Lomiga Faale-Tusi Paia I LE INITANETI
Lomiga Faale-Tusi Paia
I LE INITANETI
Faa-Samoa
ā
  • ā
  • ē
  • ī
  • ō
  • ū
  • ʻ
  • TUSI PAIA
  • LOMIGA
  • SAUNIGA
  • Pe a Maliu Sē e Pele iā te Oe
    Le Olomatamata (Lomiga mo le Lautele)—2016 | Nu. 3
    • O se tamaʻitaʻi o loo faavauvau

      MATAUPU AUTŪ

      Pe a Maliu Sē e Pele iā te Oe

      ʻAua e te tagi. Ua silafia e le Atua o le mea sili lea mo si ou tamā.’

      O upu na sa musumusu atu i le taliga o se tamaʻitaʻi e igoa iā Bebe, i le taimi o le sauniga o le maliu o lona tamā, na maliu i se faalavelave tau taavale.

      Sa māfana tele Bebe i lona tamā. O upu na taʻua, sa fai atu e se uō lelei a le aiga, peitaʻi nai lo o le avea ma upu faamāfanafana, ae na matuā tigā ai Bebe. E masani ona ia faapea ifo: “O le oti e lē o le mea sili lea mo si oʻu tamā.” I tausaga mulimuli ane, ina ua tusia e Bebe se tusi e faatatau i le mea na tupu, na manino mai ai o loo faavauvau pea o ia.

      O lea na iloa ai e Bebe, e umi se taimi faatoʻā mafai ona pulea e se tasi faalogona faavauvau, aemaise lava pe afai sa māfana tele o ia i lē ua maliu. Ua talafeagai ai ona faamatala i le Tusi Paia le oti “o le fili mulimuli.” (1 Korinito 15:26) E leai se mea e mafai ona taofia le oo mai o le oti, ma e masani ona oo faafuaseʻi mai ma motusia ai a tatou mafutaga ma ē e pele. E leai se tasi o i tatou e sao mai i aafiaga o le oti. O lea, o se tulaga masani lo tatou lē mautonu i le auala e feagai ai ma le maliu o se tasi.

      Atonu e te taumānatu: ʻO le ā le umi e faavauvau ai se tasi? E faapefea ona feagai se tasi ma lagona faavauvau? E faapefea ona ou faamāfanafana i ē o loo faavauvau? Pe e iai se faamoemoe mo ē e pele iā i tatou ua maliliu?’

  • Pe e Sesē le Faavauvau?
    Le Olomatamata (Lomiga mo le Lautele)—2016 | Nu. 3
    • MATAUPU AUTŪ | PE A MALIU SĒ E PELE IĀ TE OE

      Pe e Sesē le Faavauvau?

      Pe na e maʻi tigāina mo sina taimi? Atonu na vave ona e toe malosi ma e te lē o manatua ou tigā i lenā taimi. Peitaʻi, e lē faapena le faavauvau. Na taʻua e Dr. Alan Wolfelt i lana tusi Healing a Spouse’s Grieving Heart: “E leai se mea e taʻu o le ʻmou atu’ le faavauvau.” Ae na ia taʻua atili: “A o faagasolo taimi ma le lagolagosua a isi, o le a faaitiitia ai lou faavauvau.”

      O se faaaʻoaʻoga, seʻi manatu i faalogona o le augātamā o Aperaamo ina ua maliu lana avā. Ua taʻua i le Tusi Paia “ua amata ona faavauvau ma tagiauē Aperaamo ona o Sara.” (Kenese 23:2, NWT) O le faaupuga “ua amata,” e taʻu mai ai sa umi se taimi o faavauvau Aperaamo ona o le maliu o lana avā.a O le isi faaaʻoaʻoga o Iakopo, o lē na faasesēina ua fasiotia lona atalii o Iosefa e se manu feʻai. Sa faavauvau o ia “i le tele o aso” ma na lē mafai e lona aiga ona faamāfanafanaina o ia. I le tele o tausaga mulimuli ane, sa mafatia pea o ia i le maliu o Iosefa.—Kenese 37:34, 35; 42:36; 45:28.

      O loo tagi Aperaamo i autafa o le tino maliu o Sara

      Sa faavauvau Aperaamo i le maliu o si ana pele o Sara

      E faapena foʻi le toʻatele i aso nei o loo faavauvau i le maliliu o ē e pele iā i latou. Seʻi manatu i faaaʻoaʻoga e lua o loo mulimuli mai.

      • “Na maliu si aʻu tane o Robert iā Iulai 9, 2008. E leai se eseesega o le taeao na tupu ai le faalavelave mai i isi aso. E pei ona ma masani ai a o leʻi alu e faigaluega, e inu le ma ti, sogi atu le tasi i le isi, opo atu ma fai atu, ʻOu te alofa iā te oe.’ O lea ua mavae le ono tausaga ae o loo oʻu mafatia pea. Ailoga a teʻa loʻu faavauvau ona o le maliu o Rob.”—Gail, ua 60 ona tausaga.

      • “E ui lava ua silia i le 18 tausaga talu ona maliu si aʻu avā pele, ae o loo ou faavauvau ma misia pea o ia. O so o se taimi lava ou te vaai ai i se mea matagofie i le siʻosiʻomaga, ou te mafaufau ma taumānatu, ai sona fiafia pe a vaai foʻi i mea ia ou te vaai i ai.”—Etienne, ua 84 ona tausaga.

      Ua manino mai, o se tulaga masani le iai pea o faalogona tigā. E eseese uma auala e faavauvau ai tagata, ma e lē o se mea atamai le faamasino o le auala e tali atu ai isi i tulaga mafatia. Atonu foʻi e manaʻomia ona ʻalofia le taʻusalaina o i tatou lava pe afai ua tatou soona faavauvau. E faapefea ona tatou onosaia faalogona faavauvau?

      a Sa umi foʻi se taimi o faavauvau le atalii o Aperaamo o Isaako. E pei ona taʻua i le mataupu “Faaaʻoaʻo i lo Latou Faatuatua” o loo i lenei lomiga, sa faavauvau pea Isaako i le tolu tausaga mulimuli ane, talu ona maliu lona tinā o Sara.—Kenese 24:67.

  • Pe a Lagona le Faavauvau
    Le Olomatamata (Lomiga mo le Lautele)—2016 | Nu. 3
    • MATAUPU AUTŪ | PE A MALIU SĒ E PELE IĀ TE OE

      Pe a Lagona le Faavauvau

      E anoanoaʻi fautuaga e faatatau i lenei mataupu. Peitaʻi e lē o fautuaga uma e aogā. O se faaaʻoaʻoga, e ono fautua atu nisi iā te oe e aua e te tagi pe faailoa atu ou faalogona faavauvau. Ae atonu e uunaʻia oe e isi ia tagi ma faailoa uma atu ou faalogona. Peitaʻi e paleni le vaaiga o loo taʻua i le Tusi Paia, ma ua lagolagoina e suʻesuʻega i aso nei.

      I nisi aganuu, e manatu e lē o se tamatane se alii pe a tagi. Ae pe e ao ona matamuli se tasi e tagi, e tusa pe o iai nisi tagata? Ua taʻua e tagata atamamai tau i le mafaufau, o le maligi o loimata o se vala masani o le faavauvau. O nisi taimi e ono fesoasoani le faavauvau ina ia e faia pea mea masani o le olaga, e ui e faigatā le maliu o sē e pele. Peitaʻi o le taofiofi o faalogona faavauvau, e ono iai ni ona aafiaga lē lelei iā te oe. E lē o lagolagoina i le Tusi Paia le manatu, e sesē pe e lē tatau i se tane ona tagi. O se faaaʻoaʻoga o Iesu. E ui lava sa iā te ia le mana e toe faatū mai ai sē ua oti, ae sa tagi o ia a o iai isi tagata, ona o le maliu o lana uō pele o Lasalo.—Ioane 11:33-35.

      E masani lava o le ita o se isi vaega o le faavauvau, aemaise pe afai e oti faafuaseʻi se tasi. E tele māfuaaga e lagona ai e lē o loo faavauvau le ita, e pei o taimi e faia ai e se tagata maufaatuatuaina se faamatalaga e lē faautauta ma lē moni. Na taʻua e se tamāloa e igoa iā Mike mai i Aferika i Saute, “Na oti loʻu tamā faatoʻā 14 oʻu tausaga. I le sauniga o le maliu, na taʻua e le faifeʻau o le lotu Egelani o loo manaʻomia e le Atua ni tagata lelei, ma e vave ona ia amia i latou.a Sa ou ita tele i lenei faamatalaga ona sa matou matuā manaʻomia lo matou tamā. O lea ua mavae le 63 tausaga ae o loo oʻu tigā pea.”

      Ae faapefea lagona nofosala? E ono mafaufau pea le tagata faavauvau, aemaise pe a oti faafuaseʻi se tasi, e faapea: ʻAiloga e tupu lenei mea pe ana faapea ou te faia le mea lea po o le mea lenā.’ Pe atonu foʻi o le taimi mulimuli na lua talanoa ai ma lē ua maliu, na lua misa ai. O nei tulaga e ono atili ai ona e lagona le nofosala.

      Pe afai o loo e feagai ma nei lagona ita ma le nofosala, e lelei pe a aua neʻi taofiofia nei faalogona. Nai lo o lea, ia talanoa atu i sau uō o le a faalogo mai ma faamautinoa mai, o na faalogona lē lelei e masani lava ona iai i tagata faavauvau. Ua faamanatu mai i le Tusi Paia: “O le uō moni e alofa i taimi uma, ma o ia o se uso ua fanau mo le taimi o puapuaga.”—Faataoto 17:17.

      O le Uō sili a sē o faavauvau, o Lē na faia i tatou, o Ieova le Atua. Ia sasaa atu ou faalogona iā te ia i le tatalo, auā “o loo manatu mamafa mai o ia” iā te oe. (1 Peteru 5:7) Ua ia folafola mai o ē uma e faia faapea, o le a faamāfanafanaina o latou loto ma faalogona “i le filemu mai i le Atua, e silisili i mea uma lava e manatu i ai.” (Filipi 4:6, 7) Ia tuu atu foʻi i le Atua e fesoasoani mai e faaleleia ou faalogona, e ala mai i lana Afioga faamāfanafanaloto le Tusi Paia. Ia tusi i lalo ni mau faamāfanafanaloto. (Tagaʻi i le pusa.) Atonu foʻi e te manaʻo e tauloto nisi o na mau. O le mafaufau i na manatu e fesoasoani iā te oe, aemaise lava i le pō pe afai ua na o oe ma ua lē mafai ona e moe.—Isaia 57:15.

      E leʻi leva atu ona maliu le avā pele a se tane e 40 tausaga, o le a tatou faaigoa iā Siaki, ona o le kanesa. Na taʻua e Siaki o nisi taimi e na te matuā lagona le tuua toʻatasi. Peitaʻi ua fesoasoani le tatalo iā te ia. Ua ia faapea mai: “Pe a ou tatalo iā Ieova, ou te lē toe lagona le tuua toʻatasi. E masani ona ou ala i le pō ma lē mafai ona ou toe moe. Pe a uma ona ou faitau ma manatunatu i manatu faamāfanafanaloto mai i le Tusi Paia, ona faailoa atu lea o oʻu faalogona i le Atua e ala i le tatalo. Ou te lagona le toʻafilemu o le mafaufau ma le loto ma mafai loa ona ou toe moe.”

      Na maliu le tinā o se tamaʻitaʻi talavou e igoa iā Vanessa ona o se maʻi. Ua tofo foʻi Vanessa i aogā o le tatalo. Ua ia faapea mai: “I taimi e sili ona faigatā, ou te tagi ma valaau atu i le suafa o le Atua. E faafofoga mai Ieova i aʻu tatalo ma e na te aumaia i taimi uma le malosi ou te manaʻomia.”

      O nisi tagata faufautua mo ē faavauvau, e latou te fautuaina ē o loo tauivi ma faalogona faavauvau ia galulue e fesoasoani i isi, pe ofo atu lo latou taimi e faia ai galuega fesoasoani mo tagata lautele. O le faia faapea e lagona ai le olioli ma e ono faaitiitia ai le faavauvau. (Galuega 20:35) Ua iloa e le toʻatele o Kerisiano faavauvau, o le fesoasoani i isi, ua matuā faamāfanafanaina ai i latou.—2 Korinito 1:3, 4.

      a E lē o se aʻoaʻoga lenei a le Tusi Paia. E tolu māfuaaga o loo taʻua i le Tusi Paia e māfua ai le oti.—Failauga 9:11; Ioane 8:44; Roma 5:12.

      MAU FAAMĀFANAFANALOTO

      • O loo tigā alofa mai le Atua i ou faalogona tigā.—Salamo 55:22; 1 Peteru 5:7.

      • E faafofoga mai ma le onosaʻi le Atua i tatalo a ana auauna.—Salamo 86:5; 1 Tesalonia 5:17.

      • E misia e le Atua i latou ua maliliu.—Iopu 14:13-15.

      • Ua folafola mai e le Atua o le a ia toe faatutūina mai ē ua maliliu.—Isaia 26:19; Ioane 5:28, 29.

  • Faamāfanafana i Ē Faavauvau
    Le Olomatamata (Lomiga mo le Lautele)—2016 | Nu. 3
    • MATAUPU AUTŪ | PE A MALIU SĒ E PELE IĀ TE OE

      Faamāfanafana i Ē Faavauvau

      O se tamā ma lona atalii laʻitiiti o loo iai i se fanua tanu

      Po ua iai se taimi ua e lē iloa ai se mea e fai ina ua faavauvau se tasi e te vavalalata i ai? O nisi taimi atonu e tatou te lē mautinoa i se tala e fai atu po o se mea e fai, ona tatou nofonofo ai lava lea. Peitaʻi, e iai mea talafeagai e mafai ona tatou faia e fesoasoani atu ai.

      E masani lava e pau le mea e manaʻomia, o lou iai faatasi ma le tagata o loo faavauvau, ma fai atu se faamatalaga puupuu e pei o le, “Lototele.” I le tele o aganuu, o le opo o se tagata pe uu lona lima, o se auala lelei lea e faaalia ai le manatu mamafa. Pe a fia talanoa mai le tagata o loo faavauvau, ia faalogologo lelei. A o le mea sili, ia fai se mea mo le aiga o loo faavauvau, atonu ia fai se feʻau ua lē mafai ona faia e lē o loo faavauvau, e pei o le faia o se meaʻai, vaai tamaiti, pe fesoasoani i tapenaga o le maliu pe afai o manaʻomia. Atonu e sili atu ona aogā na gaoioiga nai lo o ni upu faagaeeloto se tele.

      A o faagasolo taimi, e te ono talanoa e faatatau i lē ua maliu, atonu e faamatala ni ona uiga lelei po o ni mea mananaia na tutupu. O na talanoaga e ono lagona ai e lē o loo faavauvau le fiafia. O se faaaʻoaʻoga o Pam, o lē ua maliu lana tane o Ian i le ono tausaga ua mavae. Ua ia taʻua: “O nisi taimi e faamatala mai e tagata mea lelei na faia e Ian ae ou te leʻi iloaina, ma ou te lagona ai lē matuā fiafia.”

      Ua taʻua e tagata suʻesuʻe, o le toʻatele o tagata faavauvau e latou te mauaina le fesoasoani i le amataga, ae e uma loa le maliu galo i latou i a latou uō ona ua pisi i a latou lava meafai o le olaga. O lea, ia taumafai e fesootaʻi pea ma sau uō o loo faavauvau pe a mavae le maliu.a E talisapaia e le toʻatele o loo faavauvau avanoa faapea, ina ia faaitiitia ai o latou faalogona faavauvau o loo iai pea.

      O se faaaʻoaʻoga o Kaori, o se tamaʻitaʻi talavou i Iapani sa matuā faanoanoa ona o le maliu o lona tinā, ae i le 15 masina mulimuli ane, na maliu foʻi lona uso matua. O le mea e lelei ai sa faaauau ona ia maua le lagolagosua mai i ana uō faamaoni. O se tasi o i latou o Ritsuko, e matua mamao atu iā Kaori. Sa ofo atu e avea o ia ma uō vavalalata a Kaori. Na faapea mai Kaori: “O le mea moni, ou te leʻi fiafia i ai. Ou te leʻi manaʻo e sui e se tasi loʻu tinā, ma na ou manatu e leai lava se tasi e mafai ona ia suia. Ae ona o le auala na fai ai aʻu e Mama Ritsuko, na iʻu ai ina ou māfana atu iā te ia. O vaiaso uma e ma te talaʻi faatasi ai ma ō faatasi i sauniga faa-Kerisiano. E na te valaaulia aʻu e ma te inu ti, aumai aʻu meaʻai, ma tusi mai iā te aʻu i le tele o taimi. Ua iai se aafiaga lelei iā te aʻu o uiga lelei na faaalia e Mama Ritsuko.”

      Ua 12 tausaga talu ona maliu le tinā o Kaori, ma o loo auauna nei i laʻua ma lana tane o ni tagata talaʻi faataimi atoa. Ua faapea mai Kaori, “O loo manatu mamafa mai pea Mama Ritsuko. Pe a ou asiasi i loʻu nuu, ou te alu lava e asi o ia ma fiafia e auaufaatasi ma ia.”

      O se isi faaaʻoaʻoga o sē ua mauaina aogā mai i le lagolagosua faaauau pea, o Poli, o se Molimau a Ieova i Kuperu. O Poli o lana tane e igoa iā Sozos, o sē e agalelei ma na ia faataatia se faaaʻoaʻoga lelei o se leoleo mamoe Kerisiano. E masani ona valaaulia e Sozos tamaiti ua mātuaoti ma fafine ua oti a latou tane, i lo latou fale e faifaimea ma aai faatasi. (Iakopo 1:27) Ae e faanoanoa ona na maliu o ia i le 53 o ona tausaga ona o se tuma i le faiʻai. Ua taʻua e Poli: “Ua maliu si aʻu tane faamaoni na ma mafuta mo le 33 tausaga.”

      O loo avatu e se ulugalii se meaʻai i se tamā ma lona atalii laʻitiiti

      Saʻili ni auala talafeagai e fesoasoani atu ai i ē o loo faavauvau

      Ina ua uma le maliu, na siitia atu Poli ma lana tama tama laʻitiiti o Daniel e 15 tausaga i Kanata. O i inā sa la auai ai i se tasi o faapotopotoga a Molimau a Ieova. Ua taʻua e Poli: “E leʻi iloa e la ma faapotopotoga fou le mea na tupu iā i maʻua, ma faigatā na ma fesagaʻia. Ae e leʻi taofia ai i latou e talanoa mai, ma faamāfanafana i maʻua e ala i upu agalelei ma le fesoasoani talafeagai. Na matuā tāua lenā fesoasoani, aemaise lava i lenā taimi na matuā manaʻomia ai e si aʻu tama lona tamā. Sa faaalia e i latou e taʻimua i le faapotopotoga le naunau moni iā Daniel. E faamautinoa e se tasi o i latou ua faaaofia Daniel i taimi o faatasitasiga po o ni taaloga.” O loo sologa lelei mea uma iā Poli ma Daniel.

      E mautinoa e tele auala e mafai ona tatou fesoasoani ma faamāfanafana ai i ē o loo faavauvau. Ua faamāfanafanaina foʻi i tatou i le Tusi Paia, e ala i se faamoemoe matagofie i le lumanaʻi.

      a O nisi ua faailoga i a latou kalena le aso na maliu ai se tasi, ina ia manatua ai e avatu ni faamāfanafanaga i le taimi atonu e matuā manaʻomia ai, i le aso na maliu ai le tagata pe a o lata i lenā aso.

  • O le a Toetutū Mai Ē ua Maliliu
    Le Olomatamata (Lomiga mo le Lautele)—2016 | Nu. 3
    • MATAUPU AUTŪ | PE A MALIU SĒ E PELE IĀ TE OE

      O le a Toetutū Mai Ē ua Maliliu

      Atonu e te manatua Gail lea na taʻua i le mataupu lona lua o lenei lomiga. E na te leʻi mautinoa po o le a teʻa lona faavauvau i le maliu o lana tane o Rob. Peitaʻi o loo ia tulimataʻia le taimi e toe vaai ai iā Rob i le lalolagi fou lea ua folafola mai e le Atua. Na fai mai Gail, “O le mau e sili ona ou fiafia i ai, o le Faaaliga 21:3, 4.” Ua faapea mai: “E faatasi foʻi le Atua ma i latou. E na te soloiesea foʻi loimata uma i o latou mata, e lē toe iai se oti, po o se faanoanoa, po o se tagiauē, e lē toe iai foʻi se tigā. Auā ua mavae atu mea muamua.”

      Ua faapea mai Gail, “Ua taʻu tonu mai lava e lenei folafolaga le mea o loo oʻu faanaunau i ai. Ou te lagona le alofa i tagata ua maliliu ē e pele iā i latou, ae e lē o iloa lenei faamoemoe o le toe vaai i ē e pele ua maliliu.” O loo ola Gail e tusa ai ma ona talitonuga, e ala i le galue tauofo o sē e talaʻi faataimi atoa, e faailoa atu i ona tuaoi le folafolaga a le Atua e faatatau i se lumanaʻi, lea o le a “lē toe iai se oti.”

      O le tane o Iopu o loo iai ni papala i lona tino

      Sa mautinoa e Iopu o le a toe ola mai o ia

      E te ono faapea mai e faigatā ona talitonu i lenei manatu. Ae seʻi manatu i le faaaʻoaʻoga a Iopu, o se tane na maʻi tigāina. (Iopu 2:7) E ui lava sa fia oti Iopu, ae sa faatuatua pea o ia i le mana o le Atua e toe faaola mai ai o ia i le lalolagi. Sa ia faapea atu ma le mautinoa: “E! ia e natia aʻu i le Tuugamau . . . E te valaau mai, ona ou tali atu ai lea iā te oe. Auā ua e matuā naunau i le galuega a ou aao.” (Iopu 14:13, 15) Sa mautinoa e Iopu o le a misia o ia e le Atua, ma e naunau e toe faaola mai o ia.

      O le mea lenā ua lē o toe umi ona faia lea e le Atua mo Iopu ma le toʻatele o isi, pe a suia lenei lalolagi e avea ma parataiso. (Luka 23:42, 43) Ua faamautinoa mai i le Galuega 24:15 o le a “toetutū mai tagata.” Ua faamautinoa mai foʻi e Iesu i le Ioane 5:28, 29: “Aua tou te ofo i lenei mea, auā e oo mai le itula e faalogo ai i latou uma o loo i tuugamau i lona leo, ma latou ō mai ai.” O le a vaai Iopu i le faataunuuina o lenā folafolaga. O le a ia maua le faamanuiaga o le toe “malaulau o lona talavou,” ma tumau ona “faafouina lona tino e sili nai lo o le talavou.” (Iopu 33:24, 25) O le mea foʻi lenā o le a tupu i ē uma e talisapaia le sauniuniga agalelei a le Atua, o le toetū i le lalolagi.

      Afai o loo e mafatia i le maliu o sē e pele iā te oe, atonu e lē mafai e vala na tatou iloiloina ona aveesea atoatoa ai lou faavauvau. Ae o le manatunatu loloto i folafolaga a le Atua o loo i le Tusi Paia, e mafai ona e maua ai le faamoemoe moni ma le malosi ina ia faaauau ai pea i lenei olaga.—1 Tesalonia 4:13.

      Pe e te fia iloa atili auala e feagai ai ma le faavauvau? Pe e iai ni au fesili e fesootaʻi i lenei mataupu e pei o le, “Aiseā ua lē taofia ai e le Atua mea leaga ma mafatiaga?” Faamolemole tagaʻi i la matou upega tafaʻilagi o le jw.org/sm, ma maua ai tali aogā ma faamāfanafanaloto mai i le Tusi Paia.

Lomiga Faa-Samoa (1971-2026)
Log Out
Log In
  • Faa-Samoa
  • Lafo Faamatalaga
  • Faapolokalame
  • Copyright © 2025 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
  • Aiāiga Faapitoa
  • Aiā Faaletulafono
  • Privacy Settings
  • JW.ORG
  • Log In
Lafo Faamatalaga