Ons beskou die wêreld
Pous herbevestig evolusie
Pous Johannes-Paulus II het onlangs ’n verklaring oor menslike evolusie uitgereik en die “sameloop” van onafhanklike navorsing as “’n betekenisvolle argument ten gunste van hierdie teorie” aangehaal. Hoewel Johannes-Paulus II nie die leer in sy geheel goedkeur nie, het hy pous Pius XII se pouslike sendbrief van 1950 herhaal, wat “die leer van ‘evolusionisme’ as ’n ernstige hipotese beskou het wat ondersoek verdien”, volgens L’Osservatore Romano. In ’n poging om God te betrek, het die Pous hom gewend tot die Platoniese lering dat mense ’n onsterflike siel het. Hy het weer na Pius XII se sendbrief verwys en gesê: “As die menslike liggaam uit vooraf bestaande lewende materie ontstaan het, word die geestelike siel onmiddellik deur God geskep.”
Huwelike aan die afneem
“Ons sien hoe die huwelik as ’n instelling verdwyn”, sê Jean Dumas, hoof van die huidige demografiese ontleding by Statistics Canada. Volgens The Toronto Star daal die huweliksyfer in Kanada, veral in Quebec. In sommige gevalle huiwer mense om hulle tot môre te verbind as gevolg van die swak beeld wat hulle van hulle eie ouers se huwelik het, sê die verslag. Inligting wat oor 25 jaar ingesamel is, toon dat 30 persent van egpare wat in 1969 getrou het nie meer in 1993 bymekaar was nie. Statistiek toon ook dat meer onlangs getroude paartjies nou skei. Een derde van alle egskeidings in 1993 in Kanada was onder egpare wat minder as vyf jaar getroud was; dit het toegeneem van een kwart in 1980. Marshall Fine, direkteur van die sentrum vir huweliks- en gesinsterapie aan die Universiteit van Guelph, Ontario, sê: “Dit lyk nie na ’n baie veilige wêreld vir jongmense nie.”
Tieners wat te min slaap kry
Party slaapspesialiste in Australië en die Verenigde State meen dat die skuld nie net op TV, opstandigheid of luiheid gepak kan word vir tieners wat soggens in die bed wil bly nie, berig die tydskrif Asiaweek. Die Australiese slaapdeskundige dr. Chris Seton sê dat daar moontlik ’n verband is tussen hormonale veranderinge en groeiversnellings en die feit dat baie tieners geneig is om laat te slaap. Van negejarige ouderdom af neem ’n kind se behoefte aan slaap toe. In ’n opname onder 3000 leerlinge in Amerika tussen die ouderdomme van 17 en 19 het 85 persent egter te min slaap gekry. The New York Times berig dat leerlinge gevolglik voortdurend sukkel om wakker te bly, veral in klasse vroeg in die oggend. “Hierdie kinders kry so min slaap”, sê professor James B. Maas van die Cornell-universiteit, “dit is amper asof hulle bedwelmd is.” Deskundiges meen dat tieners ten minste agt en ’n half uur se slaap per aand nodig het.
Dieet verminder kankergevaar
As ’n mens ten minste vyf porsies vrugte en groente per dag eet, verminder dit die gevaar van long-, kolon-, maag- en ander soorte kanker, berig The Wall Street Journal. “Kragtige bewys” hiervoor bestaan ná meer as 200 studies in ten minste 17 lande gedoen is wat die voordele daarvan bevestig. Porsies hoef nie baie groot te wees nie. Volgens ’n program van die Nasionale Kankerinstituut van Amerika sluit geskikte porsies die volgende in: “Een mediumgrootte vrugtestuk, ’n driekwart koppie sap, ’n halwe koppie gekookte groente, een koppie vars blaargroente in ’n slaai of ’n kwart koppie droë vrugte.” Die Instituut beveel so ’n dieet al die afgelope vyf jaar aan, maar tans volg slegs 1 uit 3 volwassenes en 1 uit 5 kinders die riglyn in die Verenigde State. Dit lyk of die lus vir kitskos die sukses daarvan beperk. The Wall Street Journal sê: “Diepgebraaide aartappelskyfies met tamatiesous tel nie as twee porsies nie.”
’n Stabiele bevolking?
Volgens die Internasionale Instituut vir Toegepaste Stelselontleding (IIASA), in Wene, is dit onwaarskynlik dat die huidige wêreldbevolking sal verdubbel. Hulle skat dat die bevolking “teen 2050 van sy huidige 5,75 miljard tot 10 miljard sal groei, teen 2075 ’n hoogtepunt van ongeveer 11 miljard sal bereik en teen 2100 amper konstant sal bly of effens sal afneem”, sê New Scientist. Volgens die IIASA is daar ’n moontlikheid van 64 persent dat ons huidige wêreldbevolking nooit sal verdubbel nie. Volgens hulle syfers lyk dit of die vrugbaarheidsyfer in 1995 in elke wêreldstreek afgeneem het.
Batterylose radio
Om die gebrek aan elektrisiteit en die onvoldoende beskikbaarheid van batterye in groot dele van landelike Afrika te oorkom, vervaardig ’n klein fabriek naby Kaapstad ’n draagbare radio met ’n ingeboude opwekker wat met ’n handslinger werk. “Gee die slinger ’n paar vinnige draaie”, berig The New York Times, en dit “speel ’n halfuur lank.” Ondanks die feit dat die radio so groot soos ’n kosblik is en drie kilogram weeg, lyk dit of die nuwe model vir sukses bestem is. Volgens Siyanga Maluma, die hoof van die fabriek se bemarkingsbedrywighede, sal die radio oor drie jaar R2350 tot R4700 in batterye spaar as dit vyf tot tien uur per dag gespeel word. Saam met die fiets en die motorfiets “is ’n radio een van die drie groot statussimbole in Afrika”, sê Maluma. “Weet dit”, sê hy. Bloot omdat jy ’n radio besit, “kan jy vir jou ’n vrou kry”.
Dodelike reën
Suurreën het indirek tot die dood van baie Skandinawiese elke bygedra, volgens die Sweedse wetenskaplike dr. Adrian Frank. Om die uitwerking van die besoedelde reën teë te werk, word kalk op velde en in mere geplaas. Maar plante wat in kalkryke grond groei, toon ’n toename in die vlak van sekere elemente, veral molibdeen. Wanneer elke te veel molibdeen inneem, veroorsaak dit ’n dodelike tekort aan koper wat die dier se immuunstelsel ernstig aantas. ’n Verdere gevolg van suurreën is dat visse nie nou in meer as 4000 van Swede se mere kan lewe nie, en die forelbevolking in Noorweë het tot helfte van vorige vlakke verminder. The Sunday Telegraph van Londen sê dat die nawerking van suurreën baie jare lank kan voortduur, hoewel die Britse regering die swaweluitlating van sy kragstasies verminder om die bron van besoedeling te beheer.
Afrika-olifante word afgerig
Asiatiese olifante word al eeue lank as werksdiere gebruik. Daar is egter gemeen dat hulle groter neefs van Afrika te aggressief is om te tem. Maar dit lyk of ten minste een eksperiment sukses behaal het. Afrika-olifante word in die Imire-wildreservaat in Zimbabwe gebruik om landerye te ploeg en veldwagters na moeilik bereikbare gebiede te dra. Die afrigtingsmetode wat gebruik word, word “liefde en beloning” genoem. ’n Verslaggewer vir ’n koerant in Afrika het ’n olifant met die naam Nyasha dopgehou terwyl hy ’n landery geploeg het met ’n arbeider, Muchemwa, op sy rug. “Elke nou en dan”, het die verslaggewer verduidelik, “het hy sy slurp agteroorgekrul, en Muchemwa het ’n proteïenryke voedselblokkie daarin gegooi.” Die verslag het voorts gesê: “Nyasha en die ses ander afgerigte olifante by Imire sal gebruik word om voor die volgende reëns landerye voor te berei vir gewasse soos mielies, wat gebruik sal word om hulle en die ander diere op die plaas te voer.”
Aanvullers wat van bloed gemaak word
Protemol, ’n eksperimentele proteïenaanvuller, word in die noordooste van Brasilië gebruik om die streek se probleem met wanvoeding te help oplos. Volgens ’n verslag van die Associated Press word die produk, wat glo “voedsamer as vleis” is, hoofsaaklik van beesbloed gemaak wat van slagpale verkry word. Soortgelyke eksperimente is in 1990 in Guatemala gedoen met ’n produk wat “Harina de sangre” (bloedmeel) genoem is. In Brasilië het die staat gereël dat Protemol van huis tot huis versprei word, deur “die aanvuller uit te deel en rekord te hou van die kinders wat dit geneem het”. Voorheen het slagpale in die noordooste van Brasilië eenvoudig van die bloed ontslae geraak, soos in die Bybel beveel word.—Levitikus 17:13, 14.
Kinderleërs
’n Kwartmiljoen kinders, van wie sommige net sewe is, dien in weermagte regoor die wêreld, volgens navorsing wat in 26 lande gedoen is en waaroor daar in die Guardian Weekly van Manchester, Engeland, verslag gelewer is. Die verslag, wat deel uitmaak van ’n twee jaar lange studie deur die Verenigde Nasies, het getoon dat kinderrekrute self wreed mishandel is, dikwels deur gedwing te word om toe te kyk hoe familielede gemartel en doodgemaak word. Daarna is hulle as laksmanne, sluipmoordenaars en spioene gebruik. In een land “is die meeste kindersoldate beveel om kinders of volwassenes wat probeer ontsnap te martel, te vermink of dood te maak”. Daar is al gesien hoe kinders, wat dikwels dwelms of alkohol gegee word voor hulle gaan veg, in ’n geveg instorm “asof hulle onsterflik of onkwesbaar is”.