Ka Oni Mbunga Sona Rogo Gaoni Tambuahe Ya
“Ako Mbori, ga berã pa re nga gu kikiipahe bangire! na nge pa geda ha a!”—ATAMBUAHE 139:17.
1, 2. Tipagine si aida ani bi Fugo Mbori ti ni na kikiipaha, na wai bake apapara Atambuahe ayugu gako tambuahe tipaha?
HO I aambakada ga Yekova yekaru ni kubaha Yerusarema yo, gu Gbiamotumo nangia Erikiya abi ‘kitabu yo ga Yekova rugute adu rogoho, gu ko agumbaha ku ngba Mose.’ Zanga kapa, si angia gu Moize akehe nibeko ki nyasihe agarã wa 800 mbata fu gu regbo re! Gipai re angia iiriwopai kisusi. Oni berẽnga tipa wai gu Bakindo nanaagunde ti Mbori nangia Yosiya re avura du ho i ayeni na gu buku re kubarabangiri ko. Nirengo, ko abihe na kikiipaha, na nibasa, ko ki yambu gu gako bakeapai nangia Safana tipa ko gedihe na fugoko kuari fuko.—2 Pekapai 34:14-18.
2 Areme, badungu abirioni aboro nageda Fugo Mbori naabaha dunduko watadu paparaha. Ya mo gipai re nasa Ziazia Kekeapai ka paha nyakinga ya? Wagusa te! Nirengo, agu apai du rogo Ziazia Kekeapai, si nga kina agu aberã nga ga Mbori Duna Tanduapai Dũ, nga gu i akehe tipa si undo rani. (2 Timoteo 3:16) Wa gu bake apapara Atambuahe nangia Davide aayugo gako tambuahe tipa Fugo Mbori, ko akepai ki yaa: “Ako Mbori, ga berã pa re nga gu kikiipahe bangire! na nge pa geda ha a!”—Atambuahe 139:17.
3. Gine nayugoho nga Davide angia gu kumba naima nyaka rogo toroyo?
3 Ga Davide tambuahe tipa Yekova, Fugoko, gbiati gako mbakadapai tipa ndikidi irisombori, si aazeranga wagu tooni te. Gu bawene abia tambuahe Davide asarihe, si ayugu agu apai nadu ngbadukoyo. Nikpiapai, ko akepai rogo Atambuahe 27:4 ki yaa: “Pai sa sana mi Yekova tipa ha, si mi agbáta ha; nga mi nye tii ga Yekova bambu yo wa du mi ni ungare kindi, ka bi gu wene ngbanya nga ga Yekova, ki nimakia pai rogo gako yekaru yo.” Rogo gu pa-Ebere i ake Ziazia Kekeapai rogoho, gu fugo nga ‘ka makia pai,’ kura arogoyo nga ka wisigopai, ka gbia ngbarago mbiko he, na ka bi he na nyemuhe. Si tie ziazia nga, Davide angia gu kumba naaima nyaka rogo toroyo na ko aduna tambuahe tipa agu agamunihe dunduko nga ga toro Yekova aafuhe fuko, na kidu na ngbarago tipa gu rukutu ariahe dunduko nga ga toro Yekova aafuhe fuko. Si daada aboro pekefuo gu gako kpiapai nga ga duna tambuahe re.—Atambuahe 19:7-11.
Oni Duna Tambuahe Tipa Ino Oni Rengo
4. Gine nasa Yesu ko ‘ngi rogo Ziazia Toro’?
4 Padu boro na bakere inohe tipa Fugo Mbori arunga riipa bakere wirikapai nga ga zegino nga gu nasa boro ní du na rukö te. Kuba gure, si naruriipa ga Yekova weneringise arẽnga aboro tipaha ya, nga gu ko ayugoho fu aboro umbasitise, nga agu aboro duna wene ngbaduyó yo na kini bakibangiriyo tipa gu gayó azingo nga ga toro. (Matayo 5:3, NW; 1 Yoane 5:20) Ho Yesu aberẽ ni kurii gupai nga kura kpakpa aboro kinaho rimoyo adu nikekehe ngbangbaturũ yo, ko “angi rogo Ziazia Toro, ki ya, ‘Mi natambua ro, Buba, Gbia ngbangbaturũ na sende, ya mo aoko agi apai re be airatatamana na airainahe, ki yugu he fu toni agude.’”—Ruka 10:17-21.
5. Tipagine si aaidanga ga Yesu abawiriki bi agu arengo ti ni du tipa ga Mbori Kindo na taatapaha ya, nga agu arengo Mbori ayuguhe fuyó?
5 Fuo Yesu fu gu kpee naye ngbadukoyo re, ko aʹaria tiko koyo du gako abawiriki ni ki ya fuyó: “Bangironi ni betedi he bambiko oni nabi agi apai re! Bambiko ya mi fu roni, dungu anebi na abakindo akpi nyemu ka bi agu apai oni abi, ono i abi nga ha te; na ka gia agu apai oni agia, ono i agia nga ha te.” Ii, Yesu aangarasa ruru apefuoko ka i bingo agu arengo du tipa ga Mbori Kindo na taatapaha ya, nga agu arengo Mbori ayuguhe fuyó. I aayugonga agi arengo re fu gu ga Mbori amoyambu naraki mbata kusayo te, na i aayugonga ha a wagu tooni fu agu “airatatamana na airainahe” nadu ti rago Yesu te!—Ruka 10:23, 24.
6, 7. (a) Gini nduapai du berani tipa kadu na tambuahe tipa gu rengo du tipa Mbori? (b) Gini kparakparapai ani abihe areme bangbanda ndikidi pambori na zire pambori?
6 Ti gi gaani regbo re, ani na badungu nduapai berani tipa kadu na tambuahe tipa gu rengo nga ga Mbori, bambiko Mbori ima undo rani vurube ‘ruru kangara moyambu’ ani girogo Fugoko yo wenengai gbe. (Matayo 24:45; Daniere 12:10) Gu nebi nangia Daniere akepai nibipa digida rago ki yaa: “Dungu aboro nikaora koyo na kono, [ndikidi] inahe amáa pai.” (Daniere 12:4) Ya mo oni aidanga kuti gupai nga gu inohe du tipa Mbori ima ‘máa pai’ areme, na ga Yekova amoyambu nagbia agu ariahe nga ga toro kpaima tee?
7 Nairiwo gu kparakparapai ani abihe bangbanda wai ga Mbori aboro azugo rogo toroyo na gu unzugurounzuguro apai du rogo Babera Duna Bakere Ome Ti Ni! Nisangbana gipai re, agu aboro gberarago azio yó mbiko zire pambori, i naguari yo kini rimi kurogo ndikidi pambori. Agi aboro duwa akandoro re aidanga ka rimiso tiyó kurogo gu ‘ingapai [nga ga Babera Duna Bakere Ome Ti Ni Te],’ watadu “ka dia gari gberãngbi” te. Yekova na gako amoyambu nayamba ngbatunga agu aboro re dunduko kurogo gu ndikidi dungurati nga ga aKristano.—Yugoti 18:2-4; 22:17.
Agu Aboro Duna Tambuahe Nagbe Koyo Du Mbori Ni
8, 9. Wai agu afugo du rogo Agai 2:7 adigo areme?
8 Yekova afura tipa gu gako bambu iriso nga ga toro ki yaa: ‘Mi azigizo arikaaboro dunduko, sidu agu ahe ngba bangiri arikaaboro dunduko aye kono, mi ki hiisi gi bambu re na baweneahe.’ (Agai 2:7) Gi iiriwo sangbanebi re adigi ti rago Agai ho gu yangara ga Mbori aboro nakaraga tiyó Babera yo adua yekaru ni kubaha berewe Yerusarema yo. Areme, afugo Agai nadigo adigo berewe a nibipa ga Yekova bakere yekaru nga ga toro.
9 Badungu amirioni aboro ima tiria kurogo gu yekaru nga ga toro tipa ka iriso Mbori “ni toro na rengo,” na rogo agarã dunduko nibasasa, badungu akutu “agu ahe ngba bangiri arikaaboro dunduko” nagbe kurogoho kindi. (Yoane 4:23, 24) Nikpiapai, gu tingidapa sunge tungusapai rogo zegino dunduko nga ga gu garã nga ga sunge susi nga 2006 re, si nayugo gupai nga aboro du bangeyo nga 248,327 nazi bapatiza tipa ka yugopa gayó kparatise fu Yekova. Gure wa ka i ya vovo aboro 680 nazio bapatiza na aʹuru dunduko! Gu nyemuse du yó nani tipa rengo na tipa ka mangasunge fu Yekova ni atakipande pa Kindo, si nayugo gupai nzunzu nga kina boro Yekova nagbe yó koyo du ko ni.—Yoane 6:44, 65.
10, 11. Oni gumbanga gu pangbangaa nayugopa wai aboro aye ka gbia ngbarago be gu rengo nga ga Ziazia Kekeapai.
10 Nyemu rengo azi badungu gi ruru ngbadu aboro yo re mbiko i akparia gu kparakparapai du “dagba rurupai na gbegberẽpai, na dagba gu boro namanga pa Mbori na gu boro amanga nga pa ko ya.” (Maraki 3:18) Oni bingo gupai nadu tipa kumba nga Wayne na diako nga Virginia, nga aguyo nadu rogo gu kanisa nga ga Aboona watadu ga Agarasisi. Ono wa i avura du niʹavuru kanisa, i aduna badungu asanahe ngbayo i aagbianga akaragapai sani ya. I asogo vura wa rii woo, na riyo yo ki ima vundotihe ho i abi abarumbatayo rogo pambori ni i nifu maku kurii abanzengere na kurii abundu. Ho i aagbinza ni, agu aboro i adu naayó kanisa yo aamaanga berãyo fuo yó te, wa si avura du nga Virginia aima yugopai fu aSande-sukuru tipa dungu agarã vurũ. I ayaa: ‘Boro ho naye ka bi rani kpurani yo watadu ka maa berãyo tipa wai ani adu rogo toroyo te. Gupai agu aboro kanisa re aaidaha berani nga kina marã sa. Rago agberẽ tirani bakere gbe be gipai re.’ Ho i abi gayó kanisa ni si nimbu akumba ambu i naakodaba na akurayo, rago agberẽ tiyó kisusi.
11 Ti kina gu regbo re, tita Wayne na Virginia nidegude asa tiri ni Dezire Yekova, na kusa, nari, nga wiri Wayne na Virginia ki sa tiri a. Wa gipai re avura gberã ti Wayne na Virginia ti tonatonaha, i aʹaria berãyo kusa na ki idi ka wisigo Ziazia Kekeapai na aDezire Yekova. Wayne ayaa: ‘Ani awiriki badungu apai tipa Ziazia Kekeapai vuru adiwi biata gbua susi gu ani awirikihe vuru agu agarã 70 ani adihe kusayo! Ani aainonga nga rimo Mbori nga Yekova te, na ani aainonga wiripai tipa ga Mbori Kindo gbiati Paradizo kpotosende te.’ Fuo regbo ngbutuko, agi arogotise re atona kaa ndu kupati agu adunguratise nga ga aKristano rogo gu Bambu Kindo nga ga aDezire Yekova nadu rogo gayó dagbarago, na ki tona tungusapai a. Virginia ayaa: “Ani naida ka yugo rengo fu aboro dunduko nibasasa.” I azi bapatiza rogo gu garã nangia 2005 garãyo naima susa 80. I ayaa: “Ani ima gbia gu ndikidi kporo nga ga aKristano.”
Oni Duna Tambuahe Tipa Padu Oni na ‘Aũ Manga Wene Apai Dunduko Beroni’
12. Ginihe Yekova naafuhe fu gako amoyambu ti aregbo dunduko, na ginipai si aida ani mangihe tipa ka gbia undo behe?
12 Yekova naundo gako amoyambu aundo ti aregbo dunduko tipa i mangi gako pai. Nikpiapai, ko afu arugute fu Noa nibipa wai nzunzu si aidi ko mbakadi kurungba. Ono gu sunge nga ga mbakada kurungba re, Noa aamanganga ha mbata te! Ono wa si avura duwo, ko aima mbakada gu kurungba re. Gine naundo ko ko mbakadihe? Guhe naundo ko nga ko ‘amangi apai dũ a wa Mbori arugu ko nani.’ (Bambata Pai 6:14-22) Areme a, Yekova nafu aũsunge fu gako amoyambu tipa i mangi gako pai. Rengo ngaha nga, gu nyanyakipa sunge du berani nga ka tungusa gu wene pangbangaa nga ga ga Mbori Kindo i aima sigiraha ngbangbaturũ yo, na ka undo agu aboro duna nyemu rengo tiyó tipa i da niga Yesu Kristo abawiriki. Na a wa si adu tipa Noa, padu ani na diabese naruriipa gaani giasangbaa. Si naida ani pekefuo agu arugapai dunduko Yekova afuhe furani rogo Fugoko yo na vurube gako riigbu.—Matayo 24:14; 28:19, 20.
13. Ngba gini agene Yekova araba rani tipa sunge tungusapai?
13 Tipa ka manga gu sunge re nzunzu, si naida ani ini ‘yugopai nzunzu’ na gu nyanyakipa ũsunge nga Fugo Mbori, nga guhe “rengbe tipa yugopai, tipa zapai, tipa ruga boro, na tipa raba aboro rogo rurupai; ya ga Mbori boro du ziazia, aũ manga wene apai dunduko ki du be ni.” (2 Timoteo 2:15; 3:16, 17) Yekova naraba gako abamangisunge vurube gu dungurati nga ga aKristano, a wa si adu rogo bambata sa kama agarã. Areme, rogo agu adungurati du bangehe nga 99,770 rogo zegino dunduko, i namanga gu Sukuru Nga ga Siokrasia gbiati gu Dunguratise Nga ga Sunge na aposo dunduko tipa si undo rani gene tungusapai yo. Ya mo oni nayugo gaoni tambuahe tipa gi nyanyakipa adunguratise re nidu oni pati ni dedede na kini mangi agu apai oni awirikaha yo?—AEbere 10:24, 25.
14. Wai ga Yekova amoyambu ayugo gayó tambuahe tipa gu mamu du yó nani nga ga mangasunge fu Mbori? (Oni fura a tipa gu kekeapai du dagba gbakigbaki agene tona ti kpewaraga 27 ki da ti kpewaraga 30.)
14 Badungu amirioni ga Mbori aboro rogo zegino nayugo gayó tambuahe tipa gu rabahe i agbiaha nifu yó tiyó sa sunge tungusapai. Nikpiapai, rogo gu garã nga ga sunge nangia 2006, abatungusipa Kindo bangeyo adu 6,741,444 adi asaa kutingba gi sunge re ngba arikoho dunduko nga 1,333,966,199, nga gu sunge nakodi nungusa wisigo Ziazia Kekeapai na aboro 6,286,618. Gere gbua nga bete agu atingidapai na afutufutuhe nafu ngarasaro furani tangarayó ho rogo tingidapa sunge tungusapai rogo zegino dunduko. Oni wisigingo gi tingidapai re awisigo wenengai na ki gbia ngarasaro behe, a wa agu aKristano nadu rogo bambata sa kama agarã agbia ngarasaro be wai i atingidipa sona sunge tungusapai ti agu aregbo nangiaha re.—Amokedi 1:15; 2:5-11, 41, 47; 4:4; 6:7.
15. Tipagine si aidanga boro du ti ni na gberarago mbiko gu tooni sunge ni amangaha na ngbaduniyo dũ fu Yekova ya?
15 Gu bakere sambuohe nandu fu Yekova na agarã dũ, si nayugo gu bakere tambuahe du gako amoyambu nani tipa gu mamu du yó nani nga ga ino ko na kini mangi dezirepai tipa ko. (Yesaya 43:10) Nirengo, agu amotumo nga ga tambuahe bete agu awirinarani nga sosono aboro afuhe, kodihe na aguyo nawoka, watadu aguyo nga gbarigbari aboro, si wakina gu tooni gamahe dekurugbo afuhe. Ono ka bangirani gonga ti gupai ya nga Yekova na Wiriko nabi agu aboro dunduko na kikiipayo namangasunge fuko na ngbaduyó yo dunduko, a wa i amangaha wa rengbe omeyo nani.—Ruka 21:1-4; AGaratio 6:4.
16. Gini aũsunge du tipa yugopai Mbori nafuhe vuru gi bete agarã susi kusayo re?
16 Kupati gupai nga Yekova naraba rani tipa sunge tungusapai, ko nafu gu bawene aũsunge furani du tipa yugopai vurube gako riigbu. Vuru agu agarã susi kusayo re, bete agi aũsunge re nga agu abuku nga The Truth That Leads to Eternal Life, You Can Live Forever in Paradise on Earth, Gu Inohe Nandu [na Boro] sa Nyenye Unga, na awere, i kusi gu nga What Does the Bible Really Teach? Agu aboro nzunzu nabi agi agamunihe re na kikiipaha, i namangasunge nani wenengai ba tungusapai yo.
Oni Mangisunge Wenengai na gu Buku nga Bible Teach
17, 18. (a) Gini apapara gu buku nga Bible Teach oni naakpinyemu ka fura tipaha ho oni atungusapai ni? (b) Ginipai babi adungurati sa abihe tipa gu buku nga Bible Teach?
17 Gu buku nga What Does the Bible Really Teach? re, nga gu i nasakirogo apai rogoho wenengai rogo gu taata afugo du ziazia, awirina bihe nga si nga bawene ũsunge kisusi ba tungusapai yo. Nikpiapai, kapita 12 nasakapai tipa gu riipai nga, “Living in a Way That Pleases God (Raka Ngba gu Gene Nasa Ngbarago ti Mbori).” Gi riipai re nasakarogopaiyo fu gu boro nawisigo Ziazia Kekeapai nibi wai rengbe ní kadu nibakurea Mbori, nga gupai badungu aboro ainongo pai tipaha ya, na i ainongo nga ka boro zi bakure azio na Mbori a te. (Yakoba 2:23) Ginipai aboro agumbaha tipa gi buku du tipa wisigo Ziazia Kekeapai re?
18 Babi adungurati sa Australia yo ape gupai ngawee gi buku nga Bible Teach re, si na gu “weneapai rogoho nasa gupai nga irakporo idi oni fura na ní.” Ko agbia gupai kuti fugoko nga si nitaatapai tipa ka mangasunge na gu buku re, na si fu “bakere kido gbiati ngbarago fu badungu abatungusipa Kindo ba tungusapai yo. Si daada tie wa badungu aboro ayamba gu buku re nga Kikiipa Dahabu!”
19-21. Oni gumbanga bete agu apangbangaa nayugopa wai kiipa gu buku nga Bible Teach.
19 Bazakigene sa aatungusapai kporo na kporo Guyana yo. Ko andu ki gbia kura dee ngbadimo gari dukani. Gu dee re aduna kumba beri nayego fuori ku kpuri yo i ki vungu agude naako ue. Ono tie, gu kumba re ambu ri na kporo barambeda kusayo ti gu regbo gi bazakigene re aye ti ni, sidu, ri adu nikina nisari na gu rukutu agude re. Gu bazakigene re azara gu buku nga Bible Teach ti kapita 1 na ki gedi gu 11 genewaraga na fugoko kuari, tii gu umba riipai nga “How Does God Feel About Injustices We Face? (Wai Mbori Abi gu Irairaapai Aboro Amanga Rani Nani?)” Fugo gu bazakigene re nga: ‘Gupai re aima zio ngbaduriyo. Ri aya fere wee: “Kina boro Mbori du nikedi ro fuore nzunzu.” Ri aguari nibasa ki zubo kugii gari dukani yo ka kpara.’ Gi dee re aidi ka tona wisigo Ziazia Kekeapai dedede na kura wirina sa nidee, na ri nasona kina kumbatayo rogo toroyo.
20 Ani bingo gupai du tipa José, nga guko naraka Spain yo. Diako akpi be gu béno tarambiri amangihe. Ko adu nifudifudiko fuo kpi diako. Sidu, ko atona ka dia kere angua kutii kpotokoyo tipa kaa gbia ngbarago. Na agu amunganga nawisigopai tipa berã aboro, i aima undo ko a. Ono tie, agi amunganga duna bakere inohe re aarengbanga ka karagapai sa gu sanahe naafuda José nikerehe te. Gako sanahe angia wee: “Tipagine Mbori aabatasanga diare ti ni bekpio ya?” Rogo kura uru sa, José agbia kumba nga Francesc, naamangasunge na José rogo bangisa basunge. Francesc ape gupai nga si naida i wisigi kapita 11 nga ga gu buku nga Bible Teach, du riihe nga “Why Does God Allow Suffering? (Tipagine Mbori Ambu Arungo ti ni Si Niimangi Aboro?)” Gu sakarogopaiyo nga ga Ziazia Kekeapai gbiati gu kpiapai du rogo gu kapita re tipa bayugupai na gude sukuru, si afõngbadu José yo. Ko atona ka wisigo Ziazia Kekeapai na nyemuhe, ki ndu kupati gu bakere dunguratise nga ga aʹuru ue, na awere, ko nandu andu kupati adunguratise Bambu Kindo yo.
21 Roman, nga gu babagiahe du Poland yo du garãko awere nga 40, ko nga gu boro niima du na nyemu Fugo Mbori tiko. Ono wa duhe nga gako sunge bagaahe nasa gupai nga ka regbo dunga beko ya, ko asono gbua tooni rogo wisigo Ziazia Kekeapai yo. Wa si avura duwo, ti kura regbo, ko andu kupati gu bakere dunguratise nga ga aʹuru biata na i ki fu gu buku yo fuko nga Bible Teach. Fuo gu regbo re ngbutuko, ko atona sona kumbatayo rogo wisigo Ziazia Kekeapai yo. Ko nayaa: ‘Si nawira gupai nga agu abangua yugopai nga ga Ziazia Kekeapai dunduko, si kina rogo gi buku re.’ Roman nawisigo Ziazia Kekeapai awere dedede na kini sono kumbatayo rogo toroyo.
Oni Naasona Kindi Rogo Tambuahe Yo
22, 23. Wai rengbe ani kaa yugo gaani tambuahe kindi tipa gu maabangirise du ani nani kumbatayo?
22 A wa i asakirogoyo ti regbo gu bawene Bakere Dunguratise Nangia ga Aʹuru Biata, nga gu riihe adu nga “Regbo Batasa Aboro Ima Mbeda Kada!,” ndikidi aKristano nasungudo “nyenye tumori” nga gu Mbori akidohe tipaha na ko nika mangaha mbiko gu kure Yesu Kristo nauka. Gene ho ngba kisusi rengbe ani ka yugo gaani tambuahe ngbaha tipa gi iiriwo maabangirise re susi gu nga ka giriso tirani ti “kpikpi mangimangi apai, ka manga pa unga Mbori” te.—AEbere 9:12, 14.
23 Nirengo, abatungusipa Kindo bangeyo naima susa amirioni sita aima digo nihipai kutingba ga Mbori sunge ti gu regbo aboro anyakasa gupai nga si naida boro mangisunge tipa ka undo kina tiní. Si nga gopai nayugo gupai a nga ga Yekova amoyambu nabi gu sunge i amangaha fu Mbori na kikiipaha gbe, kini ini gupai nga gayó “sunge adu nga gbua rogo Gbia yo te.” Gaoni tambuahe naasonanga asona kindi kina kumbatayo!—1 AKorindo 15:58; Atambuahe 110:3.
Gaoni Karagapai Nga Gine?
• Ginipai afugo bake apapara Atambuahe ayugoho furani tipa padu ani na tambuahe tipa Mbori na tipa gu gako agamunihe nga ga toro?
• Wai agu afugo du rogo Agai 2:7 adigo areme?
• Wai Yekova nafu aũsunge fu gako amoyambu tipa i mangisunge fuko na diabese?
• Ginipai rengbe oni ka mangaha ka yugo gaoni tambuahe nani tipa padu Yekova niwene sino boro?
[Gu kpiahe du ti kpewaraga 31]
Yekova nafu aũsunge dunduko furani tipa ani mangi gako sunge
[Gu kpiahe du ti kpewaraga 31]
WHAT DOES THE BIBLE Really TEACH?