p’uyñuta jinan ñut’urqani.
39 ¡Waqaychis! ¡Moabqa p’enqakuymantan ripun!
¡Sinchi mancharisqan kashan!
Moabqa asipayanan kapun,
sinchi mancharikuymi muyuriqninpi kaqkunapaq kapun, nispa”.
40 “Jehová Diosmi khaynata nin:
¡Qhawariychis! Imaynan ankaqa imata jap’inanpaqpas phawaykun,+
chhaynatan enemigonqa Moab pataman rafranta mast’arinqa.+
41 Llaqtakunatan atipanqaku,
allin perqasqa torrekunatan jap’ikapunqaku.
Chay p’unchaymi Moab soldadokunaqa ñak’arinqaku,
onqokuq warmi jinaraqmi ñak’arinqaku, nispa”.
43 Yau Moab llaqtapi tiyaq runa,
ñaupaykipin kashan manchakuy, t’oqo, trampa ima, ninmi Jehová Dios.
44 Manchakuymanta ayqekuqqa t’oqomanmi urmaykunqa,
t’oqomanta lloqsimuqtaq trampaman jaykunqa.
Moabta castiganay wataqa chayamunqapunin, ninmi Jehová Dios.
45 Esbonpa llanthunman ayqekuqqa manan yanapayta tarinqachu.
Esbonmantan nina lloqsimunqa,
Sehonpa chaupinmantan nina lloqsimunqa,+
Moabpa mat’intan ruphanqa,
ch’aqwaqkunaq uma tulluntan ruphanqa.+
46 ¡Imaraqmi qanmanta Moab suyu!
Kemospa llaqtanqa chinkapunmi.+
Churiykikunan preso apasqa kapun,
ususiykikunan apasqa kapun.+
47 Ichaqa Moabmanta preso apasqakunatan juñusaq,
tukukuy p’unchaykunapin paykunata juñusaq, ninmi Jehová Dios.
Kaypin tukupun Moabta castiganapaq willakuy”.+
49 Anmón runakunatan+ Jehová Dios khaynata nin:
“¿Mana wawakunayoqchu Israel karqan?
¿Manachu herencia chaskiqnin karqan?
¿Imaraykun Malcan*+ munaychakun Gad jallp’ata?+
¿Imaraykun runankuna Israelpa llaqtankunapi tiyan?”, nispa.
2 “Jehová Diosmi khaynata nin:
Guerrapaq qapariyta uyarichinay p’unchaymi chayamushanña,
Rumi montonmanmi tukupunqa,
qayllanpi llaqtakunatan kanaykunqaku.
Ch’utiqninkunatan Israelqa ch’utinqa,+ ninmi Jehová Dios.
3 ¡Esbón llaqta, waqay, Hai llaqtan ch’usaqyachisqa kapun!
Rabapa llaqtankuna, qapariychis.
Qhasqa p’achawan churakuychis.
Waqaspa kayman jaqayman phawaykachaychis, rumi kanchakunapi* phawaykachaychis,
Malcanqa preso apasqan kanqa,
sacerdotenkunantin autoridadninkunantinmi apasqa kanqa.+
4 Yau mana junt’aq ususi,
¿imaraykun allin qarpasqa pampa wayq’oykikunamanta alabakunki?
Valorniyoq cosasniykikunapin confianki,
ninkitaq: ¿Pin noqa contra jamunman?, nispa”.
5 “Millay kaqtan chayachimusayki,
muyuriqniykipi kaqkunamantan jamunqa.
Qankunaqa tukuy ladomanmi ch’eqechisqa kankichis,
ayqeqkunataqa manan pipas juñunqachu, ninmi tukuy munayniyoq Señor, ejercitokunata kamachiq Jehová Dios”.
6 “Chaymantan ichaqa preso apasqa Anmón runakunata juñusaq, ninmi Jehová Dios”.
7 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi Edomta nin:
“¿Manachu Temanpi yachay kapun?+
¿Manañachu yachayniyoqkunaq yuyaychaynin kapun?
¿Mana valeqmanchu yachayninku tukupun?
8 ¡Dedanpi tiyaqkuna,+ kutirispa escapaychis!
¡Phawaychis uray ukhukunapi tiyamuychis!
Castiganay p’unchay chayamuqtinmi,
ñak’ariyta Esauman chayachimusaq.
9 Uvas pallaqkuna jamunkuman chayqa,
¿manachu pallapakunapaq* wakinta saqenkuman?
Suwakuna tuta jamunkuman chayqa,
¿manachu necesitasqallankuta suwakunkuman?+
10 Noqan ichaqa Esauta mana imayoqta saqesaq.
Pakakunankunatan sut’i rikuyman tukuchisaq,
manaña pakakunanpaqmi chayta ruwasaq.
Wawankunapas, wayqenkunapas, wasimasinkunapas llapankun chinkachisqa kanqaku,+
paypas chinkachisqan kanqa.+
11 Mana taytayoqniykikunata saqeway,
noqan uywasaq, noqan qhawarisaq,
viudaykikunapas noqapin confianqaku”, nispa.
12 Jehová Diosmi khaynata nin: “¡Qhawariy! Phiñakuyniywan junt’aykusqa copamanta mana tomananku kaqkunapas tomanqakun, ¿chaychu qanpas mana castigasqa kawaq? Manan castigomantaqa librakunkichu, qanqa tomanaykipunin”,+ nispa.
13 Jehová Diosmi nin: “Sutiyraykun jurani, Bozraqa mancharikunamanmi tukuchisqa kanqa,+ k’amisqan kanqa, purunyachisqan, ñakasqan kanqa; llapa llaqtankunapas wiñaypaqmi thunisqa kanqa”,+ nispa.
14 Jehová Diosmantan juj willakuyta uyarini,
nacionkunamanmi juj willaqta kachakun,
“juñukuspa phawaykuychis,
maqanakuypaq alistakuychis”+ nispa willamunanpaq.
15 “¡Qhawariy! Nacionkunaq ñaupanpin mana valeqman tukuchiyki,
runakunaq cheqninanmanmi tukuchiyki.+
16 Runakunata manchachispan engañakurqanki,
jatunchakuq sonqoykiwanmi q’otuchikurqanki,
qanqa qaqa t’oqokunapin tiyanki,
alto patakunapin tiyanki.
Ankakuna jinaña mana aypanakunapi q’esachakunki chaypas,
noqan chaymanta uraykachimusayki” ninmi Jehová Dios.
17 Diosmi nin: “Edomqa mancharikunamanmi tukuchisqa kanan.+ Llapa chayninta puriqkunan sinchi mancharisqa qhawanqaku, imaynapi tarikusqanta rikuspan admirasqa qhawanqaku. 18 Sodoma llaqta, Gomorra llaqta jinan, qayllanpi llaqtakuna jinan ch’usaqyachisqa kanqa,+ manan pipas chaypiqa tiyanqañachu, manan pipas chaypiqa wasichakunqañachu,+ ninmi Jehová Dios.
19 ”Jujmi Jordán sach’a-sach’amanta lloqsimuq león jina,+ Edompa allin pastonkuna contra wichamunqa, usqhayllan paykunata* jallp’ankumanta qatirparisaq. Ajllasqay umallitan chayman churasaq. ¿Pin noqa jina kanman, pin churapakuwanman? ¿Mayqen michiqmi noqa contra sayarinman?+ 20 Chayrayku Jehová Dios Edomta imachus ruway munasqanta, Temanpi+ tiyaqkuna contra imachus yuyaykusqanta uyariychis:
Uña ovejakunatan pampanta aysaspa apakapunqaku.
Mana allinkuna ruwasqankuraykun tiyasqanku jallp’a purunyachisqa kanqa.+
21 Urmaykuspa suenasqanwanmi jallp’a chhafchikun.
¡Qapariykunan uyarikun!
Suenayqa Puka lamar-qochakamaraqmi uyarikun.+
22 ¡Qhawariy! Enemigonqa wichaymanta imatapas jap’inanpaq phawaykuq anka jinan phawaykunqa,+
Bozrá patamanmi rafranta mast’arinqa.+
Chay p’unchaymi Edom soldadokunaqa ñak’arinqaku,
onqokuq warmi jinaraqmi ñak’arinqaku, nispa”.
23 Damasco llaqtamantan+ Dios khaynata nin:
“Amajpas+ Arpajpas p’enqachisqan kashanku,
mana allin willakuykunatan uyarirqanku.
Manchakuymantan pisi kallpayanku.
Lamar-qocha jinan sonqonku mana tiyaykunchu.
24 Damascoqa pisi kallpayapunmi.
Ayqekunanpaqmi kutirin, ichaqa sinchi mancharisqan kashan.
Llakikuymi, nanaymi payta atipashan,
onqokushaq warmi jinan ñak’arishan.
25 ¿Imaynapitaq jatunchana llaqtari mana wijch’usqachu karqan?
¿Imaynapitaq kusikuna llaqtari mana wijch’usqachu karqan?
26 Waynankunaqa plazankunapin urmanqaku,
chay p’unchaymi llapa soldadokuna wañunqaku, ninmi ejercitokunata kamachiq Jehová Dios.
27 Damascoq perqankunatan kanaykusaq,
Ben-Adajpa allin perqasqa torrenkunatan nina ruphaykunqa”,+ nispa.
28 Babilonia rey Nabucodonosorpa atipasqan Quedar llaqtamantan,+ Azorpa suyunkunamantan Jehová Dios khaynata nin:
“Quedar llaqtaman wichaychis,
inti lloqsimuy lado runakunata ch’usaqyachimuychis.
29 Karpankunatan, ovejankunatan qechupunqaku,
karpa qatanankunatan, tukuy imaymanankutan apakapunqaku.
Camellonkunatan apakapunqaku,
¡tukuy ladopin manchakuy kashan!, nispataq qapariykunqaku.
30 ¡Ayqekuychis, karuman ripuychis!
Azorpi tiyaqkuna, phawaychis uray ukhukunapi tiyamuychis, ninmi Jehová Dios.
Babilonia rey Nabucodonosormi qankuna contra mana allinta yuyaykun,
qankunata jap’inasuykichispaqmi yuyaykun.
31 ¡Phawaychis, thajpi kashaq nación contra wichaychis,
mana imata manchakuspa tiyashaq nación contra wichaychis!, ninmi Jehová Dios.
Manan punkunkunapas trancanankunapas kanchu, sapallankun tiyanku.
32 Camellonkutan apakapunqaku,
askha uywankutan apakapunqaku.
Ninri pata chujchankuta rutukuqkunatan ch’eqechisaq,+
tukuy ladomanmi* ch’eqechisaq,
tukuy ladomantan ñak’ariyninkuta chayachimusaq, ninmi Jehová Dios.
33 Azorqa monte alqokunaq tiyananmanmi tukupunqa,
wiñaypaqmi purunyachisqa kanqa.
Manan pipas chaypiqa tiyanqañachu,
manan pipas chaypiqa wasichakunqañachu”, nispa.
34 Judá rey Sedequías kamachikuyta qallarisqan+ tiempopin Jehová Diosqa Elamwan+ imachus pasananmanta profeta Jeremiasta khaynata nirqan: 35 “Noqa ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nini: Elampa flechanan arcontan p’akisaq,+ chaywanmi paykunaqa kallpayoq kanku. 36 Janaq pachaq tawantin cantonmantan Elamman tawantin wayrakunata kachamusaq, chay wayrakunaq kasqanmanmi paykunata ch’eqechisaq. Elam runakunaqa llapa nacionkunamanmi ch’eqechisqa kanqaku, nispa”.
37 Jehová Diosmi nin: “Enemigonkunaq ñaupanpin, wañuchiyta munaqkunaq ñaupanpin Elam runakunata khatatatachisaq;* juj ñak’ariytan chayachimusaq, k’araq phiñakuyniytan chayachimusaq. Ch’usaqyachinaykaman espadawan qatipachisaq”, nispa.
38 “Elampin tronoyta churasaq,+ reynintapas, autoridadninkunatapas chinkachisaqmi” ninmi Jehová Dios.
39 “Tukukuy p’unchaykunapin ichaqa Elammanta preso apasqakunata juñusaq” ninmi Jehová Diosqa.
50 Babilonia nacionmantan,+ Caldea runakunaq jallp’anmantan Jehová Diosqa profeta Jeremiaswan khaynata willachirqan:
2 “Nacionkunapi rimariychis, nacionkunaman willaychis.
Juj k’aspita señalta jina sayachispa willaychis.
¡Ama imatapas pakaychischu!
Niychis: Babilonian atipasqa kapun.+
Bel diosninkun p’enqachisqa kapun.+
Merodacmi sinchi mancharisqa kashan.
Idolonkunan p’enqachisqa kashan.
Millakunapaq* idolonkunan sinchi mancharisqa kashan, nispa.
3 Wichay ladomantan juj nación jamun phawaykunanpaq.+
Mancharikunamanmi jallp’anta tukuchin;
manan pipas chaypiqa tiyanñachu.
Runapas uywakunapas ayqekapunmi, lliumi ripun”, nispa.
4 Jehová Diosmi nin: “Chay p’unchaykunapin, chay tiempopin Israel llaqta Judá llaqtawan kuska jampunqaku.+ Purishaspan waqanqaku,+ kuskan Jehová Diosninkuta maskhawanqaku.+ 5 Sion ladota qhawarispan Sionman riq ñanmanta tapukunqaku,+ ninqakutaq: Jamuychis, Jehová Dioswan wiñaypaq rimanakuyta ruwasun wajmanta llaqtan kananchispaq,+ nispa. 6 Llaqtayqa chinkasqa t’aqa ovejakuna jinan kasharqan,+ michiqnillankutaqmi chinkachirqan.+ Orqokunamanmi aparqanku, moqo patakunapin comunta purichirqanku. Ovejakunaqa maychus samakunankutapas qonqapurqankun. 7 Pi tariqmi mijupuq,+ enemigonkunan niqku: Manan juchayoqchu kayku, paykunaqa Jehová Dios contran, chanin tiyana contran juchallikurqanku, ñaupa taytankuq suyakunan Jehová Dios contran juchallikurqanku, nispa”.
8 “Babiloniamanta ayqeychis,
Caldea runakunaq jallp’anmanta lloqsiychis,+
ñaupaqta puriq anejo jina, orqo cabra jina kaychis.
9 Wichay lado jallp’amantan juj t’aqa jatun nacionkunata wajachishani,+
Babilonia contran kachamushani.
Ordenpin maqanakunankupaq jamunqaku,
chay ladomantan Babiloniaqa atipasqa kanqa.
Flechankuqa guerrapi maqanakuqpa jinan,
tayta-mamakunatan mana churiyoqta saqen,+
flechankuwanqa jap’ichillankupunin.
Pastopi saltaykachaq uña waka jinan saltaykacharqankichis,
orqo caballokuna jinan wijijijirqankichis.
12 Mamaykichisqa p’enqachisqan kapun.+
Wachakuqniykichisqa llakisqan kashan.
¡Qhawariychis! Payqa nacionkunamanta aswan juch’uy kaqmi,
mana unuyoq ch’aki pampan, ch’inneq pampan kapun.+
Babilonianta llapa puriqkunan mancharisqa qhawanqaku,
imaynapi tarikusqanta rikuspan admirasqa qhawanqaku.+
14 Maqanakuypaq ordenpi Babiloniaman tukuy ladomanta phawaykuychis,
llapa flechana arcota chutaqkuna phawaykuychis,
ama mich’akuspa flechaychis,+
Jehová Dios contran payqa juchallikun.+
15 Pay contra tukuy ladomanta guerrapaq qapariychis,
payqa atipasqan kapun.
Paymanta vengakuychis,
imayna ruwasqanta jina payta ruwaychis.+
16 Babiloniamanta tarpuqta chinkachiychis,
cosecha tiempopi ichhuna jap’iqta chinkachiychis.+
Millay espada jawan sapanka llaqtankuman kutipunqaku,
sapankan jallp’ankuman ayqekunqaku.+
17 ”Israel runakunaqa ch’eqechisqa ovejakunan kanku,+ leonkunan ch’eqechirqan.+ Ñaupaqtaqa Asiria reymi mijurqan,+ chaymantataq Babilonia rey Nabucodonosor tullunkuta k’uturqan.+ 18 Chayraykun ejercitokunata kamachiq Jehová Dios, Israelpa Diosnin khaynata nin: Babilonia reymantan jallp’anmantawan cuentata mañasaq, imaynan Asiria reymanta cuentata mañarqani chhaynata.+ 19 Israeltan pastonkunaman kutichimpusaq,+ Carmelo orqopin, Basán orqopin mijukunqaku.+ Efrainpa orqonkunapin,+ Galaadpa orqonkunapin sajsaykunqaku,+ nispa”.
20 Jehová Diosmi nin:
“Chay p’unchaykunapin, chay tiempopin Israelpa juchanqa maskhasqa kanqa,
ichaqa manan ni jujpas kanqachu,
Judapa juchankunaqa manan tarikunqachu,
noqan qhepachisqay runakunata perdonasaq”,+ nispa.
21 Jehová Diosmi nin: “Meratain jallp’aman, Pecojpi tiyaqkunaman phawaykuy.+
Wañuchisqa, ch’usaqyachisqa kachunku.
Llapa kamachisqayta ruway.
22 Suyupin guerrapaq ch’aqway uyarikun,
jatun ñak’ariymi uyarikun.
23 ¡Ikiraqmi, imaynatan pachantinta ñut’uq martillota p’akirqanku!+
¡Imaynapin Babilonia llapa nacionkunaq mancharikunanman tukupurqan!+
24 Yau Babilonia, trampatan churarqayki,
qantaq mana cuentata qokuspa chayman urmarqanki.
Tarisqan karqanki, jap’isqan karqanki,+
Jehová Dios contran qanqa jatarirqanki.
25 Jehová Diosmi arma waqaychananta kichan,
chaymantan phiñakuyniy armakunata orqomun.+
Tukuy munayniyoq Señorpan, ejercitokunata kamachiq Jehová Diospan,
Caldea runakunaq jallp’anpi juj ruwanan kashan.
26 Karukunamantaraq jamuspa Babiloniaman phawaykuychis.+
Mijuy waqaychanankunata kichaychis.+
Paymanta qechusqaykichista trigota jina montoychis.
Lliuta chinkachiychis,+
ama pipas paymanta qhepachunchu.
27 Llapa malta toronkunata wañuchiychis,+
ñak’anaman uraykamuchunku.
¡Imaraqmi paykunamanta, p’unchayninkun chayamun!
¡Cuentata qonanku tiempon chayamun!
28 Ayqekuqkunatan uyarikun,
Babilonia jallp’amanta escapaqkunatan uyarikun,
Jehová Diospa vengakuyninta Sionpi willanankupaqmi escapashanku,
templonmanta vengakuyta willanankupaqmi ayqekushanku.+
29 Babilonia contra flechaqkunata wajachimuychis,
llapa flechana arco chutaqkunata wajachimuychis.+
Paypa muyuriqninpi karpakuychis, ama pitapas escapachiychischu.
Imachus ruwasqanmanta kutichipuychis,+
ruwasqanta jina payta ruwaychis,+
Jehová Diospa ñaupanpin jatunchakurqan,
Israelpa ch’uya Diosninpa ñaupanpin k’ankaykacharqan.+
30 Chayraykun waynankunaqa plazankunapi urmanqaku,+
chay p’unchaymi llapa soldadonkuna wañunqaku”* nispan nin Jehová Dios.
31 Tukuy munayniyoq Señormi, ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin:
“Yau mana kasukuq k’ullu+ Babilonia, ¡qhawariy! Qan contran kashani.+
P’unchayniykiqa jamunanmi, cuentata mañanay tiempoqa chayamunanmi.
32 Yau k’ulluchakuq, misk’aspan urmanki,
manan pipas sayarichisunkichu.+
Llaqtaykikunatan kanaykusaq,
llapa muyuriqniykipi kaqkunatan ruphaykunqa”, nispa.
33 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi nin:
“Israel runakunan, Judá runakunan sarunchasqa kashan,
llapa apaqninkunaq makinpin kashan.+
Manan kachariyta munankuchu.+
35 Jehová Diosmi nin: “Caldea runakuna contran juj espada jamunqa,
Babiloniapi tiyaqkuna, autoridadninkuna, yachaysapa runankuna contran jamunqa.+
36 Falso profetakuna contran espada jamunqa, mana yuyayniyoqkuna jinan kanqaku.
Soldadonkuna contran espada jamunqa, sinchi manchakuymi paykunata atipanqa.+
37 Caballonkuna, carretankuna contran espada jamunqa,
chaypi kaq tukuy ladomanta runakuna contran jamunqa,
sinchi mancharisqa warmi jinan kanqaku.+
Paypa valorniyoq cosasninkuna contran espada jamunqa,
lliutan valorniyoq cosasninkunata apakapunqaku.+
38 ¡Ikiraqmi ununmanta! Ch’akichisqan kapunqa.+
Babiloniaqa thupasqa idolokunaq jallp’anmi,+
manchakunapaq rijuriykunata rikuspan paykunaqa loco jina kashanku.
39 Chayraykun chaypiqa ch’inneqpi kaq animalkuna aullaq animalkunawan tiyanqaku,
avestruzkunan chaypi tiyanqaku.+
Chaypiqa manan jayk’aqpas runaqa tiyanqañachu,
wiñay-wiñaypaqmi purun kanqa”,+ nispa.
40 Jehová Diosmi nin: “Thunisqay Sodoma llaqta, Gomorra llaqta jinan,+ qayllanpi llaqtakuna jinan ch’usaqyachisqa kanqa,+ manan pipas chaypiqa tiyanqañachu, manan pipas chaypiqa wasichakunqañachu.+
41 ¡Qhawariychis! Wichay ladomantan juj llaqta jamunqa,
sinchi karumantan jatun nación jamunqa,+
sinchi karumantan atiyniyoq reykuna jamunqa.+
42 Flechana arcontin juch’uy lanzantin iman jamunqaku.+
Paykunaqa millaymi kanku, manan pitapas khuyapayanqakuchu.+
Caballo sillapi rispaqa lamar-qocha jinaraqmi qaparinku.+
Yau Babilonia llaqta, juj runa jinallan qan contra phawaykamunankupaq ordenpi kashanku.+
Manchakuymi payta atipashan,
nanaywan jap’ichikuq onqoq warmi jinan kashan.
44 ”Jujmi Jordán sach’a-sach’amanta lloqsimuq león jina, Babiloniaq allin pastonkuna contra wichamunqa, usqhayllan paykunata* jallp’ankumanta qatirparisaq. Ajllasqay umallitan chayman churasaq.+ ¿Pin noqa jina kanman, pin churapakuwanman? ¿Mayqen michiqmi noqa contra sayarinman?+ 45 Chayrayku Jehová Dios Babiloniata imachus ruway munasqanta,+ Caldea runakunaq jallp’an contra imachus yuyaykusqayta uyariychis;
uña ovejakunatan pampanta aysaspa apakapunqaku.
Mana allinkuna ruwasqankuraykun tiyasqanku jallp’a purunyachisqa kanqa.+
46 Babilonia nación atipasqa kaqtin suenaywanmi jallp’a chhafchikunqa,
nacionkunapin qapariy uyarikunqa”,+ nispa.
51 Jehová Diosmi khaynata nin:
“Babilonia contran,+ Lej-Camaipi* tiyaqkuna contran thuniq wayrata jatarichimusaq.
2 Wayrachiqkunatan Babiloniaman kachamusaq,
paykunan wayrachispa jallp’anta ch’usaqyachinqaku,
ñak’ariy p’unchaypin pay contra tukuy ladomanta jamunqaku.+
3 Flechaqqa ama flechana arconta chutachunchu.
Ama mayqenninkupas maqanakuna chaleconkuwan* sayarichunkuchu.
Ama waynankunata khuyapayaychischu.+
Llapa soldadonkunata wañuchiychis.
4 Caldea runakunaq jallp’anpin paykunaqa wañuchisqa kanqaku,
callekunapin wijch’urayanqaku.+
5 Israelwan Judawanqa manan viudachu qheparqanku,
manan ejercitokunata kamachiq Jehová Diosninkumanta viudachu qheparqanku.+
Caldea runakunaq jallp’ankun ichaqa Israelpa ch’uya Diosninpaqqa juchawan junt’a kashan.
Ama paypa juchanrayku wañuychischu.
Jehová Diospa vengakunan p’unchaymi chayamun,
paymi imachus ruwasqanmanta kutichipunqa.+
7 Babiloniaqa Jehová Diospa makinpi qori copan karqan,
paymi pachantinta machachirqan.
8 Qonqayllan Babilonia urmaykun, ñut’un kashan.+
¡Waqaychis paymanta!+
Balsamota nanayninpaq maskhamuychis, yaqapaschá qhaliyapunman”, nispa.
9 “Babiloniataqa jampirqanchismi, ichaqa manan qhaliyanchu.
Jina kachun, jaku sapankanchis llaqtanchisman kutipusun.+
Juchachasqa kayninqa janaq pachakamaraqmi chayan,
phuyukunaq kasqanmanraqmi chayan.+
10 Jehová Diosmi justiciata ruwapuwanchis.+
Jamuychis, Sionpi rimamusun Jehová Diosninchispa ruwasqankunamanta.+
11 Flechakunata filochaychis,+ jark’apakuna muyu escudokunata jap’iychis.*
Jehová Diosmi Media nación reykunata sayarichimun,+
Babiloniata ch’usaqyachinanpaqmi payqa yuyaykushan.
Kayqa Jehová Diospa vengakuyninmi, wasinmanta vengakuyninmi.
12 Babilonia perqankuna contra juj k’aspita señalta jina sayachiychis.+
Guardiakunata yapaychis, qhawaqkunata sitionman churaychis.
Pakallapi suyapaqkunata* churaychis.
Jehová Diosqa allintan yuyaykun imachus ruwananta,
Babiloniapi tiyaqkuna contra prometesqantaqa junt’anqan.+
13 Askha unukuna patapi tiyaq warmi,+
askha valorniyoq cosaskunayoq warmi,+
tukukuyniykin chayamun, tukuy ima tarisqaykipas tukukapunqan”.+
14 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi sutinpi khaynata juran:
Langostakunata* jinan runata askhatapuni junt’achimusayki,
paykunan atipaspa qan patapi qaparinqaku,+ nispa.
15 Paymi kay pachata kamaqqa, paymi atiyninwan ruwarqan,
paymi imaymana wiñachiq jallp’ataqa yachaywan ruwarqan,+
paymi janaq pachata allin yuyaywan mast’arirqan.+
16 Pay rimariqtinmi janaq pachapi unukuna qaparin,
paymi phuyukunata kay pachaq k’uchunkunamantaraq jatarichimun,
parachimuspan llifllikichimun,
wayratan waqaychananmanta lloqsichimun.+
17 Llapa runakunan mana yuyayniyoq, mana yachayniyoq kanku.
Llapa qolqe takaqkunan uyankuta mana mayman churayta atinqakuchu,
idolokuna ruwasqankumantan p’enqasqa kanqaku.+
Unuyachisqa metalmanta idolonkuqa yanqan,
chay idolokunaqa manan kausankuchu.+
18 Mana imapaq valeq,+ pujllana jina yanqan chaykunaqa,
cuentata mañanay p’unchay chayamuqtinmi ch’usaqyachisqa kanqaku.
19 Jacobpa Diosninmi* ichaqa mana chaykuna jinachu,
paymi tukuy imaymanata ruwaqqa,
Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi sutinqa.+
20 Diosmi nin: “Qanqa maqanakunaypaq rakhu k’aspin kanki,
maqanakunaypaq arman kanki,
qanwanmi nacionkunata ñut’usaq,
qanwanmi gobiernokunata ch’usaqyachisaq.
21 Qanwanmi caballokunata caballopi sillakuqkunatapas ch’usaqyachisaq.
Qanwanmi carretakunata carreta manejaqkunatapas ñut’usaq.
22 Qanwanmi qharikunata warmikunatapas ch’usaqyachisaq.
Qanwanmi machukunata waynakunatapas ch’usaqyachisaq.
Qanwanmi waynakunata sipaskunatapas ch’usaqyachisaq.
23 Qanwanmi michiqkunata ovejakunatapas ch’usaqyachisaq.
Qanwanmi chajra llank’aqkunata masa torokunatapas ch’usaqyachisaq.
Qanwanmi kamachikuqkunata umallikunatapas ch’usaqyachisaq.
24 Babiloniaman llapa Caldea runakunamanwanmi imachus ruwasqankumanta kutichipusaq,
rikushaqtiykichis Sionpi mana allinkuna ruwasqankumantan castigasaq”+ nispan nin Jehová Dios.
Makiyta jaywarispan orqo patakunamanta urmaykachimusayki,
ruphasqa orqomanmi tukuchisayki” ninmi Jehová Dios.
26 “Manan runakunaqa qanmanta cimentacionpaq rumita orqonqakuchu,
manan esquina rumita orqonqakuchu, wiñaypaqmi purunyachisqa kanki”+ ninmi Jehová Dios.
27 “Suyupi juj k’aspita señalta jina sayachiychis.+
Nacionkunapi waqrata tocaychis.
Nacionkunata ajllaychis* payman* phawaykunankupaq.
Pay contra wajachimuychis Ararat suyuta,+ Miní suyuta, Askenaz suyutawan.+
Ejercitopaq runata juñunanpaq encargakuqta churaychis.
Sinchi askha caballokunata uña langostakunata jinaraq kachaychis.
28 Nacionkunata ajllaychis* payman phawaykunankupaq,
Media nacionpa reyninkunata,+ kamachikuqninkunata, llapa umallinkunata,
llapa kamachisqanku suyukunatawan.
29 Jallp’an khatatatanqa,* jallp’an chhafchikunqa,
Jehová Diosmi Babilonia contra yuyaykusqanta junt’anqa,
Babilonia jallp’atan mancharikunaman tukuchinqa, mana piqpa tiyananmanmi tukuchinqa.+
30 Babilonia soldadokunaqa manañan maqanakapunkuñachu.
Allin perqasqa sitiokunapin tiyashanku.
Mana kallpayoqmi kapunku.+
Sinchi mancharisqa warmi jinan kashanku.+
Paypa wasinkunaqa kanaykusqan kapun.
Punku trancanankunatan p’akipunku.+
31 Chaskikunan qati-qatiraq phawanqaku,
willaqkunan qati-qatiraq phawanqaku,
Babilonia reymanmi willamunqaku llaqtan tukuy ladomanta atipasqa kasqanmanta,+
32 mayu chimpanakunata jap’ikapusqankumanta,+
papiro barcokunatapas kanaykusqankumanta,
soldadokunapas sinchi mancharisqa kashasqankumanta”.
33 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi, Israelpa Diosninmi khaynata nin:
“Babiloniaqa era pata* jinan.
Kunanmi allinta saruspa igualana tiempo.
Paypaqqa chayamushanñan cosechana tiempo”, nispa.
Ch’usaq mankata jinan saqerpariwan.
Jatun mach’aqway jinan millp’uykuwan,+
allin kaq cosasniykunawanmi wijsanta junt’achin.
Jawamanmi unuwan jich’aykuspa wijch’umuwan.
35 ¡Ñak’arichiwasqanta jina Babiloniata ñak’arichichunku!, ninmi Sionpi tiyaq.+
¡Yawarniymanta Caldea runakunata juchachachunku!, ninmi Jerusalén”.
36 Chayraykun Jehová Dios khaynata nin:
“Quejakuyniykita uyarispan defiendesayki,+ noqan vengakusaq.+
Lamar-qochatan ch’akichisaq, paypa pozonkunatan ch’akichisaq.+
37 Babiloniaqa rumi montonmanmi tukupunqa,+
monte alqokunaq tiyananmi kapunqa,+
mancharikunan kapunqa, silbapayanamanmi, asipayanamanmi tukupunqa,
mana piqpa tiyananmi kapunqa.+
38 Llapankun malta leonkuna jina qaparinqaku.
Uña leonkuna jinan qaparinqaku”, nispa.
39 Jehová Diosmi nin: “Mijunayachikuqtinkun sumaq mijunata mijuchisaq,
kusikunankupaqmi paykunata machachisaq,+
jinan wiñaypaq puñupunqaku,
manan jayk’aqpas rijch’arinqakuñachu.+
40 Borregokunata jinan ñak’anaman apaykusaq,
ovejakunata jinan, cabrakunata jinan ñak’anaman apaykusaq”, nispa.
41 Diosmi nin: “¡Imaynapin Sesac* atipasqa karqan!+
¡Imaynapin pachantin runaq alabasqan llaqta jap’isqa karqan!+
¡Imaynapin nacionkunaq mancharikunanman Babilonia tukupurqan!
42 Lamar-qochan Babilonia pataman lloqsimurqan,
phoqchiqespan p’ampaykurqan.
43 Llaqtankunan mancharikunaman tukupurqan,
mana unuyoq jallp’amanmi, ch’aki jallp’amanmi tukupurqan,
chaypiqa manan pipas tiyanqañachu, manan pipas chaynintaqa purinqañachu.+
Manan nacionkunaqa payman rinqakuñachu,
Babiloniaq perqanqa urmapunqan.+
45 ¡Llaqtalláy, lloqsipuychis chaymanta!+
¡Kausayniykichista salvanaykichispaq ayqeychis!+
¡Jehová Diospa k’araq phiñakuyninmanta ayqeychis!+
46 Suyupi willakuykunata uyarispaqa aman manchakunkichischu, aman khatatatankichischu.
Watapin juj willakuy chayamunqa,
qatiqnin watapitaq juj willakuy chayamullanqataq,
suyupi ñak’ariymanta willakuymi chayamunqa,
kamachiqkunaq jap’inakuyninmanta willakuymi chayamunqa.
47 Qhawariychis p’unchaykunan chayamushanña,
Babiloniapi thupasqa idolokunata ch’usaqyachinay p’unchaykunan chayamushanña.
Llapa suyunmi p’enqachisqa kanqa,
wañuqninkunapas paypa chaupinpin wijch’urayanqa.+
48 Cielopas, kay pachapas, chaykunapi tukuy kaqkunapas kusisqan qaparinqaku,
Babiloniawan imachus pasasqanmantan qaparinqaku,+
wichay ladomantan thuniqkuna pay contra jamunqaku”+ nispan nin Jehová Dios.
49 “Babiloniaqa manan Israel runakunallatachu wañuchirqan,+
Babiloniapiqa llapa suyukunamanta runakunan wañurqanku.
50 Espadamanta ayqekuqkuna, ayqekullaychis. ¡Ama sayaychischu!+
Karupi kashaqkuna, Jehová Diosmanta yuyarikuychis,
ama Jerusalentapas qonqaychischu”.+
51 “K’amiwasqankuraykun p’enqasqa kashayku.
Pisichaywanmi uyaykuqa pakasqa kashan,
waj llaqtayoqkunan* Jehová Diospa wasinpi ch’uya cheqaskuna contra jamurqanku”.+
52 Jehová Diosmi nin: “Qhawariychis, p’unchaykunan chayamushanña,
Babiloniaq thupasqa idolonkunata ch’usaqyachinay p’unchaykunan chayamushanña,
llapa suyunpin k’irisqakuna waqanqaku”,+ nispa.
53 Jehová Diosmi nin: “Cielokamaña Babilonia wichanman chaypas,+
allin perqasqa torrenkunataña allichapanman chaypas,
noqan thuniqkunata kachamusaq”,+ nispa.
54 “¡Uyariychis! Babiloniamantapachan qapariy uyarikun,+
Caldea runakunaq jallp’anmantapachan jatun ñak’ariy uyarikun.+
55 Jehová Diosmi Babiloniata thunishan,
paymi qaparisqanta ch’inyachinqa.
Enemigonkuq ch’aqwasqanqa unuq phoqchiqesqan jinaraqmi uyarikunqa,
enemigonkuq qaparisqanmi uyarikunqa.
56 Thuniqqa Babilonia contran jamunqa;+
soldadonkunan jap’isqa kapunqa,+
flechana arconkunapas ñut’usqan kapunqa,
Jehová Diosmi sapankaman ruwasqanman jina pagapun.+
Payqa vengakunqapunin chay runakunamanta.+
57 Autoridadninkunatan, yachaysapa runankunatan machachisaq,+
kamachikuqninkunatapas, umallinkunatapas, soldadonkunatapas machachisaqmi,
jinan wiñaypaq puñupunqaku,
manan jayk’aqpas rijch’arinqakuñachu”+ ninmi ejercitokunata kamachiq Jehová sutiyoq rey.
58 Ejercitokunata kamachiq Jehová Diosmi khaynata nin:
“Babiloniaq perqankuna anchoña chaypas lliumi thunisqa kanqa,+
jatunña punkunkuna chaypas kanaykusqan kanqa.
Llaqtakunaqa yanqapaqmi llank’anqaku,
nacionkunaq sayk’uywan llank’asqankutaqa ninan ruphaykapunqa”,+ nispa.
59 Neriaspa+ churin, Maseyaq nieton Serayatan profeta Jeremiasqa kamachirqan Judá rey Sedequiaswan tawa wata kamachikuyninpi Babiloniaman rishaqtin; Serayaqa reypa jujnin umallinmi karqan. 60 Jeremiasmi Babiloniaman imaymana ñak’ariykuna chayananmanta juj qelqapi qelqarqan, Babilonia contra qelqasqa llapa simikunatan qelqarqan. 61 Chaymantataq Jeremiasqa Serayata nirqan: “Babiloniata rikuspa jinan, Babiloniaman chayaspa jinan llapa kay simikunata alto kunkawan leenki. 62 Chaymantataq ninki: Jehová Diosníy, qanmi nirqanki kay llaqta ch’usaqyachisqa kananta, mana runakunayoq, mana uywakunayoq qhepananta, wiñaypaq purunyachisqa kananta,+ nispa. 63 Kay qelqata leeyta tukuspataq rumiman wataruspa Éufrates mayuman wijch’uykunki. 64 Jinaspan ninki: Chhaynatan Babiloniaqa chinkaykunqa, ñak’ariykunata Dios chayachimusqanwanmi manaña jayk’aqpas jatarinqañachu,+ runankunapas pisipapunqakun,+ nispa”.
Chaypin Jeremiaspa rimasqan tukupun.
52 Sedequiasqa+ iskay chunka jujniyoq watanpi kashaspan rey kapurqan, chunka jujniyoq watataqmi Jerusalén llaqtamanta kamachikurqan. Paypa mamanmi karqan Amutal,+ Lifná llaqtayoq Jeremiaspa ususin. 2 Sedequiasqa Jehoiaquin+ jinan Jehová Diospa cheqnisqan ruwaykunata ruwarqan. 3 Jehová Diosqa sinchi phiñasqan kasharqan Jerusalén llaqta runakunapaqpas Judá ayllu runakunapaqpas, chaymi paykunata ñaupanmanta wijch’upurqan.+ Qhepamantaq Sedequiasqa Babilonia rey contra jataripurqan.+ 4 Isqon wataña Sedequías kamachikushaqtinmi chunka kaq killapi chunka kaq p’unchaypi Babilonia rey Nabucodonosorqa llapa soldadokunantin Jerusalén llaqta contra maqanakuq jamurqan. Chay llaqtaman chayaspan karpakurqanku, jinan llaqtaq muyuriqninpi cercota jatarichirqanku llaqtaman jaykunankupaq.+ 5 Rey Sedequías chunka jujniyoq wata kamachikuyninkaman Jerusalén llaqtaqa cercasqalla kasharqan.
6 Tawa kaq killapi isqon kaq p’unchaypin+ ichaqa Jerusalén llaqtapi sinchi yarqay kasharqan, manañan suyupi tiyaq runakunapaq mijuy kapurqanñachu.+ 7 Chay p’unchaymi Jerusalén llaqta perqata thunimurqanku. Jinan Caldea soldadokuna llaqtata muyuykushaqtinku Jerusalén llaqta soldadokunaqa llapanku llaqtamanta tuta ayqekurqanku iskay pata perqaq punkunta, chay punkuqa reypa huertanpa ladonpin kasharqan. Arabá ladoman riq ñannintan ayqekurqanku.+ 8 Caldea soldadokunan ichaqa rey Sedequiasta+ qatipaspa Jericó ch’in pampapi ayparqanku, llapa soldadonkunataq ch’eqeripurqanku. 9 Jinan rey Sedequiasta jap’ispanku Amaj jallp’api Riblá llaqtaman aparqanku Babilonia reypa kasqanman, chaypin payqa juzgarqan. 10 Jinaspan Babilonia reyqa Sedequias rikushaqtin churinkunata wañuchirqan, chaymantapas llapa Judá autoridadkunatan Riblapi wañuchillarqantaq. 11 Chaymantataq Babilonia reyqa Sedequiaspa ñawinta orqorqan,+ jinaspan cobremanta cadenakunawan wataspa Babiloniaman aparqan, chaypin wañunankama presota wisq’arqan.
12 Babilonia rey Nabucodonosor chunka isqonniyoq wataña kamachikushaqtinmi Babilonia soldadokunaq umallin Nebuzaradanqa pisqa kaq killapi chunka kaq p’unchaypi Jerusalén llaqtaman jaykurqan, payqa Babilonia reypa yanapaqninmi karqan.+ 13 Paymi kanaykurqan Jehová Diospa wasinta,+ reypa wasinta,* Jerusalén llaqtapi kaq llapa wasikunata, jinallataq llapa jatun wasikunatapas. 14 Nebuzaradanwan kashaq llapa Caldea soldadokunataq Jerusalén llaqtaq muyuriqnin perqakunata thunipurqanku.+
15 Chaymantataq soldadokunaq umallin Nebuzaradanqa wakin wajcha* runakunata llaqtapi qhepaq runakunatapas apapurqan. Apapullarqantaqmi Babilonia reyta yanapaq Judá ayllu runakunata qhepaq allin artesanokunatapas.+ 16 Nishu wajcha runakunatan ichaqa saqerqan uvas chajrakunata llank’anankupaq, juj sasa llank’aykunatawan ruwanankupaq.+
17 Chaymantataq Caldea soldadokunaqa ñut’upurqanku Jehová Diospa wasinpa ñaupanpi kaq cobremanta columnakunata,+ unu apana carretakunata,+ cobremanta Jatun Qocha nisqa puruñatapas.*+ Chay cobretan Jehová Diospa wasinmanta Babilonia llaqtaman llapanta apapurqanku.+ 18 Apallarqankutaqmi cobremanta baldekunata, palakunata, jatun p’ukukunata,+ copakunata,+ mecha wañuchinakunatapas. Diospa templonpi kaq cobremanta serviciokunataqa llapantan apapurqanku. 19 Soldadokunaq umallin Nebuzaradanqa ch’uya qorimanta ch’uya qolqemanta p’ukukunata,+ sansa apanakunata, vino ofrenda jich’anapaq jatun p’ukukunata, uspha mankakunata, candelerokunata,+ copakunata, jatun p’ukukunata iman apapurqan.+ 20 Jehová Diospa wasinpaq rey Salomonpa ruwasqan iskaynin columnakunapas, Jatun Qocha nisqa puruñapas, chay puruñata tiyachinapaq chunka iskayniyoq torokunapas,+ unu apana carretakunapas cobremanta ruwasqan karqan. Chaykuna sinchi askha cobremanta ruwasqa kasqanraykun manaña pesarqankuchu.
21 Sapanka columnaq sayayninmi karqan chunka pusaqniyoq codo,* muyuriqnintaq karqan chunka iskayniyoq codo,+ phatuntaq* karqan tawa dedo,* chay columnakunaqa ch’usaq sonqoyoqmi karqan. 22 Columnakunaq umanpa sayaynintaq pisqa codo karqan.+ Chay columnakunaq umanpas, muyuriqninpi kaq mallakunapas, granadakunapas llapanmi cobremanta ruwasqa karqan. Chay columnakunaqa iskayninpas igual-llan karqan, granadakunapas igual-llan karqan. 23 Muyuriqninpin isqon chunka soqtayoq granadakuna karqan, mallaq muyuriqninpiqa pachaj granadakunan llapanpiqa karqan.+
24 Soldadokunaq umallin Nebuzaradanqa apapullarqantaqmi uma sacerdote Serayata,+ payman qatiq sacerdote Sofoniasta,+ punku qhawaq kinsantin runakunatapas.+ 25 Chaymantapas Jerusalén llaqtamantan apallarqantaq reypa palacionpi kaq soldadokunaq umallinta, reyta yuyaychaq qanchis runakunata, soldadokunaq umallinpa secretarionta ima, paymi runakunata guerrapaq suyupi wajachiq. Apallarqantaqmi suyumanta qhepaq soqta chunka común runakunatapas, paykunaqa Jerusalén llaqtapiraqmi kasharqanku. 26 Paykunatan Babilonia soldadokunaq umallin Nebuzaradanqa aparqan Riblá llaqtaman, Babilonia reyman. 27 Babilonia reytaq paykunata wañuchipurqan Amaj jallp’api, Riblá llaqtapi.+ Chhaynatan Judá ayllu runakunataqa jallp’ankumanta apapurqanku.+
28 Nabucodonosorqa qanchis wata kamachikushaspan 3023 judío runakunata aparqan.+
29 Nabucodonosor chunka pusaqniyoq wata kamachikushaqtintaq+ 832 runakuna Jerusalenmanta apasqa karqanku.
30 Iskay chunka kinsayoq wata Nabucodonosor kamachikushaqtintaq soldadokunaq umallin Nebuzaradán 745 judío runakunata aparqan.+
Llapanpiqa 4600 runakunan apasqa karqanku.
31 Judá ayllu rey Joaquín kinsa chunka qanchisniyoq wataña Babiloniapi preso kashaqtinmi,+ Babilonia rey Evil-Merodacqa kamachikuyta qallarirqan, jinan chunka iskayniyoq killapi iskay chunka pisqayoq p’unchaypi Judá rey Joaquinta kacharipurqan.+ 32 Evil-Merodacqa sumaqtan qhawarirqan Joaquintaqa, Babilonia llaqtaman apasqa wakin reykunamantapas aswan allinpaqmi qhawarirqan. 33 Jinan Joaquinqa preso p’achanta ch’utikapuspa mosoq p’achawan churakurqan, chaymantapas payqa wañupunan p’unchaykaman reypa mesanpi mijurqan. 34 Sapa p’unchaymi Babilonia reyqa payman mijunata qorqan, wañupunan p’unchaykaman qoshallarqan.
Jeremías sutiqa yaqapaschá “Jehová Dios jatunchan” ninanta nin.
Chaypiqa “ajllarqaykiña” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “ch’uyancharqaykiña” ninmi.
Hebreo rimaypiqa “Rijch’ariq” ninmi. Palestina ladopi almendro sach’aqa ñaupaqtan t’ikan.
Hebreo rimaypiqa “chumpikuy” ninmi.
Chaypiqa “mana tukukuq munakuywan munakuwasqaykitaqa” nillanmantaqmi.
Laqhayaqtaqa “tutayaq” nillankutaqmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Baal” nisqata.
Khatatataytaqa “kharkatiy” nillankutaqmi.
Nof llaqtataqa “Menfis llaqta” nikullantaqmi.
Siorqa Nilo mayuq t’aqakusqan jujnin mayun karqan.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Ejercitokunata kamachiq Jehová Dios” nisqata.
P’itiytaqa “t’ipiy” nillankutaqmi.
Chaypiqa “jabonwanña” nillanmantaqmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Wanachiy” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “doncella sipas” ninmi. Doncella sipastaqa “qhariwan mana jayk’aq puñuq sipas” nillankutaqmi.
Qhasqotaqa “pecho” nillankutaqmi.
Wajchataqa “pobre” nillankutaqmi.
Chaypiqa “waj dioskunawan” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “wawaykuna” ninmi.
Chaypiqa yaqapaschá “qosaykichisqa kani” nillanmantaq.
Hebreo rimaypiqa “Sonqoypaq jina” ninmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Rimanakuy arca” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “wawaykuna” ninmi.
Yapuytaqa “chajmay, aray” nillankutaqmi.
Hebreo rimaypiqa “sonqoykichispa qhari kaynin qarachata kuchuychis” ninmi.
Chaypiqa “qhasqoykichista takakuychis” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “Llaqtaypa ususinmanmi” ninmi. Chay tiempo takikunapiqa khuyapayasqankuta, munakusqankuta rikuchinankupaqmi chhaynata niqku.
Qhawaqkunaqa ima ratuchus chay llaqtaman phawaykunkuman chaytan willaqku.
Chaypiqa “yachaysapan” nillanmantaqmi.
Chaypiqa yaqapaschá “Onqosqa” nillanmantaq.
Hebreo rimaypiqa “pisi kallpayachirqanchu” ninmi.
Hebreo rimaypiqa “uyankutan” ninmi.
Loboqa atoq jinan, ichaqa aswan jatunmi, sinchi phiñataqmi kanpas.
Leopardoqa puma jinan, ichaqa ch’eqchin.
Suyapaytaqa “suyaykuy” nillankutaqmi.
Chaypiqa yaqapaschá “Diosqa manan kanchu” nillanmantaq.
Hebreo rimaypiqa “mana yuyayniyoq mana sonqoyoq llaqta” ninmi.
Khatatataytaqa “kharkatiy” nillankutaqmi.
Linderotaqa “colinda, qorpa” nillankutaqmi.
Chaypiqa “ch’uyanchakuychis” nillanmantaqmi.
Pallapaytaqa “qhellapay” nillankutaqmi. Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Pallapakuy” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “phiñakuyniyta jich’aykuy” ninmi.
Chaypiqa “p’akisqa tullunkunatapas” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “yachachikuyniykunatan” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “olibanota” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “Llaqtaypa ususin” ninmi.
Chaypiqa Jeremiasmantan rimashan.
Plomotaqa “titi” nillankutaqmi.
Hebreo rimaypiqa “Kaykunaqa” ninmi. Kaypiqa Diospa templonpi kaq llapa cuartokunamantan rimashan.
Chaypiqa Jeremiasmantan rimashan.
Chhaynatan Diosmanta t’aqakuspa pay contra jatariq Israel runakuna pantasqa diosninkuta sutichaqku. Yaqapaschá warmikuna wawayoq kanankupaq chayta yupaychaqku.
Hebreo rimaypiqa “Hinonpa wawan” ninmi. Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Gehena” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “alto patakunata” ninmi. Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Yupaychana patakuna” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “Hinonpa wawan” ninmi. Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Gehena” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “janaq pachapi kaq llapa ejercitoq ñaupanpi” ninmi.
Khallwataqa “golondrina, pichitanka” nillankutaqmi.
Chaypiqa “kamachikuyninkunapas” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “Llaqtaypa ususinpa” ninmi.
Chaypiqa “p’akisqa tullunkunatapas” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “Llaqtaypa ususinpa” ninmi.
Hebreo rimaypiqa “Llaqtaypa ususinpa” ninmi.
Chaypiqa “thanichiq jawinallapas” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “llaqtaypa ususin” ninmi.
Chaypiqa ima metaltapas ninawan ch’uyanchaymantan rimashan.
Hebreo rimaypiqa “llaqtaypa ususinwan” ninmi.
Chaypiqa “yachachikuykunatan” nillanmantaqmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Mana tukukuq munakuy” nisqata.
Llafllataqa “llafsa, ch’illpa” nillankutaqmi.
Kay versiculotaqa arameo simipin qelqakurqan.
Hebreo rimaypiqa “Jacobpa kaqninmi” ninmi.
Chaypiqa yaqapaschá Jeremiasta kamachishan.
Hebreo rimaypiqa “Amén” ninmi.
Chaypiqa Jeremiasmantan rimashan.
Chaypiqa “sonqon ukhullapi piensasqantapas” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “sonqonku ukhullapi piensasqankun” nillanmantaqmi.
Laqhayaqtaqa “tutayaq” nillankutaqmi.
Chaypiqa “muyuykusqan” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “Etiopía runa” nillanmantaqmi.
Leopardoqa puma jinan, ichaqa ch’eqchin.
Raqrataqa “laqra” nillankutaqmi.
Hebreo rimaypiqa “llaqtaypa doncella sipas ususinqa” ninmi.
Chaypiqa yaqapaschá “juiciokunatan” nillanmantaq.
Chaypiqa yaqapaschá “Qhepaman kutispan” nillanmantaq.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Wayrachiy” nisqata.
Chaypiqa yaqapaschá “p’enqasqan, pisichasqan intiqa kashan” nillanmantaq.
Chaypiqa “Mana usqhaylla phiñakuq” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “simiy jinan kanki” nillanmantaqmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Mana tukukuq munakuy” nisqata.
Chay costumbrekunataqa yaqachus jina Diosmanta t’aqakuspa pay contra jatariq Israel runakuna ruwankuman karqan.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Sayashaq k’ullu” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “alto patakunapi” ninmi. Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Yupaychana patakuna” nisqata.
Chaypiqa yaqapaschá “phiñakuyniypin nina jinaraq jap’iykachisqa karqankichis” nillanmantaq.
Chaypiqa “kallpasapa runaqa” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “kallpasapa runaqa” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “q’otukuqmi” nillanmantaqmi.
Chaypiqa yaqapaschá “mana jampiy atiytaqmi kanpas” nillanmantaq.
Chaypiqa “sonqon ukhullapi piensasqantapas” nillanmantaqmi.
P’isaqataqa “lluthu” nillankutaqmi.
Chaypiqa “Qan contra rimaqkunaqa” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “iskay kutita chinkachipuy” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “uray ladomanta” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “plantasayki” ninmi.
Chaypiqa “kuraq runakunata” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “Hinonpa wawan” ninmi.
K’arpataqa “k’analla, k’arpi” nillankutaqmi.
Hebreo rimaypiqa “Hinonpa wawan” ninmi.
Hebreo rimaypiqa “janaq pachapi kaq llapa ejercitoman” ninmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Cepo” nisqata.
Chaypiqa “sonqon ukhullapi piensasqantapas” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “Nabucodorosormi” nikullantaqmi.
Chaypiqa yaqapaschá “kay llaqtaq chaupinpin Caldea runakunata juñusaq” nillanmantaq.
Chaypiqa “palacionman” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “ch’uyanchasaq” ninmi.
Paytaqa “Jehoacaz” nillankutaqmi.
Paytaqa “Joaquín, Jeconías” nikullantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “Jallp’a, jallp’a, jallp’a” ninmi.
Chaypiqa “herencia chaskiqta” nillanmantaqmi.
Khatatataytaqa “kharkatiy” nillankutaqmi.
Chaypiqa “noqamanta t’aqakuspa noqa contra jatariqkunan” nillanmantaqmi. Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Diosmanta t’aqakuy” nisqata.
Chaypiqa “llasa q’epin” nillanmantaqmi. Hebreo rimaypiqa khaynatan entiendekun: Ñaupaqta; Diosmanta jamuq aswan allin willakuyta jina. Iskaypitaq; sayk’uchikuq q’epita jina.
Paytaqa “Joaquín, Conías” nikullantaqmi.
Chaypiqa “lamparapas” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “castigasaq” nillanmantaqmi.
Yaqapaschá chay sutiqa Babiloniaq juj kaq sutin karqan.
Chaypiqa “yachachikuykunatapas” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “palacionmanta” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “kuraq runakunan” nillanmantaqmi.
Yapuytaqa “chajmay, aray” nillankutaqmi.
Chaypiqa “palacionpi” nillanmantaqmi.
Chay puruñaqa cobremanta jatun manka jinan karqan.
Hebreo rimaypiqa “¡Amén!” ninmi.
Chaypiqa “kuraq runakunaman” nillanmantaqmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Cepo” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “Jatun” ninmi.
Chaypiqa “mana reqsisqakunaqa” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “paykunata” nillanmantaqmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Wanachiy” nisqata.
Chaypiqa yaqapaschá “respetanamanmi” nillanmantaq.
Hebreo rimaypiqa “¿pitaq sonqonta prendapi qorqan asuykamuwananpaq?” ninmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Mana tukukuq munakuy” nisqata.
Phiwitaqa “kuraq” nillankutaqmi. Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Phiwi” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “churinkuq kirunmi muthuyan” ninmi.
Chaypiqa yaqapaschá “qosanku” nillanmantaq.
Chaypiqa “grasayoq uspha” nillanmantaqmi. Chay usphapi grasaqa karqan sacrificiokunaq wiranmi.
Chaypiqa “palacionpa” nillanmantaqmi.
Salumqa papanmanta tionmi karqan.
Juj sicloqa 11,4 gramostan pesaq. Qhaway “Astawan yachanapaq B14” nisqata.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Mana tukukuq munakuy” nisqata.
Hebreo rimaypiqa “Hinonpa wawan” ninmi. Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Gehena” nisqata.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Mana tukukuq munakuy” nisqata.
Chaypiqa “herencia chaskiqta” nillanmantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “janaq pachapi kaq ejercitota” ninmi.
Hebreo rimaypiqa “kunanmi” ninmi.
Hebreo rimaypiqa “cheqaq Diospa runan” ninmi.
Hebreo rimaypiqa “Jonadab” ninmi. Jonadab sutiqa Jehonadab sutimantan jamun.
Hebreo rimaypiqa “Jonadabpa” ninmi. Jonadab sutiqa Jehonadab sutimantan jamun.
Hebreo rimaypiqa “Jonadabpa” ninmi. Jonadab sutiqa Jehonadab sutimantan jamun.
Chaypiqa “Qelqaq” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “palacionman” nillanmantaqmi.
Chay “isqon kaq killaqa” kuskan noviembre killamanta kuskan diciembre killakaman karqan. Qhaway “Astawan yachanapaq B15” nisqata.
Paytaqa “Joaquín, Jeconías” nikullantaqmi.
Egipto reykunatan “faraón” nispa niqku.
Chaypiqa “palacionman” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “palacionpi” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “Qanwan thajpi kaq” nillanmantaqmi.
Hebreo rimay qelqapiqa khaynatan t’aqakullanmantaq: “Nergal-Sarézer, Sangar-Nebo, Sarsekin, Rafsarís”, nispa.
Chaypiqa “ch’askakunata qhawaqpa umallin” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “palacionta” nillanmantaqmi.
Chaypiqa yaqapaschá “uvas chajrakunata qorqan kamachi jina llank’anankupaq” nillanmantaq.
Chaypiqa “reypa palacionpi kaq oficialkunaq umallin” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “ch’askakunata qhawaqpa umallin” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “q’oñi tiempopi poqosqa frutakunata” nillanmantaqmi, chayqa yaqapaschá karqan higospiwan datilespiwan.
Chaypiqa “q’oñi tiempopi poqosqa frutakunata” nillanmantaqmi, chayqa yaqapaschá karqan higospiwan datilespiwan.
Chaypiqa “olibanota” nillanmantaqmi.
Chaypiqa yaqapaschá “jatun estanqueq” nillanmantaq.
Chaypiqa “juj tiempo tiyaq” nillanmantaqmi.
Egipto reykunatan “faraón” nispa niqku.
Hebreo rimaypiqa “thajmi” ninmi.
Bej-Semes sutiqa “intiq wasin” ninantan nin. Chaypiqa Heliópolis llaqtamantan rimashan.
Nof llaqtataqa “Menfis llaqta” nikullantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “paykunaqa” ninmi.
Chhaynatan Diosmanta t’aqakuspa pay contra jatariq Israel runakuna pantasqa diosninkuta sutichaqku. Yaqapaschá warmikuna wawayoq kanankupaq chaytaqa yupaychaqku.
Chaypiqa “suyashanki” nillanmantaqmi.
Chay jark’apakuna juch’uy escudokunataqa flechaqkunan utilizaqku.
Maqanakuna chalecoqa soldadoq qhasqonta pakananpaqmi karqan.
Chaypiqa “askhata wañuchinqa” nillanmantaqmi.
Nof llaqtataqa “Menfis llaqta” nikullantaqmi.
Hebreo rimaypiqa “manan tiemponpichu ruwananta ruwarqan” ninmi.
Chaypiqa Egiptota atipaqmantan rimashan.
Nof llaqtataqa “Menfis llaqta” nikullantaqmi.
Chaypiqa yaqapaschá “ch’usaqmi kapunqa” nillanmantaq.
Chaypiqa “llant’a pallaq” nillanmantaqmi.
Langostaqa jatun t’isku-t’isku otaq jatun ch’illiku jinan. Chay langostakunaqa sinchi q’aruqmi kanku.
No llaqtataqa “Tebas llaqta” nikullantaqmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Wanachiy” nisqata.
Egipto reykunatan “faraón” nispa niqku.
Chaypiqa Creta islamantan rimashan.
Chaypiqa sinchi llakikuymanta, p’enqakuymanta runakuna umankuta k’isukunankumantan rimashan.
Hebreo rimaypiqa “sutinkuta” ninmi.
Chaypiqa yaqapaschá “ch’aki pampapi” nillanmantaq.
Hebreo rimaypiqa “waqrantan wit’upunku” ninmi.
Chaypiqa “Q’oñi tiempopi poqosqa frutaykimanmi” nillanmantaqmi, chayqa yaqapaschá karqan higospiwan datilespiwan.
Chaypiqa pipas wañupuqtin flauta tocaymantan rimashan. Flautaqa qenaman rijch’akuqmi.
Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Malcan” nisqata.
Chaypiqa “oveja kanchakunapi” nillanmantaqmi.
Pallapaytaqa “qhellapay” nillankutaqmi. Qhaway Explicasqa simikuna nisqapi “Pallapakuy” nisqata.
Chaypiqa Edom runakunamantan rimashanman.
Hebreo rimaypiqa “tukuy wayrakunaq kasqanmanmi” ninmi.
Khatatataytaqa “kharkatiy” nillankutaqmi.
Hebreo rimaypiqa uywa phusnumantapas rimashanman jinan kashan. Chaywanmi rikuchishan chay idolokunaqa sinchi millaypuni kasqanta.
Hebreo rimaypiqa “ch’inyachisqa kanqaku” ninmi.
Khatatataytaqa “kharkatiy” nillankutaqmi.
Chaypiqa Babilonia runakunamantan rimashanman.
Yaqapaschá chay sutiqa Caldea suyuq juj kaq sutin karqan.
Maqanakuna chalecoqa soldadoq qhasqonta pakananpaqmi karqan.
Chaypiqa yaqapaschá “flecha apanaykichista junt’achiychis” nillanmantaq.
Suyapaytaqa “suyaykuy” nillankutaqmi.
Langostaqa jatun t’isku-t’isku otaq jatun ch’illiku jinan. Chay langostakunaqa sinchi q’aruqmi kanku.
Hebreo rimaypiqa “Jacobpa kaqninmi” ninmi.
Chaypiqa yaqapaschá “paymi herencianpa taunanta ruwaqpas” nillanmantaq.
Hebreo rimaypiqa “ch’uyanchaychis” ninmi.
Chaypiqa Babiloniamantan rimashan.
Hebreo rimaypiqa “ch’uyanchaychis” ninmi.
Khatatataytaqa “kharkatiy” nillankutaqmi.
Era patataqa “wayrachina pata” nillankutaqmi.
Kaypiqa Judapa, Jerusalenpa sutinpin Jeremías rimashan.
Yaqapaschá chay sutiqa Babiloniaq juj kaq sutin karqan.
Chaypiqa “mana reqsisqakunan” nillanmantaqmi.
Chaypiqa “palacionta” nillanmantaqmi.
Wajchataqa “pobre” nillankutaqmi.
Chay puruñaqa cobremanta jatun manka jinan karqan.
Juj codoqa yaqa kuskan metro jinan karqan (44,5 cm). Qhaway “Astawan yachanapaq B14” nisqata.
Phatutaqa “rasq’a” nillankutaqmi.
Juj dedoqa yaqa iskay centímetro jinan karqan (1,85 cm). Qhaway “Astawan yachanapaq B14” nisqata.