In die tronk weens hulle geloof – Oekraïne
Jehovah se Getuies in Oekraïne het al amper 30 jaar lank baat gevind by ’n wet wat gewetensbeswaardes die reg gee om alternatiewe burgerlike diens te doen. Om sulke diens te doen, laat hulle toe om aan verskeie vorme van openbare diens deel te neem en hulle gewetensoortuiging te handhaaf.
Maar die begin van die oorlog in Oekraïne op 24 Februarie 2022 het gewys dat daar nie ’n wetlike manier is om alternatiewe burgerlike diens gedurende mobilisasie te doen nie. Dit het tot die kriminele vervolging van honderde gewetensbeswaardes gelei. Hierdie situasie gee nie erkenning aan die diepste oortuigings wat hulle motiveer om hulle ferm standpunt in te neem nie en dit respekteer nie hulle reg om volgens hulle gewete op te tree nie. Sulke behandeling is teenstrydig met die beginsels van menseregte en die Grondwet van Oekraïne, wat sê: “Wanneer die uitvoering van militêre diens teenstrydig is met die geloofsoortuigings van ’n burger, sal die uitvoering van hierdie plig met alternatiewe (nie-militêre) diens vervang word.”
Vanaf 17 Junie 2025 is altesaam vier Getuiemans in die tronk as gevolg van gewetensbeswaar en dien hulle tronkvonnisse van 36 maande uit. Nog drie Getuiemans is op die oomblik in aanhouding voor hulle verhoor en wag om gevonnis te word.
Internasionale organisasies se bekommernisse
Toe drie van die VN se Spesiale Referente hierdie gebeure sien, het hulle hulle bekommernisse uitgespreek omdat daar nie alternatiewe burgerlike diens in Oekraïne beskikbaar is nie. Toe hulle op 8 November 2023 met Oekraïne se regering gekommunikeer het, het hulle gesê: “Ons is ook besorg oor die vervolging van mense wat weier om die verpligte militêre diens uit te voer as gevolg van gewetensbeswaar, insluitende dié wat daarby betrokke is om die reg op gewetensbeswaar teen militêre diensplig te bevorder.”
Tydlyn
17 Junie 2025
Altesaam sewe Getuies is in die tronk.
24 Februarie 2022
Krygswet word afgekondig, en volle mobilisasie begin.
23 Junie 2015
Die Hooggeregshof van Oekraïne handhaaf die reg op gewetensbeswaar gedurende militêre mobilisasie in die saak van Witali Sjalaiko.
Desember 1991
Wet op Alternatiewe (Nie-militêre) Diens word goedgekeur.
28 Februarie 1991
Jehovah se Getuies word amptelik in Oekraïne geregistreer.